RV2022-107-bijlage-jaarstukken-2021-definitief.pdf
Tekst van het document
Kosten 2021
Onderhoud Investeringen Advies Advies en Onderzoek Exploitatie Totaal
1.286.000 2.000 0 0 1.288.000
Jaarstukken West Betuwe 2021
61
Riolering en water Beheerplan Baggeren
Areaal 450 km
Onderhoudsniveau Eens in de 15 tot 18 jaar wordt door het waterschap als waterbeheerder de diepte en afmetingen van de sloten gecontroleerd met een diepteschouw. Onze watergangen worden met deze cyclus gebaggerd.
Beleidskader Geldermalsen: Baggerplan Geldermalsen 2015-2029 Lingewaal: geen baggerplan vastgesteld Neerijnen: geen baggerplan vastgesteld Vanaf 2022 Beleids- en beheerplan Watergangen Uitgevoerde activiteiten en kosten In 2021 is het baggerwerk van gebied 29.2 rondom Waardenburg afgerond. Daarnaast is er op verzoek van het waterschap gebaggerd bij de Haarweg in Spijk omdat de watergang te veel bagger bevatte. In 2022 wordt dit afgerond. Baggeren is vanaf 2022 onderdeel van het Beleids- en beheerplan watergangen dat in 2021 is opgesteld en door de gemeenteraad in februari 2022 is vastgesteld. Baggeren Omschrijving
Kosten 2021
Onderhoud Investeringen Advies en Onderzoek Exploitatie Totaal
Beheerplan Beschoeiing
167.000 0 0 0 167.000
Areaal 32 km
Onderhoudsniveau Vanaf 2022 geharmoniseerd beeldkwaliteit B in woonkernen, C in buitengebied.
Beleidskader Geldermalsen: Beleids- en beheerplan Beschoeiingen 2010-2014, verlengd tot en met 2022 Lingewaal: Geen beleidsplan aanwezig. Maakt onderdeel uit van water en riolering Neerijnen: Geen beleidsplan aanwezig Vanaf 2022 Beleids- en beheerplan watergangen Uitgevoerde activiteiten en kosten Er is in Deil beschoeiing vervangen bij speeltuin het Jeugdland. Hierbij heeft de gemeente materiaal beschikbaar gesteld en is met behulp van vrijwilligers beschoeiing vervangen. In 2021 is het volledige oeverareaal waarvoor de gemeente onderhoudsplichtig is (558 km) geïnventariseerd. Daaruit bleek dat West Betuwe 32 km beschoeiing te beheren heeft. In het beleid- en beheerplan watergangen is een eenmalig bedrag van 408.000 euro gevraagd voor het wegwerken van achterstallig onderhoud. Beschoeiing Omschrijving Kosten 2021 Onderhoud Investeringen Advies en Onderzoek Exploitatie Totaal
62
15.000 0 0 0 15.000
Jaarstukken West Betuwe 2021
Beheerplan Maaien watergangen
Areaal totaal 427 km watergangen
Onderhoudsniveau Keur van WSRL
Beleidskader Geldermalsen: Beheerplan gemeentelijke watergangen en vijvers 2013-2017 Lingewaal: Neerijnen: Geen specifiek beleidskader. Werkzaamheden worden via bestek bermen en watergangen uitbesteed. Uitgevoerde activiteiten en kosten De watergangen zijn gemaaid conform het bestek uit 2019 waarin het maaien van bermen en watergangen was aanbesteed. In 2021 is het nieuwe beleid- en beheerplan watergangen opgesteld en in februari 2022 door de raad vastgesteld. Vanuit dit plan wordt het maaibeleid voor der watergangen geharmoniseerd en komt in 2023 tot uitvoering. Maaien watergangen Omschrijving
Kosten 2021
Onderhoud Investeringen Advies en Onderzoek Exploitatie Totaal
579.000 0 0 0 579.000
Beheerplan Water en rioleringsprojecten (beheer, vervangingen en nieuwe aanleg)
Areaal 450 km watergangen 281 km vrijvervalriolering 54 hoofdgemalen vrijvervalriolering 15 km hoofdpersleidingen 4 hoofdgemalen vacuumriolering 167 km druk en vacuumriolering 1.177 drukrioleringspompputten 16 bergbezinkbasins 516 IBA's (decentrale minizuiveringen) 18.506 kolken
Onderhoudsniveau We volgen de landelijke richtlijnen voor onderhoud en beheer van de riolering van Stichting Rioned. Deze zijn beschreven in de Leidraad Riolering.
Beleidskader WRP 2019-2023 (water rioleringbeleidsplan) Uitgevoerde activiteiten en kosten In het jaar 2021 is er een vervolg gegeven aan verder harmoniseren en optimaliseren van het totale rioleringsareaal. Dit houdt o.a. in: - Het samenvoegen van de revisietekeningen en areaalgegevens vrijvervalriolering, drukriolering, IBA's, gemalen in de beheersystemen. - Harmoniseren en uitbreiden drukrioleringspompgemalen met een gelijkwaardig meldsysteem in het gehele gebied van voormalig Lingewaal. - Harmoniseren en maken van een inhaalslag voor onderhoud van het totale areaal. Aanbesteding jaarlijks onderhoud en correctief onderhoud voorbereid. - Uitvoering gegeven aan het jaarlijks onderhoud van het totale rioleringsareaal. - Reinigen en inspecteren van 30 km vrijvervalriolering en het uitvoeren van de hieruit komende
Jaarstukken West Betuwe 2021
63
maatregelen. - Voorbereiding renovatie 10 gemalen. - Gestart met de voorbereiding vervangen en modificeren van het totale areaal IBA's. Planning 3 fases t/m 2024. - Realiseren van diverse afkoppelplannen, reconstructies, reliningsprojecten. o.a. Rijnstraat/Randweg Geldermalsen, Julianastraat Geldermalsen, Mark Meteren - Voorbereiden van diverse afkoppelplannen, reconstructies, reliningsprojecten t.b.v. uitvoer 2022/2023 o.a. Voorstraat/Stadswal Asperen, Nieuwe Steeg Herwijnen - Geadviseerd op riolering, water en klimaat bij diverse inbreidingsplannen, nieuwbouwplannen, integrale reconstructies, Prorailplannen, dijkverzwaringsplannen, waterplannen, burgerparticipatieplannen gemeentebreed. - Klimaatstresstesten vanuit WRP gerealiseerd, voor wateroverlast, grondwater en hitte en nu ingezet bij voorbereiding van adviezen en renovatieprojecten. - Klimaatinformatiecursussen (Spraakwater) geïntroduceerd bij alle basisscholen. 5 jaar lopend proces. - Vaststellen van een verordening afvoer hemelwater en grondwater en de verordening rioolaansluiting. - In beeld brengen/verminderen/oplossen van wateroverlastlocaties extreme neerslag afgelopen jaar. - Samen met waterschap robuuster inrichten gemeentelijke riolering in relatie met de waterzuiveringen (assetmanagement). - Jaarlijks reinigen areaal kolken i.s.m. AVRI. - Jaarlijks onderhoud IBA's i.s.m. Waterschap.
Waterschap heeft onderhoud weer voor 5 jaar aanbesteed. - Opstellen uitvoeringsplanning projecten voor de jaren 2022 en 2023. - Door de krappe personeelsbezetting bij de voorbereiding en uitvoering is er binnen riolering en water een achterstand in de going concern taken, adviestaken, renovatie en optimalisatieprojecten ontstaan. Binnen de huidige planperiode WRP 2019 t/m 2023 wordt nu een inhaalslag gemaakt door o.a. extra inhuur van personeel. De meerkosten worden opgevangen binnen het WRP. Water en rioleringsprojecten Omschrijving Onderhoud Investeringen Advies en Onderzoek Exploitatie Totaal
64
Kosten 2021 2.109.000 650.000 255.000 2.380.000 5.394.000
Jaarstukken West Betuwe 2021
4 Financiering Inleiding 1. Algemeen De uitgaven en inkomsten van de gemeente lopen niet synchroon in de tijd. Soms leent de gemeente geld om tijdig betalingen te kunnen verrichten en soms heeft ze (tijdelijk) overtollige liquide middelen. Al deze geldstromen lopen via de treasuryfunctie, die de gemeente bij de Bedrijfsvoeringsorganisatie West-Betuwe heeft ondergebracht. De uitvoering van de financieringsfunctie vindt plaats binnen de kaders die zijn vastgelegd in de Wet financiering decentrale overheden, afgekort Wet fido. In deze wet zijn regels opgenomen voor de inrichting en uitvoering van de treasuryfunctie bij de decentrale overheden. 2. West Betuwe Het gehele jaar heeft de gemeente in een situatie van overliquiditeit verkeerd. De beschikbare middelen waren toereikend om alle betalingen te kunnen uitvoeren. Deze liquiditeitspositie is met name ontstaan door de verkoop van de aandelen Eneco en het achterblijven van belangrijke investeringen zoals de bouw van een nieuw gemeentehuis. De realisatie daarvan loopt achter op de oorspronkelijke planning. We verwachten dat in de loop van 2022 de bouw zal worden gestart. Daardoor zal de liquiditeitspositie vanaf 2022 naar verwachting aanmerkelijk wijzigen. 3. Rentevisie Naast de ontwikkeling van de omvang van de financieringsbehoefte is de renteontwikkeling een belangrijke factor.
