Document · PDF

RV2021-087 Bijlage 9 Bodemonderzoek zorglandgoed Bloemfonteijn Heessselt.pdf

Gemeenteraad 28 september 2021, gemeente West BetuweBij agendapunt: 13: Vaststellen bestemmingsplan “landgoed Bloemfontein, Hooiakker 2 Heesselt”34.469 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 4

VERKENNEND BODEMONDERZOEK BLOEMFONTEIJN BOMMELSESTRAAT HEESSELT SEPTEMBER 2020

opdrachtgever

Zorglandgoed Bloemfonteijn Hooiakker 2 4063 CL Heesselt

Projectnummer

20-2083

versie:

datum:

14 mei 2021

| F 0345 - 570 287 |

opgesteld door: Arjan Vlasblom

INFO@LINGEMILIEU.NL

WWW.LINGEMILIEU.NL

KVK TIEL 30233558

controle / vrijgave: John Hol Hierbij verklaar ik, Nico Verweij , het veldwerk in Heesselt uitgevoerd te hebben volgens BRL SIKB 2000 en bijbehorend protocol 2001, 2002 en 2018, in aug en sept 2020, onafhankelijk van opdrachtgever of eigenaar

1. Inleiding

2. Vooronderzoek

2.1 2.2 2.3

Historie en actuele situatie Beoordeling eerste versie onderzoek ODR Bodemopbouw

3 4 5

3. Opzet en invulling van het onderzoek

3.1 3.2 3.3

Onderzoekstrategie Veldwerk onderzoek Zintuiglijke waarnemingen, chemisch onderzoek

4. Analyse, toetsing en interpretatie 4.1.1 4.1.2 4.1.3 4.2 4.3

Analyseresultaten grond locatie 1 Analyseresultaten grond locatie 2 Analyseresultaten grond locatie 3 Resultaten asbest Analyseresultaten grondwater

Conclusie en aanbevelingen 5.1 5.2

Conclusies Betrouwbaarheid

bijlagen bijlage A: algemene toelichting bodemonderzoek bijlage B1 analyseresultaten locatie 1 bijlage B2 analyseresultaten locatie 2 bijlage B3 analyseresultaten locatie 3 bijlage C1 boorstaten locatie 1 bijlage C2 boorstaten locatie 2 bijlage C3 boorstaten locatie 3 bijlage D1 kadasterkaart, historische gegevens bijlage D2 informatie Omgevingsdienst R bijlage D3 eerder onderzoek bijlage E: situatieschets

1 bodemonderzoek landgoed Bloemfonteijn Heesselt, sept 2020

6 6 7

11 11 12 13 14 16

17 17 18

1. Inleiding In augustus en september 2020 is in opdracht van Zorglandgoed Bloemfonteijn te Heesselt bodemonderzoek inclusief asbest uitgevoerd op het terrein van het landgoed, langs de Bommelsestraat in Heesselt, gemeente West Betuwe. Bloemfonteijn is een zorginstelling waar mensen met een verstandelijke beperking wonen, werken en leven. De locatie ligt rond de kruising van de Bommelsestraat en de Donkerstraat. Het huidige terrein heeft een oppervlak van circa 6.0 hectare. Aanleiding voor het onderzoek is de voorgenomen uitbreiding en ontwikkeling van het landgoed. Voor het onderzoek is onderscheid gemaakt in drie deellocaties, met een totaal oppervlak van 2.6 hectare. De deellocaties zijn : locatie

oppervlak

omschrijving

kadastraal

één

4.000 m²

bebouwing, rond opstallen Bommelsestraat 2A-B

Varik E 172

twee

8.000 m²

grasland (vm boomgaard) achter Bommelsestraat 2A-B

Varik E 172

drie

1.4 hectare

akkerland

Varik E 158-159

totaal

2.6 hactare

Er zijn totaal 59 boringen en zes peilbuizen geplaatst tot maximaal 3.3 m-mv. Het grondwater stond op het moment van het onderzoek op ongeveer 1.0 m-mv. Grond en grondwater zijn geanalyseerd op het NEN 5740-pakket, asbest, PFAS en bestrijdingsmiddelen. Dit is versie Drie van het rapport. De versies één en twee, van resp 29 sept 2020 en 25 maart 2021zijn beoordeeld door Omgevingsdienst Rivierenland. Omgevingsdienst heeft meerdere opmerkingen over deze versies. Het onderzoek is daarvoor aangevuld. De aanvulling bestaat uit tekstuele aanpassingen plus een aanvullende monstername asbest voor één van de druppel-gootlijnen op het perceel Bommelsestraat 2A-B. Een samenvatting van de opmerkingen van Omgevingsdienst is te vinden in § 2.2.

Linge Milieu is een onafhankelijk bureau dat als erkend bureau is aangewezen door het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Linge Milieu is geen eigenaar van het perceel in Heesselt of anderszins betrokken bij het terrein aan de Bommelsestraat via de eigen organisatie. Voorwaarde voor de onafhankelijkheid is verder dat er geen zakelijke connecties bestaan tussen de monsternemer (Linge Milieu) en de opdrachtgever. Een dergelijke relatie tussen Zorglandgoed Bloemfonteijn en Linge Milieu is er niet. Dit project is uitgevoerd onder certificaat volgens BRL SIKB 2000, certificaatnummer VB-051/7. Het veldwerk is uitgevoerd conform de BRL-Protocollen 2001, 2002 en 2018, waarvoor Linge Milieu volgens het procescertificaat veldwerk voor milieuhygiënisch bodemonderzoek is gecertificeerd.

In hoofdstuk 2 zijn de resultaten van het vooronderzoek gegeven, dat vooraf is gegaan aan het veldwerk. Er wordt daarbij een korte samenvatting gegeven van de huidige situatie. Hoofdstuk 3 behandelt de opzet en uitvoering van het onderzoek. In hoofdstuk 4 en 5 tenslotte worden de resultaten getoetst en worden conclusies aan de resultaten verbonden.

2. Vooronderzoek 2.1

Historie en actuele situatie Het zorglandgoed Bloemfonteijn ligt rond de kruising Donkerstraat - Bommelsestraat in Heesselt, gemeente West Betuwe. De onderzochte locaties hebben een totaal oppervlak van 2.6 hectare. Kadastrale gegevens van de locatie zijn Varik E, nummer 158, 159 en 172, postcode is 4064 CM. Een kadastrale kaart is opgenomen in bijlage D1. Voor het historisch onderzoek zijn gegevens gebruikt van Omgevingsdienst Rivierenland. Verder zijn oude kaarten, luchtfoto's, eerder onderzoek en gegevens van de opdrachtgever gebruikt. De historische gegevens zijn opgenomen in bijlage D. Algemene gegevens locatie Bloemfonteijn is een zorginstelling waar mensen met een verstandelijke beperking wonen, werken en leven, met 24 uurs-zorg. De locatie ligt rond de kruising van de Bommelsestraat en de Donkerstraat. Het huidige terrein heeft een oppervlak van circa 6.0 hectare. Zie voor meer info over het landgoed http://www.bloemfonteijn.nl/. Aanleiding voor het onderzoek is de voorgenomen uitbreiding van het landgoed. Er gaat nieuwbouw plaatsvinden en er worden natuur- en recreatiegebied en waterpartijen aangelegd. Een schets van de nieuwe inrichting is opgenomen in bijlage D1. Foto's van de locaties zijn opgenomen in bijlage D1. Het onderzoek betreft drie deellocaties op het landgoed. Onderstaande tekst is een beschrijving.

locatie één

Locatie Eén is het terrein rond de opstallen aan de Bommelsestraat 2A-B. De bebouwing bestaat uit een woning uit 1989 met aangebouwde schuur (huisnummer 2A) en een houten mantelzorgwoning uit 1967. Achter de woning staan twee plastic tunnelkassen. Tot 2016 hebben achter de mantelzorgwoning nog meer tunnelkassen gestaan. De tuin bestaat uit gras met wat borders. Op het achterste deel van de schuur ligt asbest. Daar ontbreekt een dakgoot en is de bodem op wat los liggende tegels na onverhard. De houten mantelzorgwoning heeft een dak van kunststof platen. Het terrein rond de opstallen is deels verhard met klinkers. Daaronder bevindt zich enkele decimeters straatzand. De locatie met de opstallen van Locatie Eén heeft een oppervlak van 4.000 m². Kadastrale gegevens van het perceel zijn Varik E, nummer 172 gedeeltelijk. Bij de ontwikkeling van het terrein gaat een beheerderswoning worden gebouwd op de locatie van de huidige woning nummer 2A. Achter de woning wordt een zorgpaviljoen gerealiseerd. De bestaande opstallen gaan gesloopt worden.

locatie twee Locatie twee is het grasland achter de opstallen aan de Bommelsestraat 2A-B. Het land is de afgelopen

jaren gebruikt als paardenwei. Tot enkele jaren terug had de locatie een bestemming als boomgaard. Er heeft nooit enige bebouwing op het terrein gestaan. Ten westen van de locatie bevindt zich boomgaard. Aan de oostkant staan de woningen Walgtsestraat 40 tot en met 52. Tussen de achtertuinen en de paardenwei bevindt zich een kleine greppel. De bewoners hebben uiteenlopende erf-afscheidingen gemaakt. Bij sommige woningen gaat de achtertuin direct over in het grasland van de paardenwei, bij andere woningen staan betonnen muurtjes of houten schuttingen. Het grasland Locatie Twee heeft een oppervlak van 8.000 m². Kadastrale gegevens van het perceel zijn Varik E, nummer 172 gedeeltelijk.

