Document · PDF

RAS Rapportage Analyse naar hittestress in gemeente West-Betuwe.pdf

Informatie en Ontmoeten 2 (Beeldvorming) 2 februari 2021, gemeente West BetuweBij agendapunt: 21.30: Beeldvorming Lokale ruimtelijke adaptatie (RAS)10.675 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

ANALYSE NAAR HITTESTRESS IN GEMEENTE WEST-BETUWE Gemeente West-Betuwe

15 APRIL 2020

ANALYSE NAAR HITTESTRESS IN GEMEENTE WESTBETUWE

Contactpersoon. ERWIN SLINGERLAND Specialist Stedelijk Water en Klimaatadaptatie

T 0631554378 E erwin.slingerland@arcadis.com

Onze referentie: D10005798:18 - Datum: 15 april 2020

Arcadis Nederland B.V. Postbus 1018 5200 BA 'sHertogenbosch Nederland

2 van 49

ANALYSE NAAR HITTESTRESS IN GEMEENTE WESTBETUWE

INHOUDSOPGAVE 1

INLEIDING

1.1

Klimaatverandering

1.2

Toename extreme hitte

1.3

Doelstelling

HITTE-ANALYSE

2.1

Oppervlaktetemperatuur

CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN

3.1

Conclusies

3.2

Aanbevelingen

BIJLAGEN

BIJLAGEN BIJLAGE A METHODEBESCHRIJVING KWETSBAARHEIDSANALYES

BIJLAGE B OPPERVLAKTETEMPERATUREN

BIJLAGE C OPPERVLAKTETEMPERATUREN MET KWETSBARE GEBOUWEN

COLOFON

Onze referentie: D10005798:18 - Datum: 15 april 2020

3 van 49

ANALYSE NAAR HITTESTRESS IN GEMEENTE WESTBETUWE

INLEIDING

1.1

Klimaatverandering

Het klimaat verandert. De temperatuur gaat omhoog en hittegolven komen vaker voor, het wordt droger en tegelijkertijd wordt de neerslag extremer. De gevolgen hiervan zijn nu al merkbaar via materiële, economische en volksgezondheidsschade. Volgens een recent gepubliceerd onderzoek (The Lancet rapport, 2018) is klimaatverandering het grootste gevaar voor de volksgezondheid: “Snelle klimaatverandering heeft ernstige gevolgen voor elk aspect van het menselijk leven, waardoor kwetsbare bevolkingsgroepen worden blootgesteld aan extreme weersomstandigheden, besmettelijke ziekten en verandering van de voedselzekerheid. De beschikbaarheid van veilig drinkwater en schone lucht komt in gevaar.” De kosten van de klimaatopgave in Nederland zijn becijferd op €71 miljard tot 2050 (Manifest Klimaatbestendige stad, 2013). Om een prettig leefbare omgeving te behouden moeten we nu aan de slag!

Figuur 1: Klimaatopgaven en kosten (Manifest Klimaatbestendige stad. Coalities klimaatbestendige stad, 2013) Onze referentie: D10005798:18 - Datum: 15 april 2020

4 van 49

ANALYSE NAAR HITTESTRESS IN GEMEENTE WESTBETUWE

Het besef groeit dat dit niet meer uitsluitend met technische maatregelen is op te vangen (bijvoorbeeld grotere rioolbuizen of mechanische koeling), maar dat een integrale aanpak noodzakelijk is. Hierdoor kan een verbetering van de leefomgeving worden bereikt en kunnen toekomstige maatschappelijke kosten worden vermeden. Het aanpassen aan een veranderend klimaat (adaptatie) is een geleidelijk proces waarbij elke ingreep in de openbare ruimte kan worden aangewend om de klimaatbestendigheid te verhogen. Aangezien in de bebouwde omgeving vrijwel continu wordt geïnvesteerd in de openbare ruimte is het goed om te weten wat kwetsbare locaties zijn en welke oplossingsrichtingen voorhanden zijn. Investeringen van nu dienen bestand te zijn tegen de toekomstige effecten van extreem weer. Mitigatie en adaptatie Mitigatie zijn maatregelen om de uitstoot van broeikasgassen terug te dringen en er zo voor te zorgen dat de temperatuurstijging beperkt blijft (het voorkomen van verdere klimaatverandering). Naast mitigatie is aanpassing aan klimaatverandering nodig: klimaatadaptatie. Het gaat daarbij om het verminderen van de kwetsbaarheid voor klimaatverandering, het verkleinen van de uiteindelijke effecten en het benutten van kansen die een veranderend klimaat biedt. Deze rapportage heeft vooral betrekking op klimaatadaptatie.

1.2

Toename extreme hitte

Hittestress is de mate van hinder die wordt ondervonden door overmatige warmte. Hittestress is persoonsgebonden. De luchttemperatuur is meetbaar, maar de gevoelstemperatuur is per persoon anders (Lenzholzer, 2013). Dit geldt ook voor de mate waarin mensen bestand zijn tegen uv-straling en luchtvochtigheid. Hittestress is daardoor lastig te duiden. In het Nationaal hitteplan (RIVM, 2015) is ‘aanhoudende hitte’ als volgt gedefinieerd: een verwachting van een periode van vier of meer dagen met een maximumtemperatuur boven de 27 ºC. Deze definitie van een periode met aanhoudende hitte is anders dan de definitie voor een hittegolf (minimaal 5 aaneengesloten zomerse dagen met 25 ºC of hoger, waarvan minimaal 3 tropische dagen van 30 ºC of hoger, gemeten in de Bilt). De toenemende verstedelijking, de verdichting en de verharding van het grondoppervlak zorgen voor een toename van de temperaturen en hittestress in de stad. Dit effect wordt versterkt door klimaatverandering en de hierdoor veroorzaakte temperatuurstijging, meer warme nachten en een stijging in zonnestraling. Tijdens warme dagen kan het temperatuurverschil tussen het platteland en verstedelijkte gebieden oplopen tot 10 C (stedelijke warmte-eilanden). Een onderzoek in Rotterdam in 2010 toonde aan dat het temperatuurverschil binnen en buiten de stad ’s nachts oploopt tot 8 C (Nijhuis en Streng, 2011).

Het geschatte verschil in gevoelstemperatuur liep op tot 15 C.

Figuur 2. Temperatuurverschillen in- en buiten de stad.

Onze referentie: D10005798:18 - Datum: 15 april 2020

5 van 49

ANALYSE NAAR HITTESTRESS IN GEMEENTE WESTBETUWE

/Aanhoudend warm weer vormt voor bepaalde bevolkingsgroepen een gezondheidsrisico. Ouderen vormen de grootste risicogroep, omdat hun temperatuurregulatie doorgaans slechter is en het dorstgevoel verminderd is. Ook mensen met een chronische aandoening, personen in een sociaal isolement, daklozen en (zeer) jonge kinderen lopen risico. De oorzaak hiervan is veelal dat deze bevolkingsgroepen niet altijd in staat zijn om maatregelen te nemen om oververhitting te voorkomen, zoals voldoende drinken en verkoeling opzoeken. Ook overgewicht of het gebruik van bepaalde geneesmiddelen, alcohol of drugs kan het risico op gezondheidseffecten vergroten bij aanhoudende hitte (Nationaal hitteplan. RIVM, 2015). Langdurig aanhoudende hitte kan leiden tot klachten van vermoeidheid, concentratieproblemen, duizeligheid en hoofdpijn. Mensen kunnen huidproblemen krijgen zoals jeuk en uitslag met blaasjes. Tenslotte is bij aanhoudende hitte uitdroging en oververhitting een risico. Uitdroging kan vooral bij ouderen en mensen met een cardiovasculaire aandoening leiden tot verstoring van de bloeddoorstroming van vitale organen (hart, longen, hersenen, nieren). In het ergste geval kunnen mensen hieraan overlijden. Symptomen van uitdroging en oververhitting zijn misselijkheid, spierkrampen, uitputting, flauwvallen en bewusteloosheid.