De Europese Centrale Bank (ECB) continueerde - als gevolg van COVID-19 - in 2021 een ruimhartig monetair beleid. Het gevolg van dit ruimhartig beleid was dat de rentepercentages op de kapitaalmarkt in 2021 erg laag bleven en een aantal maanden zelfs negatief. Voor het rentepercentage van een langlopende lening (10-jaars) was de verwachting dat deze in 2021 tussen -/- 0,20% en 0,00% zou schommelen. Het daadwerkelijk percentage was in 2021 voor langlopende leningen bijna het gehele jaar negatief en schommelde tussen de -/- 0,50% en 0,04%. Vanaf december 2021 zien we overigens een stijging van de rente voor langlopende leningen als gevolg van de oplopende inflatiecijfers. Voor de 3-maands Euribor (Euro Interbank Offered Rate) was de verwachting dat het rentepercentage rond de -/- 0,4% zou schommelen. Gedurende het gehele jaar 2021 bewoog de 3 maands Euribor rond de -/- 0,55%.
Renterisicobeheer Onder renterisicobeheer wordt verstaan de onzekerheid over de hoogte van toekomstige rente uitgaven en –inkomsten. Voor de beheersing van de renterisico’s gelden een aantal concrete richtlijnen. 1. Kasgeldlimiet De kasgeldlimiet bepaalt het bedrag waarvoor de gemeente maximaal kortlopende leningen mag afsluiten. Kortlopende leningen zijn leningen korter dan één jaar. Het maximum wordt volgens de Wet Fido berekend op basis van een vast percentage (8,5%) van het begrotingstotaal per 1 januari. Voor 2021 bedroeg de kasgeldlimiet 12.580.000 euro.
Jaarstukken West Betuwe 2021
65
(bedragen x € 1.000)
Kasgeldlimiet voor het begrotingsjaar 2021
Kwartaal 1
Kwartaal 2
Kwartaal 3
Kwartaal 4
-16.411 12.580 28.991
-17.709 12.580 30.289
-31.595 12.580 44.175
-31.019 12.580 43.599
Totaal netto vlottende schuld Toegestane kasgeldlimiet Ruimte (+)/ Overschrijding (-)
Per kwartaal wordt gemeten of de gemeente binnen de kasgeldlimiet blijft. De gemeente blijft in alle kwartalen van 2021 ruimschoots boven het toegestane kasgeldlimiet en voldoet daarmee aan de gestelde voorwaarden. 2. Renterisiconorm Om het risico van renteaanpassing en herfinanciering bij langlopende leningen te beperken is de renterisiconorm geïntroduceerd. Deze norm houdt in, dat de jaarlijkse verplichte aflossingen en de renteherzieningen niet meer mogen bedragen dan 20% van het begrotingstotaal per 1 januari. Het doel van de renterisiconorm is om tot een zodanige opbouw van de leningenportefeuille te komen dat het renterisico in voldoende mate wordt beperkt. Indien een leningenportefeuille gelijkmatig is opgebouwd, zal ook het renterisico over de vaste schuld gelijkmatig in de tijd verspreid zijn. (bedragen x € 1.000)
Renterisiconorm en renterisico vaste schulden
Jaarrekening 2021
Begrotingstotaal
148.000
Vastgesteld percentage
20%
Renterisiconorm
29.600
Maximaal risico op vaste schuld
5.778
Ruimte (+)/ Overschrijding (-)
23.822
De gemeente is ruim boven de renterisiconorm gebleven. Er hebben geen renteherzieningen op de portefeuille met langlopende leningen plaatsgevonden. 3. Koersrisico Vanwege het verplichte schatkistbankieren zijn er geen koersrisico’s in het kader van het treasurybeleid. Aandelen van nutsbedrijven zijn uit hoofde van de publieke taak aangetrokken en worden niet als risicovolle beleggingen beschouwd. Het betreft de aandelen in de NV BNG Bank, Vitens, Stedin, Alliander en het Grootboek Nationale Schuld. In onderstaande tabel wordt een overzicht gegeven van de instanties waarbij sprake is van een vorm van deelname in het kapitaal van de desbetreffende instelling. (bedragen x € 1.000)
Omschrijving
Rating
Boekwaarde per
Netto opbrengst 2021
31-12-2021
BNG Bank
AAA
137
109
Grootboek Nationale Schuld
AA+
41
1
Vitens
A+
5
0
Alliander N.V.
A+
2.662
160
Alliander N.V. converteerbare aandeelhouderslening
A+
1.023
0
Stedin Holding Totaal
A-
475 4.343
70 340
66
Jaarstukken West Betuwe 2021
Een rating is te beschouwen als een kwaliteitskeurmerk. Ratings worden uitgedrukt in een combinatie van letters en cijfers. Een Triple A-rating is de hoogst mogelijke rating. Hoe hoger de rating, hoe lager het kredietrisico voor een belegger en vice versa. De deelnemingen zijn tegen verkrijgingsprijs verantwoord. Het tegen verkrijgingsprijs verantwoorden is in overeenstemming met het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV). Om qua treasury goed inzicht te geven in de waarde van de beleggingsportefeuille ligt het meer voor de hand om naast de boekwaarde ook de marktwaarde (=verkoopwaarde) te vermelden. Doordat het aandelen betreft van niet-beursgenoteerde ondernemingen die tevens beperkt verhandelbaar zijn, is dat niet mogelijk. In 2021 is een achtergestelde converteerbare aandeelhouderslening verstrekt aan netwerkbedrijf Alliander NV ter versterking van het eigen vermogen van dit bedrijf. Deze versterking is nodig om te kunnen voldoen aan de omvangrijke opgaven voor de energietransitie. Het risico bij deze lening is gering en de verstrekking past binnen de wettelijke voorschriften. 4. Kredietrisico Het uitzetten van middelen in het kader van treasury is alleen nog toegestaan binnen de kaders van de Regeling schatkistbankieren decentrale overheden. Hierdoor doen zich bij het uitzetten van middelen geen (nieuwe) kredietrisico’s voor.
Bij het verstrekken van leningen, garanties of borgstellingen uit hoofde van de publieke taak worden, indien mogelijk, zekerheden of garanties geëist. Bij kredietrisico’s kan een onderverdeling in de volgende categorieën worden gemaakt: A. Verstrekte geldleningen In het verleden zijn leningen aan derde verstrekt. Het huidige beleid is om hier terughoudend mee om te gaan, vanwege het risico dat eraan verbonden is. (bedragen x € 1.000)
Verstrekte geldleningen
Stand per
Aflossing 2021
1-1-2021
Vitens NV Startersleningen Duurzaamheidslening Verenigingen Hypothecaire lening personeel Overige leningen Totaal
108 2.233 1.253 323 578 42 4.537
Verstrekkingen Stand per 31-12-2021 2021
108 476 183 24 34 2 827
0 252 250 0 0 0 502
0 2.009 1.320 299 544 40 4.212
De starters- en duurzaamheidsleningen worden door de SVn uitgevoerd. Gezien de huidige situatie met COVID-19 en de economische gevolgen die op dit moment vooral jongeren (starters) treft, is het mogelijk dat vorderingen als oninbaar moeten worden verklaard en daarmee is het risico voor de gemeente groter geworden. Het risico dat de aflossingstermijnen van de leningen aan de verenigingen niet worden voldaan is klein. Ondanks de mogelijkheid om, in verband met COVID-19, de aflossingstermijn van de lening over 2021 later te voldoen, hebben alle verenigingen de termijn over 2021 voldaan. De gemeente heeft in het verleden aan (oud) medewerkers een hypothecaire geldlening verstrekt. In 2021 heeft een aantal van hen, vanwege de gunstige rentetarieven, de lening vervroegd afgelost. Van de overgebleven leningen wordt het risico op niet terugbetalen als uiterst klein ingeschat.
