RV2021-089 Regionaal economisch ambitiedocument 2022 – 2025 (REA).pdf
Tekst van het document
Raadsvoorstel Datum vergadering
: 28 september 2021
Registratie nummer Voorstelnummer
: GZDGWB/zaaknummer 214612 : RV2021/089
Portefeuillehouder
: Ed Goossens
Bijlage(n)
: Bijlage 1: Fase 1_Proces Nieuw REA Bijlage 2: Fase 2_Analyse Regio Bijlage 3: Evaluatie Ambitiedocument en RIF Bijlage 4: Fase 4 Economisch Ambitiedocument 2020 -2025 Bijlage 5: RIF Rapportage (terugblik 4 jaar RIF) Bijlage 6: RIF Projecten 2017 – 2020 West Betuwe
Onderwerp
: Regionaal economisch ambitiedocument 2022 – 2025 (REA)
Onderwerp Regionaal economisch ambitiedocument 2022 -2025 (REA) Beslispunten 1. Het Regionaal economisch ambitiedocument 2022 – 2025 vast te stellen; 2. Het Regionaal Investeringsfonds (RIF) door te ontwikkelen naar een Regionaal Stimuleringsfonds (RSF); Inleiding De gemeenteraad is vanaf het voorjaar 2020 meegenomen in het proces van het Regionaal economisch ambitiedocument 2022 – 2025 (REA). Het proces bestaat uit 5 fases. In het afgelopen jaar zijn de gemeenteraden meegenomen in fase 1 tot en met 3.2. Deze fases bestonden uit een plan van aanpak (fase 1). Fase 2 bestond uit een cijfermatige analyse van de regionale economie en een uitgebreide evaluatie van het vorige ambitiedocument en het Regionaal Investeringsfonds (RIF). In de derde fase is input opgehaald bij de diverse stakeholders en gemeenteraden voor het opstellen van een nieuw Regionaal economisch ambitiedocument. De input is verwerkt tot een nieuw REA met daarbij een voorstel voor een doorontwikkeling van het RIF naar een Regionaal Stimuleringsfonds (RSF). Deze beide voorstellen worden aan de gemeenteraad ter vaststelling aangeboden (fase 4). Nadat fase 4 is afgerond zal een intentieovereenkomst worden gesloten met de stakeholders en zal het REA een bouwsteen zijn voor de economische agenda ten behoeve van de gebiedsvisie (fase 5).
Inbreng proces/participatie: Gedurende het proces zijn de partijen Logistics Valley Rivierenland, Greenport Gelderland, Bureau Toerisme Rivierenland, RW-POA, projectindieners bij het RIF, ambtenaren, Economic Board, VNO-NCW, bestuurders en raadsleden (via bijeenkomsten en enquête) betrokken. Deze partijen hebben input geleverd voor het nieuwe REA 2022 -2025. Het concept ambitiedocument is tijdens een digitale Regionale raadsbijeenkomst op 22 maart 2021 toegelicht en besproken. Via een enquête onder de raadsleden zijn aanvullende vragen gesteld over de prioritering van de opgaven. De input en prioritering zijn verwerkt in het REA 2022 -2025 wat nu ter vaststelling voorligt.
28 september 2021 Kenmerk GZDGWB/zaaknummer 214612 Pagina 2 van 8
Regionaal stimuleringsfonds Op basis van de evaluatie, de bereikte resultaten in de afgelopen 4 jaar met het RIF (zoals vastgelegd in de rapportage ‘terugblik 4 jaar RIF’), de onderzochte alternatieven en de opgehaalde input ten aanzien van de invulling van een nieuw financieel instrument zijn een drietal varianten gedefinieerd. De input is hierbij verkregen middels een enquête onder ondernemers alsook tijdens de regionale raadsbijeenkomst van 22 maart 2021. De drie varianten behelzen; het continuering van het huidige regionale investeringsfonds (RIF), het opzetten van een Regionaal Stimuleringsfonds (RSF) en het opzetten van een Revolverend regionaal investeringsfonds. Deze varianten zijn met de Economic Board besproken en de Economic Board heeft daarin een advies meegegeven. Mede op basis van dit advies heeft het Algemeen Bestuur van Regio Rivierenland de voorkeur uitgesproken om het RIF voort te zetten in een Regionaal stimuleringsfonds (RSF). Tevens heeft de Economic Board het advies gegeven om de jaarlijkse gemeentelijke inleg van 3 euro per inwoner te verlagen naar 2 euro per inwoner. Verder is er geadviseerd om aanvullende voorwaarden voor cofinanciering op te nemen. De Economic Board als onafhankelijke board blijft de beoordeling en advisering doen. In onderstaande tabel worden de verschillen tussen het RIF en RSF nader weergegeven. Criteria Inleg gemeenten
Regionaal Investeringsfonds (RIF) Jaarlijks 3 euro per inwoner
Regionaal Stimuleringsfonds (RSF) Jaarlijks 2 euro per inwoner
Doelstelling
Aanjagen van innovaties binnen en tussen de speerpuntsectoren Buiten eigen inbreng niet verplicht
Maximale bijdrage 30% van het projectbudget met een maximum van €100.000,Maximale bijdrage 50% met een maximum van €10.000,-;
Aanjagen van innovaties binnen en tussen de speerpuntsectoren Bij aanvragen boven de €50.000,- is cofinanciering buiten de eigen inbreng verplicht Maximale bijdrage 25% van het projectbudget met een maximum van €80.000,Maximale bijdrage 50% met een maximum van €10.000,-
Beoordeling en advisering door de Economic Board.
