RV2022-094 VRGZ Zienswijze jaarrekening 2021 en begroting 2023.pdf

Raadsvoorstel Datum vergadering

: 21 juni 2022

Registratie nummer Voorstelnummer

: GZDGWB491325/491349 : RV2022/094

Portefeuillehouder

: Servaas Stoop

Bijlage(n)

:8

Onderwerp

: Zienswijze jaarrekening 2021 en begroting 2023 VRGZ

Onderwerp Zienswijze rekening 2021 en begroting 2023 Veiligheidsregio Gelderland-Zuid (VRGZ). Beslispunten 1. Voor de concept jaarrekening 2021 een inhoudelijke zienswijze aan het dagelijks bestuur ‘GR VRGZ’ kenbaar te maken, ten aanzien van: het niet in stemmen met de resultaatbestemming Crisis en Rampenbestrijding (C&R) bestemd voor de reserve wet- en regelgeving op het gebied van duurzaamheid 450.000 euro. 2. Voor de concept programmabegroting 2023 en meerjarenraming 2024-2026 een positieve zienswijze aan het dagelijks bestuur ‘GR VRGZ’ kenbaar te maken. Inleiding Samenvatting concept jaarrekening 2021 De concept Jaarrekening 2021 van de VRGZ bestaat uit het programma Crisis- en Rampenbestrijding (C&R) waarvoor de voornaamste dekking de gemeentelijke bijdragen zijn en het programma Regionale Ambulance Voorziening (RAV) dat wordt gefinancierd door de zorgverzekeraars. Financieel C&R Het programma C&R laat een totale last van 51.973.000 euro zien, waarvan 41.356.000 euro wordt gedekt uit gemeentelijke bijdragen. De concept Jaarrekening 2021 sluit met een positief resultaat van 1.994.000 euro.

Voorgesteld wordt om een bedrag van 15.000 euro te reserveren voor uitgestelde werkzaamheden, een bedrag van 150.000 euro toe te voegen aan de algemene reserve C&R voor het verbeteren van het weerstandsvermogen en 130.000 euro te bestemmen voor de dekking van de kosten voor het uitvoeren van de duiktaak in 2022. Daarnaast wordt voorgesteld 688.000 euro toe te voegen aan de (nieuwe) bestemmingsreserve Cao-ontwikkelingen en 450.000 euro aan de reserve Wet- en regelgeving op het gebied van duurzaamheid. Het restant van 561.000 euro zal dan worden uitgekeerd aan de deelnemende gemeenten. Het incidentele voordeel voor West Betuwe door deze uitkering bedraagt ongeveer 55.300 euro. Risico’s en weerstandsvermogen C&R Met de voorgestelde toevoeging aan de algemene reserve bedraagt deze 2.682.000 euro en dit is gelijk aan de vastgestelde norm van 5% van de baten. Ten aanzien van de risico’s en het weerstandsvermogen wordt opgemerkt dat de ratio tussen weerstandscapaciteit en risico’s 0,62 is (was in de jaarrekening 2020 nog 0,64). Het weerstandsvermogen voor C&R is dus ontoereikend om

21 juni 2022 Kenmerk GZDGWB491325/491349 Pagina 2 van 9

de risico’s af te dekken. Naarmate de risico’s zich voordoen zullen er bezuinigingsmaatregelen moeten worden getroffen of wordt de gemeentelijke bijdrage hoger. Financieel RAV Het programma RAV laat een totale last van 27.305.000 euro zien. Aan opbrengsten is een bedrag van 27.100.000 euro gerealiseerd, zodat er sprake is van een nadelig resultaat van 205.000 euro. Voorgesteld wordt om dit resultaat volledig te onttrekken aan de reserve aanvaardbare kosten RAV. Risico’s en weerstandsvermogen C&R Met de voorgestelde onttrekking aan de reserve bedraagt deze 1.621.000 euro. Dit is minder dan de minimale norm van 10% van de baten (2.710.000 euro). Ten aanzien van de risico’s en het weerstandsvermogen wordt opgemerkt dat de ratio tussen weerstandscapaciteit en risico’s 1,17 is (was in de jaarrekening 2020 nog 1,51). Het weerstandsvermogen voor de RAV is dus toereikend om de risico’s af te dekken. Samenvatting concept programmabegroting 2023 en meerjarenraming 2024-2026 Financieel C&R De concept Begroting 2023 van de VRGZ laat een totale last van 54.767.000 euro zien voor het programma C&R, wat voor een bedrag van 42.436.000 euro wordt gedekt door gemeentelijke bijdragen. In de concept Begroting zijn geen nieuwe bezuinigingen of taakstellingen opgenomen.