Jaarstukken West Betuwe 2021
67
B. Garantstelling In het verleden zijn garanties verstrekt aan met name woningbouwcorporaties of maatschappelijke organisaties. Ook hier voert de gemeente een terughoudend beleid. In onderstaand tabel wordt een overzicht gegeven van de gegarandeerde geldleningen, waarbij een onderscheid is gemaakt tussen de garanties waarbij de gemeente als achtervang fungeert en de garanties waarbij de gemeente direct risicodrager is. (bedragen x € 1.000)
Gegarandeerde geldleningen
Oorspronkelijk % garantstelling
Stand per
Opname
Aflossing
Stand per
bedrag
1-1-2021
2021
2021
31-12-2021
75.619 55.749 131.368 420 2.456 505 0 0 0 3.381
0 10.000 10.000 0 0 0 50 50 62 162
13.736 4.717 18.453 180 47 56 0 0 0 283
61.883 61.032 122.915 240 2.410 449 50 50 62 3.261
134.749
10.162
18.735
126.176
Particuliere woningbouw Woningbouwcorporaties Gemeente als achtervang Stichting Avondlicht Sporthal De Wiel Leningen personeel VV Tricht TV Rhelico HCG Gemeente als directe risicodrager Totaal gegarandeerde geldleningen
101.955
50-100% 50%
2.400 2.684 943 100 100 125
100% 100% 100% 50% 50% 50%
Met betrekking tot de particulieren woningbouw staat de gemeente voor 100% garant voor hypotheken die zijn afgesloten vóór 1995. In 1995 is gestart met de Nationale Hypotheek Garantie. Dit betekende voor de gemeente dat zij niet alleen garant stond voor de aangegane particuliere hypotheken, maar dat zij dit doet samen met de Rijksoverheid: ieder voor 50%. In 2011 heeft het Rijk deze garantstelling voor de NHG geheel voor haar rekening genomen. Door aflossingen wordt het bedrag waar de gemeente garant voor staat kleiner. Daar staat tegenover dat vanwege de huidige economische situatie het niet denkbeeldig is dat er een groter beroep op de garantstelling wordt gedaan. Ook voor leningen van de woningbouwcorporaties staat de gemeente - samen met het Rijk - als achtervang garant. Ondanks enkele faillissementen en ander financiële malversaties bij de woningbouwcorporaties is het tot op heden niet voorgekomen dat een beroep moest worden gedaan op deze achtervang constructie, waardoor het toekomstige risico dat de gemeente haar achtervang rol moet uitoefenen als gering wordt ingeschat. Op basis van eerdere jaarrekeningen is een inschatting gemaakt van de kans dat de gemeente garant moet staan voor Stichting Avondlicht en sporthal De Wiel. Met behulp van financiële kengetallen is een risicobeoordeling gemaakt.
Voor Stichting Avondlicht is de verwachting dat er geen beroep op de garantstelling wordt gedaan. Voor sporthal De Wiel geldt hetzelfde, maar daar moet wel de aantekening bij worden gemaakt, dat door de gevolgen van COVID-19 het risico voor de gemeente groter is. Voor de invoering van de Wet fido (2001) was het voor ambtenaren mogelijk goedkoop te lenen, waarbij de gemeente garant stond. Sindsdien is het niet meer mogelijk voor ambtenaren om langs deze weg een hypotheek af te sluiten. De gemeente dient in het verleden afgesloten hypotheken te respecteren en als garantsteller voor deze hypotheken te fungeren tot het moment van algehele aflossing. Het risico dat de gemeente aan wordt gesproken op haar rol als garantsteller wordt op dit moment als uiterst klein geschat.
68
Jaarstukken West Betuwe 2021
Voor de sportverenigingen HCG en TV Rhelico zijn in 2021 garanties verstrekt in samenwerking met het waarborgfonds SWS. Bij de verstrekking van deze garanties is de kredietwaardigheid van beide verenigingen als voldoende beoordeeld. 5. Intern liquiditeitsbeheer Interne liquiditeitsrisico’s worden beperkt door de financieringsactiviteiten te baseren op een liquiditeitsprognose. Om een goed inzicht te krijgen welke geldlening afgesloten moet worden en hoeveel moet worden geleend en met welke looptijd, moet de informatievoorziening verder worden verbeterd.
Financiering 1. Vaste leningen In het onderstaand overzicht wordt een beeld geschetst van het verloop van de vaste leningenportefeuille voor het jaar 2021. (bedragen x € 1.000)
Mutaties in portefeuille
Bedragen
Rente %
Stand per 1 januari 2021
74.851
0,474% - 4,780%
Nieuwe leningen Reguliere aflossingen Vervroegde aflossingen Stand per 31 december 2021
0 5.778 0 69.072
De financieringsbehoefte van de gemeente wordt bepaald door het verloop van verschillende kasstromen: liquiditeitsverloop vanuit de exploitatie, meerjarig investeringsplan, liquiditeitsverloop binnen grondexploitaties en herfinanciering van aflopende leningen. 2. Kasgeldleningen In 2021 was het niet nodig om (kortlopende) kasgeldleningen aan te trekken. De reguliere inkomsten en saldo op de bankrekeningen maakten het mogelijk dat aan alle betalingsverplichtingen kon worden voldaan zonder aanvullende financiering. 3. Relatiebeheer Met de huisbankier BNG Bank vindt periodiek overleg plaats, waarbij aandacht wordt besteed aan eventuele nieuwe ontwikkelingen. In maart 2021 heeft overleg met de BNG plaatsgevonden, waarbij geconcludeerd kon worden dat de faciliteiten als toereikend moeten worden beschouwd en de condities als marktconform.
Jaarstukken West Betuwe 2021
69
Kasbeheer Het kasbeheer bestaat uit saldo- en liquiditeitenbeheer en het beheer van de geldstromen betreffende debiteuren en crediteuren. Er wordt op toegezien dat de liquiditeitspositie van voldoende omvang is om te garanderen dat de verplichtingen tijdig worden nagekomen. In onderstaande grafiek wordt het beeld voor 2021 getoond.
Schatkistbankieren De Regeling Schatkistbankieren decentrale overheden verplicht gemeenten eventuele overschotten in liquide middelen, die uitkomen boven een grensbedrag van 0,75% van het begrotingstotaal, te storten op een speciale bankrekening die de gemeente aanhoudt bij het Ministerie van Financiën. Per 1 juli 2021 is deze drempel verhoogd tot 2% van het begrotingstotaal. Het storten gebeurt dagelijks via het afromen van het saldo van de BNG bankrekening. In onderstaande tabel zien we dat de gemeente in de eerste drie kwartalen onder het drempelbedrag is gebleven. In het vierde kwartaal zien we een overschrijding van het drempelbedrag. Dit is te verklaren doordat een voormalige belegging van één van de voorlopers van de gemeente West Betuwe is vrijgevallen en nog niet kon worden overgeboekt naar de schatkist. Dit is in het tweede kwartaal van 2022 opgelost.
70
Jaarstukken West Betuwe 2021
(bedragen x € 1.000)
Berekening benutting drempelbedrag schatkistbankieren (bedragen x € 1000)
(1)
(2) (3a) = (1) > (2) (3b) = (2) > (1) (1) Berekening drempelbedrag (4a) (4b) (4c)
Drempelbedrag Kwartaalcijfer op dagbasis buiten 's Rijks schatkist aangehouden middelen Ruimte onder het drempelbedrag Overschrijding van het drempelbedrag
Begrotingstotaal verslagjaar Het deel van het begrotingstotaal dat kleiner of gelijk is aan € 500 miljoen Het deel van het begrotingstotaal dat de € 500 miljoen te boven gaat
(1) = (4b)*0,0075 + (4c)*0,002 met een minimum van Drempelbedrag €250.000
Verslagjaar 1.110 1.110 Kw 1 Kw 2
2.960 Kw 3
2.960 Kw 4
737
859
1.943
4.658
373 -
215 -
1.017 -
1.698
Verslagjaar 148.000 148.000 148.000 148.000 148.000 148.000 148.000 148.000 -
1.110
-
-
-
1.110
2.960
2.960
(2) Berekening kwartaalcijfer op dagbasis buiten 's Rijks schatkist aangehouden middelen Kw 1 Kw 2 Kw 3 Kw 4 (5a) Som van de per dag buiten 's Rijks schatkist 66.348 81.477 178.759 428.500 aangehouden middelen (negatieve bedragen tellen als nihil) (5b) Dagen in het kwartaal 90 91 92 92 (2) - (5a) / (5b) Kwartaalcijfer op dagbasis buiten 's Rijks 737 895 1.943 4.658 schatkist aangehouden middelen
Jaarstukken West Betuwe 2021
71
Renteschema Om er voor te zorgen dat in de begroting en verantwoording de totale rentelasten inzichtelijk zijn, is in het Besluit begroting en verantwoording (BBV) opgenomen dat de paragraaf financiering in ieder geval inzicht geeft in de wijze waarop rente aan investeringen, grondexploitaties en taakvelden wordt toegerekend met behulp van de (omslag)rente. (bedragen x € 1.000)
Rente toerekening 2021
De externe rentelasten over korte en lange financiering
1.092
De externe rentebaten
-188
Totaal door te rekenen externe rente
903
De rente doorberekend aan de grondexploitatie
-509
Rente projectfinanciering toegerekend aan betreffend taakveld
0 394
Saldo door te rekenen externe rente Rente eigen vermogen
0
Rente voorzieningen
36
De aan taakvelden/programma’s toe te rekenen rente
431
De werkelijk aan taakvelden toegerekende rente (0,5%)
-560
Renteresultaat op het taakveld Treasury
130
Aan de investeringen is de geraamde omslagrente van 0,5% toegerekend, waardoor er per saldo een voordelig renteresultaat bij het taakveld Treasury is van 130.000 euro. Dit resultaat valt binnen de bandbreedte volgens het BBV.
