RV2021-041 Definitief bod Regionale Energiestrategie 1.0.pdf

Raadsvoorstel Datum vergadering

: 25 mei 2021

Registratie nummer Voorstelnummer

: GZDGWB151644/152256 : RV2021/041

Portefeuillehouder

: Annet IJff

Bijlage(n)

:2

Onderwerp

: Definitief bod Regionale Energiestrategie 1.0

Onderwerp Definitief bod Regionale Energiestrategie 1.0. Beslispunten 1. Akkoord te gaan met een regionale bijdrage van 1,2 TWh duurzame elektriciteit uit wind en zon als bijdrage aan de landelijke doelstelling van 35 TWh in 2030. 2. Akkoord te gaan met het indienen van de Regionale Energiestrategie 1.0 van FruitDelta Rivierenland door de Stuurgroep RES FruitDelta Rivierenland bij het Nationaal Programma RES op 1 juni 2021. Inleiding Op 28 juni 2019 publiceerde het kabinet het Klimaatakkoord: de Nederlandse uitwerking van de internationale klimaatafspraken van Parijs (2015). We gaan met elkaar de CO2-uitstoot sterk verminderen: in 2030 met de helft ten opzichte van 1990. Eén van de afspraken is dat de 30 energieregio’s in Nederland onderzoeken waar en hoe het best duurzame elektriciteit op land (wind en zon) opgewekt kan worden. Maar ook welke warmtebronnen te gebruiken zijn zodat wijken en gebouwen van het aardgas af kunnen. Waar is ruimte en hoeveel? Zijn de plekken maatschappelijk gezien acceptabel en financieel haalbaar? In een Regionale Energiestrategie (RES) beschrijft elke regio haar eigen keuzes. Op 1 juli 2021 moet elke RES regio het RES 1.0 bod gereed hebben, waarin kansrijke gebieden omschreven worden, maar ook de hoeveelheid TWh die de regio denkt op deze locaties te kunnen opwekken. De 30 RES regio’s is gevraagd samen minimaal 35 TWh op te wekken op land.

Dit is ongeveer het elektriciteitsverbruik van 10 miljoen huishoudens. Voorliggende RES 1.0 bestaat uit drie delen. In het eerste deel beschrijft de RES 1.0 het bod van FruitDelta Rivierenland van 1.2 TWh, bestaande uit:  0,3019 TWh uit zon op dak: 191 hectare in 2030.  0,283 TWh uit zonnevelden: 249 hectare in 2030.  0,696 TWh uit windturbines: 47 turbines in 2030. De bijdrage van West Betuwe aan dit bod bestaat uit de reeds bestaande 14 windturbines bij Deil en de Avri en de reeds bestaande of vergunde zonneparken. Verder zijn ook de mogelijkheden opgenomen die het in september 2020 vastgestelde beleidskader Zon biedt. Tot slot wordt uitgegaan van een vervijfvoudiging van de huidige hoeveelheid zon op (grote) dak(en).

30 maart 2021 Kenmerk GZDGWB151644/152256 Pagina 2 van 6

Dit RES bod is in een proces van 2 jaar tot stand gekomen en gebaseerd op een integrale regionale afweging van ruimte/landschap, draagvlak, kwantiteit, technische haalbaarheid en netcapaciteit. Voor zon zijn geen kansrijke gebieden benoemd maar wordt uitgegaan van een voorkeursvolgorde en een aantal ontwerpprincipes. Voor wind is gekozen voor een concentratie langs infrastructuur (snelwegen, provinciale wegen). Het indienen wordt conform de afspraken in de notitie uitgangspunten RES Rivierenland gedaan door de voorzitter van de Stuurgroep RES FruitDelta Rivierenland. Deze stuurgroep bestaat uit vertegenwoordigers van de regiogemeenten, provincie Gelderland, Waterschap Rivierenland, Samenwerkende Woningcorporaties Rivierenland, Greenport Gelderland, Liander, Gebiedscoöperatie Rivierenland en VNO NCW Rivierenland. Vooruitblik RES 2.0 De RES 1.0 is een tussenstap op weg naar 2030 en 2050. Onderweg kunnen er nog allerlei zaken veranderen. Locaties voor wind of zon kunnen afvallen, nieuwe initiatieven komen er misschien juist bij. De RES 2.0 die in 2023 gereed moet zijn is een herijking op basis van hoe het staat met de uitvoering van de RES 1.0. In het tweede deel wordt daarom vooruit gekeken richting RES 2.0 en de stappen die hiervoor in de periode 2021 – 2023 worden gezet. Samenwerkingsagenda In deel 3 van de RES 1.0 beschrijven we de samenwerkingsagenda voor de RES.