De concept Begroting 2023 laat voor de gemeente West Betuwe, ten opzichte van de oude ramingen, structureel een nadeel van 37.927 euro zien. Dit wordt veroorzaakt door een indexering van de bijdrage met 0,6% (25.091 euro) en de structurele dekking van de duiktaken (12.836 euro). Daarnaast neemt vanaf 2024 de bijdrage voor West Betuwe met structureel 67.865 euro toe door cao-ontwikkelingen. Omdat de nieuwe cao is vastgesteld in januari 2022 kon de bijbehorende loonontwikkeling niet worden meegenomen in de Kaderbrief 2023. Omdat de nacalculatie van de werkelijke index conform de vastgestelde methodiek pas plaatsvindt in de eerstvolgende begroting (2024), zou deze loonontwikkeling in de begroting 2023 in beginsel tot een tekort van 688.000 euro leiden. Voor 2023 wordt dit gedekt door de voorgestelde resultaatbestemming bij de jaarrekening 2021. Financieel RAV De concept Begroting 2023 van de VRGZ laat een totale last van 30.023.000 euro zien voor het programma RAV. Dit programma wordt volledig door derden bekostigd. Specifieke risico’s C&R Prijsstijgingen 2022 en 2023 Naast de gestegen lonen, zijn ook prijsstijgingen te verwachten op een breed scala aan producten. Op basis van aankondigingen en signalen van leveranciers zullen prijzen in 2022 en 2023 hoger uitvallen dan de standaard indexering waar de VRGZ conform afspraak mee rekent.

Prijsstijgingen bij materialen tot 20% zijn momenteel al merkbaar. Bij de energieprijzen is de stijging groter. Deze prijzen liggen vast voor 2022, maar op basis van de huidige tarieven is een stijging van 100% niet ondenkbaar

21 juni 2022 Kenmerk GZDGWB491325/491349 Pagina 3 van 9

(750.000 euro). Dit werkt door in veel andere producten en dienstverlening. De exacte consequenties zijn nog niet te becijferen en in de begroting ook niet gekwantificeerd, maar een aantal leveranciers heeft al aangegeven forse prijsstijgingen te verwachten. De veiligheidsregio verwacht forse uitzettingen de komende jaren op alle fronten die vanaf 2022 al merkbaar zullen zijn. De VRGZ zal het bestuur tussentijds informeren over de ontwikkelingen op dit onderwerp, maar het kan structureel om meerdere miljoenen gaan die niet opgevangen kunnen worden binnen de bestaande begroting. Dit effect wordt versterkt door de recentelijke ontwikkelingen in de Oekraïne. Het (indicatieve) risicoaandeel voor West Betuwe bij een risico van respectievelijk 750.000 en 1 miljoen euro is 75.000 en 100.000 euro. Zienswijze op kaderbrief In de zienswijze op de kaderbrief 2023 van de VRGZ vroeg uw gemeenteraad om een herziening van de huidige kostenverdeelsystematiek en dit te verwerken in de begroting 2023. Dit met de kanttekening dat uitloop tot de kaderbrief 2024 acceptabel is, als het eerste onhaalbaar blijkt te zijn. In zijn reactie brengt het DB van de VRGZ het verzoek van uw raad in verband met bezuinigingen. Daarmee biedt het DB geen inhoudelijke reactie op de zienswijze van uw raad.

