RV2022-107-bijlage-jaarstukken-2021-versie-definitief-met-wijzigingen.pdf

Jaarstukken 2021 Versie definitief met wijzigingen

Jaarstukken West Betuwe 2021 versie definitief met wijzigingen

1

Jaarstukken 2021 West Betuwe

2

Jaarstukken West Betuwe 2021 versie definitief met wijzigingen

Inhoudsopgave Jaarstukken 2021 Jaarstukken 2021 .............................................................................................................................. 1 Jaarstukken 2021 West Betuwe ..................................................................................................................................... 2 Inleiding ............................................................................................................................................................................ 4 Financieel resultaat op hoofdlijnen ................................................................................................................................. 6 Leeswijzer ...................................................................................................................................................................... 10

Jaarverslag ...................................................................................................................................... 12 Programma's.................................................................................................................................... 13 Bestuur en Ondersteuning ............................................................................................................................................. 14 Veiligheid ........................................................................................................................................................................ 17 Verkeer, Vervoer en Waterstaat .................................................................................................................................... 19 Economie ....................................................................................................................................................................... 20 Onderwijs ....................................................................................................................................................................... 22 Sport, Cultuur en Recreatie ............................................................................................................................................

24 Sociaal Domein en Volksgezondheid ........................................................................................................................... 26 Duurzaamheid en Milieu ................................................................................................................................................ 30 Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke vernieuwing............................................................................. 32 Financiering en Algemene dekkingsmiddelen .............................................................................................................. 34

Paragrafen ....................................................................................................................................... 36 1 Lokale heffingen ......................................................................................................................................................... 37 2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ............................................................................................................... 45 3 Onderhoud kapitaalgoederen ..................................................................................................................................... 53 4 Financiering................................................................................................................................................................. 63 5 Bedrijfsvoering ............................................................................................................................................................ 71 6 Verbonden partijen ..................................................................................................................................................... 75 7 Grondbeleid ................................................................................................................................................................. 98

Jaarrekening .................................................................................................................................. 105 1 Baten en lasten ......................................................................................................................................................... 106 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling .................................................................................................. 107 2 Balans........................................................................................................................................................................ 165 3. SISA .......................................................................................................................................................................... 193

4. Overzicht per taakveld ............................................................................................................... 197 5. Controleverklaring accountant ................................................................................................................................ 201 Bijlage 1: Restantkredieten.......................................................................................................................................... 202

Jaarstukken West Betuwe 2021 versie definitief met wijzigingen

3

Inleiding Financieel gezond zijn en gezond blijven. Daar zet het college zich ieder jaar weer voor in. Ook in 2021 vroeg dit om het maken van soms lastige keuzes. Het vroeg ook om lef door te kiezen voor investeren. Dit om hoge kosten op een later moment te voorkomen. Blijvend in balans Een financieel huishoudboekje voor de gemeente werkt in feite net zo als ieder ander huishoudboekje. Je hebt inkomsten en uitgaven. Of zoals dat ook heet: baten en lasten. Het college wil dat deze twee ieder jaar in balans zijn. Niet meer uitgeven dan er aan gelden binnen komen. Het college presenteert aan u een positief resultaat van 6,7 miljoen euro. Dat is een netto resultaat, omdat we ook ongeveer 6,7 miljoen euro doorschuiven naar 2022. Dat geld is nodig om activiteiten te kunnen uitvoeren of afronden die in 2021 niet (volledig) zijn gelukt. Het gaat om de budgetten voor onder andere de Omgevingswet en ter compensatie van de gevolgen van de coronamaatregelen. Ook ons weerstandsvermogen blijft in balans. Door het grootste gedeelte van het resultaat toe te voegen aan onze algemene reserve blijft ons weerstandsvermogen op hetzelfde niveau als bij de begroting 2022 en zijn we in staat om onze risico's op te vangen. Meer voorspelbaar Bij de decemberwijziging 2021 verwachtten we een resultaat van 3,0 miljoen euro. Het uiteindelijke resultaat is dus 3,7 miljoen euro hoger dan verwacht.

Dat komt met name door een voordeel van 3,6 miljoen euro door het actualiseren van de grondexploitaties. We hebben dus meer inkomsten dan kosten. Ook is er een voordeel van 2,2 miljoen in het sociaal domein. Het college wil meer in control zijn. Dat vraagt om meer voorspelbaarheid van de financiën, zoals bij de uitgaven in het sociaal domein. Het klinkt logisch, maar dat is het soms alleszins. Waar het niet anders kan, halen we geld van de spaarrekening. Dit gebeurt incidenteel en drukt op de reserves van de gemeente. Prijsstijgingen Waar we ook rekening mee moeten houden, zijn de toegekomen kosten door prijsstijgingen van onder andere gas en energie. Dit vroeg om een extra storting van 900.000 euro voor wegen, gebouwen en begraven. Verbeteren dienstverlening De inwoner staat centraal bij het college. We werken daarom continu aan het verbeteren van onze dienstverlening. Door te werken aan een betere bereikbaarheid via de telefoon. Door te kijken wat de organisatie zelf kan doen, zoals het afhandelen van aanvragen van bouwvergunningen. En door het optimaliseren en verbreden van de digitale dienstverlening. Zo kunnen we blijvend onze dienstverlening dichtbij en op maat aanbieden. Kerngericht werken Het college heeft een belangrijk speerpunt. Dat is het kerngericht werken. Het opleveren van kernagenda’s voor alle 26 kernen is daar een eerste stap in.

Ondanks de coronamaatregelen zijn er 21 kernagenda's opgeleverd. De resterende kernagenda's zijn in het eerste kwartaal 2022 vastgesteld. Ook wil het college goed aansluiten bij de aanpak en het tempo van een kern. De vaart zit er goed in. Zo komt het meer kerngericht werken verder tot ontwikkeling.

4

Jaarstukken West Betuwe 2021 versie definitief met wijzigingen

Tot slot Dit is de laatste jaarrekening van het eerste college van West Betuwe. We zijn trots op alle behaalde resultaten in 2021. Bestuur en ambtelijke organisatie werkten hard om ambities waar te maken. Ondanks de coronacrisis hebben we veel speerpunten afgerond. Een aantal ronden we dit jaar af. Dit gebeurt naast de taken en ambities die we voor 2022 hebben. Met alle beleidsstukken hebben we voldoende voedingsbodem om West Betuwe verder tot bloei te laten komen. Het nieuwe college zet deze groei met frisse energie graag voort. West Betuwe, juni 2022 College van burgemeester en wethouders

Jaarstukken West Betuwe 2021 versie definitief met wijzigingen

5

Financieel resultaat op hoofdlijnen De financiële huishouding van een gemeente werkt in de basis zoals iedere andere financiële huishouding. Naast de jaarlijkse baten en lasten die in de exploitatie staan, kunnen we voor aanvullende (incidentele) lasten geld uit reserves halen. Via de balans en de exploitatierekening verkrijgen we snel inzicht in de financiën van West Betuwe. In de balans komt de verhouding tussen de bezittingen (activa) en de daarvoor beschikbare eigen middelen (reserves) en financieringsmiddelen van derden (schulden) tot uitdrukking. In de exploitatierekening maken we duidelijk welke inkomsten de gemeente heeft en waar het geld aan wordt uitgegeven. Het jaarrekeningresultaat is het saldo van de inkomsten en uitgaven in dat jaar en de verrekening met de reserves. Het saldo van inkomsten en uitgaven voor verrekening met reserves geeft aan of we per saldo middelen aan het eigen vermogen kunnen toevoegen (bij een positief saldo), of dat we middelen aan het eigen vermogen moeten onttrekken (bij een negatief saldo). Gerealiseerd resultaat Het werkelijke jaarrekeningresultaat 2021 bedraagt afgerond 13.495.000 euro. Echter dit moeten we zien als een "bruto" resultaat. In dit resultaat is nog geen rekening gehouden met budgetoverhevelingen.