Beoordeling en advisering door de Economic Board.
Cofinanciering
Maximale bijdrage uitvoeringsprojecten Maximale bijdrage haalbaarheidsstudies Beoordeling
(tabel 1) Samenvatting Het Regionaal Economisch Ambitiedocument 2022 – 2025 (REA) is de opvolger van het Regionaal Economisch Ambitiedocument 2016 – 2020. In het REA zijn de opgaven geactualiseerd. Daarnaast wordt voorgesteld om het Regionaal Investeringsfonds door te ontwikkelen naar een Regionaal Stimuleringsfonds.
28 september 2021 Kenmerk GZDGWB/zaaknummer 214612 Pagina 3 van 8
Besluitgeschiedenis Raadsvoorstel Plan van aanpak regionaal economisch ambitiedocument 2020 – 2024, 3 maart 2020 Raadsvoorstel Regionaal Economisch Ambitiedocument, fase 2 evaluatie en analyse, 24 november 2020. Beeldvormende raad fase 3.2, informatie ophalen bij de gemeenteraad ten behoeve van het nieuwe ambitiedocument, 2 februari 2021 Economische visie gemeente West Betuwe en Bedrijventerreinenbeleid West Betuwe, 30 juni 2021 Beoogd effect Het Regionaal economisch ambitiedocument 2022-2025 en het voorstel voor doorontwikkeling van het RIF in een Regionaal Stimuleringsfonds (RSF) vast te stellen. Door regionale samenwerking werken aan de regionale opgaven. Argumenten 1.1 Het Regionaal Economisch Ambitiedocument sluit aan bij de economische uitdagingen van de gemeente voor de komende tijd. Het is belangrijk om de economische uitdagingen voor de komende periode in gezamenlijkheid op te pakken. Het vorige regionale ambitiedocument was gericht op economische groei en het versterken van de speerpuntsectoren. De uitdagingen die de komende tijd voorliggen in de Regio hebben in belangrijke mate betrekking op het bewerkstelligen van de brede welvaart: een optimale balans tussen economische vraagstukken en o.a. het landschap, de arbeidsmarkt, duurzaamheid en de woon- en leefomgeving. De speerpunten agrarisch en recreatie en toerisme blijven bestaan.
Het speerpunt Economie en Logistiek is veranderd naar Logistiek en Vestigingsklimaat bedrijven. Met name deze laatste toevoeging sluit meer aan op het beleid van West Betuwe door zich te richten op maakindustrie. Onder deze speerpunten zijn doelen geformuleerd voor de komende periode. In onderstaande figuur ziet dit er als volgt uit.