Naast bovengenoemde effecten op de volksgezondheid leidt een gebrek aan koeling ook tot: • Slaap- en concentratieproblemen op het werk (verlies aan arbeidsproductiviteit); • Toename van allergiedagen; • Aantasting van infrastructuur; • Verslechtering van de kwaliteit van water- en groenvoorzieningen; • Toename van energieverbruik voor verkoeling en smogvorming. Uitdroging bij ouderen (Bron: GGD West-Brabant) Uitdroging (dehydratie) bij ouderen is een groot gezondheidsprobleem: het verhoogt het risico op ziekten en sterfte en is een belangrijke aanleiding voor ziekenhuisopnames. Naast de hoge ziekenhuis- en zorgkosten kan het gevolg zijn dat ouderen minder zelfstandig kunnen blijven wonen. Preventie van uitdroging kan dus een hoop leed en kosten besparen. Uit onderzoek van de GGD West-Brabant (Konings 2011) blijkt, dat 22% van de zelfstandig wonende ouderen (65 jaar of ouder) minder drinkt dan de voor deze doelgroep aanbevolen 1,7 liter vochtinname per dag. De GGD kan scholing aan ouderen en hun omgeving/intermediairen verzorgen over de preventie van uitdroging bij ouderen. Dit kan uitgevoerd worden door een arts en een gezondheidsbevorderaar. In het verleden zijn hier zeer positieve ervaringen mee opgedaan m.b.t. scholing van de volgende doelgroepen: • • • • •

Ouderen zelf: b.v via KBO’s (Katholieke Bond voor Ouderen) Mantelzorgers Vrijwilligers Thuiszorgmedewerkers Praktijkondersteuners en huisartsen

Dat weersextremen niet alleen in de toekomst tot overlast kunnen leiden, hebben we in Nederland al meermaals kunnen ervaren. Recente gebeurtenissen zijn de hittegolven in 2018 en 2019 en wateroverlast als gevolg van hevige neerslag in de zomers van 2013, 2014 en 2016. Uit onderstaand Europees onderzoek blijkt dat de effecten van hittestress niet onderschat moeten worden. Van alle natuurrampen in Europa hebben hittegolven tot de meeste dodelijke slachtoffers geleid.

1.3

Doelstelling Figuur 3. Overzicht van de grootste

De kwetsbaarheden van de gemeente West-Betuwe voor hitte natuurrampen in zijn in deze analyse inzichtelijk gemaakt door de oppervlaktetemperatuur in beeld te brengen. Hierbij is ook het buitengebied van de gemeente West-Betuwe meegenomen. De hitte-analyse is gebaseerd op de thermisch infraroodbeeld van de satelliet (zie Bijlage A voor methodiekbeschrijving). Onze referentie: D10005798:18 - Datum: 15 april 2020

6 van 49

ANALYSE NAAR HITTESTRESS IN GEMEENTE WESTBETUWE

HITTE-ANALYSE

De zomer van 2018 was de warmste die is gemeten: in De Bilt was het 19 °C gemiddeld. Normaal is dat in de zomer 17 °C . Het record was tot dit jaar gevestigd in 2003, toen werd het gemiddeld 18,6 °C. Het warmst werd het op 26 juli in Arcen waar 38,2 °C werd gemeten, de op een na hoogste temperatuur die ooit in Nederland is vastgesteld. Er waren twee hittegolven en acht tropische dagen (30 °C en warmer), normaal zijn dat er twee. Dat blijkt uit cijfers van het KNMI. In Nederland ligt tijdens hittegolven het sterftecijfer 12% hoger dan normaal. De afgelopen zomer van 2019 was wederom erg warm. Het 75 jaar oude hitterecord werd verbroken. Op 25 juli 2019 werd in Gilze-Rijen een temperatuur van 40,7 °C gemeten. Nog nooit eerder kwam de temperatuur bij een KNMI station in Nederland boven de 40 °C De stijging van de gemiddelde jaartemperaturen in Nederland brengt nauwelijks acute problemen met zich mee. Dergelijk problemen doen zich juist voor bij pieken in de temperatuur, zoals op tropische dagen en tijdens warme nachten. Zo kunnen vooral bij kwetsbare groepen zoals zieken en ouderen gezondheidsproblemen optreden (hittestress) en kunnen infrastructuur en gebouwen schade oplopen door het uitzetten van materialen. Verder kan langdurig aanhoudende hitte leiden tot klachten als vermoeidheid, concentratieproblemen en hoofdpijn.

Tevens neemt het risico op uitdroging en oververhitting toe. In het ergste geval kunnen mensen hieraan overlijden. De kwetsbaarheden van de gemeente West-Betuwe voor hitte zijn in deze stresstest inzichtelijk gemaakt door de (ontwikkeling van de) volgende aspecten te bekijken: aantal zomerse en tropische dagen, hittestress door warme nachten, oppervlaktetemperatuur en opwarming van oppervlaktewater voor hitte. Hierbij is gebruik gemaakt van de resultaten van de klimaateffectatlas, met uitzondering van het thermisch infraroodbeeld van de satelliet.

2.1

Zomerse en tropische dagen per jaar

Het aantal dagen waarop het warm wordt in Nederland neemt de komende jaren verder toe. Bij temperaturen boven 25 ºC kan dit gevolgen hebben voor de gezondheid van kwetsbare groepen zoals ouderen en jonge kinderen. Als de temperatuur in de buurt van 30 ºC komt, lopen ook andere groepen risico op gezondheidsklachten wanneer zij zich intensief inspannen of langere tijd onbeschermd in de zon bevinden. Hittestress kan bij kwetsbare groepen leiden tot meer arbeidsuitval, een toename van ziektes en vervroegde sterfte. Hoe kwetsbaar is gemeente West-Betuwe? In Tabel 1 is de verwachting van het KNMI voor de ontwikkeling van het aantal zomerse en tropische dagen weergegeven. Tabel 1. Ontwikkeling zomerse en tropische dagen in de omgeving van gemeente West-Betuwe (bron: Klimaateffectatlas, geraadpleegd op 10 april 2020)

Aantal zomerse dagen (max. ≥ 25 °C) Aantal tropische dagen (max. ≥ 30 °C) Langste reeks opeenvolgende zomerse dagen

Huidig 20 - 30 3–6 7-9

2050 WH Scenario 40 - 60 12 - 15 11 - 15

Afgaande op de KNMI-klimaatscenarios kan het aantal zomerse dagen in 2050 zijn verdubbeld. Het aantal tropische dagen neemt mogelijk nog sterker toe. De jaarextremen zullen ook sterk toenemen: de temperatuur op de heetste dag van het jaar zal in 2050 1,3 tot 3,7 graden hoger liggen dan nu het geval is.

2.2

Hittestress door warme nachten

Wanneer het aantal zomerse en tropische dagen toeneemt, zal ook het gemiddeld aantal tropische nachten per jaar toenemen. Tijdens een tropische nacht daalt de temperatuur niet onder de 20 ºC. In buurten met veel verharding is minder groen aanwezig met minder verdamping als gevolg. Hierdoor loopt de temperatuur verder op. Door de aanwezigheid van gebouwen en menselijke activiteit koelt het ’s nachts ook minder snel af.