Dit zijn budgetten die we in 2022 nodig hebben om activiteiten te kunnen uitvoeren of afronden wat in 2021 door allerlei omstandigheden niet is gelukt. Het totaal aan budgetoverhevelingen bedraagt afgerond 6.759.000 euro. Na budgetoverhevelingen bedraagt het "netto" resultaat 6.736.000 euro. Bij de decemberwijziging 2021 verwachtten we een resultaat van 2.991.000 euro. Het uiteindelijke resultaat is dus 3.745.000 euro hoger dan verwacht. Bedragen x € 1.000 Resultaat

Bruto resultaat Budgetoverhevelingen Netto resultaat Decemberwijziging Hoger resultaat dan verwacht

13.495 6.759 6.736 2.991 3.745

In onderstaande tabel ziet u het overzicht van de opbouw van het resultaat vanuit de baten, lasten en mutaties reserves. In de kolom begroot na wijziging staat het bedrag van het verwachte resultaat bij de decemberwijziging 2021 van 2.991.000 euro. Het definitieve resultaat is 13.495.000 euro. Dat is 10.504.000 euro hoger dan verwacht (kolom verschil). Dit hogere bedrag komt door 6.759.000 euro aan budgetoverhevelingen en 3.745.000 euro hoger resultaat. Bedragen x € 1.000 Financieel resultaat

Begroot na

Werkelijk

Verschil

142.481 -145.217 -2.736 38.886 -22.656 13.495

-709 21.325 20.616 -9.815 -298 10.504

wijziging

Baten Lasten Gerealiseerd totaal saldo baten en lasten Onttrekkingen uit de reserves Toevoegingen aan de reserves Totaal

6

143.190 -166.542 -23.352 48.701 -22.358 2.991

Jaarstukken West Betuwe 2021 versie definitief met wijzigingen

Afwijkingen per programma Om een goed beeld te krijgen van de oorzaak van afwijkingen laat de volgende tabel zien binnen welke programma’s verschillen optreden en hoe groot die verschillen zijn ten opzichte van de laatste vastgestelde begrotingswijziging (decemberwijziging 2021). Bedragen x € 1.000

Programma

1. Bestuur en Ondersteuning 2. Veiligheid 3. Verkeer, Vervoer en Waterstaat 4. Economie 5. Onderwijs 6. Sport, Cultuur en Recreatie 7. Sociaal Domein en Volksgezondheid 8. Duurzaamheid en Milieu 9. Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke vernieuwing 10. Financiering en Algemene dekkingsmiddelen Totaal

Saldo na

Saldo

December

jaarrekening

wijziging

2020

-11.733 -7.349 -28.411 -388 -4.360 -13.947 -42.690 200 -3.630 115.300 2.991

-11.475 -5.785 -25.308 -269 -4.166 -8.927 -39.484 -25 1.371 107.563 13.495

Verschil

258 1.564 3.103 119 194 5.020 3.206 -225 5.001 -7.737 10.504

Structureel resultaat Door het opnemen van een tabel met het structureel resultaat wordt een onderbouwing gegeven van het structurele begrotingsevenwicht. Hiermee wordt een bijdrage geleverd aan het inzicht in de financiële positie van de gemeente. Van een structureel begrotingsevenwicht is sprake als structurele lasten in de begroting worden afgedekt door structurele baten. Met deze tabel wordt aangegeven in hoeverre het jaarrekeningresultaat van 2021 is samengesteld uit incidentele baten en lasten. Het effect van de incidentele baten en lasten op het resultaat is als volgt: Bedragen x € 1.000 Structureel resultaat

Begroot na

Werkelijk

Verschil

-2.736 16.230 13.495 10.202 3.293

20.615 -10.113 10.504 11.172 -668

wijziging

Saldo van baten en lasten Toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves Gerealiseerd resultaat Waarvan incidentele baten en lasten (saldo) Structureel resultaat

-23.352 26.343 2.991 -970 3.961

Een overzicht van de incidentele baten en lasten is opgenomen in de jaarrekening. Bij het opstellen van de tabel incidentele baten en lasten zijn de volgende uitgangspunten gehanteerd: - Het betreft baten en lasten die zich voordoen in de begroting en/of de jaarrekening. - Het betreft baten en lasten opgenomen met een drempel vanaf 50.000 euro. -Het betreft baten en lasten die zich maximaal drie jaar voordoen of waarvan de eindigheid vastligt als gevolg van een raadsbesluit of toekenningsbesluit. -Toevoegingen en onttrekkingen aan reserves zijn in beginsel incidenteel van aard. Een uitzondering vormen de bestemmingsreserves voor de (gedeeltelijke) dekking van kapitaallasten die als structureel

Jaarstukken West Betuwe 2021 versie definitief met wijzigingen

7

worden gerekend. Ook de reserves voor de beheerplannen die vanaf 2021 (weer) via voorzieningen worden geëgaliseerd, worden als structureel gerekend. Budgetoverhevelingen Niet alle werkzaamheden zijn uitgevoerd in 2021. Dit komt doordat activiteiten zijn doorgeschoven naar 2022 door bijvoorbeeld Covid-19. Ook houden we budget over omdat betalingen pas in 2022 plaatsvinden. Via de resultaatbestemming bij de jaarrekening stellen we voor om deze budgetten over te hevelen naar 2022. Bedragen x € 1.000 Programma

Budgetoverhevelingen

Rekenkamer Raad en griffie (opleidingen, fractievergoedingen en RIS) Ambtsketen Organisatieontwikkeling Thuiswerkregeling Covid-19 budget Antidiscriminatie Spoor -Afkoop onderhoud Fietsenstalling bij Station Parkeerbeleid Digitalisering verkeer Opstellen Plan van aanpak Leegstand Opstellen Horeca- en terrassenbeleid Differentiatie toeristenbelasting Opstellen kerkenvisie Bereikbaarheid Linge Combinatiefuncties Sport en bewegen Inventaris gymzalen Buurt- en clubhuizen Wet Inburgering Transitiemiddelen beleidsplan Sociaal Domein WMO-zorg ambulant 18+ Schuldhulpverlening Openbare gezondheidszorg Adviesraad sociaal domein Preventie Uitvoeringskosten team Sociaal Arbeidsgerichte participatie en re-integratie Energietransitie Implementatiebudget VTH-taken Omgevingswet Vastgoedregistratie en planvorming Algemene Uitkering (decembercirculaire 2021) Organisatiekosten Totaal budgetoverhevelingen

8

1 1 1 1 1 2 2 3 3 3 3 4 4 4 6 6 6 6 6 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 8 9 9 10 10 div

95 44 20 512 156 1.157 23 100 800 15 30 20 13 10 75 80 16 41 32 19 245 339 239 31 76 17 17 35 58 155 344 1.141 50 624 131 6.759

Jaarstukken West Betuwe 2021 versie definitief met wijzigingen

Toelichting budgetoverhevelingen Voor een uitgebreide toelichting op de budgetoverhevelingen verwijzen we naar het hoofdstuk "Toelichting op de financiële afwijkingen" in de jaarrekening. Resultaat na budgetoverhevelingen Wanneer we de budgetoverhevelingen van het resultaat afhalen, bedraagt het resultaat na budgetoverhevelingen: Bedragen x € 1.000

Gerealiseerd resultaat na budgetoverhevelingen Gerealiseerd resultaat (saldo jaarrekening 2021) Budgetoverhevelingen Totaal

13.495 6.759 6.736

Hoofdlijnen analyse jaarrekening resultaat Het gerealiseerde resultaat na budgetoverhevelingen bedraagt 6.736.000 euro. Bij de decemberwijziging was de verwachting dat het jaarrekeningresultaat 2.991.000 euro bedroeg. Het resultaat is 3.745.000 euro hoger dan verwacht. Hieronder geven we een overzicht van de grootste afwijkingen ten opzichte van de begrotingswijziging van de decemberwijziging 2021.Voor een uitgebreide analyse per programma verwijzen wij u naar het hoofdstuk " Toelichting op de financiële afwijkingen" in de jaarrekening. Bedragen x € 1.000