28 september 2021 Kenmerk GZDGWB/zaaknummer 214612 Pagina 4 van 8
(Figuur 1) Onder deze speerpunten en doelen zijn onderstaande opgaven geformuleerd. Logistiek & Vestigingsklimaat Opgave Stikstofaanpak
Opgave Uitvoeren Programma Werklocaties Opgave toekomstbestendig MKB
Agribusiness
Recreatie & Toerisme
Opgave Ontwikkelruimte voor ondernemerschap: Teelt Ondersteunende Voorzieningen (TOV) Opgave landschappelijke inpassing bedrijvigheid en gebouwen Opgave Datagestuurdheid, hightech
Opgave Rivierbeleving & Recreatieplassen
Opgave Gastvrije Binnensteden Opgave Agrotoerisme
28 september 2021 Kenmerk GZDGWB/zaaknummer 214612 Pagina 5 van 8
Opgave kennisclusters
Opgave Iedereen groeit mee Opgave Mirt
Opgave Toegevoegde waarde binnen de totale keren (toelevering, productie en afzet Opgave Ontwikkelen en Benutten Arbeidspotentieel Opgave Circulariteit (economie zonder afval)
Opgave Cultuurhistorische Landmarks
Opgave Regiopromotie
Opgave Toekomstbestendige bedrijventerreinen, waaronder duurzaamheid (tabel 2) Alle genoemde opgaven dragen bij aan de versterking van de Fruitdelta Rivierenland, maar ook aan de versterking van de lokale thema’s van de gemeente West Betuwe, zoals Economie, Recreatie en toerisme, Arbeidsmarkt, Toekomstbestendige bedrijventerreinen, Duurzaamheid, Energiestrategie, Klimaat, Erfgoed en Verkeer. In bijlage 4 worden de opgaven nader omschreven. 1.2 het Regionaal Economisch Ambitiedocument vormt een bouwsteen voor de regionale gebiedsagenda. Samen met de Provincie Gelderland wordt gewerkt aan het opstellen van een gebiedsagenda voor FruitDelta Rivierenland als onderdeel van provinciale coalitieakkoord. De gebiedsagenda wordt opgebouwd uit actuele regionale agenda’s en visies. Het vaststellen van het Regionaal Economisch Ambitiedocument levert een actuele economische bouwsteen voor de te ontwikkelen gebiedsagenda. Een integraal en gedragen gebiedsagenda biedt een kans om de band met de Provincie verder te versterken. De Provincie gaat substantieel bijdragen aan de gebiedsagenda en daarmee ook aan het REA. 2.1: De looptijd van het RIF loopt af en het verdient een doorontwikkeling. Uit het uitgevoerde proces is gebleken dat het RIF een waardevol instrument is om ondernemers en burgers in de regio te stimuleren tot innovatie, verduurzaming en intensievere samenwerking.
Het instrument wordt breed gewaardeerd, maar kan op een aantal punten worden versterkt. Met de voorgestelde doorontwikkeling worden verbeterpunten (zie tabel 1) doorgevoerd, maar blijven de positieve punten van het instrument behouden voor de regio. 2.2: Het voorgestelde Regionaal Stimuleringsfonds sluit aan bij advies Economic Board De Economic Board heeft geadviseerd om, rekening houdend met de druk op de gemeentelijke begrotingen, de gemeentelijke inleg te verlagen. Daarnaast adviseert de Economic Board de maximale bijdrage aan een project te verlagen in combinatie met het leggen van de verbinding met andere fondsen en subsidies (cofinanciering). Tot slot adviseert het EB geen revolverend fonds. Dit vanwege hogere (totale) uitvoeringskosten en omdat dergelijke fondsen reeds bestaan. De EB stelt dat het RIF juist ook bedoeld is om ondernemers te steunen bij het realiseren van innovaties die niet per definitie op korte termijn zicht geven op een verdienmodel, maar die wél het regionale
28 september 2021 Kenmerk GZDGWB/zaaknummer 214612 Pagina 6 van 8
vestigingsklimaat versterken en verduurzamen. Het voorstel voor het door ontwikkelen van het Regionaal Investeringsfonds in een Regionaal Stimuleringsfonds (zoals opgenomen in het Regionaal Economisch Ambitiedocument) sluit aan bij dit advies. De Economic Board blijft als onafhankelijke board de beoordeling en advisering richting het Algemeen Bestuur doen. Met het omvormen van het RIF op genoemde wijze blijft daarnaast de slagkracht en effectiviteit van het fonds behouden en blijven de uitvoeringskosten zo laag mogelijk Kanttekeningen 2.1 Binnen de (meerjaren) begroting is geen rekening gehouden met een bijdrage van 2 euro- per inwoner per jaar als bijdrage aan het RSF. Vanuit de FruitDelta Rivierenland wordt een bijdrage gevraagd voor het RSF van 2 euro per inwoner per jaar. In de raad van 30 juni 2021 is bij de behandeling van de economische visie nadrukkelijk stil gestaan bij deze wens. Hiervoor heeft ons college ook een voorstel gedaan om de gelden voor het lokale investeringsfonds (WIF) in te zetten als dekkingsmiddel. Via een amendement heeft u raad besloten het WIF te willen handhaven en daardoor is 1 euro beschikbaar voor het RSF. Zoals ons nu signalen bereiken is de gemeente West Betuwe de enige gemeente die niet aan het verzoek van FruitDelta Rivierenland zal voldoen.