Onze referentie: D10005798:18 - Datum: 15 april 2020

7 van 49

ANALYSE NAAR HITTESTRESS IN GEMEENTE WESTBETUWE

Hoe kwetsbaar is gemeente West-Betuwe? De ontwikkeling van het aantal tropische nachten in de gemeente West-Betuwe is weergegeven in Figuur 4. Het aantal tropische nachten per jaar ligt momenteel rond enkele dagen per jaar in kernen van de gemeente. In 2050 zal dit in het meest extreme geval zijn gestegen tot meer dan 2 weken per jaar. De ruimtelijke kenmerken van bebouwde gebieden (veel verharding, weinig groen) dragen hier in grote mate aan bij.

Figuur 4. Toename aantal tropische nachten / hittestress: huidig (boven) en in 2050 (onder) (bron: Klimaateffectatlas, geraadpleegd op 10 april 2020)

2.3

Oppervlaktetemperatuur

Voor deze analyse is gebruik gemaakt van een thermisch infrarode opname van de Landsat 8 satelliet op 26 juli 2018, 12:30. Op deze dag was het in Nederland bijzonder warm. Het grote voordeel van deze opname is dat het in één oogopslag een waarheidsgetrouw en gemeente dekkend totaalbeeld geeft van de op dat moment heersende warmteverschillen. Het is dus in zekere zin op te vatten als een praktijkmeting. Daarbij moet wel in acht worden genomen dat de Landsat opname enkel de (ruwe) sensorwaarden bevat van de oppervlaktetemperatuur zoals gemeten door de satelliet. Verschillen in oppervlaktetemperatuur ontstaan door het in meer of mindere mate aanwezig zijn van verharding, vegetatie, water en schaduw. Meer informatie over het satellietbeeld is te vinden in de methodebeschrijving in bijlage A.

Onze referentie: D10005798:18 - Datum: 15 april 2020

8 van 49

ANALYSE NAAR HITTESTRESS IN GEMEENTE WESTBETUWE

Voor alle resultaten uit de oppervlaktetemperatuur-analyse geldt dat deze betrekking hebben op de zogenoemde stralingstemperatuur van het oppervlak (zoals dat loodrecht van boven zichtbaar is). Ter vergelijking kan men denken aan de warmte die je aan de binnenkant van een elektrische oven voelt “stralen”. De door een mens ervaren temperatuur (gevoelstemperatuur) is, buiten de bovengenoemde stralingstemperatuur, onder meer afhankelijk van de lokale (relatieve) luchtvochtigheid, windsnelheid en temperatuur van de aangevoerde lucht. Onderstaand is de kwetsbaarheid ten aanzien van hittestress voor alle kernen in de gemeente West-Betuwe beschreven. Hierbij zijn in enkele gevallen kernen gegroepeerd beschreven conform de kaartbladen uit Bijlage B en Bijlage C. Hoe kwetsbaar is gemeente West-Betuwe? In het gemeentelijke warmtebeeld is te zien dat buiten de kernen een aantal akkers met hoge temperaturen naar voren komen. De oorzaak hiervan is vermoedelijk gelegen in het feit dat ten tijde van het ingevlogen satellietbeeld er een aantal akkers braak lagen. Hierdoor is er weinig verdamping en warmt de bodem op. Verder komen de kernen als relatief warm naar voren. Binnen kernen houdt verdere differentiatie met name verband met de mate van verhardingsgraad en de aan- of afwezigheid van vegetatie en water.

Kern Asperen In de kern Asperen is één hitte-eiland waar te nemen ter hoogte van de Industrieweg. Temperaturen liggen hier op een hete dag, als die van 26 juli 2018, boven de 35°C. Op basis van de luchtfoto blijkt dat hier een klein bedrijventerrein gevestigd is. Dit bedrijventerrein kent veel verharding en relatief weinig groen. Het percentage groen terrein is vooral gras wat in vergelijking met bomen minder verdamping kent. Deze verhouding zorgt voor het opwarmen van de bodem en de omgeving. Dit hitte-eiland komt nog duidelijker naar voren door de aanwezigheid van een klein park en een strook met bomen langs het bedrijventerrein. In dit park liggen de temperaturen bijna 10°C graden lager. De aanwezigheid van deze bomen zorgt voor verdamping met als gevolg dat de omgeving niet extra opwarmt.

Figuur 5. Thermisch infrarood satellietbeeld van het hitte-eiland in de kern Asperen met links een park met lager gelegen oppervlaktetemperaturen. Datum satellietbeeld 26 juli 2018.

In de kern Asperen zijn een aantal gebouwen aanwezig met een potentieel risico. Deze gebouwen liggen niet op het bedrijventerrein waar het hitte-eiland wordt waargenomen.

Onze referentie: D10005798:18 - Datum: 15 april 2020

9 van 49

ANALYSE NAAR HITTESTRESS IN GEMEENTE WESTBETUWE

Kernen Acquoy, Beesd en Rhenoy In de kern Beesd is één hitte-eiland aan met name de westkant van de A2, ter hoogte van de Industrieweg / Parkweg. Aan de oostkant van de A2 ter hoogte van de Stationsweg ook een warm gebied. Temperaturen reiken tot 36°C voor beide gebieden. Op basis van de luchtfoto blijkt dat een bedrijventerrein gevestigd is aan beide zijden van de A2. Dit bedrijventerrein kent veel verharding en relatief weinig groen met als gevolg weinig verdamping en een opwarmende bodem en omgeving. Een stuk oostelijker, ter hoogte van Marienwaerdt Abelenlaan, is nog een warm gebied waargenomen op 26 juli 2018. Op basis van de luchtfoto wordt opgemaakt dat hier een aantal akkers zijn, die vermoedelijk braak lagen ten tijde van het ingevlogen satellietbeeld. In de kern Beesd zijn een aantal gebouwen aanwezig met een potentieel risico. Een gebouw met een vrijetijdsfunctie (Club Rodenburg) en een werkplek (Volvo) liggen op het bedrijventerrein waar het hitte-eiland wordt waargenomen. In de kernen Acquoy en Rhenoy worden vanwege de landelijke ligging geen hitte-eiland waargenomen. Daarmee zijn er ook geen gebouwen met een kwetsbare functie die gelegen zijn op een locatie met hittestress. Buiten de kern wordt verdere differentiatie met name veroorzaakt door het al dan niet braak liggen van akkers.

Kernen Buurmalsen en Tricht In de kern Buurmalsen en Tricht wordt vanwege de landelijke ligging geen hitte-eiland waargenomen. Er is één warmer gebied waar te nemen ter hoogte van Nieuwsteeg. Temperaturen reiken hier tot 34°C en zijn daarmee iets lager dan de temperaturen beschreven in de kernen Asperen en Beesd. In tegenstelling tot het niet waarnemen van een hitte-eiland, wordt wel een koeler gebied waargenomen tussen de kernen Tricht en Buurmalsen (Figuur 6). Temperaturen lopen hier op tot maximaal 25°C en zijn daarmee bijna 10°C koeler dan de omliggende kernen. Uit analyse blijkt dat hier veel fruitbomen staan, die waarschijnlijk in de zomer voor veel verkoeling zorgen door de hoge mate van verdamping. In de kern Buurmalsen en Tricht zijn geen gebouwen in een hitte-eiland aanwezig met een potentieel risico.

Figuur 6. Thermische infrarood satellietbeeld ter hoogte van de kernen Tricht (links) en Buurmalsen (rechts). In midden het verkoelden effect van de fruitbomen waar te nemen. Datum satellietbeeld 26 juli 2018.

