Document · PDF

Rechtmatigheid gemeente West-Betuwe 20 maart 2024.pdf

Informatiebijeenkomst 20 maart 2024, gemeente West BetuweBij agendapunt: 2: Deskundigheidsbevordering raad met betrekking tot rechtmatigheid1.755 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Rechtmatigheid in Besluit Begroting en Verantwoording

Gemeenteraad West-Betuwe

20 maart 2024 Geldermalsen Rein-Aart van Vugt

Stand van zaken rechtmatigheid 2023

Kadernota rechtmatigheid - aanpassingen

❖ Kadernota rechtmatigheid 2023:

29 september 2023

❖ Nadere toelichting begrotingsrechtmatigheid

2 november 2023

❖ Q&A rechtmatigheidsverantwoording

20 november 2023

❖ IBI-Nieuwsbrief 120

21 februari 2024

❖ IBI-Nieuwsbrief 121

6 maart 2024

Rechtmatigheidsverantwoording Waar staan we nu?

2019

2017

Covid-19

Commissie BBV publiceert concept rechtmatigheidsverantwoording (17 januari 2020)

31-05-2022 Ministerie van BZK: invoeringsjaar:

Wijzigingswet wordt geconsulteerd (eerste helft 2020) 14 december 2020 Consultatieversie Kadernota rechtmatigheid door cie. BBV 20 maart 2020 publicatie van commissie BADO 2 november 2020 Handreiking VNG/IPO

Kadernota rechtmatigheid door cie. BBV Notitie paragraaf bedrijfsvoering

2020

2023

Aangepaste Kadernota rechtmatigheid door cie. BBV

2024 Colleges van B&W leggen voor het eerste rechtmatigheidsverantwoording, af in de jaarstukken -

Aanpassingen BBV en BADO nog niet door de 2e Kamer behandeld. 31 maart 2024 haalbaar? NEE

2022

2023 -

Behandeling in Parlement heeft in 2022 plaatsgevonden

2021

Rechtmatigheidsverantwoording Waar staan we nu? IBI-Nieuwsbrief 120; 21 februari 2024: BBV en Bado niet tijdig aangepast Zojuist hebben wij overleg met BZK gehad over de voortgang van de rechtmatigheidsverantwoording door decentrale overheden in de jaarrekening 2023 en de controle door en het oordeel van de accountant daarbij. In dit overleg is het volgende afgesproken in lijn met wat we dinsdag jl in de SDO hebben afgesproken: De AR reactie op de aanpassingen in BBV en BADO wordt uiterlijk eind van deze maand verwacht. Afhankelijk van de reactie wordt het volgende vervolg traject ingeregeld richting verantwoording en controleverklaring: 1. Beoogde afronding van het traject bij de Raad van State en publicatie in Staatsblad vinden plaats vóór 31 maart 2024: ▪ NBA zal dan het format 2024 verklaring uitrollen richting getrouwheidsoordeel en ▪ Controles kunnen cf opdrachtbrieven (getrouwheidsoordeel incl RV en rechtmatigheidsoordeel bij SISA afgerond worden). ▪ Voor GR’s geldt dat jaarstukken kunnen worden opgesteld vóór 1 april as met daarin de rechtmatigheidsoordeel: controleverklaring wordt later in april afgegeven als de BBV en BADO aanpassingen definitief zijn. ▪ BZK verzorgt specifieke communicatie gericht op de GR’s. 2.

Beoogde afronding lukt niet vóór 31 maart 2024: ▪ Decentrale overheden stellen wel de RV op – op basis van vrijwilligheid omdat eea niet in huidige BBV en gemeente/ provinciewet is verankerd ▪ Accountantscontrole geschiedt cf oude BADO – accountant geeft 2 oordelen af cf oude BADO ▪ BZK / Cie BBV communiceert gevolgen hiervan oa inzake afwijking van gemeentewet / provinciewet en gevolgen voor acc controle etc.. ▪ NBA communiceert gevolgen hiervan met format controleverklaring cf model 2023.