3 bodemonderzoek landgoed Bloemfonteijn Heesselt, sept 2020

Locatie Twee gaat bij de ontwikkeling ingericht worden met insecten-tuin, schooltuin en speelweide. Langs de oostelijke kant (de kant van de Walgtsestraat) gaan watergangen gegraven worden met ecooevers. locatie drie

Locatie drie is een aaneengesloten stuk agrarisch land, ten oosten van de kruising Donkerstraat en Bommelsestraat. Aan beide straten bevindt zich een inrit. De oprit vanaf de Donkerstraat is verhard met grind en voorzien van een hek. Het grind heeft een oppervlak van 90 m². In deze oprit zijn twee boringen gezet, de nummers 22 en 23. De afgelopen decennia heeft locatie drie een bestemming gehad als grasland en boomgaard. Op het moment van het onderzoek stond er mais (net geoogst). Er heeft nooit enige bebouwing gestaan. In de nieuwe situatie wordt dit deelgebied ingericht met ponyweide met verblijf, plas-drasgebied en groen. Locatie Drie heeft een oppervlak van 1.4 hectare. Kadastrale gegevens van het perceel zijn Varik E, nummer 158 en 159.

Geschiedenis van het terrein De oudste bebouwing langs de Bommelsestraat dateert van begin 19e eeuw. In bijlage D1 zijn vier kaarten van het gebied opgenomen, uit 1960, 1970, 1975 1980, 1990 en 2005. Op alle kaarten is bebouwing op het terrein Bommelsestraat 2A-B terug te vinden. Verder zijn in bijlage D1 vier luchtfoto's opgenomen, uit 2005, 2011, 2015 en 2018. Er zijn in deze periode geen wijzigingen in de bebouwingssituatie of het bodemgebruik te zien.

Gedempte sloten Er zijn geen gedempte sloten op de drie locaties terug te vinden op oude kaarten. Ook tussen de woningen aan de Walgtesestraat 40-52 en de paardenwei (kadastraal E-172) is nooit een sloot aanwezig geweest. De huidige erf-grens is daar ongeveer 200 meter lang en bestaat uit een kleine, ondiepe greppel. Er zijn voor het onderzoek enkele boringen op de erfgrens gezet. De grond bevat er sporadisch wat puin en kooldeeltjes. Voor de volledigheid is een mengmonster van de grond uit de greppel tot 0.5 mmv geanalyseerd op asbest.

Tanks Er zijn geen huidige of voormalige tanks op de locaties bekend.

Asbest locatie één De bovengrond van locatie Eén bevat niet meer dan sporen puin. Van de relatief meest puinhoudend

grond is een mengmonster gemaakt voor analyse op asbest. Verder zijn er voor het onderzoek twee druppel-gootlijnen onderscheiden: gootlijn 1 Op het achterste deel van de schuur achter de woning nr 2A ligt asbest. Aan de achterzijde van de schuur ontbreekt een dakgoot en liggen los liggende tegels. Een deel van de bodem is er onverhard. Deze verdachte gootlijn heeft een lengte van 22 meter. gootlijn 2 Op het perceel ten oosten van de woning staat ook een schuur met asbest-dak. Deze hoort bij de woning aan de Walgtsestraat 52. De schuur heeft een lengte van 25 meter, een dakgoot ontbreekt en de bodem is er onverhard. Bij het veldwerk op 27 augustus was er van uitgegaan dat de gevel van de schuur op de erfgrens staat en dat de dakrand er over heen hangt. Boven het terrein van het landgoed dus. Bij nadere bestudering is echter gebleken dat de schuur een enkele meter van de kadastrale erfgrens staat. De bemonsterde gootlijn ligt dus op het perceel Walgtsestraat 52. Er zal voor de ontwikkeling van het terrein nog een kadastrale inmeting worden uitgevoerd. locatie twee In de bovengrond van deellocatie Twee, de paardenwei, zijn maximaal sporen aan baksteenpuin waarge-

nomen. Wat meer verdacht is de oostelijke erfgrens van het terrein, de achterzijde van de tuinen van de

4 bodemonderzoek landgoed Bloemfonteijn Heesselt, sept 2020

woningen aan de Walgtsestraat. In de greppel op de erfgrens zijn sporen aan puin en wat kooltjes aangetroffen, tot 0.5 m-mv. Er is een mengmonster van deze bovengrond samengesteld op locatie. locatie drie

Het agrarisch land van Locatie drie bevat ook niet meer dan sporen aan onverdacht baksteen. Er zijn twee inritten naar het land aanwezig. De inrit vanaf de Bommelsestraat bestaat uit klei zonder puin. De inrit vanaf de Donkerstraat bestaat uit grind. Van de licht puinhoudende grond daaronder is een mengmonster samengesteld voor analyse op asbest.

Eerder bodemonderzoek, omgeving In juli 2011 heeft Nipa BV verkennend onderzoek op landgoed Bloemfonteijn uitgevoerd, in opdracht van Van Kessel Architecten. Rapport-nr is 12421. Kadastrale gegevens van het onderzochte terrein zijn Varik E nummer 576, 578 en 583. De onderzochte locatie had een oppervlak van 5.6 hectare. De tekst en tekening van het onderzoek zijn opgenomen in bijlage D3. De resultaten kunnen als volgt worden samengevat. I. Er zijn bij de eerste ronde onderzoek 33 boringen en zeven peilbuizen over de locatie verdeeld. II. Van boven- en ondergrond zijn negen mengmonsters op het NEN 5740-pakket geanalyseerd. Vier

bovengrondmonsters zijn op bestrijdingsmiddelen geanalyseerd. III. De bovengrond was maximaal licht verontreinigd met metalen en PCB's. De grond vanaf 0.5 m-mv

was analytisch schoon. IV. Naar aanleiding van sterk verhoogde gehaltes aan DDE en DDT zijn 20 individuele grondmonsters

op bestrijdingsmiddelen geanalyseerd. Naar aanleiding van de resultaten zijn enkele aanvullende boringen gezet en zijn nog eens 10 grondmonsters op bestrijdingsmiddelen geanalyseerd. V. De verontreiniging met bestrijdingsmiddelen is afgeperkt : Op het perceel E-578 bleek een volume

van max 25 m³ sterk verontreinigd met DDE. Op het overige terrein zijn bestrijdingsmiddelen niet boven de tussenwaarde verhoogd. Het perceel E-578 is in het verleden gebruikt als proefveld door een fabrikant van bestrijdingsmiddelen. De verontreiniging met DDE is gesaneerd in 2014 op basis van een BUS-melding. VI. Het grondwater was in 2011 licht verontreinigd met barium, dichlooretheen en xylenen.

In december 2002 heeft Econsultancy BV onderzoek uitgevoerd op het perceel Walgtestraat 27. Aanleiding was de bouw van een woning, rapport-nr is 02112699. De grond was licht verontreinigd met nikkel en EOX. Het grondwater was analytisch schoon.

Bodemkwaliteitskaart, boomgaarden, PFAS Voor Heesselt is een bodemkwaliteitskaart beschikbaar bij Omgevingsdienst Rivierenland. De Bommelsestraat bevindt zich daarop in de schone zone Boomgaard / Landelijk Gebied. De kaart is opgenomen in bijlage D2. Langs de Bommelsestraat en Donkerstraat hebben in de periode 1660 - 1980 boomgaarden gestaan. De oorspronkelijke bovengrond is daarom verdacht voor OCB-bestrijdingsmiddelen. De grond langs de Bommelsestraat is net als de rest van Nederland verdacht voor PFAS. Onderzoek naar PFAS is relevant als grond van de locatie moet worden afgevoerd. Er zijn in onderhavig onderzoek drie representatieve grond-mengmonsters op PFAS geanalyseerd.

Conclusies vooronderzoek I. Op basis van de bodemkwaliteitskaart en het ontbreken van risicovolle activiteiten worden wat de

stoffen uit het NEN 5740-pakket betreft geen gehaltes boven de tussenwaarde verwacht in de grond en het grondwater. II. De oorspronkelijke bovengrond van het gebied is verdacht voor bestrijdingsmiddelen. Dit betreft de

grond tot 0.3 á 0.4 m-mv.

5 bodemonderzoek landgoed Bloemfonteijn Heesselt, sept 2020

III. De bovengrond is door de afwezigheid van puin (niet meer dan sporen van) niet of beperkt verdacht

voor asbest. Uitzondering is de onverharde druppel-gootlijn achter de schuur achter de woning aan de Bommelsestraat 2A.

2.3

Beoordeling onderzoek ODR Rapport Versie Eén van onderhavig onderzoek dateert van 29 september 2020. Dit rapport is in maart 2021 beoordeeld door Omgevingsdienst Rivierenland. Kenmerkt van de beoordeling is 0214150033. Omgevingsdienst heeft meerdere opmerkingen over het onderzoek. Op 6 mei 2021 is Versie Twee van het onderzoek beoordeeld. Ook daar waren opmerkingen over. De opmerkingen zijn de onderstaande. In rood is de reactie cq aanpassing in het rapport aangegeven. locatie één I. In de boorstaat van pb-101 (locatie één, E-172) ontbreekt filtergrind en bentoniet. → aangepast. II. Bij boorstaat 107 is het woord peilbuis vermeld. Dat is niet juist, dit is geen peilbuis. → aangepast. III. Er is een mengmonster samengesteld van de bovengrond van de boringen 103, 104, 108 en 112.