Kernen Deil, Enspijk, Gellicum en Rumpt In de kernen Deil, Enspijk, Gellicum en Rumpt worden vanwege de landelijke ligging geen hitte-eiland waargenomen. Er is één ‘warmer’ gebied in de kern Deil ter hoogte van de Beemdstraat. Uit analyse van de luchtfoto blijkt dat het warmere gebied verklaart wordt door de aanwezigheid van relatief veel verharding en weinig groen. De verharding betreft een autobedrijf met een kwetsbare functie. Temperaturen lopen hier op tot 35°C en komen daarmee overeen met de temperaturen beschreven in de kern Buurmalsen. Hoge oppervlaktetemperaturen zijn buiten de kernen niet waargenomen en verdere differentiatie wordt met name veroorzaakt door het al dan niet braak liggen van akkers. Onze referentie: D10005798:18 - Datum: 15 april 2020

10 van 49

ANALYSE NAAR HITTESTRESS IN GEMEENTE WESTBETUWE

Kern Geldermalsen In de kern Geldermalsen zijn drie duidelijke hitte-eilanden waar te nemen. Het eerste hitte-eiland ligt ter hoogte van de Poppenbouwing in het oosten van de kern. Oppervlaktetemperaturen reiken hier tot 45°C waarmee dit de hoogst waargenomen oppervlaktetemperatuur in de gemeente West-Betuwe is. Uit analyse van de luchtfoto blijkt dat hier een groot bedrijventerrein ligt met onder andere een distributiecentrum van Albert-Heijn. Het terrein kent erg veel verharding en nauwelijks groen. Deze negatieve verhouding tussen verharding en groen heeft als gevolg dat weinig verdamping plaatsvindt en de bodem en omgeving opwarmt. Een tweede hitte-eiland ligt aan weerszijde van de J.F. Kennedylaan ter hoogte van de Randweg. Dit hitteeiland is in omvang gelijk aan het eerder beschreven hitte-eiland, maar temperaturen liggen hier een stuk lager, namelijk rond de 38°C. Op basis van de luchtfoto wordt veel verharding en dakoppervlak waargenomen waarbij het voornamelijk om bedrijven gaat. De hoge mate van verharding heeft het gevolg dat er weinig verdamping plaatsvindt en de omgeving opwarmt. Een derde hitte-eiland wordt ten westen van het treinstation waargenomen. Oppervlaktetemperaturen lopen hier op tot een maximum van 41°C. Uit analyse van de luchtfoto blijkt ook hier een bedrijventerrein gevestigd te zijn met veel verharding en weinig groen.

Naast de waargenomen hitte-eilanden op bedrijventerreinen is er ook differentiatie in oppervlaktetemperatuur te vinden tussen een aantal buurten in de kern Geldermalsen. Figuur 7 laat zien wat het effect op de oppervlaktetemperatuur kan zijn door de openbare ruimte op verschillende manieren in te richten. De openbare inrichting rond de Koningsspil (linker afbeelding), waar in mindere mate ruimte is voor groen, laat een gemiddelde oppervlaktetemperatuur zien. Het is niet erg heet op een warme, maar verkoeling is ook niet aanwezig. Nabij de Molenweg (afbeelding in het midden) is meer ruimte voor groen en dit zorgt voor een lagere oppervlaktetemperatuur tijdens hete dagen. De rechterafbeelding geeft de openbare inrichting weer nabij de kruising Herman Kuijkstraat / Rijksstraatweg. Hier is geen ruimte voor groen met als gevolg dat hoge oppervlaktetemperaturen worden waargenomen. Door bij (her)ontwikkelingen meer ruimte te geven aan groenvoorzieningen kan hittestress bestreden worden en zal de leefbaarheid van de locatie toenemen.

Figuur 7. Thermisch infrarood satellietbeeld van een deel in de kern Geldermalsen. Datum satellietbeeld 26 juli 2018. Onder het satellietbeeld zijn drie buurten weergegeven met ieder een ander openbare inrichting. Onze referentie: D10005798:18 - Datum: 15 april 2020

11 van 49

ANALYSE NAAR HITTESTRESS IN GEMEENTE WESTBETUWE

In de kern Geldermalsen liggen een aantal gebouwen met een kwetsbare functie op locaties waar ook hitteeilanden waargenomen worden. In het beschreven hitte-eiland ter hoogte van de Poppenbouwing ligt een distributiecentrum van Albert-Heijn. Daarnaast ligt er een MBO ter hoogte van het als derde beschreven hitteeiland, nabij het treinstation. Kernen Haaften, Hellouw en Tuil In de kern Haaften is één hitte-eiland waar te nemen ter hoogte van de Hertog Karelweg. Temperaturen reiken hier op een hete dag, als die van 26 juli 2018, tot de 40°C. Op basis van de luchtfoto blijkt dat hier een klein bedrijventerrein gevestigd is en daarmee een potentieel risico voor de arbeidsproductiviteit. Dit bedrijventerrein kent veel verharding en relatief weinig groen. Deze verhouding zorgt voor het opwarmen van de bodem en de omgeving. Dit hitte-eiland komt nog duidelijker naar voren door de aanwezigheid van een haven met toegang tot de Waal. Het aanwezige water heeft een verkoelend effect en temperaturen kunnen meer dan 15°C lager zijn. Dit verkoelende effect is ook zichtbaar bij de Crobsche Waard, gelegen tussen de kernen Haaften en Hellouw. Hoge oppervlaktetemperaturen zijn buiten de kern Haaften niet waargenomen en verdere differentiatie wordt met name veroorzaakt door het al dan niet braak liggen van akkers.

In de kernen Hellouw en Tuil worden vanwege de landelijke ligging geen hitte-eiland waargenomen. Daarmee zijn er ook geen gebouwen met een kwetsbare functie die gelegen zijn op een locatie met hittestress. Buiten de kern wordt verdere differentiatie met name veroorzaakt door het al dan niet braak liggen van akkers. Kern Herwijnen In de kern Herwijnen wordt vanwege de landelijke ligging geen hitte-eiland waargenomen. Daarmee zijn er ook geen gebouwen met een kwetsbare functie die gelegen zijn op een locatie met hittestress. Buiten de kern wordt verdere differentiatie met name veroorzaakt door het al dan niet braak liggen van akkers. Kernen Heukelum en Spijk Net als voor de kern Herwijnen, worden voor de kernen Heukelum en Spijk vanwege de landelijke ligging geen hitte-eiland waargenomen. Daarmee zijn er ook geen gebouwen met een kwetsbare functie die gelegen zijn op een locatie met hittestress. Daarnaast is het verkoelende effect van rivier de Linge zichtbaar. Kern Meteren In de kern Meteren zijn geen hitte-eilanden waar te nemen. Eén gebied is wel zichtbaar een stuk warmer dan omliggend terrein. Dit gebied ligt ten zuiden van de Bentickshof. Uit analyse van de luchtfoto blijkt dat dit een ontwikkellocatie is en deze vermoedelijk ten tijde van het ingevlogen satellietbeeld braak lag (Figuur 8).

Bij een openbare inrichting waarin ruimte voor groen is meegenomen, zal in de toekomst de kans op hittestress voor deze ontwikkellocatie afnemen.

Figuur 8. Thermisch infrarood satellietbeeld (links) en de luchtfoto (rechts) van dezelfde locatie.

