RV2021-011 Integraal Huisvestingplan Onderwijs 2021-2032.pdf

Raadsvoorstel Datum vergadering

: 2 maart 2021

Registratie nummer Voorstelnummer

: GZDGWB104996/104999 : 2021/011

Portefeuillehouder

: Govert van Bezooijen

Bijlage(n)

:1

Onderwerp

: Integraal Huisvestingplan Onderwijs 2021-2032

Onderwerp Integraal Huisvestingplan Onderwijs 2021-2032 (IHP) Beslispunten 1. Het Integraal Huisvestingsplan basisonderwijs West Betuwe 2021 – 2032 vast te stellen. 2. Voor de uitvoering van de kortetermijnagenda de bestaande toevoeging vanuit het IHP Geldermalsen 2016 van 1 miljoen euro per jaar (in het jaar 2022, 2023, 2024) te verhogen met een 0,5 miljoen euro per jaar en de kapitaallasten oplopend tot 51.500 euro per jaar op te nemen in de 1ste bestuursrapportage. 3. Voor de uitvoering van de middellange- en langetermijnagenda in de begroting rekening te houden met een jaarlijkse reservering van 2,2 miljoen euro vanaf het jaar 2025 t/m 2032. 4. Per project op basis van een projectvoorstel te besluiten over de definitieve en concrete invulling van de projecten. Inleiding Dagelijks bezoeken bijna 4.500 kinderen één van de 33 basisscholen in 21 kernen. Om een zo helder mogelijk toekomstbeeld van de schoolgebouwen in het basisonderwijs te krijgen hebben we in nauwe samenwerking met de 9 schoolbesturen van primair onderwijs (PO) een Integraal Huisvestingsplan (IHP) opgesteld. Met het opstellen van een IHP laten de gemeente en de gezamenlijke schoolbesturen zien op planmatige wijze regie te willen voeren over toekomstige investeringen in onderwijshuisvesting.

Het IHP bevat een beschrijving van het wettelijk kader en de lokale (beleidsmatige) uitgangspunten voor de investeringen in onderwijshuisvesting. Mede aan de hand hiervan en een nadere beschouwing van de huidige situatie en context is per gebouw het toekomstperspectief beschreven. In de bijlage van het IHP is per schoolgebouw een objectkaart opgenomen, met daarop de belangrijkste informatie van het schoolgebouw. Samenvatting n.v.t.

21 december 2020 Kenmerk GZDGWB104996/104999 Pagina 2 van 7

Besluitgeschiedenis  Integraal huisvestingsplan Geldermalsen d.d. 1 maart 2016  Uitvoering en voortgang IHP d.d. 24 april 2018  Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs West Betuwe 2020 d.d. 3 maart 2020 Beoogd effect De basisscholen in onze gemeente in een periode van 12 jaar voorzien van kwalitatieve, duurzame en passende huisvesting. Argumenten 1.1 Met het IHP anticiperen we op toekomstige investeringen Op dit moment is de verordening onderwijshuisvesting feitelijk het enige kader dat richting geeft aan investeringen in onderwijshuisvesting. Op basis van de verordening kunnen schoolbesturen jaarlijks aanvragen indienen voor bijvoorbeeld nieuwbouw of renovatie van een school. In dat systeem handelt de gemeente reactief. Het IHP is proactief en geeft voor de komende 12 jaar een duidelijk inzicht van de investeringen. 1.2 Bijna de helft van het aantal basisscholen in onze gemeente is 35 jaar of ouder. En daarmee is het niet de vraag of deze schoolgebouwen op termijn aan ingrepen toe zijn, maar wanneer en op welke wijze. Het IHP bevat (beleidsmatige) uitgangspunten (hoofdstuk 2) die worden gehanteerd bij het opstellen van de concrete uitvoeringsagenda (hoofdstuk 4) voor de komende 12 jaar. Kortom, met het vaststellen van het IHP bepaalt de gemeenteraad in feite de kaders waarbinnen de opgave uitgevoerd wordt.