Beste leden van de SDO en WGDO, Zoals eerder gemeld, hebben we (Marianne, Rein-Aart, David en ondergetekende) afgelopen vrijdag (2 februari 2024) een gesprek gevoerd bij het Ministerie van Binnenlandse Zaken over de voortgang van de wijziging van het BBV en het BADO in verband met de invoering van de rechtmatigheidsverantwoording. In deze mail wil ik jullie op de hoogte stellen van de uitkomst daarvan. De verwachte brief van de Algemene Rekenkamer met de reactie op de wijzigingsvoorstellen was vrijdag nog niet ontvangen. De reactie wordt nog steeds op afzienbare tijd verwacht. Met Jan van der Bij van het Ministerie hebben we verschillende scenario's verkend. Op basis van die verkenning is nu het advies om vooral door te gaan met de werkzaamheden zoals die in gang zijn gezet. Dit betekent dat de gemeenten en provincies de werkzaamheden voor het in kaart brengen van de mogelijke onrechtmatigheden voortzetten en dat wij als accountants controle-informatie blijven verzamelen over de omvang van de afwijkingen inzake rechtmatigheid. Deze informatie hebben we namelijk nodig, welk scenario het ook wordt, voor de verantwoording en de controleverklaring. Zodra de brief van de Algemene Rekenkamer beschikbaar is zal BZK in overleg met NBA en VNG/IPO het te volgen scenario communiceren.

Rechtmatigheidsverantwoording Waar staan we nu? IBI-Nieuwsbrief 121; 6 maart 2024: BBV en Bado niet tijdig aangepast De geconsulteerde wijzigingen van het BBV en BADO zijn vanwege bezwaren van de Algemene Rekenkamer helaas niet tijdig doorgevoerd, om hier nadere invulling aan te kunnen geven. Dat laat onverlet dat de uitgangpunten voor de rechtmatigheidsverantwoording en de accountantscontrole al wel besloten liggen in de aanpassingen in de Gemeente- en Provinciewet. Op basis hiervan kan de accountant geen direct oordeel geven over de rechtmatigheid van alle baten, lasten en balansmutaties in de gehele jaarrekening, zoals tot en met controlejaar 2022 het geval was. De wettelijke opdracht aan de accountant voor de controle 2023 is daarom ook anders geformuleerd, met een indirect oordeel aan de hand van de verantwoording van het college over rechtmatigheid in de jaarrekening. Dit alles met uitzondering van het oordeel over de specifieke uitkeringen, aangezien het directe oordeel hier wel gegeven wordt. Het BBV en BADO zullen -na nader overleg met de Algemene Rekenkamer- alsnog aangepast gaan worden gedurende dit kalenderjaar.

Rechtmatigheidsverantwoording Waar staan we nu? IBI-Nieuwsbrief 121; 6 maart 2024: BBV en Bado niet tijdig aangepast Specifieke uitkeringen De accountant geeft in de controleverklaring een expliciet rechtmatigheidsoordeel over de baten en lasten, alsmede de balansmutaties met betrekking tot specifieke uitkeringen (als bedoeld in artikel 17 van de Financiële-verhoudingswet). Het rechtmatigheidsoordeel over de specifieke uitkeringen is wel gelijk aan voorgaande jaren en omvat een toets aan alle rechtmatigheidscriteria

Rechtmatigheidsverantwoording Waar staan we nu? IBI-Nieuwsbrief 121; 6 maart 2024: BBV en Bado niet tijdig aangepast Verantwoording • De jaarrekening 2023 bevat een rechtmatigheidsverantwoording. • Volg het model zoals opgenomen in de Kadernota rechtmatigheid 2023 van de commissie BBV.