72
Jaarstukken West Betuwe 2021
5 Bedrijfsvoering Thema's 2021 Onze bedrijfsvoering ondersteunt de realisatie van de ambities van West Betuwe door andere manieren van werken. Zo kan de bedrijfsvoering vooral de ambities ‘Samen met de samenleving’ en ‘Dienstverlening, dichtbij en op maat’ faciliteren. Omdat inwoners vanzelfsprekend mogen vertrouwen op een juiste, efficiënte en rechtmatige inzet van maatschappelijk geld, is het ook van belang om de interne beheersing van de bedrijfsprocessen op orde te hebben. Voor de bedrijfsvoering waren daarom in 2021 de belangrijke thema's: 1. Organisatieontwikkeling 2. Rechtmatigheid 3. Regie op externe partijen 4. Efficiënte inzet beleidscapaciteit 5. Slimmer organiseren 6. Kostenbeheersing en stuurinformatie Ontwikkeling op de thema’s draagt bij aan een betere interne beheersing en aan een betere dienstverlening. Per thema geven we hierna de aan wat we in 2021 gedaan hebben. 1. Organisatieontwikkeling en 5. Slimmer organiseren In 2021 investeerden we binnen het programma organisatieontwikkeling in: Procesverbetering: Op onderdelen besteedt West Betuwe volgens de benchmark meer formatie aan de clusters dan gemiddeld volgens de benchmark en is ook de formatie niet in evenwicht met de werklast. Daarom onderzoeken we of het werk slimmer georganiseerd kan worden via procesverbetering.
De verbetering richt zich bij onze gekozen aanpak van procesverbetering op het centraal zetten van de inwoner in alle werkprocessen en het effectiever en efficiënter uitvoeren van het werk. Hierbij gebruiken we de methodiek van LEAN. In 2021 behaalden 11 medewerkers het certificaat voor de opleiding LEAN green belt en in november startte de volgende groep van 6 met de opleiding . Zij onderzochten een aantal processen en deden voorstellen voor verbetering. De projectleider procesverbetering startte in augustus en bracht alle gemeentelijke processen in beeld en bereidde een afwegingskader voor de prioritering voor. Ontwikkeling: in 2021 waren veel activiteiten van het programma gericht op ontwikkeling. Zo startten we met het management-ontwikkeltraject, gericht op situationeel leidinggeven en sturen op verandering. We deden een pilot met verschillende instrumenten voor teamontwikkeling en introduceerden de ontwikkelgesprekken met de medewerkers. Dit vanuit de gedachte dat medewerkers zelf verantwoordelijk zijn voor hun ontwikkeling en hun loopbaan. Hiervoor boden we ook de training 'het goede gesprek' aan. Binnen het programma ontwikkelden we het Model voor lerend veranderen, waarin we niet alleen nieuwe onderwerpen eenmalig oppakken, maar ook structureel borgen in onze processen en werkplanningen.
In mei 2021 organiseerden we het online leercafé waar 200 medewerkers aan meededen; in september 2020 de eerste NetWerkdag waar 220 interne en externe medewerkers aan meededen. Het leren en ontwikkelen brachten we in de praktijk door beide evenementen grotendeels met eigen kracht te organiseren.
Jaarstukken West Betuwe 2021
73
Programmatisch en projectmatig werken: deze manier van werken bevordert het integraal en resultaatgericht werken. Het gaat om het bekend worden met deze methode en spreken van dezelfde taal. In 2021 volgden ruim 50 medewerkers de basistraining en 2 medewerkers volgden de verdiepingstraining. In 2021 richtten we voor 4 grote opgaven de programmasturing in: Sociale kracht, Kerngericht werken en participatie, Dienstverlening en Fysieke leefomgeving (Duurzaamheid (i.o.), Omgevingswet, Wonen en voorzieningen). De organisatieontwikkeling pakten we al sinds 2020 programmatisch op. 2. Rechtmatigheid Bij het opstellen van de begroting 2021 was de verwachting dat het college vanaf het boekjaar 2021 verantwoording aan de gemeenteraad zou moeten afleggen over de naleving van de regels, die relevant zijn voor het financiële reilen en zeilen van de gemeente. De invoering werd in de loop van 2021 echter verzet naar 2022. Tot en met de jaarrekening 2021 geeft de accountant een oordeel over de financiële rechtmatigheid, naast het oordeel over het getrouwe beeld van de jaarrekening. De invoering van de rechtmatigheidsverantwoording sluit aan op het doel van onze organisatie om meer in control te komen.
De voorbereiding op de rechtmatigheidsverantwoording startten wij al in 2020, zoals afstemming met bestuur, organiseren van bewustwording en inventariseren en op orde brengen van de meest risicovolle processen en het opstellen van het interne controleplan. De implementatie van verbetermaatregelen in de werkprocessen is nog niet afgerond en zal doorlopen in 2022. Het gaat om de voor de rechtmatigheidsverantwoording meest risicovolle processen. Dit zijn processen met een groot financieel belang zoals: • inkoopproces • Salarisproces • Subsidieproces • Proces van verstrekkingen Wmo en Jeugdzorg • Proces van grondtransacties Ter voorbereiding op de accountantscontrole 2020 en 2021: 1. Deden we tweemaal per jaar een check op opzet, bestaan en werking van deze processen 2. Maakten we een voorstel voor de dossiers waarop het college een herstelbesluit kon toepassen 3. Stelden we samen met de gemeenten Culemborg en Tiel en de bedrijfsvoeringsorganisatie BWB een intern controleplan op. Ter voorbereiding op de invoering van de rechtmatigheidsverantwoording stelden we samen met Culemborg, Tiel en de BWB een ontwikkelplan voor de Verbijzonderde Interne Controle (VIC). De gemeenteraad stelde in oktober 2021 de herziene Financiële verordening gemeente West Betuwe vast. Deze verordening pasten wij onder andere aan op de invoering van de rechtmatigheidsverantwoording. 3.
Regie op externe partijen: In 2020 voerden we een benchmark uit over onze apparaatskosten ten opzichte van andere gemeenten. Hieruit bleek dat West Betuwe ten opzichte van andere gemeenten een kleine organisatie heeft, maar de uitvoering van gemeentelijke taken is niet de goedkoopste. Dat heeft ermee te maken dat we veel taken door derden laten uitvoeren, ruim 50 procent van de totale apparaatskosten wordt uitgegeven aan uitvoering van taken door derden. Tegelijkertijd is er weinig formatie toegedeeld aan regie- en contractmanagement. En kan de vraag gesteld worden in hoeverre West Betuwe stuurt op
74
Jaarstukken West Betuwe 2021
een doelmatige uitvoering van de taken door derden? Daarom onderzochten we in 2020 hoe we de regie op verbonden partijen georganiseerd hebben en wat passend zou zijn voor West Betuwe. De implementatie van de aanbevelingen van dit onderzoek startten we in 2021 en zal doorlopen tot in 2022. Binnen de organisatie startten we een intervisietraject om de sturing op gemeenschappelijke regelingen vanuit regie- en contractmanagement te versterken. Daarnaast stelden we samen met regiogemeenten een regionaal informatieprotocol op om stukken (gelijk)tijdig in procedure te brengen. Ambtelijk gaven we in 2021 invulling aan de verkenning naar een regionale kadernota Planning & Control voor gemeenschappelijke regelingen, zodat gemeenten ook financieel meer aan de voorkant kunnen sturen. In 2022 volgt het bestuurlijke proces naar aanleiding van de verkenning. Tevens werd in 2021 het rapport ‘Storten en tekorten’ in opdracht van de 8 gemeenteraden opgeleverd. In 2021 zetten we de professionalisering van onze inkoopfunctie voort. Het onderdeel contractmanagement hebben we in 2021 niet geïmplementeerd. 4. Efficiënte inzet beleidscapaciteit De benchmarkuitkomsten lieten ook zien dat beleid versnipperd in de organisatie zit en dat beleidsmedewerkers ook veel uitvoerende taken hebben. Er zijn relatief veel beleidsfuncties in hogere schalen.