Belangrijkste verschillen ten opzichte van gewijzigde begroting Wethouderspensioenen CAO Burgerzaken Verkoop voormalig gemeentehuis Lingewaal Leges kabels/nutsbedrijven Electrakosten openbare verlichting Dotatie voorziening wegen Grondexploitatie bedrijventerreinen Leerlingenvervoer Harmonisatie Sportbeleid Afstoten snippergroen Inkomensvoorzieningen en participatie WMO-zorg en Jeugdzorg Riolering Regeling Reductie Energiegebruik (RRE) Ruimtelijke Ordening Omgevingsvergunningen Grondexploitatie woningbouw Onroerende zakenbelasting (OZB) Algemene uitkering uit het gemeentefonds Vennootschapsbelasting Beheerplan gebouwen Dotatie voorziening gebouwen Overige kleine verschillen Totaal afwijkingen Saldo

Programma 1 1 1 1 3 3 3 4 5 6 6 7 7 8 8 9 9 9 10 10 10 10 10 div

Jaarstukken West Betuwe 2021 versie definitief met wijzigingen

nadeel

voordeel 460

236 101 1.010 176 121 719 81 239 107 123 171 2.250 172 203 144 108 3.536 69 125 453 125 85 605 3.837

7.582 3.745

9

Leeswijzer De jaarstukken West Betuwe bestaan uit het jaarverslag en de jaarrekening. Het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) bevat de regelgeving daarvoor. De jaarstukken worden gezien als de "spiegel" van de begroting West Betuwe 2021. De jaarstukken beginnen met de inleiding, leeswijzer en het financieel resultaat over 2021 op hoofdlijnen. Jaarverslag Het jaarverslag bestaat uit de programmaverantwoording, de algemene dekkingsmiddelen en de paragrafen. De Programmaverantwoording bestaat uit de volgende programma's: Programma 1 Bestuur en ondersteuning Programma 2 Veiligheid Programma 3 Verkeer, vervoer en waterstaat Programma 4 Economie Programma 5 Onderwijs Programma 6 Sport, cultuur en recreatie Programma 7 Sociaal Domein en Volksgezondheid Programma 8 Duurzaamheid en Milieu Programma 9 Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing Programma 10 Financiering en algemene dekkingsmiddelen Conform de opzet van de begroting wordt per programma door middel van een stoplicht aangegeven wat de status is van de realisatie van de doelen en resultaten vanuit de Programmabegroting 2021. De legenda van het stoplicht is als volgt: Groen is gerealiseerd in 2021 Oranje uitvoering ligt op schema Rood is niet gerealiseerd in 2021 In de programmaverantwoording hebben een aantal resultaten de kleur "rood".

Dit komt omdat bij het opstellen van de doelen en de resultaten de ambities erg hoog waren qua realiseerbaarheid, zeker in het licht van de Covid-19 pandemie in 2021. Voor de gemeenschappelijke regelingen geven we per programma aan "wat er heeft gespeeld" in 2021. Ook geven we inzicht in de (verplichte) indicatoren.Tot slot presenteren we bij elke programma de gerealiseerde lasten en baten van het programma. De paragrafen geven inzicht in de financiële positie van de gemeente, de beheersmatige aspecten en de risico's. Het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) schrijft de volgende paragrafen voor: 1. Lokale heffingen 2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing 3. Onderhoud kapitaalgoederen 4. Financiering 5. Bedrijfsvoering 6. Verbonden partijen 7. Grondbeleid

10

Jaarstukken West Betuwe 2021 versie definitief met wijzigingen

8. Covid-19 (deze paragraaf is niet verplicht voorgeschreven maar maken we om inzicht te geven in de gemaakte kosten voor Covid-19 in relatie tot de ontvangen Rijksgelden hiervoor) Jaarrekening De jaarrekening bestaat uit het totale overzicht van de baten en lasten per programma, de balans en diverse overzichten (aanwending van de post Onvoorzien, incidentele baten en lasten, structurele toevoegingen en onttrekkingen reserves, Wet normering topinkomens, Single Information Single Audit (SISA)). Daarnaast geven we per programma inzicht in de financiële afwijkingen. De werkelijke kosten en baten vergelijken we met de begroting 2021 inclusief alle vastgestelde wijzigingen en verklaren we de afwijkingen. Tevens maakt ook de balans onderdeel uit van de jaarrekening. De balans met de toelichting verschaft op systematische wijze informatie over de samenstelling van de bezittingen (activa) en schulden (passiva) aan het eind van het begrotingsjaar en over de ontwikkelingen daarvan.

Jaarstukken West Betuwe 2021 versie definitief met wijzigingen

11

Jaarverslag

12

Jaarstukken West Betuwe 2021 versie definitief met wijzigingen

Programma's

Jaarstukken West Betuwe 2021 versie definitief met wijzigingen

13

Bestuur en Ondersteuning Doelstellingen Wat wilden we bereiken en wat hebben we gedaan We vergroten de klanttevredenheid over de onze dienstverlening

We halen gemiddeld een 7,5 bij de vervolgmeting klanttevredenheid In 2021 hielden we geen vervolgmeting van de burgerpeiling. Wel onderzochten we de klanttevredenheid van onze dienstverlening op het gebied van Jeugdwet en de Wmo en onderzochten we onze telefonische bereikbaarheid. Vanuit de resultaten van de metingen zetten we in op verbetering van de dienstverlening. In de loop van het jaar startten we met het zelf thuisbezorgen van paspoorten. In 2021 voerden we het digitale huwelijksportaal en de digitale assistent (chatbot) op onze website in. We zijn gestart met verbetering van onze dienstverleningsprocessen waarbij we de klant centraal stellen. Met de bedrijfsvoeringsorganisatie BWB maakten we afspraken over de digitaliseringsprojecten en ondersteunende techniek voor betere dienstverlening.

Eind 2021 ronden we de voorbereidende werkzaamheden voor het terughalen van de vergunningtaken af In het vierde kwartaal rondden we de eerste fase van de ontvlechting af door de invoering van het omgevingsloket. Vanaf dit moment werden alle aanvragen voor bouwvergunningen en informatieverzoeken door de gemeente afgehandeld. Verdere doorontwikkeling van de dienstverlening vindt plaats in het kader van de omgevingswet. Nu deze fase is afgerond, start de verkenning van tweede fase, die parallel loopt met de invoering van de omgevingswet. We vergroten de leefbaarheid in de kernen

Eind 2021 hebben alle kernen in de gemeente een kernagenda (inclusief activiteitenplan) Een belangrijk speerpunt in 2021 was de oplevering van de kernagenda’s in alle 26 kernen die West Betuwe rijk is. Dit is niet haalbaar gebleken. Corona was daarbij van grote invloed. Eind 2021 waren 15 agenda’s gereed. Begin juni 2022 zijn er 20 kernagenda’s gereed en worden 3 kernagenda’s verspreid in de zomer. Met de overige 3 kernen wordt gezamenlijk toegewerkt naar het opleveren en verspreiden van de kernagenda’s. De voornaamste reden voor de vertraging van deze laatste agenda’s is dat de fysieke afstemmingsmomenten, om tot een breed gedragen conceptagenda te komen, niet in het eerste kwartaal konden worden afgerond. We willen wij de totstandkoming van de kernagenda’s vooral goed blijven aansluiten bij de aanpak en het tempo van de kernen zelf.

In 2021 ondersteunen we de leefbaarheidsinitiatieven maximaal; de kernen benutten minstens 85% van het leefbaarheidsbudget Om de leefbaarheid in de kernen en buitengebieden te versterken stelde West Betuwe leefbaarheidsbudget beschikbaar. De gebiedsmakelaars brachten het budget actief onder de aandacht. In 2021 was er een bedrag van 195.000 euro beschikbaar. Vanuit 24 kernen ontvingen wij in 2021 in totaal 127 aanvragen. Concreet betekent dit dat we in 2021 63% van het beschikbare budget toekenden. De impact van Corona was ook hier zichtbaar. Veel activiteiten konden niet plaatsvinden, waardoor er minder aanvragen voor leefbaarheidsbudget werden ingediend. Ondanks dat zagen we wel een stijging in 2021 ten opzichte van 2020. In 2021 kenden we 17 aanvragen meer toe dan in 2020.