• Voor gemeenten en provincies verdient het aanbeveling de aangepaste Modelverordening financieel beleid, beheer en organisatie te volgen. Indien de verordening nog niet aangepast is, pas deze dan alsnog aan met het oog op de komst van de rechtmatigheidsverantwoording. Dit is een toekomstbestendige oplossing. • Ook als de tijd ontbreekt voor een aanpassing van de Verordening financieel beleid, beheer en organisatie, wordt aangeraden om een rechtmatigheidsverantwoording op te nemen in de jaarrekening

Rechtmatigheidsverantwoording Waar staan we nu? IBI-Nieuwsbrief 121; 6 maart 2024: BBV en Bado niet tijdig aangepast

Accountantscontrole

• De controlerend accountant geeft een getrouwheidsoordeel af, conform de Gemeente- en Provinciewet. Dit getrouwheidsoordeel ziet ook op de rechtmatigheidsverantwoording. • Voorts wordt in de controleverklaring expliciet opgenomen, dat de baten en lasten, alsmede de balansmutaties met betrekking tot specifieke uitkeringen rechtmatig tot stand zijn gekomen. In het verslag van bevindingen blijft de accountant de tabel van fouten en onzekerheden opnemen. Het rechtmatigheidsoordeel over de specifieke uitkeringen is wel gelijk aan voorgaande jaren en omvat een toets aan alle rechtmatigheidscriteria.

Rechtmatigheid inhoudelijk

Rechtmatigheidsverantwoording

Rechtmatigheidsverantwoording: Waarom? - De SD (secr. Directeur) is verantwoordelijk voor een rechtmatige uitvoering van de begroting. - Het is daarom aan de SD om hier verantwoording over af te leggen. - Een randvoorwaarde is dat de verantwoording over de rechtmatigheid efficiënt en effectief dient te worden vormgegeven. - De administratieve- en controlelasten dienen niet te stijgen en bij voorkeur af te nemen.

Rechtmatigheidsverantwoording

Rechtmatigheidsverantwoording: Waarom?

1.Een expliciete rechtmatigheidverantwoording onderstreept de politieke aanspreekbaarheid van de SD en GS; 2.Het kan een kwaliteitsverhogend effect op de financiële bedrijfsvoering bij gemeenschappelijk regelingen, gemeenten en provincies hebben; 3.De voorgestelde methodiek sluit bovendien aan bij een bredere maatschappelijke trend, waarbij het bestuur verantwoording aflegt over de rechtmatigheid.

Rechtmatigheidsverantwoording Rechtmatigheid – Oude en nieuwe situatie

Jaarrekening zonder rechtmatigheids-verantwoording

Accountantscontrole

Getrouwe beeld

Financiële rechtmatigheid

Jaarrekening met een rechtmatigheidsverantwoording verantwoordinggrens tussen 0 – 3% en paragraaf bedrijfsvoering

Accountantscontrole

Getrouwe beeld Incl. ‘getrouwe’ beeld van de rechtmatigheidsverantwoording*

Rechtmatigheidsverantwoording: kadernota Rechtmatigheid

Rechtmatigheidsverantwoording: Reikwijdte

Geen verbreding van de reikwijdte, zoals deze blijkt uit de huidige Kadernota Rechtmatigheid.

Kadernota

Rechtmatigheidsverantwoording: Normenkader

Regelgeving van de gemeente

Regelgeving afkomstig van buiten de gemeente

EU-verordeningen en daarop gebaseerde wetten in formele zin, zoals de regelgeving over aanbestedingen

Wetten in formele zin, zoals Wet Normering Topinkomens, maar ook daarop gebaseerde AMvB’s en ministeriële regelingen

Verordeningen

Andere besluiten van de Raad, dus niet zijnde verordeningen, met een kaderstellend karakter en besluiten die bepalingen bevatten over financiële beheershandelingen zijn ook een verplicht onderdeel van het normenkader. In beginsel geen College-besluiten.

Rechtmatigheidsverantwoording: criteria

Wat wordt al geraakt door de getrouwheid en komt niet in de rechtmatigheidsverantwoording?

