IN126 Bijlage 1 Beeldkwaliteitplan Brede school en woningen Spijk 2018.pdf
Tekst van het document
Beeldkwaliteitplan
Brede school en woningen te Spijk
Lingewaal schets Brede school en woningen Spijk datum :14-09-2017
project nr. : 170406
Gemeente Lingewaal
Datum: 14 mei 2018
adviseurs in ruimtelijke ontwikkeling Postbus 479, 6800 AL Arnhem l T 026 357 69 11 I www.sab.nl
2
Beeldkwaliteitplan | Brede school en woningen | Spijk
Inhoud 1. Inleiding
1.1 Aanleiding
1.2 Doelstelling 1.3 Leeswijzer
2. Relatie met de Nota Ruimtelijke kwaliteit 2.1 Nota ruimtelijke kwaliteit
2.2 Gebiedscriteria woongebied 2.3 Criteria objecten
3. Beeldkwaliteit
3.1 Openbare ruimte
4 4 4 4
6 6 7 7
9 9
3.2 Inrichting van de kavels
11
3.3 Beeldkwaliteit school(woningen)
15
3.3 Beeldkwaliteit woningen
Beeldkwaliteitplan| Brede school en woningen | Spijk
13
3
1. Inleiding 1.1 Aanleiding
1.2 Doelstelling
nieuwe onderwijsvoorziening te realiseren in Spijk.
een stedenbouwkundig plan opgesteld, dat ruimte biedt
De gemeente Lingewaal heeft het voornemen om een Deze ontwikkeling vindt plaats in het kader van de
uitvoering van “Het Manifest van Lingewaal”. In dit
manifest is vastgelegd dat de gemeente zorgt voor
basisvoorzieningen in de kernen, om zo de leefbaarheid en toekomstbestendigheid van de kernen te
waarborgen. In de kern Spijk is behoefte aan een brede
school, die onderdak zal bieden aan een peuterspeelzaal en aan CBS De Hoeksteen, die nu gevestigd is aan de Spijkse Kweldijk 94.
Voor de beoogde ontwikkeling binnen het plangebied is aan de brede school en 9 woningen in verschillende prijscategorieën. In het stedenbouwkundig plan is de school tussen het dorpshuis en het landschap gesitueerd. Een doodlopend straatje ontsluit de
woningen. Een aantal woningen heeft uitzicht op
het omringende landschap en vormt daarmee de
dorpsrand van Spijk. Het stedenbouwkundig plan is hiernaast afgebeeld en zal worden vertaald in een bestemmingsplan.
De gemeente heeft voor de brede school de locatie
Samen met het bestemmingsplan zal het
school, wil de gemeente hier maximaal 15 woningen
daarmee enerzijds een inspiratiedocument voor de
achter het dorpshuis op het oog. Naast een brede
realiseren. Een deel van deze woningen kan worden
gerealiseerd in de vorm van schoolwoningen: de school kan in de toekomst worden omgebouwd tot woningen.
beeldkwaliteitplan worden vastgesteld. Het vormt
beoogde sfeer en uitstraling bij de nadere uitwerking door architecten en ontwikkelaars. Anderzijds biedt het beeldkwaliteitplan een toetsingskader voor de
welstandscommissie als aanvulling op de algemene geldende criteria uit de Nota ruimtelijke kwaliteit.
Burgemeester Vonklaan
Dorpshuis De Lindehof
se Spijk
Kw e
ldijk
1.3 Leeswijzer
In hoofdstuk 2 leggen we de relatie met de Nota
ruimtelijke kwaliteit van de gemeente Lingewaal en
algemene welstandscriteria. In hoofdstuk 3 beschrijven
we de beoogde beeldkwaliteit voor de ontwikkeling. Er
worden specifieke eisen geformuleerd voor de openbare Spijkse Kweldijk
Plantagestraat
Spijkse Kwel
Ligging van het plangebied
4
Met name bij de bebouwing is daarin een duidelijk onderscheid te maken tussen de beoogde sfeer en uitstraling van de school en de woningen.