14

Jaarstukken West Betuwe 2021 versie definitief met wijzigingen

Indicatoren Indicator

Eenheid

Periode

West Nederland Betuwe

Formatie Bezetting Apparaatskosten *) Externe inhuur

fte per 1.000 inwoners fte per 1.000 inwoners kosten per inwoner kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur externen % van totale lasten kosten per inwoner

2021 2021 2021 2021

5,08 4,57 656 23,5%

n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t.

2021 2021

8,4% 272

n.v.t. n.v.t.

Overhead Overhead

*) De apparaatskosten bestaan uit de overheadkosten, salarissen op de overige taakvelden (exclusief griffie en bestuur) en de lasten van de tractie en werkplaats van de buitendienst.

Verbonden partijen Wat heeft er gespeeld? Regio Rivierenland • Op 10 februari 2021 stemde het AB in met de procesaanpak voor een Strategische FruitDelta Gebiedsagenda. De Gebiedsagenda is voor de periode tot 2030. Dit is een kans om structurele langjarige afspraken te maken en om structureel samen te werken met de Provincie. Er wordt gewerkt aan een Gebiedsagenda 2.0 met besluitvorming in het vierde kwartaal van 2022. • Op 24 juni 2021 besloot de gemeenteraad geen zienswijze in te dienen op de jaarstukken 2020 en begroting 2022. • Op 7 juli 2021 stelde het AB de jaarstukken 2020 en begroting 2022 ongewijzigd vast. • Op 16 oktober 2021 werd de eerste paal geslagen voor het oprichten van de Fruit Tech Campus. De Fruit Tech Campus ontvangt 100.000 euro vanuit het Regionaal Investeringsfonds en 1.000.000 euro vanuit de Regio Deal. • Op 24 november 2021 heeft het AB de kaderbrief 2023 vastgesteld. De kaderbrief bevat de kaders en uitgangspunten voor de programmabegroting 2023. • Tot slot verkende het AB de mogelijkheden van voorzetting van het Regionaal Investeringsfonds. Er is een voorstel om het Regionaal Investeringsfonds zonder West Betuwe voort te zetten. De gemeenteraad wordt hier na besluitvorming separaat over geïnformeerd.

Bedrijfsvoeringsorganisatie West-Betuwe (BWB) • Op 18 januari 2021 besloot het college om het taakgebied facilitaire zaken bij Bedrijfsvoeringsorganisatie West-Betuwe te beleggen, het taakgebied juridische zaken bij gemeente West Betuwe te houden en het taakgebied financieel beleid en advies bij de gemeente West Betuwe te beleggen. • Op 24 juni 2021 besloot de gemeenteraad een zienswijze in te dienen op de begroting 2022. • Op 30 juni besprak het bestuur de zienswijze van de gemeenteraad. De punten uit de zienswijze (budget nieuw beleid uit stelpost bekostigen en kwantificeren risico’s) worden meegenomen in de voortgangsrapportage. De begroting is ongewijzigd vastgesteld. • Op 15 november 2021 stemde het bestuur in met de uitwisseling van taken tussen West Betuwe en BWB en de financiële gevolgen hiervan in de begroting te verwerken. • Op 15 november 2021 stelde het bestuur de verdeelsleutels vast. Voor Facilitaire zaken en Financieel advies is de evaluatie met een jaar verlengd. De in 2019 vastgestelde systematiek wordt vanaf begrotingsjaar 2022 voor 100% ingevoerd.

Jaarstukken West Betuwe 2021 versie definitief met wijzigingen

15

Financiën De lasten en baten van het programma zijn hieronder weergegeven. Bestuur en Ondersteuning

Begroting voor wijziging Begroting na wijziging 2021 2021

Rekening 2021

Bedragen (x €1.000) Lasten

-23.017

-20.980

-19.555

Baten

1611

2.882

2.521

Gerealiseerd saldo van baten en lasten

-21.406

-18.098

-17.033

Toevoegingen aan reserves

-2.440

-2.238

-2.536

Onttrekkingen van reserves

4.268

8.603

8.094

-19.578

-11.733

-11.475

Gerealiseerd resultaat

Overhead (taakveld 0.4 inclusief bijbehorende reserves op taakveld 0.10) bedragen x € 1.000

Begroting voor wijziging 2021

Begroting na wijziging 2021

Rekening 2021

Salarislasten

-4.902

-4.042

-4.085

Bijdragen aan verbonden partijen

-5.979

-5.572

-5.774

Materiële kosten

-4.070

-6.247

-4.373

Kapitaallasten

-111

-100

-100

Doorbelasting met Grex/GRP

303

303

359

Verrekening met reserves

-632

-444

-741

-15.391

-16.102

-14.713

1.012

2.328

646

234

383

167

1.246

2.711

813

-14.145

-13.391

-13.900

Totaal lasten Bijdragen van derden Verrekening met reserves Totaal baten Saldo

16

Jaarstukken West Betuwe 2021 versie definitief met wijzigingen

Veiligheid Doelstellingen Wat wilden we bereiken en wat hebben we gedaan We stimuleren dat evenementen duurzaam en schoon zijn

Met 25% van de organisatoren gaan we in gesprek over duurzame en schone evenementen In 2021 is er geen actie ondernomen richting organisatoren van evenementen. Dit in relatie tot de beperkte doorgang van evenementen in verband met Covid-19. Gezien de financiële gevolgen voor de organisatoren door Covid-19 wilden wij de organisatoren niet extra belasten met investeringen op het gebied van duurzaamheid en schone evenementen.

We onderzoeken een legeskorting voor duurzaam en schoon georganiseerde evenementen Het onderzoek is uitgevoerd. Uit dit onderzoek bleek dat het invoeren van een heffingskorting mogelijk is. Echter, dit verdient niet de voorkeur. Een financiële stimulans kan beter in de vorm van subsidieverstrekking plaatsvinden. We verhogen het ondermijningsbewustzijn en de weerbaarheid, in- en extern

Onze werkprocessen bevatten checkvragen over het risico van ondermijning Onze werkzaamheden/ -processen richtten we in met maatregelen om het risico van ondermijning tegen te gaan. Denk hierbij aan de beleidsregel Wet Bibob, de Opiumbeleidsregels en de Apv.

Meer inwoners en ondernemers vinden de weg naar de meldlijnen over ondermijning Sinds 1 mei 2021 is onze gemeente aangesloten bij het Meldpunt Meld Misdaad Anoniem (MMA). Dit is ondersteund met een communicatiestrategie en een lokale jaarwisseling campagne om de bewustwording en de meldingsbereidheid onder onze inwoners en ondernemers te vergroten. Er is een duidelijke toename in het aantal meldingen bij MMA zichtbaar sinds de start van de eerste campagne in 2020. Zo waren er 24 meldingen in 2019, 41 in 2020 en 66 in 2021.

Indicatoren Indicator

Eenheid

Periode

West Nederland Betuwe

Winkeldiefstal per 1.000 Het aantal winkeldiefstallen per 1.000 2021 0,5 1,8 inwoners inwoners Diefstal uit woning per 1.000 Het aantal woningdiefstallen, per 1.000 2021 1,0 1,3 inwoners inwoners Geweldsmisdrijven per 1.000 Het aantal geweldsmisdrijven per 1.000 2021 2,4 4,3 inwoners inwoners Vernieling en beschadiging per Het aantal vernielingen en 2021 4,7 6,1 1.000 inwoners beschadigingen, per 1.000 inwoners Verwijzingen Halt per 1.000 Verwijzingen naar Halt per 1.000 2020 8 11 inwoners van 12-17 jaar inwoners van 12 tot 17 jaar Dit betreft de verplichte BBV-indicatoren welke zijn opgenomen in "waar staat je gemeente". Dit zijn de meest recente cijfers, de metingen vinden namelijk niet elk jaar plaats.