Hiervan is de bovengrond van boorpunt 112 niet humeus en zandig, de bovengrond van de andere boringen is humeuze klei. Dit is echter een dunne zandlaag in boorpunt 112 van 5 cm, waardoor geen invloed op het analyseresultaat wordt verwacht. Bij deze. locatie twee IV. Op deellocatie Twee, het grasland achter de woning aan de Bommelsestraat 2A. zijn 19 boringen

VI. VII.

VIII.

gezet. Daar zijn geen boringen tot een peilbuis afgewerkt. In de tekening zijn echter de boorpunten 201 en 202 aangegeven als peilbuis. → boorstaten van de peilbuizen zijn opgenomen in bijlage C2, is peilbuis 1 en peilbuis 2. Ter plaatse van 3 boorpunten is dieper dan 1,0 meter geboord. Conform de strategie onverdacht zouden 4 boringen tot 2,0 m-mv of grondwaterstand en 2 peilbuizen geplaatst moeten zijn. → Met de 2 peilbuizen zijn er vijf diepe boringen. In het boorprofiel van boorpunt 219 zijn geen potten aangeduid. → Er zijn van deze boring wel grondmonsters genomen, monsters zijn aangegeven in de boorstaten. De bovengrond van boring 208 (humeuze klei-bovengrond) lijkt samengevoegd tot een mengmonster zonder humeuse laag. Dezelfde pot van de boring is geanalyseerd op OCB's. Op analysecertificaten 2020145648/1 en 2020145714/1 staan voor de pot verschillende dieptes genoteerd. → De correcte diepte van grondmonster 208.1 is 0.0-0.3 m-mv. zie ook de boorstaat. Op het analysecertificaat 2020145648 is bij het mengmonster B202, 208-211 bij monster B208.1 een diepte vermeld tot 0.5 m-mv. Dat is dus niet juist. Er is een kopieer-fout gemaakt bij het aanmaken van de analyseopdracht. De monsters B209.1 en 215.1 komen twee keer voor in de analyses, in de analyse-mengmonsters [202, 208-211, 0.5 m-mv, NEN 5740] en [208, 209, 215, 0.3 m-mv, OCB's].

→ Het grondmonster 208.1 is een monster tot 0.3 m-mv, zie boven. Voor de bovengrond van boring 209 zijn in het veld twee mengmonsters genomen, tot 0.3 en tot 0.5 m-mv. Bij het aanmaken van de analyseopdracht is voor het NEN 5740-mengmonster per ongeluk het mengmonster tot 0.3 m-mv (barcode 053837761) aangekruist. Dit had het grondmonster tot 0.5 m-mv moeten zijn. Bij de diepte van B209.1 is bij het NEN 5740-monster wel 0.5 m-mv vermeld, een kopieerfout. Voor de resultaten van het onderzoek zal een diepte tot 0.3 of tot 0.5 m-mv voor de NEN 5740-analyse weinig uitmaken. Over grondmonster 215.1: hier is per abuis een grondmonster tot 0.5 m-mv opgenomen in een mengmonster voor analyse op bestrijdingsmiddelen. Dat was niet de bedoeling. Ook hier wordt geen significante afwijking verwacht op de resultaten van het onderzoek of de kwalificatie van de bovengrond wat betreft bestrijdingsmiddelen. Er zijn in het onderzoek totaal negen bovengrond-

6 bodemonderzoek landgoed Bloemfonteijn Heesselt, sept 2020

mengmonsters op bestrijdingsmiddelen geanalyseerd, met totaal 18 deelmonster. Nergens wordt de tussenwaarde overschreden. Eén onjuist deelmonster gaat het verschil niet maken. IX. B213.1 ontbreekt in mengmonster 212-215 (0-50). → Dit is pot 0538377659. Is dus wel opgenomen in het mengmonster, maar helaas niet als omschrijving vermeld in het overzicht op het analysecertificaat. X. Er is een mengmonster van de toplaag samengesteld van de boringen 201, 205 en 207. Hierbij zijn een niet humeuse zandlaag (201 en 205) en een humeuse kleilaag (207) gemengd. Er is sprake van twee verschillende grondsoorten en mate van bijmenging aan humeus materiaal. Het adviesbureau dient aanvulling te geven of sprake is van een kritische afwijking ten aanzien van de NEN 5740 → Er heeft hier weliswaar een onjuiste samenstelling van mengmonsters plaatsgevonden, maar er is geen sprake van een kritische afwijking ten aanzien van de NEN 5740. Er is hier geen sprake van humeuze klei, maar zwak humeuze klei. Het hoogst gemeten organische stofgehalte in het weiland is 4%. Bestrijdingsmiddelen zijn niet verhoogd in het grasland. locatie drie XI. Geen opmerkingen

Asbest-onderzoek locatie één XII. Foto's ontbreken → helaas niet meer voorhanden. XIII. Er dient een SEM-analyse uitgevoerd te worden voor de gootlijn achter de schuur. In fijne fractie van de grond is een asbestgehalte van 14 mg/kg ds gemeten. → Er is op 11 maart een nieuw monster van de gootlijn genomen, me 20 grepen. Van het monster is een SEM-analyse uitgevoerd. De resultaten zijn opgenomen in onderhavig rapport.

2.3

Bodemopbouw Het onderzoeksterrein ligt op de tijdens het Holoceen gevormde gronden, die worden gerekend tot de Westland-formatie. De deklaag ter plaatse bestaat uit (zandige) klei en lemig, fijn zand en heeft een dikte van circa 2 tot 4 meter. Onder deze slecht doorlatende deklaag bevind zich het eerste watervoerend zandpakket. De bodem ter plaatse bestaat uit zandige klei of kleiig zand. In meerdere boringen is puin waargenomen, tot een diepte van ongeveer 0.5 m-mv. Het gehalte is sporen van of zwak. Het puin bestaat uit grind, baksteen en plaatselijk een enkel kooltje. Vermoedelijk kan het meeste puin als historisch worden beschouwd. Dat wil zeggen daterend van voor 1950. Het is daarmee minder verdacht voor asbest. Er is visueel nergens asbest-verdacht materiaal zoals plaatjes aangetroffen. Het terrein van het zorg-landgoed bevindt zich op ongeveer 4.1 meter boven NAP. Ten tijde van het onderzoek bevond het grondwater zich op ongeveer 1.0 m-mv. De stromingsrichting van het freatisch grondwater is westelijk tot zuidwestelijk. De locatie bevindt zich niet in een grondwaterbeschermingsgebied.

7 bodemonderzoek landgoed Bloemfonteijn Heesselt, sept 2020

3. Opzet en invulling van het onderzoek 3.1

Onderzoekstrategie Bij het opstellen van de onderzoeksstrategie is de bijlage ONV van de NEN 5740 (Strategie bij verkennend onderzoek, onverdacht) als richtlijn gehanteerd. Voor de bestrijdingsmiddelen is dat de strategie VED-HE. Het aantal boringen en de locaties ervan is afgestemd op het doel van het onderzoek; het vaststellen van de algemene kwaliteit van de bodem in het kader van de ontwikkeling van de locatie. Voor het asbestonderzoek op het terrein Bommelsestraat 2A-B is § 6.4.5 van de NEN 5707 aangehouden, tabel 7. Het overige asbestonderzoek is indicatief.

3.2

Veldwerk onderzoek Voorafgaand aan het veldwerk is een KLIC-melding gedaan en is het terrein geïnspecteerd. De boringen en de bemonstering van de bodem zijn uitgevoerd volgens de BRL-protocollen 2001, 2002 en 2018. Het veldwerk is uitgevoerd in augustus en september 2020. Er zijn totaal 59 boringen en zes peilbuizen geplaatst, tot een diepte van maximaal 3.0 m-mv. Het veldwerk is uitgevoerd door Nico Verweij (Geldermalsen), erkend veldwerker voor deze protocollen. Zie daarvoor ook www.bodemplus.nl/aanvragen/erkenningen/zoekmenu. locatie

2020

onderzoek

boringen

één, opstallen Bommelsestr 2A-B

25 aug

NEN 5740 asbest

B100-116 pb 101 en 111 inspectiegaten en gootlijnen

twee, achter Bommelstr 2A-B, grasland 21 sept

NEN 5740 asbest

B201-220 indicatief

pb 1 en 2

drie, akkerland Varik E 158 en 159

NEN 5740 asbest

B1-23 indicatief

pb 1 en pb 21

24 aug

peilbuis

De locaties van de boringen en de peilbuizen zijn terug te vinden in de schets in bijlage F. Bij de bemonstering van de buizen op 2 en 14 september zijn de pH, troebelheid en de geleidbaarheid bepaald. De resultaten: peilbuis

locatie bemonsterd op grondwater m-mv

zuurgraad pH

geleidbaarh troebelh µS/cm NTU

pb 101 pb 111 pb 1 pb 2 pb 1 pb 21

één

14 sept

twee

14 sept

drie

2 sept

6.6 6.8 6.4 6.8 6.9 7.3

570 530 780 740 640 691

1.5 1.4 1.3 1.5 1.2 1.4

49 56 73 58 10.5 17

Asbest Alleen op deellocatie Eén is asbest-onderzoek volgens het protocol uitgevoerd. Op de andere locaties heeft nooit enige bebouwing gestaan en is alleen wat sporen aan baksteen in de bovengrond aangetroffen. Daar zijn indicatieve monsters genomen. Er zijn voor het onderzoek twaalf inspectiegaten gegraven rond de opstallen aan de Bommelsestraat 2AB. De gaten zijn gecombineerd met de NEN 5740-boringen. De gaten hadden een oppervlak van tenminste 0.3 bij 0.3 meter. Er is van de relatief meest puinhoudende grond een mengmonster samengesteld. Dat is de grond van gat 1 tot en met 4. Daarnaast zijn twee verdachte druppel-gootlijnen

8 bodemonderzoek landgoed Bloemfonteijn Heesselt, sept 2020

onderscheiden. Per gootlijn zijn 20 grepen genomen. Het monsternameformulier is opgenomen in bijlage E.

