RV2021-030 Raadsvoorstel bestuurlijke agenda Werkzaak 2020 aangepaste versie.pdf

Raadsvoorstel Datum vergadering

: 29 april 2021

Registratie nummer Voorstelnummer

: GZDGWB/ : 2021/030

Portefeuillehouder

: Ton van Maanen

Bijlage(n)

:5 - brief Werkzaak aan colleges van deelnemende gemeenten - eindrapport bestuurlijke agenda 2020 Werkzaak Rivierenland - technisch bijlagenrapport bestuurlijke agenda 2020 Werkzaak Rivierenland - wijzigingsvoorstel GR Werkzaak Rivierenland - Gewijzigde GR Werkzaak Rivierenland

Onderwerp

: Bestuurlijke agenda Werkzaak Rivierenland

Onderwerp Bestuurlijke agenda 2020 Werkzaak Rivierenland Beslispunten De raad wordt voorgesteld om naar aanleiding van het eindrapport bestuurlijke agenda 2020 Werkzaak Rivierenland: a. akkoord te gaan met de voorliggende wijziging in de verdeelsystematiek Werkzaak Rivierenland; b. akkoord te gaan met de volledige overheveling van het BUIG-budget naar Werkzaak Rivierenland; c. akkoord te gaan met de nieuwe verdeelsystematiek van de inleenvergoeding; d. akkoord te gaan met de overheveling van KP4 naar Werkzaak Rivierenland. e. akkoord te gaan met de financiële consequenties voor West Betuwe die het gevolg zijn van de nieuwe verdeelsystematiek en de overheveling van KP4, van 210.000 euro extra in 2021, oplopend naar 403.000 euro structureel vanaf 2025; f. het college toestemming te verlenen om akkoord te gaan met de Gemeenschappelijke Regeling Werkzaak Rivierenland 2021 onder gelijktijdige intrekking van de Gemeenschappelijke Regeling Werkzaak Rivierenland (2015). Inleiding Sinds 2015 werken de gemeenten Buren, Culemborg, West Betuwe 1, Maasdriel, Neder-Betuwe, Tiel, West Maas en Waal en Zaltbommel samen in de GR Werkzaak Rivierenland. Werkzaak heeft als doel het zo efficiënt en effectief mogelijk uitvoeren van de taken die de Participatiewet en aanverwante regelingen met zich meebrengen.

Bij de start van Werkzaak zijn de samenwerkingsafspraken vastgelegd in de Gemeenschappelijke Regeling (GR) Werkzaak. Afspraken zijn zowel gemaakt over de inhoud van de dienstverlening als over de bekostiging van de dienstverlening. Tegelijkertijd is afgesproken om 5 jaar na de start de dienstverlening en financiering van Werkzaak te evalueren, om gemaakte keuzes op zijn werking te bezien. En daar waar nodig aanpassingen door te voeren.

1 En zijn voorgangers Geldermalsen en Neerijnen (Lingewaal zat bij de GR Avres).

26 februari 2021 Kenmerk GZDGWB/ Pagina 2 van 12

De afgelopen jaren heeft Werkzaak naar tevredenheid gefunctioneerd. Werkzaak koppelt goede inhoudelijke resultaten aan een gezonde financiële huishouding. Volgens planning heeft in 2019 de evaluatie van Werkzaak plaatsgevonden 2. De evaluatie bevestigde allereerst het hiervoor geschetste beeld van een uitvoeringsorganisatie die op orde is en goede resultaten boekt. Wel wordt geconstateerd dat de verdeelsystematiek (de wijze waarop deelnemende gemeenten bijdragen aan Werkzaak) niet op alle fronten logisch en gebruikelijk is. Nader onderzoek is noodzakelijk om te komen tot een logischer verdeling. Daarnaast worden in de evaluatie mogelijkheden gezien voor uitbreiding van het takenpakket van Werkzaak op het brede gebied van werk en inkomen. Ongeveer tegelijkertijd heeft de gemeente Tiel in 2019 het voornemen uitgesproken uit de GR Werkzaak te treden. Aanleiding voor deze aankondiging was de ontevredenheid over hoe de (ook door Tiel) gekozen verdeelsleutel Werkzaak financieel voor Tiel uitpakt. Tiel vond haar bijdrage niet in verhouding staan tot de dienstverlening die af werd genomen en staafde dat met een eigen onderzoek waar op onderdelen uit bleek dat Tiel 53% bijdroeg aan Werkzaak waar 37% dienstverlening tegenover stond.3 Zowel de evaluatie Werkzaak als het rapport van Tiel zijn de directe aanleiding geweest voor de bestuurlijke agenda 2020 Werkzaak.