Jaarstukken West Betuwe 2021 versie definitief met wijzigingen

17

Verbonden partijen Wat heeft er gespeeld? Veiligheidsregio Gelderland-Zuid (VRGZ) • Met het landelijke rapport evaluatie Wet veiligheidsregio’s als basis is gekeken hoe de Veiligheidsregio Gelderland-Zuid functioneert in de praktijk. De conclusie is dat de organisatie grotendeels werkt, danwel plannen heeft om te werken, volgens de aanbevelingen uit de evaluatie. • De concept jaarrekening 2020 en begroting 2022 zijn behandeld. Hoewel alle gemeenteraden unaniem tegen de bezuinigingsopties waren, verzocht een aantal wel om nogmaals kritisch te kijken naar de bedrijfsvoering. Hiervoor is een quick scan uitgevoerd. • Voor de periode tot en met augustus en de prognose tot en met december is er een positieve financiële bijstelling van het resultaat voor 2021 van 1.395.000 euro. De oorzaken hiervan zijn opbrengsten voor detachering, niet ingevuld krijgen van delen van de formatie en het niet inzetten van de post onvoorzien. • Het onderwerp herverdeling van de financiële bijdrage van gemeenten is besproken. Er is weinig draagvlak om deze te herzien. • De inzet rond Covid-19 was fors. Van het Regionaal beleidsteam met strategische keuzes tot het ambtelijk op detail niveau interpreteren van de Covid-19 regels. De aanpak van de pandemie is uitgebreid geëvalueerd als GRIP 4 situatie. • Het Regionaal Beleidsplan 2020-2023 loopt op schema. Project VLAM (werving vrijwilligers) is afgerond.

Voor de toekomstbestendige crisisorganisatie bevolkingszorg en crisiscommunicatie wordt een meerjarenprogramma ontwikkeld. Het project Veiligheidsinformatie Knooppunt (VIK) is in gang gezet. Voor de duiktaak is besloten om de dienstverleningsovereenkomst met Veiligheidsregio's Gelderland-Midden en Brabant-Noord structureel te continueren. Er was specifieke aandacht voor burgerparticipatie bij rampen en crises, bijvoorbeeld burgerhulpverleners en AED’s.

Financiën De lasten en baten van het programma zijn hieronder weergegeven. Veiligheid

Begroting voor wijziging Begroting na wijziging 2021 2021

Rekening 2021

Bedragen (x €1.000) Lasten

-5.899

-7.587

-5.910

Baten

39

171

58

-5.860

-7.416

-5.852

Toevoegingen aan reserves

0

0

0

Onttrekkingen van reserves

66

66

66

-5.793

-7.349

-5.785

Gerealiseerd saldo van baten en lasten

Gerealiseerd resultaat

18

Jaarstukken West Betuwe 2021 versie definitief met wijzigingen

Verkeer, Vervoer en Waterstaat Doelstellingen Wat wilden we bereiken en wat hebben we gedaan We lossen van de top 5 fietsknelpunten in 2021 twee knelpunten op (de overige drie volgen na 2021)

Een veilige inrichting van de kruising Zeiving - Nieuwe Zuiderlingedijk Heukelum (N848) Door de regelgeving rondom stikstof is er vertraging opgetreden in de vergunningverlening. In 2022 start de voorbelasting en naar verwachting wordt de veilige inrichting in 2023 gerealiseerd.

Realisatie ontbrekende fietsschakel Waalbandijk Waardenburg De voormalige gemeente Neerijnen heeft in 2018 samen met ProRail besloten de overweg te vervangen door een onderdoorgang. Deze is gerealiseerd en vanaf november 2021 maken fietsers en voetgangers gebruik van deze verbinding. We verbeteren de leefbaarheid in de kernen

Minder mensen rijden in de spits door onze verblijfsgebieden Door corona en genomen verkeersmaatregelen wordt er minder gebruik gemaakt van de routes door onze verblijfsgebieden. Nu in het 1e kwartaal van 2022 de coronamaatregelen zijn verspoeld kunnen we tellingen uitvoeren om de effecten van de diverse snelheid remmende maatregelen te bepalen en om eventueel aanvullende maatregelen te nemen.

Indicatoren Programma 3 heeft geen verplichte indicatoren vanuit de BBV.

Verbonden partijen Er zijn geen verbonden partijen die grotendeels voor het programma Verkeer, vervoer en waterstaat diensten uitvoeren.

Financiën De lasten en baten van het programma zijn hieronder weergegeven. Verkeer, Vervoer en Waterstaat

Begroting voor wijziging Begroting na wijziging 2021 2021

Rekening 2021

Bedragen (x €1.000) Lasten

-23.144

-22.080

-18.337

Baten

862

1.536

1.829

Gerealiseerd saldo van baten en lasten

-22.282

-20.544

-16.508

Toevoegingen aan reserves

-4.213

-13.060

-13.060

Onttrekkingen van reserves

506

5.193

4.259

-25.989

-28.411

-25.308

Gerealiseerd resultaat

Jaarstukken West Betuwe 2021 versie definitief met wijzigingen

19

Economie Doelstellingen Wat wilden we bereiken en wat hebben we gedaan We stimuleren van de aantrekkelijkheid van de winkelgebieden/kantoorpanden

Leegstandverordening (winkel)panden is door de gemeenteraad vastgesteld We voerden een eerste inventarisatie uit. Ook voerden we gesprekken met de pandeigenaren. Op basis van deze inventarisatie en gesprekken koos het college ervoor om geen leegstandverordening op te stellen, maar in plaats daarvan een plan van aanpak op te stellen voor met name winkelpanden. De raad ontving hierover een informatienota in het eerste kwartaal 2022.

Uitgevoerd onderzoek en advies naar gratis en gereguleerd parkeren in de gemeente. Het onderzoek is afgerond. De gemeenteraad ontving de resultaten in het eerste kwartaal van 2022.

We streven naar breed gedragen winkeltijden

Er is een winkeltijdenverordening vastgesteld We voerden onderzoek naar de winkeltijden uit. De gemeenteraad ontving de resultaten van dit onderzoek in het eerste kwartaal van 2022. Vaststelling van een eventuele nieuwe winkeltijdenverordening verwachten we in het derde kwartaal van 2022. We versterken de huidige en toekomstige werkgelegenheid

De economische beleidsvisie is vastgesteld De gemeenteraad stelde op 30 juni 2021 de economische visie vast.

Het uitvoeringsprogramma economie is door het college vastgesteld De vastgestelde economische visie bevat een overzicht van de acties voor de komende jaren. In de perspectiefnota werden voor deze acties incidentele gelden beschikbaar gesteld.

Indicatoren Indicator

Eenheid

Periode

West Nederland Betuwe

Vestigingen

Het aantal bedrijfsvestigingen, per 1.000 2021 180,5 165,1 inwoners in de leeftijd van 15 tot 64 jaar Functiemenging De functiemengingsindex weerspiegelt 2021 56,5 53,3 de verhouding tussen banen en woningen, en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen Dit betreft de verplichte BBV-indicatoren welke zijn opgenomen in "waar staat je gemeente". Dit zijn de meest recente cijfers, de metingen vinden namelijk niet elk jaar plaats.

20

Jaarstukken West Betuwe 2021 versie definitief met wijzigingen

Verbonden partijen Wat heeft er gespeeld? Uitvoeringsorganisatie breedbandnetwerk Rivierenland (UBR) - In 2021 is gestart met de aanleg van het glasvezelnetwerk in de gemeente West Betuwe. - Het Algemeen Bestuur heeft de jaarrekening 2020 en begroting 2022 vastgesteld. De jaarrekening 2020 heeft een tekort van 36.238 euro. De begroting van 2022 laat een positief saldo zien van 42.461. - Het Governance protocol is aangepast naar aanleiding van een zienswijze van gemeente West Betuwe. - Een onderzoeksrapport over leges en degeneratiekosten is vastgesteld. - De aanleg van het glasvezelnetwerk heeft vertraging opgelopen. Met name de dijkpercelen zijn vertraagd in verband met het lopend project dijkverzwaring. - De kadernota 2023 is opgesteld.