Belangrijk 1 bij de monstername : Bij het veldwerk was er van uitgegaan dat de gevel van de schuur van de buren aan de Walgtsestraat 52 op de erfgrens staat en dat de dakrand er over heen hangt, boven het terrein van het landgoed dus. Bij nadere bestudering is echter gebleken dat de schuur waarschijnlijk een enkele meter van de kadastrale erfgrens staat. De bemonsterde gootlijn ligt dus op het perceel Walgtsestraat 52. Bij de ontwikkeling van het terrein zal vanaf de gevel van de schuur een strook buiten het plangebied worden gehouden van tenminste 2.0 meter. Belangrijk 2 Naar aanleiding van de beoordeling van Versie Eén van het onderzoek door Omgevingsdienst Rivierenland (zie § 2.2) is de gootlijn achter de schuur achter de woning aan de Bommelsestraat 2A opnieuw bemonsterd met 20 grepen tot een diepte van 0.1 m-mv. Voor het nieuwe monster is een SEM-analyse uitgevoerd plus een standaard-analyse asbest NEN 5898 (die is nodig om een juiste zeeffractie te kunnen maken). Het asbest-veldwerk heeft uit de volgende werkzaamheden bestaan. •

Uitgebreide inspectie van het terrein, uitzetten van de gaten.

•

De bodem is ontgraven in lagen van circa 0.1 meter. De grond is uitgeharkt. Daarbij is een scheiding gemaakt tussen de fijne en grove fractie. Door middel van zeven en wegen is het percentage aan puin groter dan 20 mm vastgesteld.

•

De monsternemer heeft bij het veldwerk nergens asbest op het maaiveld of in de grond gevonden.

•

Er zijn totaal vijf mengmonsters samengesteld. Het asbest-onderzoek samengevat:

tabel 1: asbest-onderzoek, omschrijving locatie

monster m-mv

omschrijving

puin

asbest op mv visueel asbest in grond

één E-172

mm 1-A mm 1-A mm 1-B mm 1-C

gootlijn schuur eigen terrein, 22 m gootlijn schuur eigen terrein → SEM gootlijn schuur buren, 25 m gat 1-4

neen neen neen sporen neen

neen neen neen neen

mm 1-A, 13.3 kg mm 1-A, 14.8 kg mm 1-B, 14.5 kg mm 1-C, 14.5 kg

twee E-172

mm 2-A 0.5

mm erf-grens oost, greppel

sporen neen

neen

mm 2A, 10.3 kg

mm oprit Donkerstraat

sporen neen

neen

mm oprit, 14.7 kg

drie 158-159 mm 3-A

0.1 0.1 0.1 0.5

mm asbest

Opmerking bij de analyses : het mengmonster 2A, de oostelijke erfgrens van locatie twee, heeft een te laag droge stof-gewicht : 9.7 kg. Het monster is indicatief. Het te lage gewicht heeft geen invloed op het analyseresultaat, de resultaten van het onderzoek.

3.3

Zintuiglijke waarnemingen, chemisch onderzoek Bij alle boringen is de grond zintuiglijk beoordeeld op bodemkundige eigenschappen en verdachte afwijkingen. De bodem van het te ontwikkelen terrein bestaat uit zandige klei of kleiig zand. In meerdere boringen is puin waargenomen, tot een diepte van ongeveer 0.5 m-mv. Het gehalte is sporen van of zwak. Het puin bestaat uit grind, baksteen en plaatselijk een enkel kooltje. Er is visueel nergens asbest-verdacht materiaal zoals plaatjes aangetroffen. De boorbeschrijvingen zijn opgenomen in bijlage C. Op basis van de doelstelling van het onderzoek en de bodemopbouw 30 grond(meng)monsters samengesteld. Voor de mengmonsters is de relatief meest geroerde grond geselecteerd. Tabel 2 bevat een overzicht van de samengestelde monsters en uitgevoerde analyses.

9 bodemonderzoek landgoed Bloemfonteijn Heesselt, sept 2020

tabel 1: boringen, peilbuizen en analyses locatie

boringen / peilbuis

m-mv

NEN analyses

één E-172

1 2 3 4 5 6

B101, 102, 105, 107 B109, 111 B101 B103, 104, 108, 112 B105, 106, 111 B113 en 116

klei, zandig, sporen puin klei, zandig, sporen puin klei, humeus klei, sporen puin zand kleiig

0.0 - 0.5 0.0 - 0.5 0.0 - 0.3 0.0 - 0.6 0.5 - 1.0 0.0 - 0.3

NEN 5740 grond NEN 5740 grond bestrijdingsmiddelen NEN 5740 grond en PFAS NEN 5740 grond bestrijdingsmiddelen

twee E-172

7 8 9 10 11

B201, 203 - 206 B202, 208 - 211 B212 - 215 B216, 217 en 219 B206, 208, 216, 219

kleiig, sporen baksteen klei, sporen puin klei, sporen puin en kool klei, sporen puin en kool klei, zandig

0.0 - 0.5 0.0 - 0.5 0.0 - 0.5 0.0 - 0.5 0.3 - 1.0

NEN 5740 grond NEN 5740 grond NEN 5740 grond NEN 5740 grond NEN 5740 grond

12 13 14

B201, 205, 207 B208 en 209 B211, 215 en 218

kleiig kleiig kleiig

0.0 - 0.3 0.0 - 0.3 0.0 - 0.3

bestrijdingsmiddelen en PFAS bestrijdingsmiddelen bestrijdingsmiddelen en PFAS

B1-5 B6, 7, 11-14 B1 en 7 B8, 9 en 10 B15 - 20 B1, 2 en 8 B5, 6 en 7 B11, 12 en 13 B21

klei, sporen baksteen klei, sporen baksteen zandig klei, sporen baksteen klei, sporen baksteen klei klei klei klei

0.0 - 0.5 0.0 - 0.5 0.4 - 1.3 0.0 - 0.5 0.0 - 0.5 0.0 - 0.4 0.0 - 0.3 0.0 - 0.3 0.0 - 0.3

NEN 5740 grond NEN 5740 grond NEN 5740 grond NEN 5740 grond NEN 5740 grond bestrijdingsmiddelen bestrijdingsmiddelen bestrijdingsmiddelen bestrijdingsmiddelen

drie 15 E-158-159 16 17 18 19 20 21 22 23 één E-172

24 25 26 27

mm 1-A mm 1-A (maart '21) mm 1-B mm 1-C

gootlijn schuur eigen terrein gootlijn schuur eigen terrein gootlijn schuur buren mm C, bovengr overig terrein

0.1 0.1 0.1 0.5

NEN 5898 asbest grond NEN 5898 + SEM grond NEN 5898 asbest grond NEN 5898 asbest grond

twee E-172

28 29

mm greppel

mm erfgrens oost

0.5

NEN 5898 asbest grond

drie E158-159

mm 3-A

mm oprit Donkerstraat

0.5

NEN 5898 asbest grond

één E-172 twee E-172

31 32 33 34

pb 101 pb 111 pb 1 pb 2

grondwater grondwater grondwater grondwater

1.2 - 2.2 1.8 - 2.8 1.8 - 2.8 1.8 - 2.8

NEN 5740 grondwater NEN 5740 grondwater NEN 5740 grondwater NEN 5740 grondwater

drie E158-159

35 36

pb 1 pb 21

grondwater grondwater

1.5 - 2.5 1.6 - 2.6

NEN 5740 grondwater NEN 5740 grondwater

NEN-pakket grond AS3000 (stap 1) - droge stof, lutum en organische stof, - zware metalen (barium, cadmium, kobalt, koper, kwik, lood, molybdeen, nikkel en zink), - PAK (10VROM), - PCB´s en olie. NEN-pakket grondwater AS3000 (stap 2) - zuurgraad (pH), - zware metalen (barium, cadmium, molybdeen, kobalt, koper, kwik, lood, nikkel en zink), - vluchtige aromaten (benzeen, tolueen, ethylbenzeen, xylenen en naftaleen) en olie, - vluchtige chloorkoolwaterstoffen (1,2-dichloorethaan, cis 1,2-dichlooretheen, 1,2-dichloorpropaan, tetrachloormethaan, 1,1,1-trichloorethaan, 1,1,2- trichloorethaan, trichlooretheen (tri), trichloormethaan.