dijk
Lingewaal schets Brede school en woningen Spijk datum :14-09-2017
ruimte, de inrichting van de kavels en de bebouwing.
project nr. : 170406
adviseurs in ruimtelijke ontwikkeling Postbus 479, 6800 AL Arnhem l T 026 357 69 11 I www.sab.nl
Beeldkwaliteitplan | Brede school en woningen | Spijk
K&R
K&R
Stedenbouwkundig plan in de Bergbezinkleiding is omgeving niet maatgevend
Beeldkwaliteitplan| Brede school en woningen | Spijk
5
2. Relatie met de nota ruimtelijke kwaliteit 2.1 Nota ruimtelijke kwaliteit Lingewaal
De gemeente Lingewaal heeft op 5 maart 2015 de Nota
De recente uitbreiding aan de Spijkse Kweldijk valt,
beeld welke eisen de gemeente Lingewaal hanteert ten
“thematische uitbreidingen”:
Ruimteljike kwaliteit vastgesteld. Deze nota brengt in aanzien van de ruimtelijke kwaliteit van de gebouwde
hoewel dit niet specifiek wordt benoemd, onder de
omgeving.
“Recente inbreidingen [...] zijn veelal meer verzorgd in
Naast specifieke criteria voor veel voorkomende
structuur en gevarieerde woningen, die in architectuur en
nota ook een beschrijving van bepaalde gebieden. De
een thematische samenhang. Per cluster is de rooilijn in
de “rechte uitbreidingen” als onderdeel van “gebied
woningen is gevarieerd en gedifferentieerd. De woningen
omschrijving opgenomen:
zadeldak of lessenaarkap en soms een terugliggende derde
“De woningbouw in de rechte wijken [...] heeft een
kavel en hebben vaak torenachtige volumes. De architectuur
uitwerking en detaillering. De buurten hebben een heldere
objecten als dakkapellen en bijgebouwen, bevat de
materiaal bewust zijn vormgegeven. De bebouwing heeft
omgeving van de Plantagestraat wordt beschreven bij
samenhang. De opbouw van de veelal seriematig gebouwde
6: woongebied”. Voor deze buurt is de volgende
hebben meestal een onderbouw van twee lagen met
samenhangende compositie door herhaling van rijen en blokken. De veelal rechte rooi- en noklijnen zorgen per rij voor een samenhangend beeld en lopen evenwijdig aan
laag. Appartementengebouwen staan in beginsel vrij op de is verzorgd en gebaseerd op herhaling en een afwisselend beeld met accenten als uitstekende dakranden en structuur in het materiaal” (p. 42).
de straat. De voorgevels zijn in principe georiënteerd op de straat. De ruime voortuinen versterken het groene karakter. De rijwoningen hebben een eenvoudige opbouw, waarbij hoekwoningen vrijwel gelijk zijn aan tussenwoningen. De herhaling van gevelelementen geeft ritme aan het straatbeeld. Appartementenblokken hebben veelal eenvoudige vormen en zijn laag tot middelhoog. Detaillering en materialen zijn in het algemeen eenvoudig en seriematig. De gemetselde gevels zijn veelal voorzien van houten of kunststof puien. Samenhangend kleurgebruik is standaard” (p. 42).
Woningen rondom de Plantagestraat: woningbouw in rechte wijken, de woningen hebben een eenvoudige opbouw
6
Recente uitbreiding aan de Spijkse Kweldijk: de woningen zijn verzorgd in uitwerking en detaillering
Beeldkwaliteitplan | Brede school en woningen | Spijk
2.2 Gebiedscriteria woongebied
2.3 Criteria objecten
worden als een ‘thematische uitbreiding’ binnen gebied
de realisatie van de nieuwe school en de woningen.