Wel nodigt het de gemeente uit om met een inhoudelijk voorstel te komen, met daaruit voortvloeiende consequenties. Dit kan in regionaal verband besproken worden. Besluitgeschiedenis Jaarlijks terugkerende cyclus, laatste besluitvorming gemeenteraad d.d. 24 juni 2021. Kaderbrief met zienswijze 22 februari 2022. Beoogd effect Invloed en grip op de gemeenschappelijke regeling, door uw gemeenteraad zijn controlerende rol uit te laten voeren. Argumenten 1.1 Een goedkeurende controleverklaring van de accountant In onderdeel 5.14 van de concept jaarrekening 2021 is de controleverklaring van de onafhankelijke accountant opgenomen. Uit deze verklaring valt op te maken, dat de in de jaarstukken opgenomen jaarrekening een getrouw beeld geeft van de grootte en samenstelling van de baten en lasten 2021 en van de activa en passiva per ultimo 2021. Tevens verklaart de accountant dat de balansmutaties rechtmatig tot stand zijn gekomen. Er zijn verder geen aanvullende aandachtspunten opgenomen in het accountantsverslag, die van invloed zijn op de in te dienen zienswijze 1.2 Hiermee is de algemene reserve aangevuld tot de bestuurlijk gewenste norm van 5% Om de gemeenten te ontzien heeft het AB deze reserve de afgelopen jaren laten dalen tot 1,4% onder de norm (5% van de omzet).

Met dit voorstel geeft de VRGZ uitvoering aan de afspraak om positief resultaat als eerste in te zetten om de reserve weer op niveau te brengen.

21 juni 2022 Kenmerk GZDGWB491325/491349 Pagina 4 van 9

1.3 Besluitvorming over de duiktaak door het algemeen bestuur van de VRGZ heeft plaatsgevonden Het algemeen bestuur is in september 2021 akkoord gegaan met het afsluiten van een Dienstverleningsovereenkomst (DVO) tussen Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland-Midden en Veiligheidsregio Brabant-Noord en de financiering voor 2022 te laten plaatsvinden via deze bestemde reserve. Vanaf 2023 zijn deze kosten structureel opgenomen in de begroting. Daarmee is de inzet van hun duikteams voor het redden en bergen in ons verzorgingsgebied gewaarborgd. 1.4 Het betreft onontkoombare cao-ontwikkelingen Overeenkomstig wat is beschreven in de Kaderbrief 2023 wordt in de concept programmabegroting 2023 voor de gemeentelijke bijdrage een indexering toegepast van 0,6% (gebaseerd op de door het bestuur vastgestelde standaard uitgangspunten). Omdat de nieuwe cao is vastgesteld in januari 2022 kon de bijbehorende loonontwikkeling niet worden meegenomen in de Kaderbrief 2023. Omdat de nacalculatie van de werkelijke index conform vastgestelde methodiek pas plaatsvindt in de eerstvolgende begroting, zijnde 2024 leidt deze loonontwikkeling in de begroting 2023 tot een tekort van 688.000 euro. Voorgesteld wordt om voor dit incidentele tekort een bestemde reserve te vormen.

1.5 De voorgenomen resultaatbestemming conflicteert met de geldende financiële afspraken over de hoogte van het weerstandvermogen Na toevoeging van 150.000 euro aan de algemene reserve is het weerstandvermogen op het bestuurlijk afgesproken peil. Als gevolg daarvan kan het bedrag van 561.000 euro terugvloeien naar deelnemende gemeenten. 1.6 De mate van urgentie van voorgestelde bestemmingsreserve is onvoldoende inzichtelijk Door het ontbreken van een uitgewerkt voorstel en verstrekking van informatie vooraf, heeft er op dit onderdeel geen ambtelijke en bestuurlijke afstemming plaats kunnen vinden. Hierdoor is het op dit moment niet mogelijk de urgentie van voorgestelde bestemmingsreserve te bepalen. Ook is onduidelijk in hoeverre bovengenoemde kosten niet kunnen worden ondervangen middels de reguliere vervangingskosten/ opleidingskosten. Voorgesteld wordt om een bedrag van in totaal 450.000 euro en bestemde reserve te vormen in verband met de wet- en regelgeving op het gebied van duurzaamheid voor een tweetal onderwerpen: 1. Het huidige gebruik van een fluorhoudend schuimvormende middel (SVM). Dit wordt in 2025 verboden. Daarom is een overgang naar fluorvrij SVM de komende jaren nodig. Hier komen ook kosten bij als het afvoeren van fluorhoudende schuim, de aanpassing van materialen en het trainen van brandweermedewerkers. De lasten hiervan bedragen in totaal 300.000 euro. 2.