Onze referentie: D10005798:18 - Datum: 15 april 2020

12 van 49

ANALYSE NAAR HITTESTRESS IN GEMEENTE WESTBETUWE

Dat een warm braakliggend terrein getransformeerd kan worden tot een wijk met verkoeling tonen recent ontwikkelde delen van De Plantage als De Bastide en De Buitenplaats aan. Figuur 9 laat zien dat de oppervlaktetemperatuur in delen van De Plantage een aantal graden lager liggen dan omliggende gebieden. Uit analyse van de luchtfoto blijkt dat er bij de ontwikkeling van deze wijk veel ruimte is gereserveerd voor groen en water. Dit zorgt voor veel verkoeling tijdens hete dagen in de wijk. Door bij nog te ontwikkelen gebieden eveneens ruimte te reserveren voor groen en water wordt tijdens hete dagen het risico op hittestress in de wijk aanmerkelijk lager.

Figuur 9. Thermisch infrarood satellietbeeld van delen van De Plantage in de kern Meteren. Noordelijk deel is al ontwikkeld (De Bastide en De Buitenplaats) en zuidelijk moet nog ontwikkeld worden. Datum satellietbeeld 26 juli 2018

In de kern Meteren zijn geen gebouwen in een hitte-eiland aanwezig met een potentieel risico. Kernen Varik, Ophemert, Heesselt en Zennewijen In de kernen Varik, Ophemert, Heesselt en Zennewijnen worden vanwege de landelijke ligging geen hitteeiland waargenomen. Daarmee zijn er ook geen gebouwen met een kwetsbare functie die gelegen zijn op een locatie met hittestress. Buiten de kern wordt verdere differentiatie met name veroorzaakt door het al dan niet braak liggen van akkers. Daarnaast heeft de het water van rivier De Waal, aan de rand van de kern, gedurende de dage een verkoelend effect op de omgeving. Gedurende de nacht heeft het water juist een verwarmend effect. Kern Vuren In de kern Vuren is één hitte-eiland waar te nemen ter hoogte van de kruising N830 / N848. Temperaturen reiken hier op een hete dag, als die van 26 juli 2018, tot de 38°C. Op basis van de luchtfoto blijkt dat hier een bedrijventerrein gevestigd is en daarmee een potentieel risico voor de arbeidsproductiviteit. Dit bedrijventerrein kent veel verharding en relatief weinig groen. Deze verhouding zorgt voor het opwarmen van de bodem en de omgeving. Hoge oppervlaktetemperaturen zijn buiten de kern vuren niet waargenomen en verdere differentiatie wordt met name veroorzaakt door het al dan niet braak liggen van akkers. Onze referentie: D10005798:18 - Datum: 15 april 2020

13 van 49

ANALYSE NAAR HITTESTRESS IN GEMEENTE WESTBETUWE

Kern Waardenburg, Neerijnen en Opijnen In de kern Waardenburg is, net als bij kern Vuren, één hitte-eiland waar te nemen ter hoogte van de Achterweg nabij de A2. Temperaturen reiken hier op een hete dag, als die van 26 juli 2018, tot de 37°C. Op basis van de luchtfoto blijkt dat hier een bedrijventerrein gevestigd is en daarmee een potentieel risico voor de arbeidsproductiviteit. Dit bedrijventerrein kent veel verharding en relatief weinig groen. Deze verhouding zorgt voor het opwarmen van de bodem en de omgeving. Hoge oppervlaktetemperaturen zijn buiten de kern vuren niet waargenomen en verdere differentiatie wordt met name veroorzaakt door het al dan niet braak liggen van akkers. In de kernen Neerijnen en Opijnen worden vanwege de landelijke ligging geen hitte-eiland waargenomen. Daarmee zijn er ook geen gebouwen met een kwetsbare functie die gelegen zijn op een locatie met hittestress. Buiten de kern wordt verdere differentiatie met name veroorzaakt door het al dan niet braak liggen van akkers.

2.4

Opwarming oppervlaktewater

Een toename van zomerse en tropische dagen heeft gevolgen voor het oppervlaktewater. Tijdens langdurig warme periodes kan met name stilstaand oppervlaktewater sterk opwarmen. Ook bij langdurige droogte verdampt veel water, neemt het volume af en warmt water sneller op. Dit kan nadelige effecten hebben voor de waterkwaliteit, mogelijk met nadelige effecten voor ecologie en recreatie tot gevolg. De klimaateffectatlas toont de langste aaneengesloten periode van dagen per jaar, waarin de watertemperatuur hoger is dan 20°C. Vanaf die temperatuur gedijen (ongewenste) exotische planten en dieren, blauwalgen, ziekteverwekkers- en -verspreiders beter. Oppervlaktewater dat méér dan drie meter diep is, is niet opgenomen in het kaartbeeld van de klimaateffectatlas. Weersinvloeden en locatie specifieke factoren zoals waterdiepte en bebouwingsdichtheid zijn opgenomen in het rekenmodel.

Figuur 10. Langste opeenvolgende reeks dagen met oppervlaktewater > 20 ºC; huidig (links) en in 2050 (rechts) (bron: klimaateffectatlas, geraadpleegd op 10 april 2020) Onze referentie: D10005798:18 - Datum: 15 april 2020

14 van 49

ANALYSE NAAR HITTESTRESS IN GEMEENTE WESTBETUWE

Hoe kwetsbaar is gemeente West-Betuwe? In Figuur 10 (vorige pagina) is de opwarming van het oppervlaktewater in de gemeente weergegeven met een doorkijk naar 2050. Het aantal opeenvolgende dagen waarop het oppervlaktewater warmer is dan 20 ºC zal naar verwachtingen toenemen. Momenteel is er sprake van 10 tot 20 opeenvolgende dagen met oppervlaktewater boven deze waarde voor een aantal oppervlaktewateren binnen de gemeente. In klimaatscenario WH2050 is aangegeven dat dit op kan lopen tot meer dan 30 tot 40 opeenvolgende dagen. Zoals hierboven beschreven kan dit nadelige effecten hebben op de waterkwaliteit, ecologie, flora en fauna.

2.5

Digitale ontsluiting en relatie met regionale stresstesten

De resultaten zijn, naast deze rapportage en bijlagen, ook online ontsloten via Storymaps. Storymaps is een interactief webportaal waarop kaarten en teksten kunnen worden weergegeven. Dat biedt de mogelijkheid om in en uit te zoomen. De digitale omgeving van Storymaps is niet alleen om eenvoudig in schaalniveau te kunnen wisselen, maar het is ook een uitgelezen tool om gedurende het proces informatie voor betrokkenen eenvoudig te ontsluiten en te downloaden. De resultaten kunt u online raadplegen middels deze link.

Figuur 11. De online ontsluiting van de analyse naar hittestress in gemeente West-Betuwe.

Deze analyse naar hittestress is op lokale schaal uitgevoerd en kent een hoog detailniveau. Daarnaast zijn, op een hogere regionale schaal, analyses beschikbaar waarin de effecten van klimaatverandering in beeld gebracht worden voor de Regio Rivierenland. Deze resultaten zijn online te raadplegen middels deze link. Het Waterschap Rivierland heeft eveneens een vergelijkbare regionale analyse online beschikbaar gesteld en deze is te raadplegen door deze link. De uitgevoerde lokale analyse naar hittestress is een nuttige verdieping naar de reeds bestaande analyse die een regionale insteek kennen.