De meest in het oog springende opdrachten in de bestuurlijke agenda zijn: 1. Geef de verdeelsystematiek zo vorm, dat Werkzaak een stevig fundament heeft voor een duurzame regionale samenwerking binnen de GR Werkzaak; 2. Bezie de mogelijkheden van taakuitbreiding Werkzaak. Kijk daarbij onder andere naar de doelgroep klantprofiel 4 (verder te noemen KP4), die nu nog binnen gemeenten begeleid wordt; 3. Verwerk de te maken keuzes in de gemeenschappelijke regeling Werkzaak De bestuurlijke agenda 2020 is afgelopen jaar voorbereid met gebruikmaking van een bestuurlijke commissie en een ambtelijke commissie waarin alle in Werkzaak deelnemende gemeenten waren vertegenwoordigd. Het geheel is begeleid door Berenschot. Berenschot heeft een eindrapportage opgeleverd van de bestuurlijke agenda. Daar staan de volgende aanbevelingen in opgenomen, met daarachter wie de bevoegdheid heeft over de aanbeveling te besluiten: Onderwerp Wijziging verdeelsystematiek

Resultaat Voorgesteld wordt om te kiezen voor financiering op basis van solidariteit.

Volledige deelname van alle gemeenten in de GR Werkzaak

Niet haalbaar. Buren en Neder Betuwe blijven alleen Wsw afnemen, West Maas en Waal alleen Participatiewet.

2 Evaluatie Werkzaak Rivierenland, BMC november 2019 3 Kosten Participatiewet gemeente Tiel, pag. 14, Berenschot, oktober 2019

Bevoegdheid Systematiek: AB Werkzaak met mandaat college) Vastleggen in GR: colleges na instemming gemeenteraden nvt

26 februari 2021 Kenmerk GZDGWB/ Pagina 3 van 12

Inbreng doelgroep KP4

Samenstelling en bemensing AB/DB Stemverhouding Businesscase denken

Ambtelijke overlegstructuren

De gemeenten die de Participatiewet door Werkzaak uit laten voeren dragen de begeleiding van KP4 over aan Werkzaak. Voorgesteld wordt hier geen wijzigingen in aan te brengen. Voorgesteld wordt hier geen wijzigingen in aan te brengen. Voorstel voor meer transparantie in de begroting Werkzaak is door Berenschot opgeleverd. Voorstellen voor verbetering zijn door Berenschot opgeleverd.

AB: uitbreiding takenpakket Vastleggen in GR: colleges na instemming gemeenteraden

nvt nvt Bedrijfsvoering Werkzaak

Secretarissenkring

Inhoudelijk wordt voorgesteld om de solidariteitsvariant te kiezen als nieuwe verdeelsleutel Werkzaak. Kenmerk van deze variant is dat Werkzaak op basis van de gezamenlijke rijksbudgetten wordt gefinancierd. Deze variant biedt de beste waarborg voor een duurzaam fundament voor de samenwerking in de GR Werkzaak. Daarnaast wordt voorgesteld de KP4-doelgroep over te hevelen naar Werkzaak. Dit betreft overheveling van de taak, niet overheveling van de daarbij behorende formatie. Door deze overheveling van werk valt 0,5 fte vrij binnen Team Sociaal4. Deze keuzes zijn verwerkt in een gewijzigde GR Werkzaak. Niet expliciet opgenomen in de bestuurlijke agenda maar daar wel direct verband mee houdend is de financiering van de inleenvergoeding5. Al in 2017 was geconstateerd dat de gekozen verdeling op basis van verdeelsleutel Participatiebudget niet logisch was. Voor 2020 is incidenteel gekozen voor een andere verdeelsleutel, te weten het in rekening brengen van de inleenvergoeding bij de gemeente waar de werknemer woont. Het AB Werkzaak heeft in september 2020, gezien de regionale consensus die hierover bestaat, besloten deze keuze structureel in te voeren. De (financiële) consequenties van dit voorstel voor West Betuwe zijn in dit voorstel verwerkt. Samenvatting Werkzaak heeft de resultaten van de bestuurlijke agenda 2020 opgeleverd.