10 bodemonderzoek landgoed Bloemfonteijn Heesselt, sept 2020

4. Analyse, toetsing en interpretatie 4.1

Analyseresultaten grond

4.1.1 Locatie één, bebouwing Bommelsestraat 2A-B, kadastr E-172 De analysecertificaten en toets zijn opgenomen in bijlage B1. De toets is uitgevoerd conform de BoToVa-systematiek (Bodem Toets & Validatieservice). In de tabel zijn de naar standaard bodem omgerekende gehaltes opgenomen. De locaties van de boringen zijn terug te vinden in bijlage F. tabel 3A : analyses en toets grond (mg/kg ds), omgerekend naar stand.bodem boring m-mv puin

101, 102, 105, 107 109, 111 101 0-0.5 0-0.5 0-0.3 sporen sporen

103, 104, 108, 112 AW 0-0.6 sporen

org.stof (%) dr.stof (%) lutum (%)

3 92.5 14.1

2.8 87.3 12.2

2 87.6 15.4

zw metalen barium cadmium kobalt koper kwik lood molybdeen nikkel zink PAK 10VROM PCB´s olie C10-40

bestrijdingsm som DDD som DDE som DDT som drins som OCB's

2.9 92 1

0.007 0.04 0.02 <0.02 0.105 -

105, 106, 111 113, 116 0.5-1.0 0-0.3 1 92 6.2

0.6 15 40 0.15 50 1.5 35 140 1.5 0.02 190

6.8 103 115 18 290 96 430 21 0.51 2600

3.8 86.3 2

0.02 17 0.1 1.2 0.2 0.95 0.015 0.4

0.005 0.025 0.013 <0.02 0.070 -

PFAS PFOA lineair PFOA vertakt PFOS lineair PFOS vertakt som PFOA som PFOS indicatief

0.2 <0.1 0.6 <0.1 0.3 0.7 AW

1.9 1.4

7 3 AW

- : geen overschrijding van de achtergrondwaarde, • : lichte verhoging, overschrijding van de achtergrondwaarde (AW), •• : matige verhoging, overschrijding van de tussenwaarde (TW).

Boven- en ondergrond In de bovengrond van het terrein rond de opstallen aan de Bommelsestraat 2A-B worden geen Achtergrondwaarden overschreden. Deze grond bevat maximaal sporen aan puin, voornamelijk baksteen. Ook de ondergrond is analytisch schoon. Indicatief zijn de boven- en ondergrond van het terrein AW-kwaliteit, schoon. Bestrijdingsmiddelen Van de bestrijdingsmiddelen zijn DDT en de afbraakprodukten DDE en DDE meetbaar verhoogd. Voor geen van deze stoffen wordt echter een Achtergrondwaarde overschreden. 11 bodemonderzoek landgoed Bloemfonteijn Heesselt, sept 2020

PFAS Er is één representatief bovengrond-mengmonster op PFAS geanalyseerd. PFOA en PFAS zijn daarin meetbaar, maar niet boven de Achtergrondwaarde verhoogd. 4.1.2 Locatie twee, achter Bommelsestraat 2A-B, kadastr E-172 De analysecertificaten en toets van locatie Twee zijn opgenomen in bijlage B2. De toets is uitgevoerd conform de BoToVa-systematiek (Bodem Toets & Validatieservice). In de tabel zijn de naar standaard bodem omgerekende gehaltes vermeld. tabel 3B : analyses en toets grond (mg/kg ds), omgerekend naar stand.bodem boring m-mv puin

201, 203-206 202, 208-211212-215 216, 217, 219 206, 208, 216, 219 AW 0-0.5 0-0.5 0-0.5 0-0.5 0.3-1.0 sporen sporen sporen, kool sporen -

org.stof (%) dr.stof (%) lutum (%)

2.2 93.1

2.8 89 16.9

4.8 90.2 14.2

3.6 91.1 15

1.9 83.1 13.9

0.84 • 16.6 • 60 • 0.17 • 97 • 238 • 7.4 • -

0.61 • 41 • 64 • -

38 • -

zw metalen barium cadmium kobalt koper kwik lood molybdeen nikkel zink PAK 10VROM PCB´s olie C10-40 bestrijdingsm som DDD som DDE som DDT som drins som OCB's PFAS PFOA lineair PFOA vertakt PFOS lineair PFOS vertakt som PFOA som PFOS indicatief

industr

201, 205, 207 208-209 211, 215, 218 0-0.3 0-0.3 0-0.3 3.4 89.7 2

3.2 84.8 1

0.02 17 0.1 1.2 0.2 0.95 0.015 0.4

0.012 0.037 0.029 <0.02 0.109 -

0.004 - 0.008 0.024 - 0.084 0.084 - 0.036 <0.02 <0.02 0.071 - 0.154 -

1.9 1.4

0.7 <0.1 0.3 0.1 0.8 0.4 -

0.8 <0.1 0.4 0.1 0.9 0.5 -

0.6 15 40 0.15 50 1.5 35 140 1.5

430 21

190

2600

4.0 92.2 2

6.8 103 115 18 290 96

7 3

- : geen overschrijding van de achtergrondwaarde, • : lichte verhoging, overschrijding van de achtergrondwaarde (AW), •• : matige verhoging, overschrijding van de tussenwaarde (TW).

Boven- en ondergrond In de geroerde bovengrond van het grasland achter de woning aan de Bommelsestraat zijn lokaal enkele metalen en PAK licht verhoogd. De grond van het terrein is met één uitzondering indicatief als AW-grond te kwalificeren. De uitzondering is de bovengrond van de boring 212 tot en met 215. Deze boringen staan langs de oostelijke erfgrens, aan de kant van de Walgtsestraat. De grond bevat daar wat sporen puin met plaatselijk een enkel kooltje. PAK en metalen zijn licht verhoogd, op basis waarvan de grond als Industrie-grond is gekwalificeerd. 12 bodemonderzoek landgoed Bloemfonteijn Heesselt, sept 2020

Bestrijdingsmiddelen Van de bestrijdingsmiddelen zijn DDT en de afbraakprodukten DDE en DDE meetbaar verhoogd. Voor geen van deze stoffen wordt echter een Achtergrondwaarde overschreden.

4.1.3 Locatie drie, akkerland Bommelsestraat-Donkerstraat, kadastr E-158-159 De analysecertificaten en toets zijn opgenomen in bijlage B3. De locaties van de boringen zijn terug te vinden in bijlage F. tabel 3C : analyses en toets grond (mg/kg ds), omgerekend naar stand.bodem boring m-mv puin

B1-5 6, 7, 11-14 B1 en 7 8-10 AW 0-50 0-50 0.4-1.3 0-50 sporen sporen sporen sporen

org.stof (%) dr.stof (%) lutum (%)

1.8 2.7 86.2 88 19.2 14.8

0.5 81.7 8.4

2 89.7 13.9

zw metalen barium cadmium kobalt koper kwik lood molybdeen nikkel zink PAK 10VROM PCB´s olie C10-40

35.3 • -

24.8 • -

bestrijdingsm som DDD som DDE som DDT som drins som OCB's indicatief

0.6 15 40 0.15 50 1.5 35 140 1.5 0.02 190

6.8 103 115 18 290 96

530

100 430 720 21 0.51 2600

0.02 17 34 0.1 1.2 2.3 0.2 0.95 1.7 0.015 0.4 AW AW

B15-20 1, 2, 8 0-0.5 0-0.4 sporen

5-7 0-0.3

11-13 B21 0-0.3 0-0.3

3.4 90.4 16.2

2.7 89.9 2

2.8 90.1 2

3.1 88.5 1

0.021 • 0.317 • 0.04 <0.02 0.417 •

0.017 - 0.009 - 0.006 0.32 • 0.106 • 0.038 0.04 - 0.021 - 0.015 <0.02 <0.02 <0.02 0.414 • 0.169 - 0.091 -

3.3 88.7 1

- : geen overschrijding van de achtergrondwaarde, • : lichte verhoging, overschrijding van de achtergrondwaarde (AW), •• : matige verhoging, overschrijding van de tussenwaarde (TW).

In de bovengrond van het agrarisch land Varik E 158 en 159 is alleen nikkel plaatselijk verhoogd. In één van de ondergrond-mengmonsters is kobalt boven de Achtergrondwaarde verhoogd. Nikkel is typerend voor de klei in het rivierengebied. Bestrijdingsmiddelen Van de bestrijdingsmiddelen zijn DDD en DDE licht verhoogd. Voor geen van de OCB-bestrijdingsmiddelen wordt een tussenwaarde overschreden.