Financiën De lasten en baten van het programma zijn hieronder weergegeven. Economie

Begroting voor wijziging Begroting na wijziging 2021 2021

Rekening 2021

Bedragen (x €1.000) Lasten

-2.779

-1.856

-1.618

Baten

2241

1.506

1.386

Gerealiseerd saldo van baten en lasten

-539

-350

-231

Toevoegingen aan reserves

-38

-38

-38

Onttrekkingen van reserves

176

0

0

Gerealiseerd resultaat

-401

-388

-269

Jaarstukken West Betuwe 2021 versie definitief met wijzigingen

21

Onderwijs Doelstellingen Wat wilden we bereiken en wat hebben we gedaan We bouwen, renoveren en verduurzamen schoolgebouwen (incl. integraal huisvestigingsplan)

Kindcentrum De Plantage is opgeleverd en start het schooljaar 2021-2022 in het nieuwe gebouw Het gebouw en het terrein is gereed. De kinderen zijn het schooljaar 2021-2022 in het nieuwe kindcentrum gestart. Op basis van het verduurzamingsrapport zijn vier scholen gestart met de uitvoering van duurzaamheidsmaatregelen De scholen, De Springplank en Eben Haezerschool zijn afgerond. De scholen zijn van het gas af en wekken zelf al de benodigde energie op. De scholen, De Schakel, Mr. Aafjes zijn nog niet afgerond. Door lange levertijden van installatieonderdelen is de uitvoering nog in volle gang. De werkzaamheden worden voor de zomervakantie 2022 afgerond. We dringen laaggeletterdheid terug en stimuleren digitale voorzieningen

We geven lokaal uitvoering aan het regionaal taalakkoord en bereiken laaggeletterde inwoners door het aanbieden van een (maatwerk-) ondersteuningsprogramma We gaven uitvoering aan het regionaal taalakkoord door het uitvoeringsplan lokale aanpak laaggeletterdheid en doorontwikkeling Digi-Taalhuis vasttestellen. We bereikten laaggeletterde inwoners onder andere door, extra inzet taalhuiscoördinator, benoeming aandachtfunctionaris, inzet taalambassadeur en het in beeld brengen van vindplaatsen. Het Digi-taalhuis bereikt inwoners uit alle kernen van de gemeente West Betuwe Het Digi-taalhuis bereikte vooral fysiek inwoners die dicht bij het taalhuis wonen. Inwoners die verder weg wonen maakten meer online gebruik van de diensten van het taalhuis. We stimuleren een sluitende aanpak voor praktijkonderwijs

Leerlingen vanuit het praktijkonderwijs met de potentie om deel te nemen aan het arbeidsproces hebben een begeleide werkplek in het lokale bedrijfsleven Leerlingen uit het praktijkonderwijs namen deel aan het arbeidsproces, in het lokale bedrijfsleven, door deelname aan verschillende projecten zoals onder andere: Het ROC Rivor programma ‘oriëntatie op ondernemerschap’ (ruim 50 kandidaten), de online Banenmarkt Rivierenland die plaats vond in december, gestart werd met de ontwikkeling van het Werkgevers Servicepunt Rivierenland(WSR) en deelname aan de het online evenement Regio in Beeld Rivierenland. We verstevigen de lokale verbinding en zorgstructuur met het primair onderwijs

Een doelgerichte samenwerking tussen onderwijs en gemeente die breed beschikbaar is voor kinderen en ouders De doelgerichte samenwerking is bereikt en heeft een structureel overleg tussen Sociaal Team (gemeente) en het zorg adviesteam van de VO scholen opgeleverd. Meer preventieve activiteiten en een snellere toeleiding naar de juiste zorg voor kinderen

22

Jaarstukken West Betuwe 2021 versie definitief met wijzigingen

Dit onderdeel valt onder het Uitvoeringsprogramma Bouwen aan Sociale Kracht/thema Veilig Opgroeien: in het voorliggend veld wordt extra ingezet op extra preventieve interventies en voorlichting (voorbeelden zijn inzet steunouder, start mama (ouder/kind) cafés, aanbod in mentale weerbaarheid van jongeren, Kansrijke start en in het VO extra inzet van SMW in schooljaar 2021/2022). Ook hier het maken van afspraken tussen de gemeente (Team sociaal) en de VO scholen om tot een goede verbinding te komen, maakt deel uit van onze reguliere werkprocessen.

Indicatoren Indicator

Eenheid

Periode

West Nederland Betuwe

Voortijdige schoolverlaters totaal (VO + MBO) %

Het percentage van het totaal aantal 2020 1,4 1,7 leerlingen in de leeftijd van12 tot 23 jaar dat voortijdig, dat wil zeggen zonder startkwalificatie, het onderwijs verlaat Absoluut verzuim Het aantal leerplichtigen in de leeftijd 2020 2,7 2,7 van 5 tot 18 jaar die niet op een school zijn ingeschreven, per 1.000 inwoners Relatief verzuim Het aantal leerplichtigen in de leeftijd 2019 13 26 van 5 tot 18 jaar die wel op een school zijn ingeschreven, maar ongeoorloofd afwezig zijn, per 1.000 inwoners Dit betreft de verplichte BBV-indicatoren welke zijn opgenomen in "waar staat je gemeente". Dit zijn de meest recente cijfers, de metingen vinden namelijk niet elk jaar plaats.

Verbonden partijen Er zijn geen verbonden partijen die grotendeels voor het programma Onderwijs diensten uitvoeren.

Financiën De lasten en baten van het programma zijn hieronder weergegeven. Onderwijs

Begroting voor wijziging Begroting na wijziging 2021 2021

Rekening 2021

Bedragen (x €1.000) Lasten

-5.340

-5.476

-5.056

Baten

893

986

759

-4.447

-4.490

-4.296

Toevoegingen aan reserves

-491

-377

-377

Onttrekkingen van reserves

656

507

507

-4.281

-4.360

-4.166

Gerealiseerd saldo van baten en lasten

Gerealiseerd resultaat

Jaarstukken West Betuwe 2021 versie definitief met wijzigingen

23

Sport, Cultuur en Recreatie Doelstellingen Wat wilden we bereiken en wat hebben we gedaan We behouden en versterken leefbaarheid en vitaliteit in de kernen

Dorpshuizen hebben een toekomstbestendig uitvoeringsplan. Onderdelen zijn een goede organisatie, financiële draagkracht en een plek voor ontmoeting We gaven uitvoering aan de opgaven uit de kadernota Dorpshuizen en Multifunctionele Centra. Het ging om het voeren van toekomstgesprekken (Tafel van Zeven) en voorbereiding op de subsidiëring zoals die in 2022 aanvangt. Namelijk het ondersteunen in het uitvoeren van groot onderhoud aan de gebouwen en het uitbreiden van sociale activiteiten. Met alle besturen van Dorpshuizen en MFC's is in 2021 gesproken. Vanwege de corona crisis konden diverse activiteiten niet plaatsvinden wat de exploitaties negatief beïnvloedde. Veel dorpshuizen stonden daarom in de overlevingsstand. Desondanks was er sprake van enthousiasme om meer activiteiten en meer inwoners naar de dorpshuizen te trekken zodra het weer mogelijk is. Uitvoeringsplan voor versterking, samenwerking en waardering van vrijwilligers die actief zijn binnen de gemeente Het vrijwilligersprogramma is vastgesteld en is er gestart met de activiteiten en projecten. We stimuleren sport, duurzame sportvoorzieningen en beheer van sportaccommodaties

We geven uitvoering aan een geharmoniseerd sportbeleidsplan en beheerplan sportvelden We boden het geharmoniseerde sportbeleidsplan aan voor de raad van 28 september. Inmiddels zijn de subsidies voor de binnensport geharmoniseerd en hebben de clubs de subsidies voor 2022 aangevraagd. Met de buitensport zijn nieuwe overeenkomsten gesloten. Het (Duurzaam Meerjaren Onderhouds Programma DMOP vormt de basis voor de afspraken over onderhoud en renovaties met de buitensportverenigngen. Ook aan de overige elementen van het geharmoniseerde sportbeleid wordt invulling gegeven. We verbinden sectoren cultuur, kunst, recreatie en toerisme

Er is een totaalaanbod van toeristische en culturele fiets- en wandelroutes Momenteel bouwt een externe partij aan de website waar het totaalaanbod wordt gebundeld. De planning is dat in het eerste halfjaar 2022 de basis online komt. We versterken, vernieuwen, verbreden en verbinden cultuur en kunst

Er is uitvoering van de gezamenlijke cultuur en kunst agenda 2021-2022 door gemeente en partners In 2021 hebben we, samen met lokale samenwerkingspartners, de activiteiten en projecten uit de uitvoeringsagenda Cultuur en Kunst uitgevoerd. Mede door Corona lopen een aantal opgenomen vertraagde projecten in 2022 nog door.