Onze referentie: D10005798:18 - Datum: 15 april 2020

15 van 49

ANALYSE NAAR HITTESTRESS IN GEMEENTE WESTBETUWE

CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN

3.1

Conclusies

De analyse naar hittestress in gemeente West-Betuwe heeft zicht gericht op het aantal zomerse en tropische dagen, hittestress door warme nachten, de oppervlaktetemperatuur op een hete dag en opwarming van oppervlaktewater. Uit deze analyse kan opgemaakt worden dat het aantal zomerse dagen en tropische dagen per jaar toeneemt. Daarnaast zal ook het aantal nachten met hittestress toenemen. Ruimtelijke kenmerken van bebouwde gebieden (veel verharding, weinig groen) dragen hier in grote mate aan bij. Het aantal opeenvolgende dagen waarop het oppervlaktewater warmer is dan 20 ºC zal naar verwachtingen toenemen. Uit analyse naar de oppervlaktetemperatuur op een hete dag (26 juli 2018 12:30) komen een aantal hitteeilanden naar voren. In totaal zijn op basis van de hitte-analyse acht hitte-eilanden te identificeren in de gemeente West-Betuwe, waarvan drie in de kern Geldermalsen (Figuur 12). Naast deze hitte-eilanden komt in het regionaal warmtebeeld naar voren dat veel bedrijventerreinen, enkele woonwijken, (her)ontwikkellocaties en buitengebieden warmer dan omliggende gebieden zijn. Uit analyse van de luchtfoto blijkt dat op bedrijventerreinen en soms ook woonwijken in verhouding weinig groen en veel verharding aanwezig is. Een laag aandeel betekent dat er weinig verdamping plaats zal vinden, wat resulteert in een gereduceerd verkoelend effect.

Ook sommige locaties in het buitengebied komen als hittegevoelig naar voren. Op bijvoorbeeld braakliggende gronden verdampt bodemvocht relatief snel, waardoor deze gronden in vergelijking met begroeiende gronden sneller opwarmen. De volgende acht gebieden komen als hittegevoelig naar voren: 1. Het bedrijventerrein aan de Industrieweg met potentieel risico op vermindering arbeidsproductiviteit (Asperen); 2. Het bedrijventerrein ter hoogte van de Industrieweg / Parkweg. In dit hittegevoelige gebied liggen twee gebouwen met een kwetsbare gebruikersfunctie (Beesd); 3. Een groot bedrijventerrein met een distributiecentrum van Albert-Heijn ter hoogte van de Poppenbouwing (Geldermalsen); 4. In de kern Geldermalsen aan weerszijde van de J.F. Kennedylaan ter hoogte van de Randweg. Veel verharding en dakoppervlak waarbij het voornamelijk om bedrijven gaat (Geldermalsen); 5. Het gebied ten westen van treinstation Geldermalsen. In dit hittegevoelige gebied ligt een bedrijventerrein en MBO-school (Geldermalsen). 6. Het gebied ter hoogte van de Hertog Karelweg. Hier is een klein bedrijventerrein gevestigd en daarmee kent dit gebied een potentieel risico in daling van de arbeidsproductiviteit (Haaften); 7. Het gebied ter hoogte van de kruising N830 / N848.

Hier is een bedrijventerrein gevestigd en daarmee kent dit gebied een potentieel risico in daling van de arbeidsproductiviteit (Vuren); 8. Het gebied ter hoogte van de Achterweg nabij de A2. Hier is een bedrijventerrein gevestigd en daarmee kent dit gebied een potentieel risico in daling van de arbeidsproductiviteit (Waardenburg)

Figuur 12. Resultaten hitte-analyse oppervlaktetemperatuur (Satellietbeeld van 26-07-2018, 12:30) Onze referentie: D10005798:18 - Datum: 15 april 2020

16 van 49

ANALYSE NAAR HITTESTRESS IN GEMEENTE WESTBETUWE

3.2 •

•

Aanbevelingen

Uit de analyse kwamen een aantal hitte-eilanden naar voren waar mogelijk sterke hittestress ervaren wordt. Wij bevelen aan om nader onderzoek naar deze (potentiele) knelpunten te verrichten. De herkenbaarheid van deze hitte-eilanden in de praktijk kan getoetst worden. Daarnaast kan beoordeelt worden of deze knelpunten een probleem of acceptabel zijn. Om deze hitte-eilanden te bestrijden kan met een hitte-model de lucht- en gevoelstemperatuur in beeld gebracht worden. Op deze manier wordt de mate van hittestress gedetailleerd in beeld gebracht en kan een effectieve maatregel genomen worden om de mate van hittestress te verminderen. Naast hittestress zijn er mogelijk ook andere klimaateffecten die optreden. Door de hitteanalyse te verbinden met andere knelpunten en kansen als gevolg van klimaatverandering (wateroverlast door extreme neerslag, overstromingsrisico of verdroging) kan door middel van een integrale aanpak een gebied ingedeeld worden zodat meerdere klimaateffecten verminderd voorkomen. Opstellen klimaatadaptatiestrategie; hoe zorgen we voor een klimaatbestendig gemeente West-Betuwe in 2050? Door een klimaatstrategie op te stellen wordt de aanpak van de klimaateffecten concreet. Een passend doel en strategie is nodig om de klimaateffecten (en hittestress) te verminderen.

De hittetrits kan u daar bij helpen Opnemen eventuele hittemaatregelen in het meerjarenuitvoeringsprogramma van de gemeente WestBetuwe (werk-met-werk maken)

Figuur 13. De hittetrits; blokkeren, ventileren en verkoelen.

Onze referentie: D10005798:18 - Datum: 15 april 2020

17 van 49

ANALYSE NAAR HITTESTRESS IN GEMEENTE WESTBETUWE

BIJLAGEN

Onze referentie: D10005798:18 - Datum: 15 april 2020

18 van 49

ANALYSE NAAR HITTESTRESS IN GEMEENTE WESTBETUWE

BIJLAGE A METHODEBESCHRIJVING KWETSBAARHEIDSANALYES Hieronder is voor het klimaataspect hitte de gevolgde analysemethoden beschreven.

HITTE Voor het in beeld brengen van de hittegevoeligheid van de gemeente is gebruik gemaakt van een satellietbeeld in het thermisch infrarode spectrum. De sensorwaarden van dit satellietbeeld zijn gebruikt om de oppervlaktetemperatuur te berekenen. De temperatuurwaarden die hier uit voortkomen zijn bedoelt om de verschillen binnen de gemeente en binnen kernen te kunnen differentiëren. Hieronder is deze methodiek toegelicht. Satellietbeeld thermisch infrarood In de stresstest is gebruik gemaakt van een thermisch infrarode opname van de Landsat 8 satelliet. Het grote voordeel van deze opname is dat het in één oogopslag een waarheidsgetrouw en gemeente dekkend totaalbeeld geeft van de op dat moment heersende warmteverschillen. Het is dus in zekere zin op te vatten als een praktijkmeting. Daarbij moet wel in acht worden genomen dat de Landsat opname enkel de (ruwe) sensorwaarden bevat van de oppervlaktetemperatuur zoals gemeten door de satelliet. In de hittestress-ananlyse zijn de sensorwaarden omgezet naar oppervlaktetemperatuur door middel van een aantal wiskundige formules. Allereerst is de temperatuur aan de ‘top van de atmosfeer’ (ongeveer 100km hoogte) vastgesteld. Aan de top van de atmosfeer kan de balans tussen de inkomende straling van de zon en de uitgaande straling vanuit de aarde berekend worden.