In de praktijk blijkt dat vaak extra wordt ingehuurd voor beleidsontwikkeling. Daarom wilden we in 2021 onderzoeken in welke teams dit speelt, of er voldoende gelaagdheid en diversiteit in de beleidsfuncties is en hoe we de beleidsfuncties kunnen doorontwikkelen. Als gevolg van corona, de implementatie van het geharmoniseerde beleid en de ontwikkelingen (met name krapte) op de arbeidsmarkt hebben we dit onderzoek niet integraal uitgevoerd. Wel hebben we bij het opstellen van de capaciteitsplanningen voor 2021 en 2022 nadrukkelijk gekeken naar andere manieren van invullen van beleidsfuncties. Recent startten we met de strategische personeelsplanning. Hierdoor ontstaat in 2022 een natuurlijk moment om het onderzoek naar de beleidsfuncties door te starten. 6. Kostenbeheersing en stuurinformatie Een belangrijk onderdeel van de interne beheersing is kostenbeheersing en het verkrijgen van stuurinformatie. Dit heeft zowel te maken met het realiseren van de personele taakstelling als met Grip op sociaal domein (zie ook het VNG onderzoek) en de bezuinigingsopgave voor West Betuwe Financieel in Evenwicht. Ook hiervoor startten we in 2020 met een aantal verbetertrajecten die grotendeels doorliepen in 2021.
Onderwerpen die we voor 2021 wilden oppakken: • managementinformatie sociaal domein: we ontwikkelden een dashboard voor het sociaal domein waarmee we meer inzicht verkregen in de ontwikkeling van de uitgaven, de verwijzing naar externe zorgaanbieders en de duur van de zorgtrajecten; • liquiditeitsprognose/ uitgavenplanning: in oktober 2021 stelde de raad het nieuwe treasurystatuut vast. Door het vertrek en de tijdelijke vervanging van de treasurer konden nadere ontwikkelingen op dit onderwerp geen doorgang vinden. • grondexploitatie (verbeteren sturing en budgetbeheer): door de acties op het gebied van versnelling van woningbouw en de marktsituatie waarin er meer vraag was dan aanbod, is dit onderwerp in 2021 niet nader uitgewerkt, op het moment van opstellen van dit jaarverslag scherpten we het budgetbeheer van de grondexploitatieprojecten aan; • risicomanagement: in 2021 en begin 2022 organiseerden we kennissessies voor de budgethouders en budgetbeheerders over risicomanagement. Ook verbeterden we de formats en gaven we handreikingen voor de kwantificering en analyse van risico’s. In de trainingen programmatisch en projectmatig werken was risicomanagement ook een belangrijk onderdeel;
Jaarstukken West Betuwe 2021
75
•
•
•
•
ICT in control: dit ging vooral over het verkrijgen van inzicht in de benodigde ICT budgetten. De begroting van West Betuwe bestond op dit onderdeel nog uit de optelsom van de budgetten van de voormalige gemeenten. Voor wat betreft de hardware hebben we dit inzicht in 2021 verkregen, het onderzoek naar de budgetten voor de software verwachten we in de eerste helft van 2022 af te ronden. datagedreven werken: in 2021 inventariseerden we voor welke taken we al gebruik maken van data en waarom en hoe we dit binnen West Betuwe georganiseerd hebben. Op basis van deze inventarisatie hebben we eind 2021 een projectopdracht geformuleerd voor het maken van een visie op Datagedreven werken en het verbreden van de kennis over het onderwerp. De uitvoering van de opdracht loopt door tot medio 2022. Dan verkennen we ook de mogelijkheden voor een gezamenlijke aanpak van datagedreven werken met BWB, Culemborg en Tiel; budgetbeheer: de BWB ontwikkelde en implementeerde voor ons in 2021 het dashboard Geld. Met dit dashboard werd de financiële informatievoorziening sterk verbeterd. In één oogopslag zien budgethouders en budgetbeheerders de belangrijkste financiële informatie die zij nodig hebben. De informatie gaat over budgetten, investeringen, werkvoorraad facturen en gemiddelde betaaltermijn en over de openstaande verkoopnota’s.
grip op personeelskosten en inhuur: het in 2021 geïmplementeerde dashboard Geld geeft ook inzicht in de besteding van de personeelsbudgetten en in de kosten van inhuur. Dit maakt de grip op personeelskosten nog niet compleet, hiervoor hebben we meer informatie nodig. Daarom loopt dit project door in 2022.
Informatiebeveiliging en AVG Het jaar 2021 stond, net als het jaar 2020, in het teken van de implementatie van de Baseline Informatieveiligheid Overheid (BIO). Een groot onderdeel van dit project was beleidsmatig van aard. Zo stelden we in 2021 het geactualiseerde informatiebeleid vast en bereidde de BWB diverse beleidsdocumenten voor op het gebied van logische en fysieke toegangsbeveiliging en van veilig gebruik van mobiele apparaten. Daarnaast zijn de procedures voor backup en kleine wijzigingen in de software (patches) aangepast. Vaststelling van dit beleid is voorzien voor het eerste kwartaal van 2022. Praktische zaken die we regelden waren de twee-factor authenticatie op de webmailomgeving en een onderzoek op basis van de geleerde lessen door de gemeente Hof van Twente. De gemeente Hof van Twente deelde de geleerde lessen naar aanleiding van de hack van hun systemen met alle gemeenten. BWB onderzocht in hoeverre de kwetsbaarheden op onze informatiebeveiliging van toepassing was. De kwetsbaarheden van Hof van Twente waren beperkt ook voor onze systemen van toepassing. Hier werd direct actie op ondernomen. Eind 2021 speelde de landelijke kwetsbaarheid in diverse programma’s, LOG4SHELL, ook bij ons en heeft de BWB de door de Informatiebeveiligingsdienst aanbevolen acties direct opgevolgd.
Op het gebied van bewustwording van de risico’s voor de informatiebeveiliging organiseerde de Chief Information Security Officer (CISO) een phishingtest, een workshop ‘Word een hacker’ en informatie over de risico’s van open Wifi-netwerken. Tijdens een bijeenkomst voor raadsleden gaf de BWB een presentatie over informatiebeveiliging in het algemeen en de hack van Hof van Twente in het bijzonder. De ENSIA (eenduidige single information audit) cyclus van 2021 rondden we begin 2022 af. Gemeente West Betuwe komt hier globaal gezien voldoende uit wat inhoudt dat de informatiebeveiliging op orde is. 100% veilig bestaat echter niet, daarom blijft continue doorontwikkeling en aandacht voor bewustwording noodzakelijk. In de loop van 2021 ontstond, door vertrek, een vacature van de CISO. Omdat dit een moeilijk vervulbare functie betrof, huurde BWB in het tweede half jaar tijdelijk beperkte capaciteit in. Begin 2022 vulde BWB de vacature definitief in.
76
Jaarstukken West Betuwe 2021
Privacy In 2021 voerden we via de BWB een DPIA (een risicoanalyse van een proces waarin persoonsgegevens worden gebruikt) uit op het zaaksysteem. En gaven, waar mogelijk, opvolging aan de aanbevelingen. Aandacht is nodig voor de invulling van voldoende capaciteit voor de privacy-officer en actualisatie van het beleid en het verwerkingsregister. Dit geven we in 2022 verder vorm.
Jaarstukken West Betuwe 2021
77
6 Verbonden partijen Doel Het is gewenst dat in de programmabegroting en in de jaarstukken aandacht wordt besteed aan rechtspersonen waarmee de gemeente een bestuurlijke en financiële band heeft, vanwege de bestuurlijke, beleidsmatige en financiële belangen en de mogelijke risico’s, Het gaat daarbij om deelnemingen (vennootschappen), gemeenschappelijke regelingen (samenwerkingsverbanden) en overige samenwerkingsvormen, bijvoorbeeld stichtingen en verenigingen. Er wordt niet over alle partijen gerapporteerd waarmee de gemeente op enigerlei wijze verbonden is, maar alleen over partijen waarin de gemeente een bestuurlijk én financieel belang heeft. Over partijen waarin de gemeente West Betuwe alleen een financieel belang heeft, wordt in deze paragraaf dus niet gerapporteerd. Er is sprake van een bestuurlijk belang indien er zeggenschap door middel van stemrecht bestaat of wanneer de gemeente in het bestuur van de desbetreffende organisatie wordt vertegenwoordigd. Er is sprake van een financieel belang wanneer een ter beschikking gesteld bedrag niet verhaalbaar is bij een faillissement of als er financiële aansprakelijkheid bestaat indien de desbetreffende partij haar verplichtingen niet nakomt (conform artikel 1 van het Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten).