Aanbevelingen op het gebied van verdeelsystematiek en overheveling KP4 behoeven aanpassing van de GR, en daarmee toestemming van de gemeenteraden van de deelnemende gemeenten. De raad wordt voorgesteld om naar aanleiding van het eindrapport bestuurlijke agenda 2020 Werkzaak Rivierenland: a. akkoord te gaan met de voorliggende wijziging in de verdeelsystematiek Werkzaak Rivierenland; 4

Deze vrijval van formatie is een collegebevoegdheid en daarom niet in het raadsbesluit opgenomen.

5 De inleenvergoeding is de bijdrage die nodig is om een werkzoekende met minder verdienvermogen te bekostigen op een

arbeidsplaats. Voor die medewerker is loonkostensubsidie beschikbaar, maar die dekt slechts een deel van de kosten. Hetzelfde geldt voor het rendement van de medewerker. De bijdrage die dan nodig is voor financiering van de arbeidsplaats heet de inleenvergoeding.

26 februari 2021 Kenmerk GZDGWB/ Pagina 4 van 12

b. akkoord te gaan met de volledige overheveling van het BUIG-budget naar Werkzaak Rivierenland; c. akkoord te gaan met de nieuwe verdeelsystematiek van de inleenvergoeding; d. akkoord te gaan met de overheveling van KP4 naar Werkzaak Rivierenland. e. akkoord te gaan met de financiële consequenties voor West Betuwe die het gevolg zijn van de nieuwe verdeelsystematiek en de overheveling van KP4, van 210.000 euro extra in 2021, oplopend naar 403.000 euro structureel vanaf 2025; f. het college toestemming te verlenen om akkoord te gaan met de Gemeenschappelijke Regeling Werkzaak Rivierenland 2021 onder gelijktijdige intrekking van de Gemeenschappelijke Regeling Werkzaak Rivierenland (2015). Besluitgeschiedenis De raad is in maart 2020 via een raadsinformatiebrief geïnformeerd over de bestuurlijke agenda 2020 Werkzaak Rivierenland. Beoogd effect Met dit voorstel beogen we duurzaam houdbare afspraken te maken voor de regionale samenwerking binnen de GR Werkzaak Rivierenland. Argumenten 1.a.1 Werkzaak functioneert naar tevredenheid. De wens is om de samenwerking in deze GR te continueren. De resultaten van Werkzaak zijn goed. Landelijke benchmarks onderschrijven dit. Daarom ligt er de wens om deze regionale samenwerking voort te zetten. 1.a.2 Een nieuwe verdeelsystematiek is noodzakelijk Er was onvoldoende draagvlak voor de bestaande verdeelsystematiek.

Zonder wijzigingen in de verdeelsystematiek was een breuk in de samenwerking onvermijdelijk. Een breuk in de samenwerking zou geleid hebben tot een kleinere GR Werkzaak met schaalnadelen tot gevolg, zowel inhoudelijk als financieel. 1.a.3 De verantwoordelijke portefeuillehouders van alle in Werkzaak deelnemende gemeenten zijn tot een unaniem voorstel gekomen. In 2020 hebben de portefeuillehouders een intensief traject doorlopen om te komen tot een voorstel voor een nieuwe verdeelsystematiek. Uitgangspunt is daarbij geweest de wens om de GR Werkzaak met dezelfde partijen voort te zetten. Het proces is afgesloten met een voorstel waar alle portefeuillehouders mee in hebben gestemd. 1.b.1 Solidariteit geeft de meeste waarborg voor een duurzaam houdbare samenwerking Overheveling van het BUIG-budget is gebaseerd op het solidariteitsprincipe: alle gemeenten stellen het voor de uitvoering van de Participatiewet beschikbare budget (BUIG-budget) ter beschikking aan Werkzaak. Het rijk bepaalt de hoogte van de BUIG-budgetten per gemeente. Daar komen door de jaren heen niet voorspelbare fluctuaties in voor. Deze fluctuaties worden door de gezamenlijke regionale