2.2 Het risico bestaat dat gemeente West Betuwe niet in aanmerking komt voor subsidieregelingen uit het gebiedsfonds. Het REA en RSF maken straks onderdeel uit van de gebiedsagenda. Indien de gemeenten binnen Fruitdelta Rivierenland geen overeenstemming bereiken over de bijdrage van het RSF kan dit gevolgen hebben voor de substantiële bijdragen uit het gebiedsfonds waar ook projecten vanuit de gemeente West Betuwe in aanmerking kunnen komen. 2.3 De samenwerking binnen FruitDelta Rivierenland komt onder druk te staan. Indien de gemeente West Betuwe geen 2 euro per inwoner per jaar bijdraagt zal dit de samenwerking binnen de regio negatief beïnvloeden. Het gevolg kan ook zijn dat alle gemeenten de bijdrage verlagen naar 1 euro per inwoner per jaar. Het fonds heeft dan nog maar beperkte armslag. Hierdoor zal de Economic Board zich over haar rol gaan beraden. Bovendien zal ook de provincie in het kader van de gebiedsagenda naar deze ontwikkeling kijken. In het kader van Lobby en Branding richting Rijk en Provincie is het niet verstandig als het gebiedsfonds een beperkte armslag heeft. Temeer, omdat in de Regideal is afgesproken dat er een verkenning plaats moet vinden waarin partijen binnen FruitDelta Rivierenland aan de voorkant gelden bij elkaar leggen en zo een rode loper voor initiatieven/projecten uitrolt.
Als grootste gemeente binnen de FruitDelta Rivierland hebben we ook een trekkersfunctie, zeker op Agribusiness en Recreatie & Toerisme. Een regionaal gebiedsfonds kan daarbij de gemeentelijke doelstellingen in positieve zin ondersteunen. Financiën Binnen de huidige begroting is 51.000 euro beschikbaar voor het RIF. Deze 51.000 kan worden ingezet voor het RSF. Dit komt neer op 1 euro per inwoner per jaar. Vanuit de regio wordt een bijdrage gevraagd van 2 euro per inwoner per jaar gevraagd. Gelet op de discussie in uw gemeenteraad van 30 juni jongstleden doet ons college geen voorstel om de bijdrage van 1 euro naar 2 euro te verhogen. De gevolgen hiervan hebben wij verwoord in de kanttekeningen en risicoparagraaf.
28 september 2021 Kenmerk GZDGWB/zaaknummer 214612 Pagina 7 van 8
Communicatie De communicatie over het ambitiedocument (REA) en het RSF loopt via Fruitdelta Rivierenland. Uitvoering/Planning Het besluit van de gemeenteraad sturen wij door naar het Dagelijks Bestuur en Algemeen Bestuur van de Regio Rivierenland. Het Algemeen Bestuur van Regio Rivierenland stelt het uiteindelijke REA vast als alle besluiten van de regiogemeenten binnen zijn. Het regionaal economisch ambitiedocument 2022-2025 vormt input voor een regionaal economische agenda van FruitDelta Rivierenland. Samen met de verbonden partijen zal hier invulling / operationalisering aan worden gegeven en bekrachtigd worden door een intentieovereenkomst. Deze regionaal economisch agenda vormt een bouwsteen voor de integraal gebiedsagenda met een langer termijn perspectief tot 2030. De gebiedsagenda (2021) wordt gemaakt op basis van belangen en integrale opgaven, van samenwerkende gemeenten, Provincie Gelderland, regionale partners en (georganiseerde) inwoners. Evaluatie FruitDelta Rivierenland zal tussentijds evaluaties opstellen over de bereikte resultaten. Deze worden ook aan de gemeenteraad voorgelegd. Risicoparagraaf Risico omschrijving Beperkte bijdrage aan het RSF
Soort risico
Kans
Effect
Beheersingsmaatregel
Beleidsmatig/Financieel
Hoog
Doelen van het REA worden niet gehaald, samenwerking binnen de regio onder druk, mogelijk minder subsidie uit gebiedsagenda.
Het staat de gemeenteraad vrij om via een amendement extra budget beschikbaar te stellen om aan de vraag van Fruitdelta Rivierenland van € 2 euro per inwoner per jaar voor het RSF te kunnen voldoen.
Burgemeester en wethouders van de gemeente West Betuwe de secretaris, de burgemeester, Karen Coesmans Servaas Stoop
28 september 2021 Kenmerk GZDGWB/zaaknummer 214612 Pagina 8 van 8
Raadsbesluit De raad van de gemeente West Betuwe; gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 10 augustus 2021, besluit: 1. Het Regionaal economisch ambitiedocument 2022 – 2025 vast te stellen; 2. Het Regionaal Investeringsfonds (RIF) door te ontwikkelen naar een Regionaal Stimuleringsfonds (RSF).
Aldus besloten in de openbare vergadering van 28 september 2021, nummer 2021/089, de griffier, Koen Steenbergen
de voorzitter, Servaas Stoop