1.3 Het IHP maakt duidelijk welk schoolgebouw wanneer op welke wijze wordt aangepakt en wat de kosten daarvan zijn. Het IHP brengt samenhang in de investeringen aan. Daarbij is niet elk schoolgebouw louter solitair beoordeeld. Er is telkens naar de lokale context gekeken en afgewogen in hoeverre er sprake kan zijn van een gezamenlijk project waarbij meer scholen zijn betrokken. Ook impliceert het IHP een eenduidige aanpak van de opgave waarvoor we de komende 12 jaar staan. Natuurlijk kan het type ingreep per schoolgebouw verschillen, maar de afweging wordt voor elk gebouw op dezelfde wijze gemaakt. 1.4 Er is overeenstemming met de schoolbesturen over de inhoud van het IHP De gemeente heeft een belangrijke rol op het gebied van onderwijshuisvesting omdat de gemeente bepaalt onder welke voorwaarden schoolgebouwen voor nieuwbouw of renovatie in aanmerking komen. Daarbij is de gemeente ook verantwoordelijk voor de bekostiging hiervan. Hiervoor ontvangt de gemeente jaarlijks middelen uit de algemene uitkering van het rijk. Toch zijn het de schoolbesturen, of beter gezegd de scholen, die dagelijks gebruik maken van het schoolgebouw. Het is daarom cruciaal overeenstemming met de schoolbesturen te bereiken over de inhoud van het IHP. In november 2020 is deze overeenstemming met de schoolbesturen bereikt.

21 december 2020 Kenmerk GZDGWB104996/104999 Pagina 3 van 7

2.1 De bestaande voorziening van het oude IHP is niet toereikend voor de uitvoering van de korte termijn agenda van dit IHP Vanuit het besluit IHP Geldermalsen 2016 wordt jaarlijks (tot 2025) 1 miljoen euro toegevoegd aan de voorziening voor uitvoering van onderwijshuisvestingsprojecten. De kapitaallasten hiervan zijn reeds in de begroting opgenomen. Dit is echter niet voldoende voor alle investeringen van de kortetermijnagenda. Door de jaarlijkse toevoeging met 0,5 miljoen euro in 2022, 2023 en 2024 is er wel dekking voor de kortetermijnagenda. 3.1 Met de investeringen voor de middellange- en langetermijnagenda van het IHP is nog geen rekening gehouden. Om de nieuwe benodigde investeringen op termijn te kunnen doen is het noodzakelijk hiermee rekening te houden in de begroting van het jaar 2025 tot en met 2032. Om alle investeringen te doen is een jaarlijkse toevoeging aan de voorziening nodig van 2,2 miljoen euro . 4.1 Niet alles is anno 2020 al duidelijk Er is zorgvuldig gekeken naar de toekomst van de schoolgebouwen, leerling prognoses en scholen. Echter niet alles laat zich voorspellen. Er is een toekomstperspectief per school(gebouw) gemaakt, maar alvorens een project daadwerkelijk tot uitvoering komt is meer nodig. In een projectvoorstel wordt alles inzichtelijk gemaakt, dit maken wij per project en bieden deze ter besluitvorming aan uw raad aan.

Kanttekeningen 2.1 Bij de geraamde investeringskosten is nog geen rekening gehouden met bijkomende kosten en opbrengsten. Bij een omvangrijke renovatie of vervangende bouw op dezelfde locatie is tijdelijke huisvesting nodig. En bij nieuwbouw op een andere locatie kan er sprake zijn van grondkosten. In hoeverre dit het geval is, wordt duidelijk op het moment dat het concrete project in detail wordt voorbereid. Daarom kan op voorhand niet worden gesteld welke kosten voor grond of tijdelijke huisvesting aan de orde zijn gedurende de looptijd van het IHP. Aan de andere kant kan er ook sprake zijn van herontwikkelingspotentieel op het moment dat de vervangende bouw niet op de huidige locatie plaatsvindt. Ook hierbij geldt dat deze potentiële inkomsten pas kunnen worden berekend op het moment dat het concrete project wordt voorbereid. De mogelijkheid dat gebruik gemaakt kan worden van subsidies zoals de onlangs geopende Specifieke uitkering ventilatie scholen (SUVIS) is nu niet meegenomen. Hiervoor bekijken we per project van welke subsidiemogelijkheden gebruik gemaakt kan worden. Financiën Het IHP heeft een doorlooptijd van 12 jaar en het uitvoeringsprogramma heeft een indeling in een korte-, middellange- en langetermijnagenda. Hierin is ook per termijn een overzicht van de investeringen opgenomen.