26 februari 2021 Kenmerk GZDGWB/ Pagina 5 van 12

inzet van BUIG-budgetten in Werkzaak gedempt. Daardoor neemt de kans toe dat de budgetten voor Werkzaak toereikend zijn. 1.c.1 Er is regionale consensus dat de verdeelsleutel inleenvergoeding niet logisch is Bij de start van Werkzaak is er voor gekozen de inleenvergoeding op basis van de verdeelsleutel Participatiebudget te verrekenen. Regionaal was er al enige tijd consensus dat het logischer is om iedere gemeente de inleenvergoeding van zijn eigen inwoners te laten bekostigen. Daarom is vooruitlopend op het eindrapport bestuurlijke agenda Werkzaak al door het AB besloten om de bekostiging van de inleenvergoeding op deze wijze aan te passen 1.d.1 Begeleiding van KP4 past bij de Participatiewet en geeft efficiencyvoordelen. Alle klanten met een Participatiewet-uitkering worden begeleid door Werkzaak, tot dusver met uitzondering van de KP4-doelgroep. Eén organisatie voor begeleiding van alle klanten Participatiewet is duidelijk en overzichtelijk. Door de omvang van het totale (regionale) KP4-bestand kan Werkzaak daarnaast specialisten voor de doelgroep aannemen in plaats van inhuren. Ook geeft dit de mogelijkheid van een groepsgewijze aanpak (cursussen, werkritmeprojecten), met efficiencyvoordelen tot gevolg. 1.d.2 KP4-dienstverlening door Werkzaak biedt voordelen voor de klant en Team Sociaal blijft betrokken.

Voor de gehele KP4-doelgroep is Werkzaak al verantwoordelijk voor het verstrekken van het bijstandsinkomen. Door de begeleiding van de KP4-doelgroep ook naar Werkzaak over te hevelen heeft de klant nog maar één vast aanspreekpunt, nl. Werkzaak. Ook bij KP4 geldt dat iedere vorm van activering een stap in de goede richting is. Werkzaak heeft kennis van zaken over iedere vorm van activering. Dat kan gaan om sociale activering, vrijwilligerswerk of een werkervaringsplaats. Uit de screening van het KP4-bestand van West Betuwe is gebleken dat er bij 16% van de KP4-doelgroep sprake is van een actuele behoefte aan zorgondersteuning. De noodzaak om de KP4-doelgroep zo dicht mogelijk bij de specialisten van Team Sociaal op zorggebied te organiseren is daarmee ook bescheiden. Vanuit Team Sociaal komt er een contactfunctionaris KP4. Via deze medewerker wordt integraal samen gewerkt met Werkzaak. Team Sociaal zet, na overleg met Werkzaak, vanuit zijn expertise daar waar nodig zorgondersteuning in. 1.e.1 De verdeelsleutel Werkzaak heeft de afgelopen jaren relatief gunstig uitgepakt voor West Betuwe. In het proces om te komen tot een nieuwe verdeelsystematiek zijn verschillende opties besproken en door gerekend. Alle varianten leiden tot een hogere structurele bijdrage voor West Betuwe.

1.e.2 De nieuwe verdeelsystematiek biedt meer waarborgen dat Werkzaak zijn opdracht binnen de beschikbare (rijks)middelen uitvoert. De nieuwe verdeelsystematiek gaat uit van solidariteit. Budgetten die van het rijk worden ontvangen voor de Participatiewet worden aan Werkzaak ter beschikking gesteld. Deze rijksbudgetten willen nogal eens fluctueren, met soms positieve effecten voor de gemeentelijke begroting en soms negatieve. Door nu te kiezen voor overheveling van al deze budgetten naar Werkzaak wordt het effect van de fluctuaties in budget gedempt. Een tekort op de BUIG wordt nl. door mogelijke overschotten bij andere gemeenten gecompenseerd. En een overschot op de BUIG wordt benut om een mogelijk tekort