De gemeenteraad kan op verbonden partijen toezicht uitoefenen door middel van toezichtsarrangementen. De gemeenteraad houdt toezicht op verbonden partijen op basis van drie verschillende toezichtsarrangementen. Deze arrangementen nemen in zwaarte toe. Hoe groter het bestuurlijke en/of financiële risico, des te meer toezichtsinstrumenten kunnen worden ingezet. Op hoofdlijnen wordt per verbonden partij gerapporteerd over wat zich heeft afgespeeld. Bij verbonden partijen die in toezicht 2 vallen, wordt ook gerapporteerd over de managementrapportages (bestuursrapportages) voor zover de betreffende verbonden partij die opstelt. Bij verbonden partijen die in toezicht 3 vallen, wordt daarnaast ook gerapporteerd over wat er in de AB-vergaderingen heeft gespeeld. Daarnaast heeft de gemeenteraad een drietal moties in 2019 aangenomen voor meer grip op samenwerkingsverbanden, betere informatievoorziening, meer transparantie en afstemming van de agenda’s. Zo wordt er inmiddels sneller informatie over vergaderingen openbaar gemaakt en is een informatieprotocol om processen te stroomlijnen. Binnen de organisatie is een intervisietraject opgestart om de sturing op vanuit regie- en contractmanagement te versterken.
Ambtelijk is er in 2021 gestart met de verkenning naar een regionale kadernota Planning & Control voor gemeenschappelijke regelingen, zodat gemeenten ook financieel aan de voorkant sturen. Tevens is in 2021 het rapport ‘Storten en tekorten’ in opdracht van de acht gemeenteraden opgeleverd. De gemeenteraden gaan een gezamenlijk traject in om meer grip te krijgen op gemeenschappelijke regelingen. Risicoprofielen van verbonden partijen De verbonden partijen van de gemeente West Betuwe lopen sterk uiteen in (financiële) omvang en vorm. Hierdoor variëren de bestuurlijke en financiële belangen en ook de risico’s. Bij het opstellen van de begroting wordt het risicoprofiel van een verbonden partij ingeschat. Door aan verbonden partijen met een hoog risicoprofiel extra aandacht te besteden, kan de gemeente de kansen en bedreigingen bij deze verbonden partijen tijdig signaleren en daar adequaat op reageren. Het risicoprofiel van een verbonden partij is op actuele bestuurlijke en financiële risico’s gebaseerd en komt op basis van een risicoanalyse tot stand. Hoe groter het bestuurlijke of financiële risico is, hoe intensiever de sturing op de verbonden partij is. Dat heeft ook tot gevolg dat de gemeenteraad
78
Jaarstukken West Betuwe 2021
navenant meer informatie over een verbonden partij met een hoog bestuurlijk of financieel risico krijgt. Op basis van de financiële gegevens wordt de risico-indeling als volgt weergegeven:
Bestuurlijk risico Laag
Gemiddeld
Hoog
Regionaal Archief Rivierenland Natuur- en recreatieschappen NV’s: Alliander, Stedin, Vitens, Laag
Bank Nederlandse Gemeenten. BV Merwede Lingelijn Beheer Stichting Openbaar Onderwijs Alblasserwaard en Vijfheerenlanden
Financieel Gemiddeld risico
Belastingsamenwerking Rivierenland Regio Rivierenland Bedrijfsvoeringsorganisatie WestBetuwe Avri Werkzaak Rivierenland Veiligheidsregio Gelderland-Zuid
Hoog
Omgevingsdienst Rivierenland GGD Gelderland-Zuid Uitvoeringsorganisatie Breedbandnetwerk Rivierenland
Verbonden Partij
Financieel Risico
Bestuurlijk risico
Toelichting
Gemiddeld
Gemiddeld
Nieuw beleid bij gedelegeerde taken beperkt; risico zit in DVO’s (Dienstverleningsovereenkomsten); Bestuurlijk: Regionale beleidsvoorbereiding is politiek gevoelig; beperkte gevolgen voor inwoners en ondernemers
Avri
Hoog
Hoog
Reserve inzameling huishoudelijk afval is (te) laag, Bestuurlijk: draagvlak is een probleem t.a.v. ondergronds inzamelen en verhoging van tarieven.
Werkzaak Rivierenland
Hoog
Hoog
Financieel: herverdeling financiën. Bestuurlijk: kwetsbare doelgroepen
Gemiddeld
Hoog
Bestuurlijk een gevoelig dossier (keuze beleggen bedrijfsvoeringstaken).
Hoog
Hoog
Financiële lasten Veilig thuis; Corona Bestuurlijk: Veilig thuis blijft een gevoelig onderdeel
Gemeenschappelijke Regelingen Regio Rivierenland
Bedrijfsvoeringsorganisatie West-Betuwe GGD Gelderland-Zuid
Jaarstukken West Betuwe 2021
79
Toelichting
Verbonden Partij
Financieel Risico
Bestuurlijk risico
Veiligheidsregio Gelderland-Zuid
Hoog
Hoog
Groot risico op verhoging gemeentelijke bijdragen; corona; reserves onder bestuurlijke norm.
Omgevingsdienst Rivierenland
Hoog
Hoog
Output financiering, niet alle werkzaamheden in te schatten; bestuurlijk risico zit in de kwaliteit van de dienstverlening
Regionaal Archief Rivierenland
Laag
Laag
Belastingsamenwerking Rivierenland
Laag
Laag
Bestuurlijk risico is gemiddeld omdat de inning van lokale belastingen gevoelig ligt bij de inwoners.
Natuur- en Recreatieschappen
Laag
Laag
Recreatietaak is geprivatiseerd.
Uitvoeringsorganisatie Breedbandnetwerk Rivierenland
Hoog
Hoog
Betreft een nieuwe gemeenschappelijke regeling en de gemeente staat garant.
N.V. Alliander
Laag
Laag
N.V. Stedin
Laag
Laag
N.V. Vitens
Laag
Laag
N.V. Bank Nederlandse Gemeenten
Laag
Laag
Merwede-Lingelijn (M.L.L.) Beheer B.V.
Laag
Laag
Laag
Laag
Laag
Laag
N.V.'s en B.V's
Overige samenwerkingsverbanden Nuval Verenigingen en Stichtingen Stichting Openbaar Onderwijs Alblasserwaard en Vijfheerenlanden
80
Jaarstukken West Betuwe 2021
Toezichtsregime gemeenschappelijke regelingen: Betrokkenheid bij gemeenschappelijke regelingen maakt de afstand kleiner en maakt het werkterrein bekender. Op hoofdlijnen wordt per gemeenschappelijke regeling middels een kwartaal rapportage gerapporteerd over wat er zich heeft afgespeeld en afhankelijk van het gekozen toezichtsarrangement wordt deze rapportage uitgebreider. Per gemeenschappelijke regeling wordt het volgende toezichtsarrangement toegepast.
Gemeenschappelijke regelingen
Toezichtsarrangement
Afvalverwerking Rivierenland (Avri)
3
Werkzaak Rivierenland
3
Uitvoeringsorganisatie Breedbandnetwerk Rivierenland
3
Bedrijfsvoeringsorganisatie West-Betuwe (BWB)
3
GGD Gelderland-Zuid (GGD) inclusief Veilig Thuis
3
Veiligheidsregio Gelderland-Zuid (VRGZ)
3
Omgevingsdienst Rivierenland (ODR)
2
Regio Rivierenland
2
Regionaal Archief Rivierenland (RAR)
1
Belastingsamenwerking Rivierenland (BSR)
1
Jaarstukken West Betuwe 2021
81
Verbonden partijen Gemeenschappelijke regelingen Regio Rivierenland Vestigingsplaats
Tiel
Doel
Regio Rivierenland is een gemeenschappelijke regeling van acht gemeenten waarbinnen op regionaal niveau voor de gemeenten taken worden uitgevoerd op het gebied van algemeen bestuur, verkeer, vervoer en waterstaat, economische zaken, onderwijs, cultuur en recreatie, sociale voorzieningen en maatschappelijke dienstverlening, volksgezondheid en milieu en ruimtelijke ordening en volkshuisvesting. De gemeenschappelijke regeling voert zowel uitvoeringstaken als (strategische)beleidstaken uit.
Deelnemers/betrokken partijen
De raden, colleges en burgemeesters van de gemeenten Buren, Culemborg, Maasdriel, Neder-Betuwe, Tiel, West Betuwe, West Maas en Waal en Zaltbommel.