De ontwikkeling van het plangebied kan ook gezien
6 woongebied. Voor de gebiedscriteria verwijzen wij
naar pagina 43 van de Nota ruimtelijke kwaliteit. Het voorliggende beeldkwaliteitplan (BKP) vormt een
aanvulling op het vigerende ruimtelijk kwaliteitsbeleid en omvat een nadere uitwerking van de algemene
Het beeldkwaliteitplan is met name van toepassing bij Voor aanpassingen aan de school of de woningen naderhand, zoals bijvoorbeeld een aanbouw,
gevelwijziging of dakkapel, verwijzen wij naar hoofdstuk 3 criteria objecten in de Nota ruimtelijke kwaliteit.
criteria zoals deze zijn opgenomen in de Nota
Ruimtelijke Kwaliteit. Eventuele planwijzigingen dan wel
veranderde inzichten dienen minimaal een vergelijkbaar resultaat op te leveren.
Beeldkwaliteitplan| Brede school en woningen | Spijk
7
Groene bermen geven de woonstraat een dorpse uitstraling. De nieuwe woonstraten krijgen met gebakken klinkers een duurzame, dorpse inrichting.
De parkeerplaatsen worden begrensd door een lage beukenhaag.
Wilgen in de openbare ruimte.
Berm beplant met siergras en bodembedekkers
8
Amberbomen in het straatbeeld
Beeldkwaliteitplan | Brede school en woningen | Spijk
3. Beeldkwaliteit Dit beeldkwaliteitplan legt het gewenste ambitieniveau
3.1 Openbare ruimte
vast voor de ruimtelijke kwaliteit van de brede school en
De nieuwe buurt krijgt een dorps en groen karakter,
ruimtelijke kwaliteit van het plangebied als geheel, de
van dorp naar landschap. De nieuwe woningen liggen
de nieuwe woningen in Spijk. Het gaat om de beoogde verschijningsvorm van de bebouwing, de inrichting
van de kavels en de inrichting van de openbare ruimte. Dit beeldkwaliteitplan biedt zo een inspirerend kader
met uitgangspunten voor de verdere (architectonische)
passend bij de landschappelijke ligging op de overgang aan een informeel, dorps woonstraatje, waarin veel
groen voorkomt. Een groenstrook met wilgen omzoomt het plan aan de landschapszijde.
uitwerking van het plan.
Beeldkwaliteit openbare ruimte Verharding woonstraat • De woonstraat heeft een informeel en dorps karakter. Dit betekent dat autorijden, fietsen, wandelen en parkeren op één niveau gebeurt en dat er geen aparte trottoirs worden aangelegd. • De straten worden uitgevoerd in gebakken klinkers om het onderscheidende karakter van het buurtje te benadrukken. Parkeerplaatsen • De parkeerplaatsen worden geclusterd, waardoor er in de woonstraat geen auto’s geparkeerd hoeven te worden; de woonstraat kan daarmee een groener karakter krijgen. • Voor de uitvoering en detaillering van de parkeervakken wordt aangesloten bij de situatie aan de Spijkse Kweldijk: parkeervakken worden aangegeven door middel van grijze betonstraatstenen en omzoomd door een lage beukenhaag. Groen in het straatbeeld • De woonstraat heeft een groen karakter door de toepassing van bermen beplant met siergras of bodembedekkers aan weerszijden van de weg. • Aan weerszijden van de parkeervakken bevinden zich groene ruimtes, waarin amberbomen worden geplant. Groene randen • Langs het water wordt een groenstrook gerealiseerd, in deze groenstrook worden om de 8 meter wilgen geplant. • De groenstrook wordt incidenteel gebruikt voor onderhoud aan de watergang. Verlichting • In de nieuwe buurt worden klassieke lichtmasten en armaturen geplaatst, passend bij het onderscheidende karakter.
Beeldkwaliteitplan| Brede school en woningen | Spijk
9
Lage beukenhaag als erfafscheiding aan de voorzijde van de percelen.
Erfafscheidingen.
lage beukenhaag (1,00 meter) hoge beukenhaag (1,80 meter) lage of hoge beukenhaag(1,00 -1,80 meter) Hoge hagen als erfascheidingen grenzend aan de openbare ruimte en het landschap
10
Beeldkwaliteitplan | Brede school en woningen | Spijk
3.2 Inrichting van de kavels
Evenals de openbare ruimte, hebben de kavels een
dorpse uitstraling. Met uizondering van de rijwoningen parkeren de overige woningen op eigen erf. Groene erfafscheidingen versterken het dorpse karakter. Op de overgang naar het landschap zorgt een
doorlopende beukenhaag rondom de kavels voor samenhang en een groene uitstraling.