Samen met temperatuurconstanten gemeten door de satelliet kan deze temperatuur aan de top van de atmosfeer bepaald worden. De tweede stap is om de emisssiviteit (in andere woorden de mate van uitgestraalde warmte) van het aardoppervlak vast te stellen aan de hand van de mate van vegetatie per gebied. Vegetatie gebruikt een groot deel van zichtbaar licht voor fotosynthese en kaatst dit licht dus nauwelijks terug, dit terwijl nabij-infrarood licht niet gebruikt wordt en dus geheel wordt teruggekaatst. De teruggekaatste straling van zichtbaar en nabij-infrarood licht wordt door de satelliet gemeten, zodoende kan het verschil in deze teruggekaatste straling worden bepaald. Aan de hand hiervan kan de absorptie van licht door het aardse oppervlak en via een vaste omrekenmodule de emissiviteit van warmte aan het aardoppervlak vastgesteld worden. Tot slot is met behulp van deze berekende emissiviteit, de temperatuur aan de top van de atmosfeer omgezet in oppervlaktetemperatuur. De opnamecyclus van de Landsat 8 satelliet bedraagt 16 dagen. De omloopbaan van de satelliet om de aarde heeft enige overlap met zichzelf, waardoor het voor de meeste plaatsen mogelijk is om ongeveer elke 8 dagen een opname te verkrijgen. De opnamebaan is zo ingesteld dat, boven de Benelux, de opname altijd om 10:30 (UTC) wordt gemaakt. Dit komt vervolgens overeen met 11:30 (wintertijd) of 12:30 (zomertijd).

Een satellietopname is in principe alleen bruikbaar voor de op dat moment onbewolkte gebieden in het opnamebeeld.

Onze referentie: D10005798:18 - Datum: 15 april 2020

19 van 49

ANALYSE NAAR HITTESTRESS IN GEMEENTE WESTBETUWE

BIJLAGE B OPPERVLAKTETEMPERATUREN

Onze referentie: D10005798:18 - Datum: 15 april 2020

21 van 49

Hittestress-analyse Oppervlaktetemperatuur op 26 juli 2018, 12.30u.

Gemeente West-Betuwe

Legenda Gemeentegrens Wijkgrenzen

Oppervlaktetemperatuur (in °C) 23

Toelichting: Hittestress is de mate van hinder die wordt ondervonden door overmatige warmte. Dit kan leiden tot een verminderde arbeidsproductiviteit en verhoogde kans op overlijden Hittestress is persoonsgebonden. De oppervlaktetemperatuur en luchttemperatuur zijn meetbaar, maar de gevoelstemperatuur is per persoon anders. Dit geldt ook voor de mate waarin mensen bestand zijn tegen uv-straling en luchtvochtigheid. De in de kaart weergegeven oppervlaktetemperaturen hebben betrekking op de zogenoemde stralingstemperatuur van het oppervlak. Daarnaast is de door de mens ervaren temperatuur afhankelijk van de luchtvochtigheid, windsnelheid en temperratuur van de aangevoerde lucht. opdrachtgever:

Gemeente West-Betuwe

datum:

27-Feb-20

schaal (A3):

Esri Nederland, beeldmateriaal.nl

1:90,000

1,750

3,500

C03131.000144 ES

5,250 Meters

Hittestress-analyse Oppervlaktetemperatuur op 26 juli 2018, 12.30u.

Gemeente West-Betuwe

Legenda Gemeentegrens Wijkgrenzen

Oppervlaktetemperatuur (in °C)

Asperen

Gemeente West-Betuwe

datum:

27-Feb-20

schaal (A3):

Esri Nederland, beeldmateriaal.nl

1:8,000

150

300

C03131.000144

450 Meters

Hittestress-analyse Oppervlaktetemperatuur op 26 juli 2018, 12.30u.

Gemeente West-Betuwe

Legenda Gemeentegrens Wijkgrenzen

Oppervlaktetemperatuur (in °C)

Beesd

Rhenoy Acquoy

Rumpt

Toelichting:

Enspijk

Deil

Gellicum

Hittestress is de mate van hinder die wordt ondervonden door overmatige warmte. Dit kan leiden tot een verminderde arbeidsproductiviteit en verhoogde kans op overlijden Hittestress is persoonsgebonden. De oppervlaktetemperatuur en luchttemperatuur zijn meetbaar, maar de gevoelstemperatuur is per persoon anders. Dit geldt ook voor de mate waarin mensen bestand zijn tegen uv-straling en luchtvochtigheid. De in de kaart weergegeven oppervlaktetemperaturen hebben betrekking op de zogenoemde stralingstemperatuur van het oppervlak. Daarnaast is de door de mens ervaren temperatuur afhankelijk van de luchtvochtigheid, windsnelheid en temperratuur van de aangevoerde lucht. opdrachtgever:

Gemeente West-Betuwe

datum:

27-Feb-20

schaal (A3):

Esri Nederland, beeldmateriaal.nl

1:28,000

550

1,100

C03131.000144 ES

1,650 Meters

Hittestress-analyse Oppervlaktetemperatuur op 26 juli 2018, 12.30u.

Gemeente West-Betuwe

Legenda Gemeentegrens Wijkgrenzen

Oppervlaktetemperatuur (in °C) 23

Toelichting: Hittestress is de mate van hinder die wordt ondervonden door overmatige warmte. Dit kan leiden tot een verminderde arbeidsproductiviteit en verhoogde kans op overlijden

Tricht

Deil

Hittestress is persoonsgebonden. De oppervlaktetemperatuur en luchttemperatuur zijn meetbaar, maar de gevoelstemperatuur is per persoon anders. Dit geldt ook voor de mate waarin mensen bestand zijn tegen uv-straling en luchtvochtigheid. De in de kaart weergegeven oppervlaktetemperaturen hebben betrekking op de zogenoemde stralingstemperatuur van het oppervlak. Daarnaast is de door de mens ervaren temperatuur afhankelijk van de luchtvochtigheid, windsnelheid en temperratuur van de aangevoerde lucht.

Buurmalsen

Geldermalsen

opdrachtgever:

Gemeente West-Betuwe

datum:

27-Feb-20

schaal (A3):

Esri Nederland, beeldmateriaal.nl

1:22,000

430

C03131.000144

860

1,290 Meters

Hittestress-analyse Oppervlaktetemperatuur op 26 juli 2018, 12.30u.

Gemeente West-Betuwe

Legenda Gemeentegrens

Tricht

Beesd

Rhenoy Acquoy

Rumpt

Enspijk

Wijkgrenzen

Oppervlaktetemperatuur (in °C)

Deil Geldermalsen

Gellicum

Gemeente West-Betuwe

datum:

27-Feb-20

schaal (A3):

Esri Nederland, beeldmateriaal.nl

1:28,000

550

1,100

C03131.000144 ES

1,650 Meters

Hittestress-analyse Oppervlaktetemperatuur op 26 juli 2018, 12.30u.

Gemeente West-Betuwe

Legenda

Buurmalsen

Tricht

Gemeentegrens Wijkgrenzen

Oppervlaktetemperatuur (in °C) 23

Geldermalsen

Meteren

opdrachtgever:

Gemeente West-Betuwe

datum:

27-Feb-20

schaal (A3):

Esri Nederland, beeldmateriaal.nl

1:18,000

350

C03131.000144

700

1,050 Meters

Hittestress-analyse Oppervlaktetemperatuur op 26 juli 2018, 12.30u.

Gemeente West-Betuwe

Legenda Gemeentegrens Wijkgrenzen

Oppervlaktetemperatuur (in °C)

Waardenburg

Hellouw Tuil

Toelichting: Hittestress is de mate van hinder die wordt ondervonden door overmatige warmte. Dit kan leiden tot een verminderde arbeidsproductiviteit en verhoogde kans op overlijden

Haaften

Gemeente West-Betuwe

datum:

27-Feb-20

schaal (A3):

Esri Nederland, beeldmateriaal.nl

1:22,000

430

C03131.000144

860

1,290 Meters

Asperen

Acquoy

Rhenoy

Rumpt

Gellicum

Hittestress-analyse Oppervlaktetemperatuur op 26 juli 2018, 12.30u.

