Inspreken vereniging behoud Lingelandschap over bomenbeleid 10-09-2024.pdf

Aan wethouder Hartman en raadsleden gemeente West Betuwe, Gemeente West Betuwe Postbus 112 4190 CC Geldermalsen Geldermalsen, 9 september 2024 Per mail aan: bestuurssecretariaat@westbetuwe.nl; griffie @westbetuwe.nl Betreft: Inbreng VBL bij oordeelvormende vergadering over Bomenbeleid gemeente West Betuwe 10 september 2024

Bomen zijn belangrijk! Geachte wethouder Hartman en geachte raadsleden, De VBL waardeert het Programma Bomen waarin bomen als een wezenlijk en waardevol onderdeel van onze leefomgeving worden gezien. Het geeft inzicht in de meerwaarde van groen. Een belangrijk stuk en noodzakelijk om ons bomenbestand te beheren en te versterken. Bomen mogen weer oud worden, want ze nemen toe in waarde. En gelukkig wil de gemeente ook investeren in een uitbreiding van het aantal bomen, zowel in het openbaar gebied als op privé terreinen. Positief is ook het betrekken van inwoners bij het samenstellen van de Waardevolle Bomenlijst. We hebben wel wat aanbevelingen en tot slot nog een vraag. 1. Breid de visie uit door boomstructuren ook in het buitengebied toe te passen. Het bomenbeleid is bij uitstek een middel om de ambities van het LOP te verwezenlijken. 2. Wacht niet te lang met de uitvoering van dit beleid. Hoe eerder hoe beter, want de nieuwe bomen groeien en de extra kroonbedekking wordt dan veel eerder bereikt. Bovendien verandert het karakter van het Rivierenlandschap in een hoog tempo doordat het gebied steeds intensiever gebruikt wordt. Denk daarbij aan alle ruimte claims in de komende jaren. 3. 83% van de inwoners vindt dat de gemeente zijn best moet doen waardevolle bomen in tuinen goed te beschermen.

Daar valt veel winst te behalen, want er verdwijnen regelmatig mooie bomen en dat is een groot verlies. Zet bijvoorbeeld ook bomen die beeldbepalend zijn en jonger dan 50 jaar op de Waardevolle bomenlijst (bv gemeente Delft). 4. Evalueer het vorige beleidsplan om inzicht te krijgen in de oorzaak van het verlies aan bomen. Er verdwijnen namelijk nog steeds meer bomen dan dat er bij komen. Als voorbeeld zagen we Spijk waar 538 bomen op de kaplijst stonden. Dat is ruim meer dan de helft van de bestaande 840 bomen. In Gellicum maar liefst 1052 van de 1360. De gemeente streeft nu naar meer behoud en zorgvuldig beheer, een goede ontwikkeling. 1

5. Bodemkwaliteit. De ontwikkeling van een gezonde bodem voor de groei van bomen kost tientallen jaren rust en ruimte. Juist die bodem is de basis van goede natuurontwikkeling. Cruciaal voor bomen is dat de bodemkwaliteit goed is, niet alleen de chemische kwaliteit, maar ook het bodemleven. Dat moet minstens zo goed beschermd en bevorderd worden als de bomen zelf. Wij stellen voor om dat als voorwaarde op te nemen. Ook de bomenposter Werken rond bomen uit handboek Bomen niet alleen als communicatiemiddel gebruiken, maar leidend. 6. Waterkwaliteit. Schoon en voldoende water is belangrijk voor bomen. Het is geen gemakkelijke taak om het water in de sloten schoon te krijgen en het peil goed te beheren. De waterkwaliteit is in 80% van de kleine sloten matig tot slecht. Zeker in ons waterrijke gebied een belangrijke factor voor de kwaliteit van het landschap. Bij droogte verslechtert de waterkwaliteit nog verder. 7. Bomen spelen een belangrijke rol bij allerlei groenverbindingen ons landschap, die dreigen te verdwijnen. De Groen-Blauwe Dooradering. Cruciale routes tussen de grotere groene gebieden om uitwisseling van soorten mogelijk te maken. 8. Graag het opsnoeien zoveel mogelijk beperken, zodat de boomstammen beschermd blijven (alleen snoeien aan de wegzijde, niet volledig tot op de stam snoeien). Bij het beheer van bomen langs wegen worden de takken tot 4,5 meter weggesnoeid.