Deze bedragen voor de kortetermijnagenda 12 miljoen euro, voor de middellange 10 miljoen euro en voor de langetermijnagenda 6 miljoen euro.

21 december 2020 Kenmerk GZDGWB104996/104999 Pagina 4 van 7

Kortetermijnagenda Het krediet van het IHP Geldermalsen 2016 wordt met een toevoeging van 1 miljoen euro per jaar opgebouwd tot 8,3 miljoen in 2024. De kapitaallasten van dit krediet zijn reeds in de meerjarenbegroting opgenomen. Uit deze voorziening zijn de voorbereidingskredieten voor de projecten IKC Buurmalsen-Tricht (230.000 euro), IKC Jan Harmenshof - Oranje Nassau (600.000 euro) en de renovatie van de Rehoboth school, locatie Anjerstraat (888.000 euro) (reeds beschikt) gedekt. De kosten voor de verduurzaming van de schoolgebouwen, die voor de korte termijn zijn opgenomen, worden gefinancierd met de ‘Samen Sterk’ subsidie (2,4 miljoen euro) van de provincie (de subsidie dient voor eind 2022 te zijn gebruikt). Een groot deel van de kortetermijnagenda kan gefinancierd worden uit het reeds beschikbaar gestelde krediet van 2016. Door de bestaande toevoeging te verhogen met 0,5 miljoen euro per jaar in 2022, 2023 en 2024 is volledige dekking voor de kortetermijnagenda gerealiseerd. De extra kapitaallasten voor de 3 toevoegingen bedraagt ongeveer 51.500 euro. Middellange- en langetermijnagenda Met de investeringen voor de middellange- en langetermijnagenda is nog geen rekening gehouden, omdat dit nieuwe investeringen zijn. Om deze mogelijk te maken is vanaf 2025 tot en met 2032 een jaarlijkse toevoeging aan de voorziening nodig van 2,2 miljoen euro.

Effect op begroting Dit tezamen resulteert in de onderstaande tabel. Hierin zijn op basis van de investeringen de globale extra kapitaallasten per termijn weergegeven. En per termijn de vrijvallende kapitaallasten van de onderwijshuisvesting. Dat resulteert in het volgende effect op de begroting voor onderwijshuisvesting.

Korte termijn (2021-2024) Middellange termijn

Kapitaallasten vanuit nieuw IHP

Vrijvallende kapitaallasten

Effect op begroting

Cumulatief

351.500

-*

51.500**

51.500

404.500 – 428.500

128.000

277.000 – 301.000

328.000 – 352.000

181.000 – 242.000

112.000

69.000 – 112.000

397.000 – 482.000

(2025-2028)

Lange termijn (2029-2032)

* in de huidige meerjarenbegroting tot 2024 zijn de vrijvallende kapitaallasten reeds geeffectueerd. ** in de huidige meerjarenbegroting zit al de uiteindelijke kapitaallast van 300.000 euro voor de 8,3 miljoen euro vanuit het oude IHP Geldermalsen.

De definitieve kapitaallasten zijn afhankelijk van de keuzes die per project nog gemaakt dienen te worden. Hoe groot de daadwerkelijke investering is, is afhankelijk van verschillende factoren. Bijv. de keuze voor renovatie of nieuwbouw. Voor sommige schoolgebouwen is nieuwbouw nodig, voor een

21 december 2020 Kenmerk GZDGWB104996/104999 Pagina 5 van 7

ander schoolgebouw is renovatie logischer vanwege bijv. cultuurhistorische waarde. In sommige kernen is synergie te behalen door het project te combineren met andere functies (sport-, maatschappelijke functie bijv. dorpshuis), dit moet integraal worden afgewogen en is maatwerk, ook qua financiën. Al deze afwegingen komen in een raadsvoorstel per project, dat ter besluitvorming aan uw raad wordt aangeboden. Communicatie Bij de totstandkoming van het IHP is nauw samengewerkt met de schoolbesturen. Dit vond plaats in verschillende gezamenlijke overleggen, in onderwijsland ‘Op overeenstemmingsgericht overleg’ (OOGO) genoemd . Maar ook in afzonderlijke gesprekken met de schoolbesturen is het toekomstperspectief en de huidige staat van de schoolgebouwen besproken. De gezamenlijke aftrap was i.v.m. COVID-19 een virtuele bijeenkomst op 18 mei 2020. In een vervolgbijeenkomst op 11 juni 2020 formuleerden de gemeente en schoolbesturen samen de verschillende uitgangspunten. Met de verzamelde informatie is dit verder uitgewerkt tot een concept IHP met uitvoeringsagenda. In het OOGO van 11 november 2020 is hierover overeenstemming bereikt met de schoolbesturen. In de beeldvormende raadsessie van 30 november is met uw raad, aan de hand van een presentatie, gesproken over het IHP. Input vanuit deze raadsessie is meegenomen in het IHP.