Bestuurlijk belang
Alle gemeenten zijn vertegenwoordigd in het algemeen bestuur (AB). Het AB bestaat uit acht leden en een voorzitter. Elke gemeente heeft één zetel. De AB-leden hebben stemrecht in de omvang waarin het inwoneraantal van de gemeente die zij vertegenwoordigen zich verhoudt tot het inwoneraantal van alle deelnemende gemeenten gezamenlijk. Er wordt afgerond op honderdtallen inwoners. Voorzitter van het AB is een gemeenschappelijk lid, dat door alle gemeenten gezamenlijk wordt aangewezen. De voorzitter van het AB heeft één stem in het AB. Het dagelijks bestuur (DB) bestaat uit tenminste drie leden, waaronder de voorzitter van het AB. Deze is ook voorzitter van het DB. Het AB wijst uit zijn midden ten minste twee leden aan als leden van het DB.
Programma
Programma 1
Relatie met programma
Regio Rivierenland is opgenomen onder programma 1 (Bestuur en ondersteuning). Daarnaast is er een relatie met programma 3 (Verkeer, vervoer en waterstaat) ten aanzien van (basis)mobiliteit en verkeersveiligheid;. met programma 4 (Economie) voor de economische speerpunten agribusiness, economie en logistiek, breedband en recreatie en toerisme; met programma 5 (Onderwijs) voor onder andere de leerplicht; met programma 7 (Sociaal domein) voor leefbaarheid en sociaal domein (Wmo en jeugd); met programma 9 (Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing) ten aanzien van de speerpunten op het gebied van wonen.
Risico's
Voor contractgestuurde dienstverlening bestaat het risico dat er geen sluitende exploitatie is en reserves moeten worden ingezet.
Risicoprofiel
Middel
Financieel belang (x € 1.000)
Geraamde Werkelijke bijdrage bijdrage 2021 2021
386 Toelichting financieel belang
82
445
Werkelijk Eigen vermogen 31-122020 2.927
31-122021 2.787
Werkelijk Vreemd vermogen 31-122020 12.619
31-122021 14.596
De gepresenteerde gemeentelijke bijdrage is exclusief de diensten die de gemeente afneemt voor de contractgestuurde dienstverlening. De bijdrage hiervoor was 1.828.000 euro in 2020.
Jaarstukken West Betuwe 2021
Avri Vestigingsplaats
Geldermalsen
Doel
Avri is een gemeenschappelijke regeling van acht gemeenten die taken uitvoert op het gebied van afvalinzameling en afvalbeheer, het beheer van de openbare ruimte en toezicht en handhaving van de openbare ruimte.
Deelnemers/betrokken partijen
De raden en colleges van de gemeenten Buren, Culemborg, Maasdriel, Neder-Betuwe, Tiel, West Betuwe, West Maas en Waal en Zaltbommel.
Bestuurlijk belang
Alle deelnemende gemeenten zijn vertegenwoordigd in het algemeen bestuur (AB). Het AB bestaat uit acht leden. Elk AB-lid heeft één stem. Het AB besluit bij volstrekte meerderheid van stemmen, tenzij anders is bepaald. Het dagelijks bestuur (DB) bestaat uit de voorzitter en twee leden uit het AB, die door het AB worden aangewezen. Raadsleden hebben geen zitting in het AB. Voorafgaand aan elke AB-vergadering wordt een Platformbijeenkomst belegd, waarin de raadsleden van de deelnemende gemeenten wensen en bedenkingen kunnen uiten met betrekking tot de agenda van de desbetreffende AB-vergadering.
Programma
Programma 8
Relatie met programma
Avri is opgenomen onder programma 8 (Duurzaamheid en milieu) vanwege de basistaak van Avri, het ophalen van huishoudelijk afval. De gemeente West Betuwe neemt enkele plustaken van Avri af op het gebied van IBOR. Zo wordt tijdens de zomermaanden het GFT-afval wekelijks opgehaald en voert Avri taken uit op het beheer van de openbare ruimte. De uitvoering van de taken op het beheer van de openbare ruimte wordt beschreven in de paragraaf onderhoud kapitaalgoederen.
Risico's
Het weerstandsvermogen van de AVRI is onvoldoende. De ratio is bij de jaarrekening 2021 0,5. Het grootste risico betreft de nazorg van de stortplaats.
Risicoprofiel
Hoog
Financieel belang (x € 1.000)
Geraamde Werkelijke bijdrage bijdrage 2021 2021
5.652 Toelichting financieel belang
5.536
Werkelijk Eigen vermogen 31-122020 550
31-122021 1.388
Werkelijk Vreemd vermogen 31-122020 45.142
31-122021 43.359
De gemeentelijke bijdrage betreft het gemeentelijk aandeel in de kosten van de inzameling van huishoudelijk afval door Avri. De kosten voor de uitvoering van de Ibor-taken zijn hier niet in opgenomen. Voor 2020 gaat om een bedrag van 1.677.000 euro.
Jaarstukken West Betuwe 2021
83
Werkzaak Rivierenland Vestigingsplaats
Tiel
Doel
Streven naar een zo hoog mogelijke arbeidsparticipatie van de inwoners van de deelnemende gemeenten en, indien nodig, het verstrekken van uitkeringen aan de doelgroep voor de kosten van levensonderhoud. De gemeenschappelijke regeling voert de wettelijke taken uit die deelnemers hebben op grond van de Participatiewet, met uitzondering van bijzondere bijstand.
Deelnemers/betrokken partijen
De colleges en burgemeesters van de gemeenten Buren, Culemborg, Maasdriel, Neder-Betuwe, Tiel, West Betuwe, West Maas en Waal en Zaltbommel.
Bestuurlijk belang
Het Algemeen Bestuur (AB) bestaat uit 8 leden: 1 lid per deelnemende gemeente. Elk lid heeft 1 stem. Besluiten worden genomen bij gewone meerderheid, tenzij anders is geregeld. Het DB bestaat uit 3 leden, aan te wijzen uit het AB.
Programma
Programma 7
Relatie met programma
De GR is opgenomen onder programma 7 (Sociaal Domein). Er is ook een relatie met Programma 4 (Economie) in verband met de het bereiken van een zo hoog mogelijke arbeidsparticipatie.
Risico's
De volgende risico's zijn geïnventariseerd: verandering rijkswetgeving, conjunctuurgevoeligheid, robotisering, kwetsbaarheid ICT, omzetdoelstelling, eigen risico WW, krapte arbeidsmarkt en COVID-19. Het weerstandsvermogen om de geschatte risico's af te dekken bedraagt 2,1 miljoen euro. De Algemene reserve bedraagt ook 2,1 miljoen euro. Dit betekent een ratio van 1,0.
Risicoprofiel
Hoog
Financieel belang (x € 1.000)
Geraamde Werkelijke bijdrage bijdrage 2021 2021
14.026 Toelichting financieel belang
84
13.666
Werkelijk Eigen vermogen 31-122020 5.504
31-122021 4.503
Werkelijk Vreemd vermogen 31-122020 35.705
31-122021 16.847
In de werkelijke bijdrage zit een bedrag van 2.578.000 euro aan uitvoeringskosten (waarvan 504.000 euro voor de Tozo-regeling). De resterende bijdrage betreft de verstrekkingen in de vorm van inkomensregelingen en kosten van participatie.
Jaarstukken West Betuwe 2021
Bedrijfsvoeringsorganisatie West-Betuwe Vestigingsplaats
Culemborg
Doel
Het behartigen van de gemeenschappelijke belangen van de deelnemende gemeenten op het terrein van de bedrijfsvoeringstaken met als doel het verlagen van kosten, het verhogen van de kwaliteit, het verminderen van de kwetsbaarheid en het bieden van kansen aan medewerkers.
Deelnemers/betrokken partijen
De colleges van de gemeenten Culemborg, Tiel en West Betuwe.
Bestuurlijk belang
De colleges zijn vertegenwoordigd in het bestuur van de bedrijfsvoeringsorganisatie. Het bestuur telt drie zetels. Elke deelnemer heeft 1 stem. Besluiten worden genomen bij gewone meerderheid. De gemeenschappelijke regeling voert haar taak in mandaat uit.
Programma
Programma 1
Relatie met programma
Deze GR is opgenomen onder programma 1.
Risico's
BWB rapporteert in de jaarrekening de volgende risico's: onvoldoende projectfinanciering, ontwikkelplannen teams, krapte arbeidsmarkt, ziekteverzuim, disbalans tussen capaciteit, middelen versus onwtikkelingen bij de partners. Risico's van BWB worden meegenomen in het weerstandsvermogen van de deelnemende gemeenten.
Risicoprofiel
Hoog
Financieel belang (x € 1.000)
Geraamde Werkelijke bijdrage bijdrage 2021 2021
5.495 Toelichting financieel belang
5.697
Werkelijk Eigen vermogen 31-122020 1.308
31-122021 943
Werkelijk Vreemd vermogen 31-122020 7.500
31-122021 7.966
In de werkelijke bijdrage zit een bedrag van 33.000 euro aan niet compensabele BTW.