Dat maakt dat de boomstammen volop in de zon komen te staan. Dat is erg slecht voor de vitaliteit en veel bomen verzwakken. Dat is ook inmiddels goed te zien bij bomen langs wegen. 9. Goed dat er is nagedacht over inheemse soorten. Let daarbij ook op de herkomst van het plantgoed. Veel plantmateriaal uit kwekerijen is vrijwel gelijk qua DNA waardoor het kwetsbaar is voor ziekten. Er is een DNA bank in Flevoland waar inheemse soorten uit Nederland worden vermeerderd. 10. Nieuwe aanplant niet allemaal in rijtjes i.v.m geringe waarde voor biodiversiteit, ook toepassen langs wegen. Op sommige plekken juist behoud van rijen populieren als cultureel erfgoed van de ruilverkaveling met in gedachten Marsman's 'Denkend aan Holland...... zie ik rijen ondenkbaar ijle populieren als pluimen aan de einder staan... ' 11. Nieuwe aanplant alvast plaatsen onder de oudere bomen. Dat verhoogt de kans dat ze aanslaan behoorlijk. Ook wordt daarmee voorkomen dat er lang een lege plek blijft (behoud biodiversiteit en migratieroutes). 12. Grote nieuwe bomen hebben een hogere kans op afsterven. Kies voor jonger plantmateriaal. Dat slaat eerder aan en groeit na enkele jaren sneller en beter op dan grotere boomaanplant.

2

13. Zorg voor een goede verankering in alle regelgevingen. Deze beleidsregels hebben alleen kracht wanneer deze zijn opgenomen in de regelgeving. Naast de APV zal het ook in de omgevingsplannen meegenomen moeten worden. Daarnaast ook opnemen in toetsingskaders voor vergunningverlening en handhaving. 14. Geef aan wie de regie gaat voeren bij de uitwerking van dit beleidsplan en het verwezenlijking van de ambities. Neem als voorbeeld De Zeek, waar een waardevol natuurgebied ernstig is aangetast en vernield. Dat moet niet nog eens gebeuren. 15. Kies als gemeente voor de hoogste ambitie en dus voor scenario 3. Nu al toegeven dat het hoogste niet bereikbaar is een strategische keuze en strookt niet met de ambities verwoord in dit plan. Of kies voor 2A en daarbij sneller en meer investeren in extra bomen. Die kunnen al de komende jaren gaan uitgroeien. 16. Als VBL pleiten wij ervoor dat de gemeente extra ambitie toont en regie voert over de inrichting van het landschap aan de hand van het LOP, met als uitwerking het bomenbeleidsplan. Een kans om met bomen het Rivierenlandschap te herstellen, te versterken, te verbeteren en toekomstbestendig te maken.

Meer groen maakt gezond en gelukkig! Tot slot een vraag: als West Betuwe de kroonbedekking in de kernen wil verdubbelen in 10 jaar tijd van 10 naar 20%, zijn dan de geplande 1750 nieuwe bomen wel genoeg? Er staan nu 18.000 bomen in de kernen die slechts 10% kroonbedekking geven. Dan zou je verwachten dat 1750 jonge bomen (en mogelijk 2000 extra bomen bij particulieren) niet genoeg zijn om de kronen te verdubbelen, ook al groeien de bestaande bomen door. Verblijf ik namens het bestuur van de Vereniging tot Behoud van het Lingelandschap. Hoogachtend, V. van Loon, secretaris VBL Postbus 131, 4190 CC Geldermalsen

3