Want ook met het indienen van de RES 1.0 zijn we er nog niet. Ook is het gesprek met inwoners nog lang niet klaar. Daarnaast biedt de RES kansen, bijvoorbeeld voor brede samenwerking, arbeidsmarkt & onderwijs en innovatie. Dat vraagt continue om vernieuwing en aanpassing, waarbij we veel partijen nodig hebben. Informatie Tijdens de 5 regionale raadsinformatiebijeenkomsten in 2019 en 2020 zijn de concept RES en de route naar RES 1.0 toegelicht en was er gelegenheid om met andere regiogemeenten in gesprek te gaan. Op 14 april 2021 was er een regionale opiniërende raad over de RES 1.0. Sinds begin 2021 is een klankbordgroep van raadsleden voor de RES opgericht. Deze klankbordgroep richt zich op het betrekken van raadsleden bij het RES proces. Namens onze gemeente nemen mevrouw Boer Rookhuiszen-De Joode en mevrouw De Zeeuw-Wielders deel aan deze klankbordgroep. Besluitgeschiedenis 17 december 2019: Gemeenteraad ingestemd met de notitie uitgangspunten RES Rivierenland. 26 mei 2020: Gemeenteraad ingestemd met de concept RES van FruitDelta Rivierenland. Beoogd effect Met het indienen van dit RES 1.0 bod van 1,2 TWh namens FruitDelta Rivierenland bij het Nationaal Programma RES, levert onze gemeente en de regio haar bijdrage aan de landelijke opgave van 35 TWh in 2030. Daarnaast biedt dit voorstel een doorkijk naar het vervolgproces naar de RES 2.0 en de rol van de Samenwerkingsagenda.

30 maart 2021 Kenmerk GZDGWB151644/152256 Pagina 3 van 6

Argumenten 1.1. Met de RES 1.0 leveren wij een regionale bijdrage van 1,2 TWh aan de landelijke doelstelling van 35 TWh in 2030. Met een bod van 1,2 TWh levert regio FruitDelta Rivierenland een afgewogen bijdrage aan de landelijke doelstelling van 35 TWh duurzame elektriciteit met wind op land en zon. Landschap, ruimtegebruik, draagvlak, netcapaciteit en kwantiteit zijn hierbij zorgvuldig tegen elkaar afgewogen. Ook is rekening gehouden met (wettelijke) beperkingen zoals Natura2000, geluidsnormen, de mogelijke komst van een radarpost, weidevogelgebieden en laagvlieggebieden. Met dit RES bod dragen we ook bij aan de doelstelling van het Gelders Energie Akkoord om in 2030 55% CO2 reductie te bereiken ten opzichte van 1990. Gecombineerd met o.a. de effecten van energiebesparing wordt met het bod van 1,2 TWh een CO2 reductie van 34% bereikt. 2.1. Indiening van de RES 1.0 bij Nationaal Programma RES door voorzitter Stuurgroep RES FruitDelta Rivierenland conform afspraken Notitie Uitgangpunten RES Rivierenland (2019). In de Notitie Uitgangspunten RES Rivierenland spraken we in 2019 af dat de RES na besluitvorming in de gemeenteraden, Provinciale Staten en AB van Waterschap Rivierenland wordt ingediend bij het NP RES door de voorzitter van de Stuurgroep RES FruitDelta Rivierenland. De RES 1.0 wordt uiterlijk 1 juli 2021 ingediend bij NP RES. Kanttekeningen 1.1.

Ook wanneer 1 of enkele raden niet instemmen met het RES 1.0 bod wordt de RES 1.0 ingediend bij het NP RES. Het opstellen van de RES is een gezamenlijk regionaal proces, leidend tot een regionaal bod van 1,2 TWh. In de notitie uitgangspunten RES Rivierenland zijn afspraken vastgelegd over de opgave, het proces, de op te leveren resultaten, de uitgangspunten en de ‘spelregels’ die we hanteren. Voor het besluitvormingstraject is hierin opgenomen dat we consensus als uitgangspunt hanteren. Wanneer een overheidspartner zich niet kan scharen achter het regionale bod van 1,2 TWh zal hiervan - bij het aanbieden van de RES 1.0 aan het NP RES - aantekening worden gemaakt onder opgave van redenen. 2.1. Met de RES 1.0 zijn we er nog niet. Zowel landelijk, regionaal als lokaal kunnen er nog allerlei invloeden zijn die een impact hebben op het bereiken van de landelijke doelstelling van 35 TWh. Zo kan uit de Regionale Structuur Warmte (onderdeel van de RES) en de transitievisies warmte blijken dat er landelijk in 2030 meer elektriciteit voor ruimteverwarming nodig is dan gedacht. Ook aannames rondom bijvoorbeeld energiebesparing en groei van zon op kleine daken moeten misschien wel worden bijgesteld.