Gemeente West-Betuwe

Legenda

Heukelum

Gemeentegrens Wijkgrenzen

Oppervlaktetemperatuur (in °C) 23

Toelichting: Hittestress is de mate van hinder die wordt ondervonden door overmatige warmte. Dit kan leiden tot een verminderde arbeidsproductiviteit en verhoogde kans op overlijden

Vuren

Herwijnen

Hellouw

Gemeente West-Betuwe

datum:

27-Feb-20

schaal (A3):

Esri Nederland, beeldmateriaal.nl

1:28,000

550

1,100

C03131.000144 ES

1,650 Meters

Hittestress-analyse Oppervlaktetemperatuur op 26 juli 2018, 12.30u.

Gemeente West-Betuwe

Legenda Gemeentegrens Wijkgrenzen

Oppervlaktetemperatuur (in °C)

Heukelum

Spijk

Gemeente West-Betuwe

datum:

27-Feb-20

schaal (A3):

Esri Nederland, beeldmateriaal.nl

1:22,000

430

C03131.000144

860

1,290 Meters

Tricht

Buurmalsen

Hittestress-analyse Oppervlaktetemperatuur op 26 juli 2018, 12.30u.

Deil

Gemeente West-Betuwe

Legenda

Geldermalsen

Gemeentegrens Wijkgrenzen

Oppervlaktetemperatuur (in °C) 23

Meteren

Toelichting: Hittestress is de mate van hinder die wordt ondervonden door overmatige warmte. Dit kan leiden tot een verminderde arbeidsproductiviteit en verhoogde kans op overlijden

Est

Gemeente West-Betuwe

datum:

27-Feb-20

schaal (A3):

Esri Nederland, beeldmateriaal.nl

1:20,000

400

C03131.000144

800

1,200 Meters

Hittestress-analyse Oppervlaktetemperatuur op 26 juli 2018, 12.30u.

Gemeente West-Betuwe

Legenda Gemeentegrens

Est

Wijkgrenzen

Oppervlaktetemperatuur (in °C)

Zennewijnen Ophemert

Opijnen Varik

Heesselt

opdrachtgever:

Gemeente West-Betuwe

datum:

27-Feb-20

schaal (A3):

Esri Nederland, beeldmateriaal.nl

1:26,000

510

1,020

C03131.000144 ES

1,530 Meters

Hittestress-analyse

Heukelum

Oppervlaktetemperatuur op 26 juli 2018, 12.30u.

Gemeente West-Betuwe

Legenda Gemeentegrens Wijkgrenzen

Oppervlaktetemperatuur (in °C)

Spijk

Vuren

opdrachtgever:

Gemeente West-Betuwe

datum:

27-Feb-20

schaal (A3):

Esri Nederland, beeldmateriaal.nl

1:22,000

430

C03131.000144

860

1,290 Meters

Hittestress-analyse

Geldermalsen

Oppervlaktetemperatuur op 26 juli 2018, 12.30u.

Gemeente West-Betuwe

Meteren

Legenda Gemeentegrens Wijkgrenzen

Oppervlaktetemperatuur (in °C)

Est

Waardenburg

Neerijnen Opijnen

Tuil

Toelichting:

Heesselt

Haaften

opdrachtgever:

Gemeente West-Betuwe

datum:

27-Feb-20

schaal (A3):

Esri Nederland, beeldmateriaal.nl

1:28,000

550

1,100

C03131.000144 ES

1,650 Meters

ANALYSE NAAR HITTESTRESS IN GEMEENTE WESTBETUWE

BIJLAGE C OPPERVLAKTETEMPERATUREN MET KWETSBARE GEBOUWEN

Onze referentie: D10005798:18 - Datum: 15 april 2020

35 van 49

Hittestress-analyse Oppervlaktetemperatuur op 26 juli 2018, 12.30u. Kwetsbare gebouwen

Gemeente West-Betuwe

Legenda

Gemeentegrens Wijkgrenzen

Oppervlaktetemperatuur (in °C) 23

Kwetsbare gebouwen Overige gebouwen (o.a. woningen) Verzorging Ontmoetingsplek Vrije tijd (Restaurant, Zwembad, etc.) Werkplek (Kantoor, Loods, etc.) School

Gemeente West-Betuwe

datum:

27-Feb-20

schaal (A3):

Esri Nederland, beeldmateriaal.nl

1:90,000

1,750

3,500

C03131.000144 ES

5,250 Meters

Hittestress-analyse Oppervlaktetemperatuur op 26 juli 2018, 12.30u. Kwetsbare gebouwen

Gemeente West-Betuwe

Legenda

Gemeentegrens Wijkgrenzen

Oppervlaktetemperatuur (in °C)

Asperen

Kwetsbare gebouwen Overige gebouwen (o.a. woningen) Verzorging Ontmoetingsplek Vrije tijd (Restaurant, Zwembad, etc.) Werkplek (Kantoor, Loods, etc.) School

Gemeente West-Betuwe

datum:

27-Feb-20

schaal (A3):

Esri Nederland, beeldmateriaal.nl

1:8,000

150

300

C03131.000144

450 Meters

Hittestress-analyse Oppervlaktetemperatuur op 26 juli 2018, 12.30u. Kwetsbare gebouwen

Gemeente West-Betuwe

Legenda

Gemeentegrens Wijkgrenzen

Oppervlaktetemperatuur (in °C) 23

Kwetsbare gebouwen Overige gebouwen (o.a. woningen) Verzorging Ontmoetingsplek Vrije tijd (Restaurant, Zwembad, etc.) Werkplek (Kantoor, Loods, etc.) School

Beesd

Rhenoy Acquoy

Rumpt

Toelichting:

Enspijk

Deil

Gellicum

Gemeente West-Betuwe

datum:

27-Feb-20

schaal (A3):

Esri Nederland, beeldmateriaal.nl

1:28,000

550

1,100

C03131.000144 ES

1,650 Meters

Hittestress-analyse Oppervlaktetemperatuur op 26 juli 2018, 12.30u. Kwetsbare gebouwen

Gemeente West-Betuwe

Legenda

Gemeentegrens Wijkgrenzen

Oppervlaktetemperatuur (in °C) 23

Kwetsbare gebouwen Overige gebouwen (o.a. woningen) Verzorging Ontmoetingsplek Vrije tijd (Restaurant, Zwembad, etc.) Werkplek (Kantoor, Loods, etc.) School

Toelichting: Hittestress is de mate van hinder die wordt ondervonden door overmatige warmte. Dit kan leiden tot een verminderde arbeidsproductiviteit en verhoogde kans op overlijden

Tricht

Deil

Buurmalsen

Geldermalsen

opdrachtgever:

Gemeente West-Betuwe

datum:

27-Feb-20

schaal (A3):

Esri Nederland, beeldmateriaal.nl

1:22,000

430

C03131.000144

860

1,290 Meters

Hittestress-analyse Oppervlaktetemperatuur op 26 juli 2018, 12.30u. Kwetsbare gebouwen

Gemeente West-Betuwe

Legenda

Gemeentegrens Wijkgrenzen

Tricht Oppervlaktetemperatuur (in °C)

Beesd

Rhenoy Acquoy

Rumpt

Enspijk

Deil Geldermalsen

Gellicum

Kwetsbare gebouwen Overige gebouwen (o.a. woningen) Verzorging Ontmoetingsplek Vrije tijd (Restaurant, Zwembad, etc.) Werkplek (Kantoor, Loods, etc.) School

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://gemeenteraad.westbetuwe.nl/api/v1/meetings/292/documents/6153