Rechtmatigheidsverantwoording: rol accountant

Jaarstukken

Jaarrekening

Rechtmatigheidsverantwoording Met grens tussen 0-3% voor melden fouten en onduidelijkheden

Accountant controleert jaarrekening inclusief rechtmatigheidsverantwoording op getrouwe beeld.

Goedkeuringstolerantie 1% voor fouten 3% voor onzekerheden

Rechtmatigheidsverantwoording betreft een toelichting op de baten en lasten en op de balansposten (die moeten getrouw worden opgenomen) voor wat betreft het voorwaarden-, begrotings- en misbruik- en oneigenlijkcriterium.

Rechtmatigheidsverantwoording: Wat te regelen?

Rechtmatigheidsverantwoording: begrotingscriterium

➢ Begrotingsrechtmatigheid, 1. nu neemt accountant meeste begrotingsonrechtmatigheden niet mee in het oordeel, hoe zit dat in de rechtmatigheidsverantwoording? 2. Budgetoverheveling (4 manieren blijven bestaan, regel het in de verordening)

Kadernota rechtmatigheid - aanpassingen

Begrotingsonrechtmatigheden:

Hiervan is sprake als het College van B&W bij de realisatie van doelen en het realiseren van activiteiten de door de gemeenteraad vastgestelde budgetten voor wat betreft de lasten of investeringsbudgetten overschrijdt (1) en als bij onderschrijdingen van lasten of investeringsbudgetten en/of lagere of hogere baten dan begroot de begroting niet tijdig met begrotingswijzigingen is aangepast (2). Wat niet tijdig concreet betekent wordt bepaald door de ‘spelregels’ tussen de Gemeenteraad en het College van B&W over het informeren en vaststellen van begrotingswijzigingen bij onderschrijdingen van lasten of investeringsbudgetten en/of lagere of hogere baten dan begroot. Deze spelregels zijn veelal in de financiële verordening art. 212 Gemeentewet opgenomen.

Kadernota rechtmatigheid - aanpassingen

Rechtmatigheidsverantwoording: Misbruik- en oneigenlijk gebruik

Rechtmatigheidsverantwoording: voorwaardencriterium

➢ Raadsbesluiten in het normenkader, of kunnen we raadsbesluiten er buiten houden? ➢ Collegebesluiten in het normenkader? ➢ Naleving aanbestedingswet (bedragen onder het drempelbedrag voor de Europese aanbestedingen) ➢ Meerjarige contracten ➢ Legitieme afwezigheid afrekeningen ➢ Prestatielevering

➢ Fouten en onduidelijkheden < verantwoordingsgrens maar > dan rapporteringstolerantie?

Verbonden partijen Type verbonden partij

In eigen jaarrekening rechtmatigheidverantwoording

Deelverantwoording met rechtmatigheidsverantwoording (4 modellen)

Gemeenschappelijke Regeling gebaseerd op ‘vaste’ bijdrage (vb. Veiligheidsregio, GGD, Milieudienst) Uitzonderingen: - Gezagsstructuur - Specifieke eisen aan de bijdrage - Gemeente geeft opdracht (serviceorganisatie)

Nee

Gemeenschappelijke Regeling voert gedelegeerde werkzaamheden uit (vb. Jeugdzorg)

Nee

Gemeenschappelijke Regeling voert werkzaamheden in opdracht uit (serviceorganisatie). (vb. Belastingen of Sociale Dienst)

Nee

wel eigen organisatielasten en –baten

Gemeenschappelijke Regeling voert werkzaamheden in delegatie uit inzake participatiewet (vb. Sociale Dienst) Lichte Regeling (Centrumgemeente voert namens de deelnemers uit)

Nee

wel eigen organisatielasten en –baten

Lichte Regeling (Taken zijn feitelijk aan de Centrumgemeente overgedragen)

Nee

Lichte Regeling (Taken zijn feitelijk aan de Centrumgemeente overgedragen en betreffen uitvoering participatiewet)

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://gemeenteraad.westbetuwe.nl/api/v1/meetings/787/documents/15277