13 bodemonderzoek landgoed Bloemfonteijn Heesselt, sept 2020

4.2

Resultaten asbest Er is bij de analyse onderscheid gemaakt in hecht-gebonden en niet-hechtgebonden asbest. Het laatste bestaat uit losse vezels en is de meest risicovolle. Het hecht-gebonden asbest is plaatmateriaal, waarvan losse vezels vrijkomen als het bewerkt wordt (zagen, snijden). tabel 4 : Analyseresultaten en toetsing grond (mg/kg ds) locatie

omschrijving monster

m-mv

aantal deeltjes gewogen gehalte visueel asbest gewicht asbest tot, gewogen < 20 mm <20 mm >20 mm > 20 mm, mg mg/kg ds

één, E-172

gootlijn eigen schuur eigen schuur, maart '21 gootlijn schuren buur bovengr overig terrein

0.1 0.1 0.1 0.5

59 4 7 nul

14 mg/kg ds 13 mg/kg ds 100 mg/kg ds <0.5 mg/kg ds

neen neen neen neen

14 mg/kg ds 13 mg/kg ds 100 mg/kg ds <0.5 mg/kg ds

twee, E-172

oprit Donkerstr

0.5

nul

<0.4 mg/kg ds

neen

<0.4 mg/kg ds

0.5

drie

2.6 mg/kg ds

neen

2.6 mg/kg ds

drie, E158-159 mm oprit Donkerstr

Asbest mm, 0.5-20 mm Locatie Eén In het monster van de druppel-gootlijn van de schuur op het eigen terrein heeft het lab asbest kleiner dan 20 mm aangetoond. Het gaat om 59 stukjes met een grootte tussen 0.5 en 20 mm. De stukjes resulteren in een gewogen asbestgehalte van 14 mg/kg ds. Het asbest bestaat uit hechtgebonden en niet-hechtgebonden crocidoliet en chrysotiel. In maart 2021 is een nieuw monster van deze gootlijn genomen, naar aanleiding van de beoordeling van het onderzoek door de ODR. Het gewogen asbestgehalte van het monster van maart 2021 is 13 mg/kg ds, toe te schrijven aan vier stukjes asbest. De reproduceerbaarheid en representativiteit van de monstername kan daarmee als uitstekend worden beoordeeld. Op de analysecertificaten van september 2020 en maart 2021 heeft het lab opgemerkt dat er in beide monsters ook enkele losse vezels zijn waargenomen in de fractie kleiner dan 0.5 mm. Ook in de gootlijn van de schuur van de buren aan de Walgtsestraat 52 is asbest aangetoond door het lab. Deze gootlijn bevindt zich bij nadere studie echter op het terrein van de buren. Asbest mm, 0.5-20 mm Locatie Drie In de licht puinhoudende grond ter hoogte van de oprit van de Donkerstraat naar het akkerland van Locatie Drie heeft lab drie stukjes asbest gevonden, resulterend in een asbestgehalte van 2.6 mg/kg ds.

Asbest mm, >20 mm Visueel is nergens asbestverdacht (plaat)materiaal gevonden in of op de grond op de locaties. Asbest mm, < 0.5 mm SEM-analyse Locatie Eén Voor het nieuwe monster van de gootlijn achter de schuur aan de Bommelsestraat is een SEM-analyse uitgevoerd. Het lab heeft geen vezels kleiner dan 0.5 mm aangetoond in het mengmonster. Het aantal respirabele vezels is dus niet kleiner dan, maar nul. Er zijn bij de eerste analyse echter wel kleine vezels waargenomen. Daar is over overlegd met het lab. Verklaring van het lab is dat de vezels uit onderzoek met de elektronen-microscoop geen asbest blijken te zijn. Voor asbest in grond is een interventiewaarde of hergebruikswaarde van toepassing van 100 mg/kg ds. Onder sommige omstandigheden is ook een tussenwaarde van 50 mg/kg ds relevant. Het gemeten asbestgehalte in de gootlijn van de schuur achter de woning aan de Bommelestraat ligt daar onder. 14 bodemonderzoek landgoed Bloemfonteijn Heesselt, sept 2020

Als er respirabel asbest was vastgesteld in de gootlijn achter de schuur aan de Bommelsestraat 2A, dan was een interventiewaarde van 10 mg/kg ds van toepassing geweest. Daar is dus echter geen sprake van. Grond met gehaltes aan standaard asbest (niet zijnde respirabel asbest) onder de interventiewaarde wordt geacht geen risico te zijn voor de volksgezondheid.

15 bodemonderzoek landgoed Bloemfonteijn Heesselt, sept 2020

4.3 Analyseresultaten grondwater De analysecertificaten van de grondwatermonsters en de toetsing zijn bijgevoegd in bijlage B1. De locaties van de peilbuizen zijn te vinden in de schets in bijlage F. De toets is uitgevoerd conform de BoToVa-systematiek (Bodem Toets & Validatieservice).

tabel 4 : analyseresultaten grondwater (μgl) peilbuis, bestaand m-mv 2020

pb 101 pb 111 pb 1 pb 2 1.2-2.2 1.8-2.8 1.8-2.8 1.8-2.8 14 sept 2 sept

SW TW

locatie, kadastr

één, varik E-172

twee, varik E-172

drie, varik E-159

pH geleidbaarheid (μS/cm) grondwater, cm-mv troebelheid, NTU

6.6 570 1.5 49

6.8 530 1.4 56

6.4 780 1.3 73

6.8 740 1.5 58

6.9 640 1.2 10.5

7.3 690 1.4 17

molybdeen cadmium barium koper kobalt lood nikkel zink kwik

130 • -

83 • -

110 • -

170 • -

45 • -

84 • -

vluchtige aromaten benzeen tolueen ethylbenzeen xylenen naftaleen

vl. chl. koolwaterstoffen 1,2-dichloorethaan cis1,2-dichlooretheen tetrachlooretheen tetrachloormethaan 1,1,1-trichloorethaan 1,1,2-trichloorethaan trichlooretheen dichloorbenzenen chloorbenzenen monochloorbenzeen

minerale olie C10-40

338

pb 1 pb 21 1.5-2.5 1.6-2.6 2 sept

- : geen overschrijding van de streefwaarde, • : lichte verhoging, overschrijding van de streefwaarde •• : matige verhoging, overschrijding van de tussenwaarde.

Het grondwater op het landgoed stond in september op gemiddeld 1.4 m-mv. De pH, EC en troebelheid van het water kunnen als normaal voor deze bodem worden beschouwd. Het grondwater is licht verontreinigd met barium. Het metaal is de enige overschrijding van een toetsingswaarde. Barium is landelijk verhoogd en niet specifiek voor het terrein aan de Bommelsestraat zelf.

16 bodemonderzoek landgoed Bloemfonteijn Heesselt, sept 2020

Conclusie en aanbevelingen In augustus en september 2020 is in opdracht van Zorglandgoed Bloemfonteijn te Heesselt milieukundig bodemonderzoek inclusief asbest uitgevoerd op het terrein Bommelsestraat in Heesselt, gemeente West Betuwe. Kadastrale gegevens van het terrein zijn Varik E, nummers 158, 159 en 172. Bloemfonteijn is een zorginstelling waar mensen met een verstandelijke beperking wonen, werken en leven. De locatie ligt rond de kruising van de Bommelsestraat en de Donkerstraat. Het huidige terrein heeft een oppervlak van circa 6.0 hectare. Aanleiding voor het onderzoek is de voorgenomen uitbreiding en ontwikkeling van het landgoed. Voor het onderzoek is onderscheid gemaakt in drie deellocaties, met een totaal oppervlak van 2.6 hectare. Wat eventuele verontreiniging betreft is de bodem als onverdacht beschouwd, met uitzondering van asbest en asbest-verdachte druppel-gootlijn achter de schuur op het terrein Bommelsestraat 2A-B. Grond en grondwater zijn geanalyseerd op het NEN 5740-pakket, PFAS en asbest.

5.1

Conclusies De bodem van het te ontwikkelen terrein bestaat uit zandige klei of kleiig zand. In meerdere boringen is puin waargenomen, tot een diepte van ongeveer 0.5 m-mv. Het gehalte is sporen van of zwak. Het puin bestaat uit onverdacht materiaal zoals grind, baksteen en plaatselijk een enkel kooltje. Er is visueel nergens asbest-verdacht materiaal zoals plaatjes aangetroffen.

Grond De boven- en ondergrond van de drie deellocaties langs de Bommelsestraat en Donkerstraat zijn maximaal licht verontreinigd. Voor geen van de stoffen uit het NEN 5740-pakket wordt een tussenwaarde overschreden. Dat geldt ook voor bestrijdingsmiddelen. Er zijn drie representatieve bovengrondmengmonsters op PFAS geanalyseerd. Geen van de PFAS-componenten is boven de Achtergrondwaarde verhoogd. Asbest Er is visueel nergens asbest aangetroffen in of op de bodem van de drie onderzochte deellocaties. In het monster van de druppel-gootlijn van de schuur op het terrein achter de woning Bommelsestraat 2A heeft het lab asbest kleiner dan 20 mm aangetoond. Het gaat om 59 stukjes met een grootte tussen 0.5 en 20 mm. De stukjes resulteren in een gewogen asbestgehalte van 14 mg/kg ds. Het asbest bestaat uit hechtgebonden en niet-hechtgebonden crocidoliet en chrysotiel. In de geroerde, licht puinhoudende grond van de oprit van de Donkerstraat naar het akkerland van Locatie Drie heeft lab drie stukjes asbest gevonden, resulterend in een gewogen asbestgehalte van 2.6 mg/kg ds. Asbest SEM-analyse schuur Bommelsestraat 2A Voor het monster van de gootlijn achter de schuur aan de Bommelsestraat is een SEM-analyse uitgevoerd. Het lab heeft geen vezels kleiner dan 0.5 mm aangetoond in het mengmonster. Het aantal respirabele vezels is dus niet kleiner dan, maar nul.

Er zijn bij de eerste analyse echter wel kleine vezels waargenomen. Deze blijken uit onderzoek met de elektronen-microscoop dus geen asbest te zijn. Voor asbest in grond is een interventiewaarde of hergebruikswaarde van toepassing van 100 mg/kg ds. Onder sommige omstandigheden is ook een tussenwaarde van 50 mg/kg ds relevant. Het gemeten asbestgehalte in de gootlijn van de schuur achter de woning aan de Bommelestraat ligt daar onder.