26 februari 2021 Kenmerk GZDGWB/ Pagina 6 van 12

bij andere gemeenten te compenseren. Daarmee wordt in totaliteit de kans kleiner dat een individuele gemeente met tekorten op de uitvoering bij Werkzaak wordt geconfronteerd. Unaniem is daarom het beeld dat de voorgestelde verdeelsystematiek een solide basis biedt voor duurzame regionale samenwerking binnen de GR Werkzaak. Kanttekeningen 1.a.1 De nieuwe verdeelsystematiek biedt geen absolute garantie dat er geen extra gemeentelijke bijdragen meer nodig zijn. De verdeelsystematiek biedt meer waarborgen dat Werkzaak zijn uitvoering binnen de beschikbare middelen houdt. Desondanks is daar geen harde zekerheid op. Het kan zijn dat alle rijksmiddelen van de in de GR Werkzaak deelnemende gemeenten toch ontoereikend zijn. Die kans is klein, maar als het zich voordoet is een extra gemeentelijke bijdrage noodzakelijk. 1.b.1 Een mogelijk voordeel op het BUIG-budget vervalt De afgelopen jaren zijn overschotten op het BUIG-budget gerealiseerd (2019: 830.000 euro, 2020 volgens Bestuursrapportage 1.127.000,- euro), waarmee tekorten binnen het sociaal domein deels konden worden opgevangen. In de nieuwe verdeelsystematiek wordt het volledige BUIG-budget ingebracht in de financiering van Werkzaak. Daarmee vervalt een stukje flexibiliteit binnen de programmabegroting van West Betuwe. De overschotten in de afgelopen jaren zijn echter geen garantie voor overschotten in de toekomst.

Dat is juist de reden waarom de solidariteitsvariant als nieuwe verdeelsystematiek wordt voorgesteld. Fluctuaties in de budgetten worden gedempt doordat alle regiogemeenten hun BUIG-budget inbrengen. 1.c.1 De hoogte van de inleenvergoeding kan fluctueren De financiële consequentie van de inleenvergoeding is bepaald op basis van de begroting 2021 Werkzaak en ongewijzigd gelaten voor de daaropvolgende jaren. De feitelijke inleenvergoeding wordt bepaald op basis van daadwerkelijk voor inwoners van West Betuwe gemaakte kosten en kan daarmee fluctueren ten opzichte van de huidige inschatting. 1.d.1 Team Sociaal heeft niet meer de totale regie op KP4 Overheveling van KP4 naar Werkzaak is een keuze voor één regisseur per huishouden. Nu zijn dat er nog twee: Werkzaak voor inkomen en Team Sociaal voor overige ondersteuning. Voorgesteld wordt om de regierol van Team Sociaal te laten vervallen. Gezien de link naar activering die ook bij KP4 wenselijk is, en de regionale wens om de KP4-doelgroep over te hevelen, is de keus voor regie bij Werkzaak een logische. Team Sociaal blijft vanzelfsprekend wel in beeld daar waar zorgondersteuning passend is voor de klant. 1.e.1 Naast dit voorstel speelt de lange termijn verkenning bezuinigingstaakstelling GR-en Momenteel vindt een lange termijn-verkenning plaats van de mogelijkheid om GR-en een bezuinigingstaakstelling op te leggen.

Deze volgt uit het bestuurlijke traject West Betuwe Financieel in Evenwicht. De verkenning is nog niet gereed. De mogelijke effecten van de verkenning zijn dan ook nog niet in beeld en niet te koppelen aan de nu in beeld gebrachte financiële consequenties verdeelsystematiek Werkzaak.

26 februari 2021 Kenmerk GZDGWB/ Pagina 7 van 12

Financiën Nieuwe verdeelsystematiek De nieuwe verdeelsystematiek heeft financiële consequenties. In het ‘Technisch bijlagenrapport Bestuurlijke Agenda 2020 Werkzaak Rivierenland’ staan die weer gegeven op pagina 41: na een ingroeiperiode betreft dat voor West Betuwe een structurele extra bijdrage van 163.000 euro vanaf 2025. Voor de gemeentelijke begroting komen daar consequenties bij op het gebied van BUIG-budget en inleenvergoeding. De totale financiële consequentie van de nieuwe verdeelsystematiek voor de gemeentelijke begroting staat in onderstaande tabel weer gegeven (bedragen in euro).