24

Jaarstukken West Betuwe 2021 versie definitief met wijzigingen

Indicatoren Indicator

Eenheid

Periode

West Nederland Betuwe

% Niet-sporters

Het percentage inwoners van 19 jaar en 2020 53,6 49,3 ouder die niet minstens één keer per week aan sport doen Dit betreft de verplichte BBV-indicatoren welke zijn opgenomen in "waar staat je gemeente". Dit zijn de meest recente cijfers, de metingen vinden namelijk niet elk jaar plaats.

Verbonden partijen Wat heeft er gespeeld? Regionaal Archief Rivierenland • Het Regionaal Archief Rivierenland (RAR) heeft het afgelopen jaar haar reguliere taken uitgevoerd ten aanzien van inspectie en advies op archieven, digitalisering van dossiers voor gemeenten en particulieren én ontsluiting en beheer van archieven. • Tevens heeft het RAR tentoonstellingen en educatieve activiteiten georganiseerd om het erfgoed onder de aandacht te brengen bij inwoners, scholieren en belangstellenden. • In het afgelopen jaar heeft het RAR ook een nieuw beleidsplan ontwikkeld en vastgesteld welke georganiseerd is rondom het begrip Data. Het RAR gebruikt data als basis voor de dienstverlening en de interne werkprocessen. • Dit beleidsplan is opgesteld na onder meer input vanuit historische verenigingen en een enquête die uitgezet was naar de leden Algemeen Bestuur en de leden Besluitvormend en Opinie vormend als wel de raads- en commissieleden van de aangesloten gemeenten. Natuur- en recreatieschap Lingegebied en Natuur- en recreatieschap Nederrijn, Lek en Waal In 2021 waren er geen ontwikkelingen voor West Betuwe.

Financiën De lasten en baten van het programma zijn hieronder weergegeven. Sport, Cultuur en Recreatie

Begroting voor wijziging Begroting na wijziging 2021 2021

Rekening 2021

Bedragen (x €1.000) Lasten

-13.163

-14.344

-9.255

Baten

476

686

879

Gerealiseerd saldo van baten en lasten

-12.686

-13.659

-8.376

Toevoegingen aan reserves

-1.135

-1.053

-1.053

Onttrekkingen van reserves

519

765

502

-13.302

-13.947

-8.927

Gerealiseerd resultaat

Jaarstukken West Betuwe 2021 versie definitief met wijzigingen

25

Sociaal Domein en Volksgezondheid Doelstellingen Wat wilden we bereiken en wat hebben we gedaan We bieden passende ondersteuning aan inwoners die dat nodig hebben

Door de maatregelen financiële beheersbaarheid is er meer grip op de uitgaven in het sociaal domein Het ging hierbij om de volgende maatregelen: preventie, meer algemene voorzieningen om maatwerkvoorzieningen te voorkomen, verbeterde regievoering, vernieuwde inkooptrajecten met budgetplafonds en afspraken met de aanbieders en efficiëntere bedrijfsvoering ter voorkoming van onnodige kosten, verbeterde afspraken met partners en zorgaanbieders. Deze zeven knoppen van grip zijn verwerkt in het Uitvoeringsprogramma Sociale Kracht. Voorbeelden zijn projecten als de Sociale Kaart, het Gezinsloket en de inzet van de Praktijkondersteuners GGZ Jeugd bij de huisartsen. De inkoop voor ondersteuning op Wmo en Jeugdzorg, en de voorbereiding voor decentralisatie beschermd wonen is afgerond voor 01-01-2022 De nieuwe inkoop Wmo/Jeugd ondersteuning, met meer aansluiting op de lokale doelen en gericht op een financieel houdbare uitvoering van het sociaal domein is uitgesteld tot 1 januari 2023. De bestaande overeenkomsten met zorgaanbieders Wmo /jeugd zijn verlengd tot en met 31 december 2022. Dit om een zorgvuldig aanbestedingsproces te kunnen doorlopen en de continuïteit van ondersteuning aan onze inwoners te borgen. In juni 2021 stelde het college de inkoopstrategie zorginkoop Jeugd en Wmo vast.

In de periode tot en met 31 december 2022 stellen we pilots op en geven we vorm aan de daadwerkelijke inkoop van Jeugd en Wmo ondersteuning. Dit met als doel om per 1 januari 2023 nieuwe overeenkomsten te hebben geïmplementeerd. Het Regioplan (uitvoeringsplan) beschermd wonen is op 29 juni 2021 door de gemeenteraad vastgesteld. De gemeenten in Rijk van Nijmegen, regio Rivierenland en de gemeente Nijmegen hebben in januari 2021 ingestemd met de dienstverleningsovereenkomst (DVO) met de gemeente Nijmegen. In deze DVO zijn ook afspraken opgenomen over de inzet van budget. Deze afspraak vertalen we in een regiobegroting die we, voor het eerst in 2023, ter vaststelling aan gemeenteraad aanbieden. Hiermee is de voorbereiding van de decentralisatie beschermd wonen op schema. Het woonplaatsbeginsel beschermd wonen is met een jaar uitgesteld naar 2024. In het verlengde hiervan wordt de invoering van het financieel verdeelmodel beschermd wonen ook met een jaar uitgesteld. We stimuleren dat iedereen mee kan doen

Uitvoeren van de preventieagenda en inclusieagenda Preventie maakt deel uit van het uitvoeringsprogramma Sociale Kracht. Om dit extra kracht bij te zetten zijn twee projectleiders gestart die projecten uitvoeren op het gebied van preventie. De uitvoering van preventie en de Lokale Inclusie Agenda is een voortdurend proces. De ervaringsdeskundigen worden bij allerlei projecten om advies gevraagd. Ook nemen zij zelf het initiatief door meldingen te doen en overzichten en filmpjes te maken om de openbare ruimte toegankelijker en veiliger te maken. Op vrijwel alle zestien agenda punten van de Lokale Inclusie Agenda is er voortgang geboekt, is er overleg met ervaringsdeskundigen en er is gewerkt aan bewustwording binnen de gemeentelijke organisatie en daarbuiten. Verder is er aan de principes van positieve gezondheid gewerkt. Op preventie en vroegsignalering zijn een aantal projecten opgepakt. Bij de schuldhulpverlening is het project Vroeg erop af gestart, een samenwerking met partners in een convenant om schulden eerder te signaleren en inwoners hierin op een vroeg moment te kunnen ondersteunen. Verder is het Lokaal Preventie Akkoord vormgegeven, dat door diverse stakeholders is ondertekend. Een aantal projecten zijn in voorbereiding, zoals mentale weerbaarheid, sociale kaart, nalevingsonderzoek alcohol en buurtcirkels.

26

Jaarstukken West Betuwe 2021 versie definitief met wijzigingen

Voorbereiding van uitvoering van het nieuwe subsidiebeleid vanaf 2022 We verlenen structurele en incidentele subsidie op basis van het nieuwe vastgestelde subsidiebeleid en de nieuwe vastgestelde subsidieregels. We stimuleren een gezonde leefstijl en leefomgeving

60% van de scholen in West Betuwe voert gezond beleid uit rond voeding/ beweging/ gezonde leeftijd 50% van de scholen voert een gezond beleid uit op het gebied van voeding en bewegen. Door corona was er binnen het onderwijs nauwelijks ruimte om over andere thema's behalve primaire taken binnen het onderwijs te praten. Hierdoor zijn er minder gesprekken geweest tussen de gezonde school adviseur en de scholen en zijn er ook minder scholen gestart met een nieuw deelcertificaat. Voor het schooljaar 2021-2022 wordt er extra ingezet door de gezonde schooladviseur, JOGG-regisseur en de Buurt Sport Coaches om scholen aan te laten haken bij de gezonde school. We versterken het informele netwerk

Er is goede ondersteuning van mantelzorgers zodat zij hun rol kunnen volhouden We hebben mantelzorgers ondersteund en onze waardering getoond. We hebben specifieke aandacht gehad voor jonge mantelzorgers. Ook in 2021 hebben we de Week van de Mantelzorg georganiseerd, mantelzorgers werden in het zonnetje gezet en hebben een mantelzorgcompliment ontvangen. We gaan de behoefte aan respijtzorg na en komen afhankelijk van de uitkomst met aanvullende beleidsvoorstellen.