Jaarstukken West Betuwe 2021
85
GGD Gelderland-Zuid Vestigingsplaats
Nijmegen
Doel
Het behartigen van de gemeenschappelijke belangen van de deelnemende gemeenten op het terrein van de openbare gezondheidszorg en het uitvoeren van taken die in wet- en regelgeving aan de gemeenten of de GGD’en zijn opgedragen.
Deelnemers/betrokken partijen
De raden, colleges en burgemeesters van de gemeenten Berg en Dal, Beuningen, Buren, Culemborg, Druten, Heumen, Maasdriel, Neder-Betuwe, Nijmegen, Tiel, West Betuwe, West Maas en Waal, Wijchen en Zaltbommel.
Bestuurlijk belang
Alle gemeenten zijn vertegenwoordigd in het Algemeen Bestuur; het Algemeen Bestuur telt 14 zetels. Het stemgewicht per gemeente wordt jaarlijks bepaald op basis van het inwonertal op 1 januari van het voorafgaande jaar, zoals opgenomen in de bevolkingsstatistiek van het CBS. Het AB wijst uit zijn midden een voorzitter aan. Het Dagelijks bestuur bestaat uit de voorzitter van het AB en minimaal vier andere leden. Deze worden aangewezen door het AB. Daarnaast kunnen maximaal drie leden van het DB worden aangewezen van buiten de kring van het algemeen bestuur. Programma 7
Programma Relatie met programma
Deze GR is opgenomen onder programma 7 (Sociaal domein en Volksgezondheid). De GR heeft ook een relatie met Programma 2 (Veiligheid). De GGD Gelderland-Zuid speelt een rol bij de rampenbestrijding. Daarnaast zijn er nog relaties met de programma 5 (Onderwijs) ) en programma 6 (Sport, cultuur en recreatie).
Risico's
Geinventariseerde risico's zijn: nieuwe wet- en regelgeving, maatschappelijke en economische risico's. De ratio weerstandsvermogen is 0,45. Het weerstandsvermogen is ontoereikend om de gecalculeerde risico's op te vangen. Naarmate de gecalculeerde risico’s zich voordoen zullen hiervoor extra bezuinigingsmaatregelen moeten worden getroffen of wordt de bijdrage van gemeenten hoger.
Risicoprofiel
Hoog
Financieel belang (x € 1.000)
Geraamde Werkelijke bijdrage bijdrage 2021 2021
1.998
1.931
Werkelijk Eigen vermogen 31-122020 1.992
31-122021 2.081
Werkelijk Vreemd vermogen 31-122020 24.929
31-122021 28.618
Toelichting financieel belang
86
Jaarstukken West Betuwe 2021
Veiligheidsregio Gelderland-Zuid Vestigingsplaats
Nijmegen
Doel
De Veiligheidsregio Gelderland-Zuid levert brandweerzorg, geneeskundige hulpverlening en de voorbereiding en coördinatie van de rampenbestrijding en crisisbeheersing.
Deelnemers/betrokken partijen
De colleges van de gemeenten Berg en Dal, Beuningen, Buren, Culemborg, Druten, Heumen, Maasdriel, Neder-Betuwe, Nijmegen, Tiel, West Betuwe, West Maas en Waal, Wijchen en Zaltbommel.
Bestuurlijk belang
Alle gemeenten worden door de burgemeester in het algemeen bestuur (AB) vertegenwoordigd. Het AB telt 14 zetels. Alle leden hebben één stem, tenzij het AB een besluit neemt over de jaarrekening, begroting of een begrotingswijziging. Daarvoor geldt een gewogen stemrecht per 20.000 inwoners, waarbij elke gemeente minimaal één stem heeft. De burgemeester van Nijmegen is uit hoofde van zijn functie voorzitter van het algemeen bestuur als het dagelijks bestuur (DB). Het DB bestaat uit zes leden.
Programma
Programma 2
Relatie met programma
De Veiligheidsregio Gelderland-Zuid is onder programma 2 (Veiligheid) opgenomen.
Risico's
Er zijn nieuwe risico's geïnventariseerd waaronder krapte arbeidsmarkt en prijsstijgingen. Het risico van de duiktaak is niet meer van toepassing. Het weerstandsvermogen is voldoende om de risico's op te vangen (ratio is 1,17).
Risicoprofiel
Hoog
Financieel belang (x € 1.000)
Geraamde Werkelijke bijdrage bijdrage 2021 2021
3.946
3.946
Werkelijk Eigen vermogen 31-122020 7.007
31-122021 7.071
Werkelijk Vreemd vermogen 31-122020 68.824
31-122021 62.792
Toelichting financieel belang
Jaarstukken West Betuwe 2021
87
Omgevingsdienst Rivierenland Vestigingsplaats
Tiel
Doel
De Omgevingsdienst Rivierenland behartigt de belangen van de deelnemers ter zake van vergunningverlening, toezicht en handhaving in het kader van het omgevingsrecht. Daartoe hoort ook het belang van een goede samenwerking tussen de omgevingsdiensten in Gelderland.
Deelnemers/betrokken partijen
De colleges van de gemeenten Buren, Culemborg, Maasdriel, NederBetuwe, Tiel, West Betuwe, West Maas en Waal en Zaltbommel en het college van gedeputeerde staten van de provincie Gelderland.
Bestuurlijk belang
Alle deelnemers zijn met één lid in het algemeen bestuur (AB) vertegenwoordigd. Het AB bestaat uit negen leden. Deelnemers die zowel de milieutaken als de taken op het gebied van bouw en ruimtelijke ordening hebben ingebracht, hebben twee stemmen. De deelnemers die alleen de milieutaken hebben ingebracht, hebben éen stem. Het AB wijst uit zijn midden een voorzitter aan. Het AB benoemt de leden van het dagelijks bestuur (DB). Het DB bestaat uit drie leden en de voorzitter van het AB. De gemeenschappelijke regeling voert haar taken in mandaat uit.
Programma
Programma 9
Relatie met programma
De Omgevingsdienst Rivierenland is onder programma 9 (Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing) opgenomen. Er is ook een relatie met programma 8 (Duurzaamheid en milieu) ten aanzien van de milieutaken.
Risico's
De ODR geeft de volgende risico's aan: krapte arbeidsmarkt, wet kwaliteitsborging bouwen, omgevingswet en organisatieontwikkeling. Het weerstandsvermogen is voldoende om de risico's op te vangen.
Risicoprofiel
Hoog
Financieel belang (x € 1.000)
Geraamde Werkelijke bijdrage bijdrage 2021 2021
4.191
4.478
Werkelijk Eigen vermogen 31-122020 2.390
31-122021 1.500
Werkelijk Vreemd vermogen 31-122020 5.401
31-122021 5.616
Toelichting financieel belang
88
Jaarstukken West Betuwe 2021
Natuur- en Recreatieschap Lingegebied Vestigingsplaats
Kerk-Avezaath
Doel
Het Natuur- en Recreatieschap Lingegebied houdt samen met het Recreatieschap Nederrijn, Lek en Waal en het Recreatieschap Over-Betuwe de B.V. Recreatiemaatschappij Rivierengebied in stand. Deze B.V. voert de publieke taken van de drie recreatieschappen uit. Deze publieke taken zijn het in stand houden, verbeteren en uitbreiden van de openbare recreatieftoeristische infrastructuur in het werkgebied van de recreatieschappen. Daarbij wordt tevens bescherming van het landschappelijk karakter van het gebied beoogd. De raden, colleges en burgemeesters van de gemeenten Molenlanden, Gorinchem, Vijfheerenlanden en West Betuwe.
Deelnemers/betrokken partijen Bestuurlijk belang
Programma
De gemeenschappelijke regeling Natuur- en Recreatieschap Lingegebied heeft een algemeen bestuur (AB). Dit AB bestaat uit vier leden. Het dagelijks bestuur (DB) bestaat uit het AB. De drie recreatieschappen zijn aandeelhouders van de B.V. Recreatiemaatschappij Rivierengebied. Het doel van deze B.V. is drie werk-B.V.’s in stand te houden. Doel van de Avezaath B.V. is het verwerven, beheren en vervreemden van onroerende zaken. Doel van de Recreatie B.V. (Uit®waarde Events) is het verrichten van commerciële activiteiten, zoals het organiseren van evenementen, het ontwikkelen en organiseren van recreatiearrangementen en het ter beschikking stellen van recreatieterreinen en recreatiemiddelen. Doel van de Cellendonk B.V. is het detacheren van (tijdelijk) personeel bij de Recreatiemaatschappij of On Site Rivierengebied. Programma 6