17 bodemonderzoek landgoed Bloemfonteijn Heesselt, sept 2020

Grondwater Het grondwater stond op het moment van het onderzoek op circa 1.5 m-mv. Het grondwater is licht verontreinigd met barium. Voor geen van de andere stoffen uit het NEN 5740-pakket wordt verder en streefwaarde overschreden. Barium is landelijk verhoogd en niet specifiek voor het landgoed Bloemfonteijn zelf.

Conclusie, aanbevelingen Licht verontreinigde grond is geen risico voor de volksgezondheid en geen belemmering voor de voorgenomen ontwikkeling van het terrein. Omdat er geen tussenwaarden worden overschreden in grond of grondwater is verder onderzoek niet nodig. Als er grond vrijkomt bij de ontwikkeling van het terrein en als deze afgevoerd moet worden kan binnen de regio gebruik gemaakt worden van de bodemkwaliteitskaart van Omgevingsdienst Rivierenland. Als er grond naar buiten de regio wordt afgevoerd is Partijkeuring voor deze grond nodig. Voor hergebruik van grond op de locatie zelf gelden geen restricties. Bij voorkeur blijft bovengrond daarbij bovengrond en ondergrond ondergrond. Bevoegd gezag bij de resultaten van het onderzoek in relatie tot de ontwikkeling van het terrein is Omgevingsdienst Rivierenland, namens gemeente West Betuwe.

5.2

Betrouwbaarheid Linge Milieu streeft naar een zo groot mogelijke representativiteit van het onderzoek. Het onderhavig onderzoek is op zorgvuldige wijze uitgevoerd conform de algemeen gebruikelijke inzichten en methoden en Kwalibo. De resultaten van het onderzoek zijn echter gebaseerd op een beperkt aantal boringen en analyses. Het in Heesselt uitgevoerde bodemonderzoek is een momentopname. Naarmate de periode tussen de uitvoering van het onderzoek en het gebruik van de resultaten langer wordt, zal meer voorzichtigheid betracht dienen te worden bij het gebruik van de resultaten van dit rapport.

18 bodemonderzoek landgoed Bloemfonteijn Heesselt, sept 2020

Bijlage A: Toelichting onderzoek Toetsing van de analyseresultaten wordt uitgevoerd met behulp van de Botova-systematiek (Bodem Toets & Validatieservice). Deze richtlijn is van kracht sinds 1 november 2013, ter vervanging van toetsingsrichtlijnen, die tot die tijd werden gehanteerd voor diverse toepassingen.

Achtergrondwaarde De achtergrondgehaltes voor Nederlandse bodems of detectielimiet van de toegepaste analysemethode. De streefwaarden kunnen worden beschouwd als indicatieve concentratieniveaus, waarboven wel en waaronder geen sprake is van aantoonbare verontreiniging. De streefwaarden zijn afhankelijk gesteld van het organische stof- en lutum(klei)gehalte, zodat bodemtypecorrectie kan worden toegepast .

Criterium voor nader onderzoek, tussenwaarde In het kader van de Wet bodembescherming wordt nader onderzoek op korte termijn wenselijk geacht als er sprake kan zijn van een ernstig gevaar voor vermindering van de functionele eigenschappen die de bodem voor mens, plant of dier heeft. Wanneer de concentratie van één of meer stoffen het criterium voor nader onderzoek overschrijdt, wordt aangenomen dat in principe sprake kan zijn van dergelijk risico. Of dit inderdaad het geval is, wordt vastgesteld in het nader onderzoek. Overigens kan afhankelijk van de situatie, ook gehalten lager dan dit criterium een nader onderzoek gewenst zijn.

Interventiewaarde De interventiewaarden geven het concentratieniveau aan voor verontreinigingen in grond en grondwater aan waarboven ernstige vermindering of dreigende vermindering optreedt van de functionele eigenschappen die de bodem heeft voor mens, plant of dier. Bij gehalten boven de interventiewaarde is sprake van (een geval van) ernstige bodemverontreiniging. De interventiewaarden zijn vastgesteld voor grond/sediment en grondwater en gelden voor land- en waterbodems. Voor de interventiewaarden geldt dat zowel ze humaan- als ecotoxicologisch onderbouwd zijn. Verder geldt dat ze gedimensioneerd zijn, om in geval van ernstige bodemverontreiniging te spreken dient het gemiddelde aangetroffen gehalte minimaal 25 m 3 grond of 100 m3 grondwater hoger te zijn dan de interventiewaarden. De waarden zijn afhankelijk van het organisch stof- en lutumgehalte, hetgeen is vastgelegd in zogenaamde bodemtypecorrectieformules. Als een geval van ernstige verontreiniging geconstateerd is, dient saneringsonderzoek uitgevoerd te worden. Bij lagere concentraties is de urgentie van een saneringsonderzoek minder groot, maar in bepaalde gevallen kan het echter toch wenselijk zijn het saneringsonderzoek niet te lang uit te stellen.

Veldwerk Ruimtelijke verdeling boringen/peilbuizen Als er sprake is van onverdacht terrein worden de boringen ruimtelijk evenredig verdeeld. Van een verdachte locatie is sprake als er op die plaats activiteiten plaatsvinden of in het verleden plaats hebben gevonden, die kunnen leiden tot verontreiniging, ofwel als in de toekomst activiteiten gaan worden uitgevoerd die tot verontreiniging kunnen leiden. Het aantal boringen is afhankelijk van de oppervlakte van de (verdachte) locatie en van de mogelijke verspreiding. In veel gevallen wordt gekozen voor een gecombineerde onderzoeksstrategie: de bodemkwaliteit voor het gehele terrein wordt bepaald volgens de strategie voor een onverdacht of homogeen verdacht terrein, terwijl verdachte locaties apart worden onderzocht. Bemonstering Meestal worden boringen handmatig gezet met een zogenaamde edelmanboor. In andere gevallen wordt gebruik gemaakt van een puin- of pulsboor. Soms is een verharding aanwezig die niet tijdelijk verwijderd kan worden: in beton- of asfaltverhardingen worden met een diamantboor gaten geboord om de onderliggende bodem te kunnen bereiken. Regelmatig komt het voor dat losse verhardingsmaterialen zijn aangebracht (met name puin). Om die reden moeten boringen soms (gedeeltelijk) worden uitgevoerd met een slagguts, een ramguts of een compressorhamer.

In één of meer boorgaten worden peilbuizen geplaatst om grondwatermonsters te kunnen nemen. Peilbuizen zijn PVC of HDPE buizen die over een lengte van één of twee meter zijn geperforeerd. Het filterdeel wordt zo afgesteld dat grondwater van een specifieke diepte wordt bemonsterd. Voor het afpompen en bemonsteren wordt gebruik gemaakt van een slangenpomp of een kunststof slang met pulsklep. In het veld wordt van elke onderscheiden bodemlaag een grondmonster genomen, met dien verstande dat afwijkende of verontreinigde bodemlagen apart worden bemonsterd. De maximale laagdikte per monster is 50 cm. De grondmonsters worden verpakt in glazen potten die volledig worden gevuld en worden afgesloten met neopreen deksels. De monsters worden gekoeld bewaard. Voor het verkrijgen van een representatief grondwatermonster wordt de peilbuis gespoeld, direct na plaatsing en voorafgaand aan de bemonstering. Bemonstering vindt in principe plaats na minimaal een week standtijd. Zintuiglijk onderzoek In het veld wordt grond opgeboord en grondwater opgepompt. De resultaten van het zintuiglijk onderzoek worden opgenomen in het rapport. Mede op basis van deze resultaten wordt beslist welke monsters op welke chemische stoffen worden geanalyseerd. Het zintuiglijk onderzoek is te splitsen in: ▪

Lithologisch onderzoek, waarbij de opgeboorde grondsoorten worden geclassificeerd. Dit is onder andere nodig omdat de natuurlijke achtergrondconcentraties van stoffen verschillen per grondsoort. Ook de adsorptie van stoffen aan bodemdeeltjes en daarmee de snelheid van verspreiding van verontreinigingen varieert met de grondsoort.

▪

Onderzoek naar verontreiniging, waarbij waarneembare afwijkingen in of aan het bodemmateriaal worden beschreven. Hierbij wordt gezocht naar zichtbaar bodemvreemd materiaal zoals puin en afval, en naar geuren van bodemvreemd materiaal, zoals olie en oplosmiddelen.

Waarnemen minerale olie en vluchtige aromaten De eigenschappen van olie kunnen sterk variëren. Zogenoemde zware oliën (lange koolstofketens) zijn niet of slecht te ruiken. Bij twijfel wordt vaak gebruik gemaakt van de 'oliepanmethode'. Daarbij wordt de grond verkruimeld in een schaal met water. Het verschijnen van een oliefilm op het water is een teken dat er olie in de grond aanwezig kan zijn. Dit kan dan worden gecontroleerd met een analyse.