De wijziging van de wettelijke normering inzake diesel motor emissie (DME). Hierdoor zijn aanpassingen aan panden en materieel noodzakelijk. Deze aanpassingen zijn nodig om de uitstoot van schadelijke uitlaatgassen te verminderen. Gezien de omvang van de aanpassing zal dit over meerdere jaren plaatsvinden. Uit een eerste onderzoek blijken deze kosten 150.000 euro te bedragen. 2.1 De concept programmabegroting 2023 is sluitend Een van de belangrijkste voorwaarden om in te stemmen met de concept programmabegroting is dat deze sluitend is. Aan deze voorwaarde wordt voldaan.

21 juni 2022 Kenmerk GZDGWB491325/491349 Pagina 5 van 9

2.2 De gevraagde extra bijdragen voor indexering lonen en prijzen en de in de Kaderbrief 2023 genoemde duiktaak zijn noodzakelijk De voor 2023 gehanteerde indexering (0,6%) is samengesteld uit een loon en prijscomponent (70-30). Dit is in lijn met het door de VRGZ vastgestelde kaders die hun oorsprong vinden in de BRN-richtlijnen. Duiktaak: Op 23 september 2021 heeft het algemeen bestuur van de veiligheidsregio Gelderland-Zuid besloten om voor het verzorgen van de duiktaak in onze regio een structurele overeenkomst aan te gaan met de veiligheids- en gezondheidsregio Gelderland-Midden en veiligheidsregio Brabant-Noord. Daarmee is de inzet van hun duikteams voor het redden en bergen in ons verzorgingsgebied geborgd. De extra kosten voor deze duiktaak (voor West Betuwe 12.836 euro) zijn al eerder benoemd in de kaderbrief 2023. In de zienswijze op voorgenoemde kaderbrief heeft onze gemeente positief gereageerd. De hogere bijdragen als gevolg van bovenstaande punten worden verwerkt in de gemeentelijke begroting 2023. 2.3 Op bestuurlijk niveau is regionaal weinig draagvlak voor een discussie over herverdeling verdeelsleutel Uit de inspanningen van de burgemeester inzake dit onderwerp is gebleken dat er niet veel draagvlak is bij burgemeesters in de regio om het gesprek over de verdeelsleutel te voeren.

Om die reden wordt ingeschat dat het uitvoeren van een onderzoek niet het beoogde resultaat zal sorteren. Kanttekeningen 1.1 De bestuurlijk afgesproken weerstandsvermogen dekt niet alle financiële risico´s af Het weerstandsvermogen van VRGZ is – na toevoeging van 150.000 euro op het bestuurlijk afgesproken niveau van 5% van de omzet. Dit is niet voldoende om de totaal gewogen risico’s (kans x bedrag) af te dekken. Dit verschil is het risico voor de deelnemende gemeenten, ieder naar rato van de bijdrage. 1.2 Op het onderdeel toevoeging bestemde reserve wet- en regelgeving duurzaamheid wijken wij als gemeente af van het advies van de financiële adviesfunctie gemeente Nijmegen In het verleden is afgesproken dat de gemeente Nijmegen de andere gemeenten en de GGD voorziet van financieel advies inzake gemeenschappelijke regelingen. In dit geval wijken wij af van het advies van deze adviesfunctie. Financieel gezien is het inrichten van een bestemde reserve voor dit onderwerp namelijk te verantwoorden. Echter om goede bestuurlijke afwegingen te kunnen maken is het van belang dat het bestuur vooraf wordt geïnformeerd en geadviseerd zodat afgewogen integrale keuzes gemaakt kunnen worden. 2.1 De begroting 2023 van de VRGZ is van invloed op het financiële perspectief van de gemeente De gemeentelijke bijdrage gaat wederom omhoog.