Het versterken van lokale initiatieven ter voorkoming van een extra beroep op de zorg Als onderdeel van het uitvoeringsprogramma Sociale Kracht organiseerden we projecten om lokale initiatieven en zelfredzaamheid van inwoners te bevorderen. We zijn gestart met het ontwikkelen van een actuele sociale kaart waarin het hulp en ondersteuningsaanbod in de gemeente zichtbaar wordt. Met onze samenwerkingspartners zoals de GGD ontwikkelden we een Lokaal Preventieakkoord, waarbij mentale weerbaarheid van jongeren een speerpunt is. Samen met Welzijn West Betuwe zijn we in het najaar 2021 het project Steunouder gestart. Vrijwillige steunouders vangen kinderen op van ouders die het even moeilijk hebben. Ook zijn we gestart met het Gezinsloket waar ouders informatie kunnen krijgen over lokale activiteiten en de mogelijkheden voor laagdrempelige ondersteuning in de opvoeding.

Indicatoren Indicator

Eenheid

Periode

Jongeren met een delict voor de rechter

Het percentage jongeren in de leeftijd van 12 tot 21 jaar die met een delict voor de rechter zijn verschenen Het aantal banen, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 tot 64 jaar. Het percentage van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de (potentiële) beroepsbevolking. Het aantal personen met een bijstandsuitkering, per 10.000 inwoners. Het aantal re-integratievoorzieningen, per 10.000 inwoners in de leeftijd van 15 tot 64 jaar

2020

1,00

1,00

2021

833,0

805,5

2020

71,8

68,4

2021

176,7

431,2

2020

49,3

202,0

Banen Netto arbeidsparticipatie

Bijstandsuitkeringen Aantal reintegratievoorzieningen

Jaarstukken West Betuwe 2021 versie definitief met wijzigingen

West Nederland Betuwe

27

Wmo-cliënten met een maatwerkarrangement

Het aantal Wmo-cliënten per 10.000 2020 450 700 inwoners in de desbetreffende bevolkingsgroep met een maatwerkarrangement (een vorm van specialistische ondersteuning binnen het kader van de Wmo) % Kinderen in uitkeringsgezin Het percentage kinderen tot 18 jaar in 2020 3,00 6,00 een gezin dat leeft van een bijstandsuitkering moet rondkomen. % Jeugdwerkloosheid Het percentage werkeloze jongeren in de 2020 1,00 2,00 leeftijd van 16 tot 22 jaar Jongeren met jeugdhulp Het percentage jongeren tot 18 jaar met 2021 10,9 10,5 jeugdhulp ten opzicht van alle jongeren tot 18 jaar. Jongeren met Het percentage jongeren in de leeftijd 2021 0,1 0,3 jeugdreclassering van 12 tot 22 jaar met een jeugdreclasseringsmaatregel ten opzichte van alle jongeren met die leeftijd Jongeren met Het percentage jongeren tot 18 jaar met 2021 0,9 1,2 jeugdbescherming een jeugdbeschermingsmaatregel ten opzichte van alle jongeren tot 18 jaar. Dit betreft de verplichte BBV-indicatoren welke zijn opgenomen in "waar staat je gemeente". Dit zijn de meest recente cijfers, de metingen vinden namelijk niet elk jaar plaats.

Verbonden partijen Wat heeft er gespeeld? Werkzaak Rivierenland • De gemeenschappelijke regeling Werkzaak Rivierenland 2021 is gewijzigd. In artikel 4.2 is opgenomen dat werkzoekenden uit klantprofiel 4 zijn uitgezonderd van de naar werk gerichte begeleiding van Werkzaak. • Werkzaak is voornemens een textiel sorteercentrum Rivierenland (CIRTEX) op te zetten. De gemeente West Betuwe steunt dit initiatief middels de 'letter of intent CIRTEX'. • Het uitkeringsbestand is in 2021 met ruim 5% gedaald. Het aantal mensen met een Sociale Werkvoorziening indicatie is met 7% gedaald door natuurlijk verloop. GGD Gelderland-Zuid (GGD) • In januari 2021 is er begonnen met de coronavaccinatiecampagne. • Alle kosten met betrekking tot corona worden door het Rijk vergoed. • Jaarrekening 2020 is vastgesteld en het positieve resultaat toegevoegd aan de algemene reserve. • De begroting 2022 is vastgesteld met enkele kleine aanpassingen. • Achterstand Toezicht Wmo is weggewerkt door subsidie vanuit Bescherm Wonen middelen van de centrum gemeente Nijmegen. • De rapportages van Veilig Thuis worden vanaf 2022 in de reguliere managementcyclus van de GGD opgenomen omdat de achterstand op de werkvoorraden is weggewerkt.

28

Jaarstukken West Betuwe 2021 versie definitief met wijzigingen

Financiën De lasten en baten van het programma zijn hieronder weergegeven. Sociaal Domein en Volksgezondheid

Begroting voor wijziging Begroting na wijziging 2021 2021

Rekening 2021

Bedragen (x €1.000) Lasten

-44.096

-52.582

-48.904

Baten

8884

10.558

10.324

Gerealiseerd saldo van baten en lasten

-35.212

-42.024

-38.579

Toevoegingen aan reserves

-2.800

-2.778

-2.778

Onttrekkingen van reserves

1.891

2.113

1.874

-36.120

-42.690

-39.484

Gerealiseerd resultaat

Jaarstukken West Betuwe 2021 versie definitief met wijzigingen

29

Duurzaamheid en Milieu Doelstellingen Wat wilden we bereiken en wat hebben we gedaan Ruimtelijke (klimaat) Adaptatie: We streven naar een toekomstbestendig leefklimaat

Eind 2021 ronden we breed maatschappelijke gesprekken af, over de urgentie en acceptatie van kwetsbaarheden en welke maatregelen hiervoor nodig zijn om deze kwetsbaarheden te verminderen, als input voor het lokale maatregelen- en uitvoeringsplan In december 2021 voerden wij gesprekken met onze verenigingen, stichtingen en bedrijven. Met een inwonerspanel haalden we de input vanuit onze inwoners op. 322 respondenten hebben het inwonerspanel ingevuld.

In het vierde kwartaal 2021 maken we een start met een lokaal maatregelenplan dat aansluit op de gestelde ambities en doelen uit de Regionale Adaptatie Strategie Er is gestart met het maatregelenplan. De uitkomsten van de gesprekken die we met onze inwoners en ondernemers voerden aan de hand van de Regionale Adaptatie Strategie (RAS) en Lokale Adaptatie Strategie (LAS) worden hiervoor gebruikt. We geven samen met stakeholders uitvoering aan de energietransitie

Eind 2021 beschikt West Betuwe over een Warmtetransitievisie Eind 2021 is de Warmtetransitievisie afgerond. De gemeenteraad stelde deze visie begin 2022 vast.

We zetten in op een pilotwijk waar we samen met de inwoners werken aan een wijkuitvoeringsplan In 2021 startte de gesprekken met inwoners uit Enspijk voor een pilot voor het gebruik van warmte uit de Linge. Tevens startte een pilot voor het gebruik van restwarmte van Fruitmasters. We willen het zwerfafval in West Betuwe verminderen

Eind 2021 zijn de activiteiten en projecten uit het zwerfafvalplan geïmplementeerd en in werking We voerden de activiteiten, zoals vastgesteld in het jaarplan zwerfafval 2021, uit.