Chemisch onderzoek Indien bij het zintuiglijk onderzoek in overeenkomende bodemlagen uit verschillende boringen geen afwijkingen worden aangetroffen, mogen mengmonsters worden samengesteld van maximaal tien monsters. Voor chemische analyse op mengmonsters wordt gekozen om zoveel mogelijk informatie te verkrijgen tegen relatief beperkte analysekosten. Het risico hierbij is dat in het mengmonster een lichte/matige/sterke verontreiniging wordt aangetroffen, waarbij niet duidelijk is of alle monsters in dezelfde mate zijn verontreinigd, ofwel dat één of enkele monsters relatief sterk zijn verontreinigd. Indien een dergelijke situatie optreedt, dan worden in principe de individuele monsters van waaruit dat mengmonster was samengesteld, geanalyseerd op de betreffende stof. Op die manier wordt vastgesteld hoe de verontreiniging is verdeeld over de monsters. In principe wordt overgegaan op het uitsplitsen van mengmonsters als de tussenwaarde wordt overschreden. ls er sprake is van een onverdacht terrein worden minimaal twee grondmengmonsters en één grondwatermonster geanalyseerd op een breed scala aan stoffen. Dit zijn de zogeheten NENanalysepakketten. Als er sprake is van aandachtspunten waarbij bekend is om welke verontreinigende stoffen het gaat, of indien het onderzoek wordt uitgevoerd om de nulsituatie te bepalen, worden de betreffende monsters onderzocht op de relevante stoffen.

In het kader van het chemisch onderzoek worden in het algemeen monsters die tijdens het zintuiglijk onderzoek als afwijkend zijn beoordeeld, niet gemengd. Wel wordt met mengmonsters gewerkt indien een homogene afwijkende laag wordt aangetroffen, bijvoorbeeld een puinhoudende verhardingslaag. Grondwatermonsters worden in principe nooit gemengd. Voor het chemisch onderzoek worden de grond- en grondwatermonsters aangeleverd bij een onafhankelijk STERLAB laboratorium.

bijlage B1

analyseresultaten Zorg-landgoed Bloemfonteijn Heesselt

locatie één, Bommelsestraat 2A-B, Varik E-172 grond grondwater asbest

Linge Milieu BV T.a.v. Arjan Vlasblom Poppelenburgerstraat 52 4191 ZT GELDERMALSEN

Analysecertificaat Datum: 08-Sep-2020

Hierbij ontvangt u de resultaten van het navolgende laboratoriumonderzoek. Certificaatnummer/Versie Uw project/verslagnummer Uw projectnaam Uw ordernummer Monster(s) ontvangen

2020129161/1 20-2083-1 Bommelsestr 2A-B Heesselt (Bloemfonteijn locatie 1 2083-1 25-Aug-2020

Dit certificaat mag uitsluitend in zijn geheel worden gereproduceerd. De analyse resultaten hebben alleen betrekking op het beproefde object. De grondmonsters worden tot 4 weken na datum ontvangst bewaard en watermonsters tot 2 weken na datum ontvangst. Zonder tegenbericht worden de monsters nadien afgevoerd. Indien de monsters langer bewaard dienen te blijven verzoeken wij U dit exemplaar uiterlijk 1 werkdag voor afloop van de standaardbewaarperiode ondertekend aan ons te retourneren. Voor de kosten van het langer bewaren van monsters verwijzen wij naar de prijslijst.

Bewaren tot: Datum:

Naam:

Handtekening:

Wij vertrouwen erop uw opdracht hiermee naar verwachting te hebben uitgevoerd, mocht U naar aanleiding van dit analysecertificaat nog vragen hebben verzoeken wij U contact op te nemen met de afdeling Verkoop en Advies.

Met vriendelijke groet, Eurofins Analytico B.V.

Ing. A. Veldhuizen Technical Manager

Eurofins Analytico B.V. Gildeweg 42-46 3771 NB Barneveld P.O. Box 459 3770 AL Barneveld NL

Tel. +31 (0)34 242 63 00 BNP Paribas S.A. 227 9245 25 Fax +31 (0)34 242 63 99 IBAN: NL71BNPA0227924525 E-mail info-env@eurofins.nl BIC: BNPANL2A Site www.eurofins.nl KvK/CoC No. 09088623 BTW/VAT No. NL 8043.14.883.B01

Eurofins Analytico B.V. is ISO 14001: 2015 gecertificeerd door TÜV en erkend door het Vlaamse Gewest (OVAM en Dep. Omgeving), het Brusselse Gewest (BIM), het Waalse Gewest (DGRNE-OWD) en door de overheid van Luxemburg (MEV).

Analysecertificaat Uw project/verslagnummer Uw projectnaam Uw ordernummer Monsternemer Monstermatrix

20-2083-1 Certificaatnummer/Versie Bommelsestr 2A-B Heesselt (BloemfonteijnStartdatum locatie 1 2083-1 Rapportagedatum Bijlage Nico Verweij Pagina Grond (AS3000) Eenheid

Analyse

Uitgevoerd

% (m/m)

92.5

87.3

92.0

2020129161/1 25-Aug-2020 08-Sep-2020/11:25 A,B,C 1/3

Voorbehandeling

Cryogeen malen AS3000 Bodemkundige analyses

Droge stof

Organische stof

% (m/m) ds

3.0

2.8

2.9

Gloeirest

% (m/m) ds

Korrelgrootte < 2 µm (Lutum)

% (m/m) ds

14.1

12.2

Metalen

Barium (Ba)

mg/kg ds

Cadmium (Cd)

mg/kg ds

0.32

0.34

Kobalt (Co)

mg/kg ds

5.8

7.6

Koper (Cu)

mg/kg ds

Kwik (Hg)

mg/kg ds

<0.050

Molybdeen (Mo)

mg/kg ds

<1.5

Nikkel (Ni)

mg/kg ds

Lood (Pb)

mg/kg ds

Zink (Zn)

mg/kg ds

Minerale olie (C10-C12)

mg/kg ds

<3.0

Minerale olie (C12-C16)

mg/kg ds

<5.0

Minerale olie (C16-C21)

mg/kg ds

<5.0

Minerale olie (C21-C30)

mg/kg ds

<11

Minerale olie (C30-C35)

mg/kg ds

7.2

<5.0

Minerale olie (C35-C40)

mg/kg ds

<6.0

Minerale olie totaal (C10-C40)

mg/kg ds

<35

Minerale olie

Organo chloorbestrijdingsmiddelen, OCB

alfa-HCH

mg/kg ds

<0.0010

beta-HCH

mg/kg ds

<0.0010

gamma-HCH

mg/kg ds

<0.0010

delta-HCH

mg/kg ds

<0.0010

Nr. Monsteromschrijving

Datum monstername

Monster nr.

B101, 102, 105, 107 (0-50) B109 en 111 (0-50)

25-Aug-2020 25-Aug-2020

11537784

2 3

B101, (0-30)

25-Aug-2020

11537786

11537785

Q: door RvA geaccrediteerde verrichting A: AP04 erkende verrichting S: AS SIKB erkende verrichting V: VLAREL erkende verrichting

Eurofins Analytico B.V.

Gildeweg 42-46 3771 NB Barneveld P.O. Box 459 3770 AL Barneveld NL

Tel. +31 (0)34 242 63 00 Fax +31 (0)34 242 63 99 E-mail info-env@eurofins.nl Site www.eurofins.nl

Dit certificaat mag uitsluitend in zijn geheel worden gereproduceerd. BNP Paribas S.A. 227 9245 25 Eurofins Analytico B.V. is ISO 14001: 2015 gecertificeerd door TÜV IBAN: NL71BNPA0227924525 en erkend door het Vlaamse Gewest (OVAM en Dep. Omgeving), BIC: BNPANL2A het Brusselse Gewest (BIM), het Waalse Gewest (DGRNE-OWD) KvK/CoC No. 09088623 en door de overheid van Luxemburg (MEV). BTW/VAT No. NL 8043.14.883.B01

TESTEN RvA L010

Analysecertificaat Uw project/verslagnummer Uw projectnaam Uw ordernummer Monsternemer Monstermatrix

20-2083-1 Certificaatnummer/Versie Bommelsestr 2A-B Heesselt (BloemfonteijnStartdatum locatie 1 2083-1 Rapportagedatum Bijlage Nico Verweij Pagina Grond (AS3000) Eenheid

Analyse

Hexachloorbenzeen

mg/kg ds

<0.0010

Heptachloor

mg/kg ds

<0.0010

Heptachloorepoxide(cis- of A)

mg/kg ds

<0.0010

Heptachloorepoxide(trans- of B)

mg/kg ds

<0.0010

Hexachloorbutadieen

mg/kg ds

<0.0010

Aldrin

mg/kg ds

<0.0010

Dieldrin

mg/kg ds

<0.0010

Endrin

mg/kg ds

<0.0010

Isodrin

mg/kg ds

<0.0010

Telodrin

mg/kg ds

<0.0010

alfa-Endosulfan

mg/kg ds

<0.0010

beta-Endosulfan

mg/kg ds

<0.0010

Endosulfansulfaat

mg/kg ds

<0.0020

alfa-Chloordaan

mg/kg ds

<0.0010

gamma-Chloordaan

mg/kg ds

<0.0010

o,p'-DDT

mg/kg ds

<0.0010

p,p'-DDT

mg/kg ds

0.0054

o,p'-DDE

mg/kg ds

<0.0010

p,p'-DDE

mg/kg ds

0.011

o,p'-DDD

mg/kg ds

<0.0010

p,p'-DDD

mg/kg ds

0.0013

HCH (som) (factor 0,7)

mg/kg ds

0.0021

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://gemeenteraad.westbetuwe.nl/api/v1/meetings/329/documents/7986