Dit is echter conform de vastgestelde begrotingsrichtlijnen en noodzakelijk voor de uitvoering van de taken. 2.2 De VRGZ heeft de gemeente uitgenodigd om met een inhoudelijk voorstel te komen In haar reactie op de zienswijze op de Kaderbrief 2023 heeft de veiligheidsregio de gemeente uitgenodigd om met een inhoudelijk voorstel, inclusief de daaruit voortvloeiende consequenties te

21 juni 2022 Kenmerk GZDGWB491325/491349 Pagina 6 van 9

komen, die in regionaal verband kan worden besproken. Dit biedt de gemeente de kans om de discussie regionaal aan te wakkeren en om hier een onafhankelijk en onderbouwd bespreekstuk voor op te laten stellen. Gezien de eerdere rapportage van de burgemeester aan uw raad, heeft dit inhoudelijke voorstel echter naar verwachting geen zin, aangezien er regionaal geen draagvlak geproefd wordt om deze discussie te voeren. Daar komt bij dat de kosten voor een onafhankelijk onderzoek ten behoeve van een inhoudelijk voorstel voor rekening van de gemeente zouden komen te liggen. Financiën Concept jaarrekening 2021 De bijdrage 2021 aan de VRGZ is al in onze jaarrekening verwerkt. De resultaatuitkering aan de gemeente verwerken we in 2022 in onze bestuursrapportage als incidenteel voordeel. Het voorstel van de VRGZ is om 561.000 euro uit te keren aan de deelnemende gemeenten. VRGZ Resultaat 2021 (C&R)

1.994.000

Resultaatbestemming akkoord volgens zienswijze: Toevoegen aan algemene reserve Toevoegen reserve uitgestelde werkzaamheden Toevoegen reserve duiktaak 2022 Toevoegen reserve CAO-ontwikkelingen

150.000 15.000 130.000 688.000

Uitkering aan gemeenten volgens zienswijze

1.011.000

Resultaatbestemming niet akkoord volgens zienswijze

450.000

Voorstel VRGZ uitkering aan gemeenten

561.000

Corona / Covid 19 De meerkosten door Corona van het programma C&R bedragen in 2021 83.000 euro. De lasten zijn verwerkt in de exploitatierekening. De extra lasten konden niet in rekening gebracht bij het ministerie van VWS omdat de meerkosten binnen de reguliere begroting opgevangen kunnen worden. Wat is begroot voor West Betuwe in 2021 € 3.945.675

Wat is opgenomen in onze jaarrekening 2021 € 3.945.675

Wat is het uiteindelijke resultaat voor West Betuwe € 3.890.375

Wat is het verschil voor West Betuwe € 55.300

Het voordelig resultaat van de jaarrekening 2021 wordt, na vaststelling door het algemeen bestuur van VRGZ, meegenomen in de tweede bestuursrapportage 2022.

21 juni 2022 Kenmerk GZDGWB491325/491349 Pagina 7 van 9

Concept programmabegroting 2023 en meerjarenraming 2024-2026 In de concept programmabegroting 2023 van de VRGZ staat een hogere gevraagde deelnemersbijdrage van in totaal 84.110 euro ten opzichte van 2022. Hiervan komt 7.340 euro voor rekening van de gemeente West Betuwe. In totaal betreft 254.110 euro reguliere indexering. Voor West Betuwe is dit 25.091 euro. De incidentele bijdrage voor achterstallig onderhoud 2022 van 300.000 euro vervalt uiteraard in 2023, wat voor 30.587 euro voordeel zorgt voor West Betuwe ten opzichte van 2022. Daarnaast is de extra bijdrage van 130.000 euro voor de duiktaak. Na 2023 moeten we nog rekening houden met de gevolgen van de afgesloten CAO in 2022. De nacalculatie hiervan geeft een structureel hogere bijdrage van 687.461 euro. In de tabel hierna staat het verloop van de gevraagde bijdrage voor de VRGZ en onze eigen gemeente. De ontwikkeling van de bijdrage is: Gewijzigde Begroting 2022 Index 0,6% Achterstallig onderhoud incidenteel in 2022 Duiktaak