Rijksvergoeding excl. BUIG (= in Berenschot-rapport gepresenteerde financiële consequentie voor West Betuwe) BUIG-budget (zoals opgenomen in gemeentebegroting) Inleenvergoeding6 Totaal

2021 -/- 55.000

2022 -/- 82.000

2023 -/- 109.000

2024 -/- 136.000

2025 -/- 163.000

-

-/- 85.000

-/- 85.000

-/- 85.000

-/- 85.000

-/- 189.000 -/- 244.000

-/- 189.000 -/- 356.000

-/- 189.000 -/- 383.000

-/- 189.000 -/- 410.000

-/- 189.000 -/- 437.000

Overheveling KP4-doelgroep Vanaf het moment van overheveling van de KP4-doelgroep geldt ook de afspraak dat het volledige (rijks)participatiebudget ter beschikking komt van Werkzaak. Nu is het nog zo dat 5% van dit budget ten goede van de gemeente komt voor bekostiging van de begeleiding van de KP4-doelgroep. Voor West Betuwe gaat dit om een bedrag van circa 25.000 euro. Voor de begeleiding van de KP4-doelgroep is binnen Team Sociaal 1,2 fte beschikbaar. Die capaciteit is vanaf moment overgang KP4-doelgroep nog tijdelijk (3 maanden) nodig voor een zorgvuldige overdracht van de KP4-doelgroep. Na die periode werkt Team Sociaal met een contactfunctionaris KP4. Deze medewerker zorgt voor korte lijnen met Werkzaak over de begeleiding van de KP4doelgroep en voor het op (laten) pakken van zorgvragen binnen Team Sociaal. Zorgvragen worden opgepakt door de ter zake deskundige medewerker van Team Sociaal. Voor de contactfunctionaris KP4 is 0,2 fte benodigd. De overige formatie is deels nodig voor de op te pakken zorgondersteuning (0,5 fte) en valt deels vrij (0,5 fte, 34.000 euro). In hoeverre 0,5 fte toereikend is voor de op te pakken zorgondersteuning bezien we een jaar na overheveling van de KP4-doelgroep. De totale financiële consequentie van verdeelsystematiek en KP4 ziet er als volgt uit:

Verdeelsystematiek

2021 -/- 244.000

2022 -/- 356.000

6 Bijdrage gebaseerd op doorrekening begroting 2021 Werkzaak

2023 -/- 383.000

2024 -/- 410.000

2025 -/- 437.000

26 februari 2021 Kenmerk GZDGWB/ Pagina 8 van 12

Overheveling KP4 Totaal

34.000 -/- 210.000

34.000 -/- 322.000

34.000 -/- 349.000

34.000 -/- 376.000

34.000 -/- 403.000

Communicatie Na de raadsbehandeling van 29 april 2021 wordt Werkzaak geïnformeerd over de besluitvorming in de raad. De KP4 doelgroep wordt geïnformeerd zodra vast staat vanaf welk moment de overheveling van de doelgroep plaats vindt. Uitvoering/Planning De nieuwe verdeelsystematiek wordt gefaseerd ingevoerd en is volledig geëffectueerd in 2025. Met Werkzaak worden gesprekken gevoerd over randvoorwaarden, planning en feitelijke overdracht van de KP4-doelgroep. Voor het overige wordt via het AB Werkzaak ingezet op een goed opdrachtgeverschap. Hiermee willen we onder meer bereiken dat de aanbevelingen op het gebied van businesscase denken daadwerkelijk tot verbeteringen leiden. Daarnaast willen we nadrukkelijker gaan werken met prestatie-indicatoren. Evaluatie Vooralsnog is geen nieuwe brede evaluatie gepland. De dienstverlening van Werkzaak wordt gemonitord via de zienswijzemogelijkheden die de GR biedt en de vertegenwoordiging van de portefeuillehouder in het AB Werkzaak. In de overgang van KP4 naar Werkzaak worden afspraken over evaluatie van de doelgroep meegenomen. Risicoparagraaf De nieuwe verdeelsystematiek wordt juist voorgesteld om risico’s op zowel de korte als lange termijn zo veel als mogelijk te beperken. De verdeelsystematiek volgens het solidariteitsprincipe bepaalt dat gezamenlijk de lasten worden gedragen met de gezamenlijke beschikbare middelen.

Fluctuaties in de beschikbare middelen kunnen daardoor beter worden opgevangen dan voorheen. Het risico op een extra beroep op gemeentelijke middelen wordt daarmee fors verlaagd. Risico omschrijving De nieuwe verdeelsystematiek is geen garantie dat er geen extra claims meer komen

Soort risico Financieel

Kans Klein

Effect Extra bijdrage noodzakelijk

Beheersingsmaatregel Door dit voorstel wordt de kans op extra claims juist kleiner.