Beeldkwaliteit kavels Voortuinen •
De voortuinen worden zoveel mogelijk groen ingericht om een goede infiltratie van regenwater te bevorderen.
Oprit met garage •
Garages worden zodanig gebouwd dat zij minimaal 3 meter achter (het verlengde van) de
•
Per vrijstaande of twee-onder-één-kapwoning worden 2 parkeerplaatsen naast elkaar op het
voorgevel staan.
eigen terrein gerealiseerd.
Erfafscheidingen •
Voortuinen worden afgeschermd met een lage beukenhaag van ongeveer 1,00 meter hoog op
•
Zijtuinen grenzend aan het openbaar gebied zijn maximaal 1,80m hoog. Deze haag ligt op
•
eigen terrein. De haag wordt voor oplevering van de woningen aangeplant. eigen terrein en wordt voor de oplevering van de woningen aangeplant.
Achtertuinen grenzend aan het water worden afgeschermd met een beukenhaag van
minimaal 1,00 meter en maximaal 1,80 meter hoog. Deze haag ligt op eigen terrein en wordt
voor de oplevering van de woningen aangeplant. Andere erfafscheidingen dan beukenhagen • •
in het zicht van de openbare ruimte zijn niet toegestaan.
Voor achter- en zijtuinen grenzend aan de bestaande of andere woningen is de keuze voor de erfafscheiding vrij.
De school wordt aan alle zijden afgeschermd met een lage beukenhaag. Indien de school in
de toekomst wordt omgevormd tot woningen, kan de haag aan de achterzijde hoger worden tot 1,80 meter.
Beeldkwaliteitplan| Brede school en woningen | Spijk
11
Door de grote raampartijen en de gedraaide kap oriënteert de woning zich op twee zijden. dorpszijde goot max. 6,0m nok max. 10m
landschapszijde goot max. 4,5m nok max. 10m
Overstekken dragen bij aan het dorpse karakter
Woningen staan in een vaste rooilijn. Sommige woningen oriënteren zich op twee zijdes.
Woningen aan de landschapszijde hebben een lage goot en royale kap.
Kleurenpalet gevels en daken
12
Het materiaalgebruik is rustig en ingetogen zoals bij de woningen aan de Spijkse Kweldijk. Detailling in wit.
Beeldkwaliteitplan | Brede school en woningen | Spijk
3.3 Beeldkwaliteit woningen
door bijvoorbeeld te variëren met kaprichting en
De nieuwe woningen vormen de dorpsrand van Spijk.
Grenzend aan het landschap is het van belang dat royale
De bebouwing heeft een traditionele, dorpse uitstraling Binnen deze uitbreiding is het van belang dat er
enerzijds voldoende samenhang is in de woningen, maar anderzijds dat er ook voldoende variatie is, passend bij
architectonische uitwerking.
kappen het beeld bepalen. Hier zijn de toegestane
goothoogtes dan ook lager dan aan de dorpszijde.
een gevarieerde dorpsrand.
Door de samenhang in massa en materialisatie en het verplicht toepassen van kappen vormen de woningen een ‘architectonische familie’. Variatie ontstaat
Beeldkwaliteit woningen Ligging •
De woningen staan in een samenhangende rooilijn op 3m uit de erfgrens.
•
Bebouwing die aan twee zijden aan de openbare ruimte grenst, oriënteert zich op beide
•
De bebouwing is georiënteerd op de openbare ruimte (straat en/of landschap).
zijden. Dit komt in de architectuur tot uiting door de toepassing van bijvoorbeeld een gedraaide kap, een grote raampartij of een erker.
Bouwmassa en kapvorm woningen •
Alle woningen bestaan uit 1 á 2 bouwlagen met een kap. Aan de dorpszijde is de maximale
•
De woningen hebben een zadeldak of schilddak. De maximale nokhoogte bedraagt 10,0
• •
goothoogte maximaal 6m, aan de landschapszijde maximaal 4,5m. (zie afbeelding hiernaast). meter. Zo bepalen royale kappen het beeld.