Vervolg Met informatienota’s blijft uw raad geïnformeerd over de voortgang van de verschillende projecten vanuit het IHP. En waar nodig vragen wij uw raad om besluitvorming over een project in een projectvoorstel. De schoolbesturen informeren hun directies van de scholen over de toekomst van hun schoolgebouw. Daarmee kunnen zij ook de ouders informeren over de plannen die er zijn voor hun school. Verdere communicatie en informatie over de projecten vindt plaats op projectniveau. Uitvoering/Planning Nadat uw raad het IHP heeft vastgesteld, maken wij afspraken met de schoolbesturen over de uitvoering van de projecten die in het uitvoeringsprogramma staan (zie hoofdstuk 4 van het IHP). Dit IHP is gebaseerd op leerlingenprognoses en daarbij behorende ruimtelijke plannen volgens de huidige inzichten. Echter in de loop van de tijd kunnen positieve of negatieve afwijkingen mogelijk zijn, welke uiteraard effect hebben op de ruimtebehoefte. In de integrale afweging over voorzieningen en beschikbare ruimte zal dit dan worden meegenomen en kan leiden tot medegebruik in de accommodaties.

21 december 2020 Kenmerk GZDGWB104996/104999 Pagina 6 van 7

In het onderstaand schema is de uitvoeringsagenda samengevat opgenomen.

Evaluatie Jaarlijks komt het IHP en de voortgang aan de orde in het ‘Op Overeenstemming Gericht Overleg’ (OOGO) met de schoolbesturen. In 2025 wordt indien nodig het IHP geactualiseerd. Risicoparagraaf Risico omschrijving Indexatie bouwkosten, aanpassing normvergoeding

Soort risico Financieel

Kans Reëel

Effect Aanpassing budget

Veranderende aantal leerlingen

Kwantiteit

Mogelijk

Doorlooptijd

Bijkomende kosten voor tijdelijke huisvesting en/ grondkosten

Financieel

Reëel

Hogere kosten

Burgemeester en wethouders van de gemeente West Betuwe de secretaris, de burgemeester, Karen Coesmans Servaas Stoop

Beheersingsmaatregel Per project de stichtingskosten inzichtelijk maken zodra deze gestart wordt en opnemen in projectvoorstel. Ontwikkeling aantal leerlingen per jaar evalueren en indien nodig IHP bijstellen. Per project inzichtelijk maken welke bijkomende kosten er zijn. En opnemen in de stichtingskostenraming van het projectvoorstel.

21 december 2020 Kenmerk GZDGWB104996/104999 Pagina 7 van 7

Raadsbesluit De raad van de gemeente West Betuwe; gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 5 januari 2021 nummer, . besluit: 1. Het Integraal Huisvestingsplan basisonderwijs West Betuwe 2021 – 2032 vast te stellen. 2. Voor de uitvoering van de kortetermijnagenda de bestaande toevoeging vanuit het IHP Geldermalsen 2016 van 1 miljoen euro per jaar (in het jaar 2022, 2023, 2024) te verhogen met een 0,5 miljoen euro per jaar en de kapitaallasten oplopend tot 51.500 euro per jaar op te nemen in de 1ste bestuursrapportage. 3. Voor de uitvoering van de middellange- en langetermijnagenda in de begroting rekening te houden met een jaarlijkse reservering van 2,2 miljoen euro vanaf het jaar 2025 t/m 2032. 4. Per project op basis van een projectvoorstel te besluiten over de definitieve en concrete invulling van de projecten. Aldus besloten in de openbare vergadering van 2 maart 2021, nummer 2021/011, de griffier, Hans van der Graaff

de voorzitter, Servaas Stoop