VRGZ 42.351.736 254.110 -300.000 130.000

Begrotingsjaar 2023 Mutaties 2024 Nacalculatie indexering CAO 2022

42.435.846

Begrotingsjaar 2024

43.123.307

687.461

Weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen van VRGZ bedraagt 2.682.000 euro. Daarmee is het weerstandsvermogen op het afgesproken niveau van 5% van de omzet. Dit is echter niet voldoende om de totaal gewogen risico’s (kans x bedrag) van 4.350.000 euro af te dekken. Daarom hebben wij het aanvullend risico – voor ons eigen aandeel – opgenomen in de paragraaf weerstandsvermogen en risicomanagement .van onze eigen jaarstukken 2021 en zullen we dit ook opnemen in onze begroting 2022.

Wat hebben we nu geraamd Wat wordt gevraagd van West Betuwe Wat wordt er meer gevraagd Hogere compensatie btw Financieel effect voor West Betuwe

2023 € 4.151.256 € 4.189.183 - € 37.927 € 0 - € 37.927

2024 € 4.151.256 € 4.257.048 - € 105.792 € 0 - € 105.792

2025 € 4.151.256 € 4.257.048 - € 105.792 € 0 - € 105.792

2026 € 4.151.256 € 4.257.048 - € 105.972 € 0 - € 105.792

Uitsplitsing verschil: Prijsstijgingen Bekostiging duiktaken Totaal

- € 25.091 - € 12.836 - € 37.927

- € 92.956 - € 12.836 - € 105.792

- € 92.956 - € 12.836 - € 105.792

- € 92.956 - € 12.836 - € 105.792

21 juni 2022 Kenmerk GZDGWB491325/491349 Pagina 8 van 9

De financiële gevolgen van de begroting 2023 zullen, na vaststelling door het algemeen bestuur van de VRGZ, meegenomen worden in onze begroting 2023. De prijsstijgingen en de structurele bekostiging van de duiktaken komen ten laste van het begrotingssaldo. Communicatie en participatie De definitieve zienswijze van uw gemeenteraad zal na behandeling in uw gemeenteraad kenbaar worden gemaakt aan het dagelijks bestuur van de VRGZ middels bijgevoegde conceptbrief. Uitvoering/Planning Na besluitvorming door uw gemeenteraad wordt een brief naar het dagelijks bestuur van de VRGZ verzonden. De reacties van de verschillende gemeenten worden tijdens de vergadering van het algemeen bestuur op 30 juni 2022 besproken. Evaluatie Terugkoppeling van de besluitvorming op de jaarstukken en concept Begroting wordt via de kwartaalrapportage verbonden partijen aan uw gemeenteraad teruggekoppeld. Risicoparagraaf Risico omschrijving Bezuinigen op de operatie

Soort risico Veiligheid

Kans Gemiddeld

Burgemeester en wethouders van de gemeente West Betuwe de locosecretaris, de burgemeester, Philip Bosman Servaas Stoop

Effect Beperken fysieke veiligheid

Beheersingsmaatregel Bezuinigingen concretiseren en aandacht vragen voor onwenselijkheid

21 juni 2022 Kenmerk GZDGWB491325/491349 Pagina 9 van 9

Raadsbesluit De raad van de gemeente West Betuwe; gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 3 mei 2022, besluit: 1. Voor de concept jaarrekening 2021 een inhoudelijke zienswijze aan het dagelijks bestuur ‘GR VRGZ’ kenbaar te maken, ten aanzien van: het niet in stemmen met de resultaatbestemming Crisis en Rampenbestrijding (C&R) bestemd voor de reserve wet- en regelgeving op het gebied van duurzaamheid 450.000 euro. 2. Voor de concept programmabegroting 2023 en meerjarenraming 2024-2026 een positieve zienswijze aan het dagelijks bestuur ‘GR VRGZ’ kenbaar te maken. Aldus besloten in de openbare vergadering van 21 juni 2022, nummer 2022/094, de griffier, Dick van der Harst

de voorzitter, Servaas Stoop