Er staan nooit twee identieke woningen naast elkaar. Naast elkaar gelegen woningen variëren in bijvoorbeeld kaprichting, goot- of nokhoogte en/of architectonische verschijningsvorm.
Bij de kavels die aan het water grenzen is het niet toegestaan om een berging in de achtertuin te realiseren: zo wordt de open uitstraling richting het landschap bevorderd.
Materiaal en kleur • • • • • •
Het materiaalgebruik is rustig en ingetogen.
Gevels worden uitgevoerd in bakstenen met bruine tinten (variërend van lichtbruin tot roodbruin).
Kappen worden voorzien van keramische, antracietkleurige pannen. Het toepassen van zonnepanelen is toegestaan, mits deze geïntegreerd zijn in het dakvlak.
De overgang tussen gevel en kap wordt op duidelijke en dorpse wijze vormgegeven door middel van een overstek.
Omlijstingen, bewegende delen en dakranden zijn wit en goed gedetailleerd.
Aan- en bijgebouwen passen qua vorm, materiaal en kleur bij het hoofdgebouw. Bergingen mogen ook in hout of kunststof materialen gebouwd worden, mits in neutrale tinten en passend bij het hoofdgebouw.
Beeldkwaliteitplan| Brede school en woningen | Spijk
13
Eigen karakter door materialen zoals hout en glas.
De school krijgt een alzijdig karakter.
Referentiebeelden van scholen die omgebouwd kunnen worden naar woningen. min. 2m
Terugliggende bouwlaag
Voorbeeld van een school met een teruglliggende bouwlaag op de eerste verdieping. 14
Lessenaarsdak, lager naar het landschap
Voorbeeld van een school met een lagere bouwhoogte aan de landschapszijde. Beeldkwaliteitplan | Brede school en woningen | Spijk
3.4 Beeldkwaliteit school(woningen)
Samen met het bestaande dorpshuis vormt de nieuwe
school bijzondere bebouwing in Spijk. Deze bebouwing mag dan ook een uitgesproken en afwijkende vormgeving van de woningen hebben.
In het kader van een duurzaam gebouwde omgeving is het echter wel van belang dat met de bouw en
vormgeving van de school rekening wordt gehouden met een eventuele omzetting naar woningen in de toekomst.
Beeldkwaliteit school Ligging • •
De school staat vrij op de kavel. De afstand tot de perceelsgrenzen is aan alle zijden minimaal 3m.
De school heeft een alzijdig karakter en is georienteerd op de openbare ruimte (omliggende straten en landschap).
Bouwmassa school(woningen) •
De school bestaat uit maximaal twee bouwlagen met een maximale goothoogte van 8,0m en een maximale
•
In de architectonische verschijningsvorm wordt nadrukkelijk rekening gehouden met de ligging aan de
nokhoogte van 10,0m. Het gebouw heeft een plat dak, zadeldak of lessenaarsdak.
dorpszijde en de landschapszijde. De bebouwing is richting het landschap lager dan naar de dorpszijde
( bijvoorbeeld met een lessenaarsdak) of heeft over minimaal 60% van de gevellengte een minimaal 2m • •
terugliggende bovenste bouwlaag aan de landschapszijde.
Met het ontwerp van de school wordt rekening gehouden met de mogelijk toekomstige ombouw naar woningen. Aangetoond dient te worden hoe de school omgebouwd kan worden naar woningen.
Bijgebouwen liggen niet direct tegen de erfgrens aan aan de zijde van het landschap, maar op minimaal 5m afstand).
Materiaal en kleur •
Het materiaalgebruik is rustig en ingetogen.
•
Eventuele bijgebouwen als fietsenstallingen of bergingen mogen in hout of kunstofmaterialen gebouwd
•
Hout, glas en bakstenen zijn de basismaterialen voor de gevels. worden, mits in neutrale tinten en passsend bij de school.
Beeldkwaliteitplan| Brede school en woningen | Spijk
15