Klanten uit de KP4doelgroep zijn ontevreden over de dienstverlening van Werkzaak

Inhoudelijk

Klein

Ontevredenheid bij inwoners

Via een contactfunctionaris KP4 zorgen we voor een zo goed mogelijke overgang van de KP4-doelgroep van Team Sociaal naar Werkzaak

26 februari 2021 Kenmerk GZDGWB/ Pagina 9 van 12

Bijlage Toelichting Financiën Onderstaande tabel laat zien hoe de verdeelsystematiek van Werkzaak was, en hoe die wordt. Bijdrageonderdeel Wsw

Was Gemeenten vergoeden de Wswloonkosten die specifiek voor hun gemeente worden gemaakt. Voorts telt het aantal Wsw’ers mee voor de verdeling van de totale bedrijfsvoeringskosten (zie ook de volgende post).

Wordt Gemeenten vergoeden evenals in het huidige systeem, de Wswloonkosten. Daarnaast betalen ze een vergoeding voor de bedrijfskosten die specifiek aan de Wsw kunnen worden toegerekend, verminderd met de bedrijfsopbrengsten die aan de Wsw kunnen worden toegerekend. Gemeenten die naast de Wsw niet voor de Participatiewet participeren in de samenwerking, betalen een toeslag van jaarlijks nominaal 1.000,- euro per Wsw’er per jaar. De toeslag wordt niet geïndexeerd.

Uitvoering Participatiewet

Gemeenten betalen een bijdrage voor de bedrijfsvoering naar rato van het aantal cliënten. Het aantal cliënten is gelijk aan de som van het aantal bijstandsgerechtigden, mensen met een loonkostensubsidie en Wsw’ers.

Gemeenten brengen het basisbedrag voor de uitvoering in, dat zij ontvangen via het cluster inkomen en participatie in de algemene uitkering in het gemeentefonds.

Verschil met de totale (netto) uitgaven van Werkzaak

Het totaal van de bedragen hiervoor telt op tot het totale bedrag op de begroting van Werkzaak (de grote geldstromen worden één-op-één afgerekend, en de bedrijfsvoeringskosten naar rato verdeeld over de gemeenten. Er is dus geen verschil tussen de inbreng van gemeenten met het totaal bedrag op de begroting.

Op de onderdelen hiervoor kunnen verschillen ontstaan tussen het bedrag dat gemeenten inbrengen vanuit de rijksvergoeding en het bedrag dat gerealiseerd wordt op de begroting van Werkzaak Rivierenland. Het totaal van deze verschillen wordt verdeeld op basis van het aantal cliënten (som van aantal bijstandsgerechtigden en aantal loonkostensubsidies op grond van de Participatiewet).

Totaal gemeentelijke bijdrage

De bedragen hierboven tellen op tot het totaal aan gemeentelijke bijdragen.

De bedragen hierboven tellen op tot het totaal aan gemeentelijke bijdragen

26 februari 2021 Kenmerk GZDGWB/ Pagina 10 van 12

De nieuwe verdeelsystematiek heeft financiële consequenties. In het ‘Technisch bijlagenrapport Bestuurlijke Agenda 2020 Werkzaak Rivierenland’ van Berenschot staan die weergegeven op pagina 41: na een ingroeiperiode betreft dat voor West Betuwe een structurele extra bijdrage van 163.000 euro vanaf 2025. De regionale herverdeeleffecten van de nieuwe verdeelsleutel staan in de volgende tabel weer gegeven.

Buren Culemborg Maasdriel Neder Betuwe Tiel West Maas en Waal West Betuwe Zaltbommel Totaal