Financiën In het Klimaatakkoord is afgesproken dat de 30 regio’s op basis van een afgestemde verdeelsystematiek tussen de koepels van decentrale overheden en het Rijk een bijdrage voor de periode 2019 – 2021 ontvangen. Het RES-team van regio Rivierenland heeft met deze rijksbijdrage en een bijdrage van provincie Gelderland regiogemeenten en andere Stuurgroep partners ondersteund bij de totstandkoming van de

30 maart 2021 Kenmerk GZDGWB151644/152256 Pagina 4 van 6

RES op het gebied van proces, communicatie, participatie, kennisdeling en -ontwikkeling. Hierbij hebben ook stuurgroep partners en andere organisaties capaciteit ingezet. Op 12 februari jl. stuurde de minister van Economische zaken en Klimaat een brief naar de Tweede Kamer over de continuering van RES’en. Alle opdrachtgevers van NP RES hebben een sterk gezamenlijk bestuurlijk commitment uitgesproken om de ondersteuning te continueren, landelijk én in de regio’s. Het besluit hierover ligt bij het volgend kabinet in samenspraak met de decentrale overheden. Het nieuwe kabinet gaat in gesprek met de koepels van decentrale overheden (VNG, IPO en Unie van Waterschappen) over financiering van de extra taken als gevolg van het Klimaatakkoord op grond van een advies van de Raad van Openbaar Bestuur over de bekostiging en besturing van de uitvoering van het nationale Klimaatakkoord. De kosten voor de regionale RES-organisaties zijn in dit onderzoek meegenomen. Voor de periode 2022 – 2023 betekent dit dat er nieuwe afspraken gemaakt worden met de provincie, waterschap en gemeenten over de continuering en bekostiging van de RES-organisatie. Deze worden meegenomen in de startnotitie voor de RES 2.0.

Communicatie De RES 1.0 wordt breed gecommuniceerd via een persgesprek op 13 april met de voorzitter van de Stuurgroep RES FruitDelta Rivierenland, de nieuwsbrief van RES FruitDelta Rivierenland en de website. De wijze waarop communicatie na de RES 1.0 wordt vormgegeven is mede afhankelijk van de financiering van de RES in de periode 2022-2023. Uitvoering/Planning Na vaststelling van het RES 1.0 bod wordt deze door de voorzitter van de Stuurgroep RES FruitDelta Rivierenland voor 1 juli 2021 aangeboden aan het NP RES. Eventuele moties of amendementen worden als oplegnotitie toegevoegd aan de RES 1.0 en aangeboden bij het indienen van de RES 1.0 voor 1 juli. Met een startnotitie wordt u in het najaar van 2021 geïnformeerd over het vervolgproces richting RES 2.0. Juridische verankering vindt plaats, via de instrumenten van de Wro/Omgevingswet, in de lokale structuur- of omgevingsvisie van elke regiogemeente. Daarna wordt het geoperationaliseerd in provinciale verordeningen, bestemmings- of omgevingsplannen en toegepast bij het verlenen van vergunningen. Evaluatie n.v.t. Risicoparagraaf Risico omschrijving n.v.t.

Soort risico

Kans

Effect

Beheersingsmaatregel

30 maart 2021 Kenmerk GZDGWB151644/152256 Pagina 5 van 6

Burgemeester en wethouders van de gemeente West Betuwe de secretaris, de burgemeester, Karen Coesmans Servaas Stoop

30 maart 2021 Kenmerk GZDGWB151644/152256 Pagina 6 van 6

Raadsbesluit De raad van de gemeente West Betuwe; gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 6 april 2021, besluit: 1. Akkoord te gaan met een regionale bijdrage van 1,2 TWh duurzame elektriciteit uit wind en zon als bijdrage aan de landelijke doelstelling van 35 TWh in 2030. 2. Akkoord te gaan met het indienen van de Regionale Energiestrategie 1.0 van FruitDelta Rivierenland door de Stuurgroep RES FruitDelta Rivierneland bij het Nationaal Programma RES op 1 juni 2021.

Aldus besloten in de openbare vergadering van 25 mei 2021, nummer 2021/041, de griffier, Hans van der Graaff

de voorzitter, Servaas Stoop