Herverdeeleffect (x € 1.000,-) -/- 59 -/- 45 62 -/- 33 -/- 227 143 163 -/- 4 0

% van huidige bijdrage -/- 2,6% -/- 0,3% 0,9% -/- 2,4% -/- 0,7% 3,4% 1,2% 0,0% -

Bij deze weergave gelden twee opmerkingen: 1. BUIG-budget Het BUIG-budget, één van de (rijks)financieringsbronnen in de verdeelsystematiek is in het Berenschot-rapport op 0 gezet. Dat wil zeggen dat fluctuaties in dit budget niet meegenomen zijn en dus geen onderdeel uitmaken van de in het Berenschot-rapport geschetste consequentie van 163.000 euro voor West Betuwe. Deze keuze heeft te maken met de fluctuaties die nogal eens plaats vinden in het BUIG-budget van een specifieke gemeente. In de begroting van West Betuwe is het BUIG-budget tot en met 2021 op 0 gezet. Voor volgende jaren is een saldo van 85.000 euro opgevoerd. Dit heeft te maken met de overschotten die we de afgelopen jaren op het BUIG-budget hebben gehad (2019: 830.000 euro, 2020 volgens Bestuursrapportage 1.127.000 euro). De BUIG-overschotten zijn de afgelopen jaren benut als bijdrage in de tekorten die er sociaal domein breed waren (en zijn). Zo heeft de raad bij de begrotingsbehandeling van 12 november 2020 ook besloten om het voorziene BUIG-overschot 2020 te reserveren voor de te verwachten begrotingstekorten 2022 en 2023. Met de voorgestelde nieuwe verdeelsystematiek Werkzaak bestaat die mogelijkheid niet meer! Daarbij moet wel aangetekend worden dat de nieuwe verdeelsystematiek stapsgewijs ingevoerd wordt en in 2025 volledig geëffectueerd is.

Hoewel de tekenen nu gunstig zijn is niet te voorspellen in hoeverre er dan nog sprake is van BUIG-budgetten die goed uitpakken voor West Betuwe. Dat is het voordeel van het voorgestelde verdeelmodel: de waarborgen worden groter dat Werkzaak met zijn middelen uitkomt. Daar waar Werkzaak met de nieuwe verdeelsystematiek een positief jaarresultaat realiseert,

26 februari 2021 Kenmerk GZDGWB/ Pagina 11 van 12

wordt dit overigens naar evenredigheid van het percentage bijstandsgerechtigden onder de deelnemende gemeenten verdeeld. Voor West Betuwe betekent dit dat ongeveer 16% van een positief resultaat van Werkzaak ten goede komt aan West Betuwe. Op die manier komt er dus nog wel budget ten goede van West Betuwe na een financieel gunstig jaar. Alleen niet meer direct op basis van het individuele gemeentelijke BUIG-budget, maar indirect via de optelsom van de gezamenlijke BUIG-budgetten van de in Werkzaak deelnemende gemeenten. 2. Inleenvergoeding De inleenvergoeding werd voorheen niet direct toe berekend aan de woongemeente. Er was al langer consensus dat dit wel passend zou zijn. Tot deze wijziging in verdeelsystematiek heeft het AB Werkzaak eind september 2020 besloten. De financiële consequenties van dit besluit waren nog niet in de gemeentelijke begroting verwerkt, en worden daarom in de besluitvorming van dit voorstel meegenomen. Voor de volledigheid is het daarnaast goed om te melden dat voor de Wsw niet het totale rijksbudget waar West Betuwe recht op heeft naar Werkzaak gaat. Conform afspraak na de gemeentelijke herindeling werken een aantal Wsw-ers uit de voormalige gemeente Lingewaal nog steeds bij de GR Avres. De rijksvergoeding die daar mee gepaard gaat blijft buiten de afspraken die we nu met Werkzaak maken.

26 februari 2021 Kenmerk GZDGWB/ Pagina 12 van 12

Raadsbesluit De raad van de gemeente West Betuwe; gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 9 maart 2021, besluit: 1) Naar aanleiding van het eindrapport bestuurlijke agenda 2020 Werkzaak Rivierenland: a) akkoord te gaan met de voorliggende wijziging in de verdeelsystematiek Werkzaak Rivierenland; b) akkoord te gaan met de volledige overheveling van het BUIG-budget naar Werkzaak Rivierenland; c) akkoord te gaan met de nieuwe verdeelsystematiek van de inleenvergoeding; d) akkoord te gaan met de overheveling van KP4 naar Werkzaak Rivierenland. e) akkoord te gaan met de financiële consequenties voor West Betuwe die het gevolg zijn van de nieuwe verdeelsystematiek en de overheveling van KP4, van 210.000 euro extra in 2021, oplopend naar 403.000 euro structureel vanaf 2025; f) het college toestemming te verlenen om akkoord te gaan met de Gemeenschappelijke Regeling Werkzaak Rivierenland 2021 onder gelijktijdige intrekking van de Gemeenschappelijke Regeling Werkzaak Rivierenland (2015). Aldus besloten in de openbare vergadering van 29 april 2021, nummer 2021/030, de griffier, Hans van der Graaff

de voorzitter, Servaas Stoop