IN114 Bijlage 2 Nota van Participatie Week van de Leefomgeving.pdf

Nota van Participatie omgevingsvisie 1.0 West Betuwe Dit document bevat een weergave van de resultaten van het participatietraject over de omgevingsvisie 1.0 West Betuwe. Het betreft de resultaten van de twee bijeenkomsten in de Week van de Leefomgeving en de uitkomsten van de Swipocratie. Aanvullend biedt dit document ook een beknopte weergave van de hoofdlijnen van de beeldvormende bijeenkomst met de gemeenteraad op 5 oktober jongstleden.

Week van de Leefomgeving: bijeenkomsten 27 en 29 september 2021 Het jaar 2040 lijkt ver weg. Toch is het dichterbij dan u misschien denkt. Tijdens de Week van de Leefomgeving is er met inwoners van West Betuwe nagedacht over hoe de leefomgeving er in 2040 uitziet. In twee goed bezochte online bijeenkomsten op 27 en 29 september gingen we samen met inwoners op zoek naar de keuzes en dilemma’s die het toekomstverhaal van West Betuwe met zich meebrengt. De Week van de Leefomgeving stond dan ook in het teken van uw leefomgeving, die van uw buurman en van uw woonwijk of dorpskern. Bij de eerste bijeenkomst waren 35 deelnemers aanwezig, bij de tweede bijeenkomst waren er 27 deelnemers. Daarnaast woonden enkele ambtenaren de bijeenkomsten bij als toehoorder. De resultaten van deze online bijeenkomsten zijn verwerkt in de omgevingsvisie. De inbreng van de West Betuwse inwoners is voor deze visie erg van belang.

Impressie woonplaats van de aanwezige deelnemers: goede spreiding over de gemeente

NOTA VAN PARTICIPATIE OMGEVINGSVISIE WEST BETUWE

1 van 16

Impressie van belangrijke thema’s voor inwoners voor de fysieke leefomgeving Beide bijeenkomsten trapten af met een plenaire presentatie, gevolgd door een interactief deel waarin er in drie deelsessies verder werd ingezoomd op 7 thema's. Deelgroep 1 ging in gesprek over de leefbare en gezonde leefomgeving en over het thema wonen en voorzieningen. Deelgroep 2 ging in gesprek over de thema’s mobiliteit en bereikbaarheid en economie en ondernemerschap. In deelgroep 3 lag de focus op de thema’s landbouw, energie en klimaat, natuur cultuur en recreatie. In de daaropvolgende 2 rondes mochten de deelnemers kiezen om te blijven bij het onderwerp, of te

NOTA VAN PARTICIPATIE OMGEVINGSVISIE WEST BETUWE

2 van 16

wisselen naar een van de andere groepen. Het doel van deze avond was om op te halen over welke richtingen en keuzes een gedeeld beeld bestond, waarover verdeeldheid was en welke richtingen en keuzes nog bijsturing nodig hebben om gedragen toekomstbeeld te komen. Hieronder vindt u per thema een beknopte puntsgewijze samenvatting van uw inbreng en daarbij de uitleg hoe deze informatie is verwerkt.

1.

Leefbare en gezonde leefomgeving

Hoofdlijnen gesprek

Hoe verwerkt in omgevingsvisie West Betuwe

Bij een gezonde leefomgeving horen ook toegankelijke voorzieningen. Dit kan gestimuleerd worden door meer ruimte te creëren voor klein ondernemerschap, bijvoorbeeld dorpswinkeltjes in kernen waar weinig voorzieningen zijn. Dit komt nu moeilijk van de grond. Daarnaast moet behoud van voorzieningen worden gestimuleerd: door zelf lokale ondernemers te steunen, maar ook om het vanuit de gemeente te faciliteren.

In de omgevingsvisie gaan we uit van bestaand beleid. Daarin is het volgende over lokale ondernemers opgenomen: “We zetten in op een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor lokale ondernemers en bedrijven van buiten die qua schaal en aard van activiteiten goed passen bij West Betuwe. Dit vraagt ook om een goed woon- en leefklimaat voor werknemers en zetten daarom ook in op goede woningen, voorzieningen, recreatie en bereikbaarheid”. Dit wordt ondersteund met het volgende: “We zetten in op het bieden van baankansen voor inwoners en dragen zorg voor levendige kernen. We kiezen we voor een aantrekkelijk aanbod van werklocaties en het faciliteren van goede plannen. Voor lokale ondernemers is het van belang dat de dorpskernen een goede uitstraling hebben.”

Ontmoetingsplekken koppelen aan verenigingsleven zorgt voor betere verbintenis. Daarnaast moet er ruimte zijn voor activiteiten voor jong en oud en om zowel binnen als buiten te ontmoeten, bijv. een beweegtuin. Vormgeving en uitstraling van ontmoetingsplekken zijn belangrijk. Sommige plekken hebben een opfrisbeurt/renovatie nodig.

“Dit doen we het creëren van ontmoetingsplekken in elke kern en het aanleggen van toegankelijke wandel- en fietspaden en groene corridors met voldoende rustplekken, koele verblijfplaatsen en bijvoorbeeld beweegtuinen. Ook realiseren we in iedere kern een centrale speelplek met een gevarieerd aanbod, zodat er voldoende speel- en ontmoetingsmogelijkheden zijn voor kinderen, jeugd en jongeren, maar ook voor volwassenen jong en oud.”

Jongeren zijn belangrijk in de dorpen. We moeten een ‘thuisgevoel creëren door ze te betrekken bij de organisatie van activiteiten en het opstellen van beleid. Zo komen ze na hun studie ook weer terug in de regio en binden ze zich aan West Betuwe. Dit kan onder meer door investeringen in jongerenwerk. Rust, ruimte en natuur biedt ook een perspectief voor jongvolwassenen: op afstand wonen en werken. Dit geldt dan met name voor net afgestudeerden.

“Naast de genoemde kernagenda’s participeren inwoners in adviesraden, de jongerenraad, bij de harmonisaties van beleid, in zwerfvuilgroepen, dorps- en stadsraden, in het beheer van dorpshuizen en speeltuinen en nog veel meer manieren.” “In elke kern zorgen we voor voldoende koele verblijfsplekken en gevarieerde (groene) ruimte om te spelen en te ontmoeten. Hierin hebben we speciale aandacht voor jongeren en ouderen.” “Speciaal kijken we hierin ook naar jongeren. We zien dat jongeren na hun studie niet altijd meer terugkeren naar onze gemeente. Ze hebben moeite met het vinden van een passende en betaalbare woning en ook het voorzieningenniveau is niet altijd naar behoefte van jongeren. We zien het in West Betuwe als een opgave om jongeren naar de gemeente te trekken en ook te behouden. “ “Deze uitbreidingen bieden volop ruimte aan gezinnen, één- en tweepersoonshuishoudens, jongeren en senioren om te wonen in bestaande én vernieuwende woonvormen, maar ook in collectieve wooninitiatieven. “

NOTA VAN PARTICIPATIE OMGEVINGSVISIE WEST BETUWE

3 van 16

We kunnen de kwetsbaren in de samenleving niet in de steek laten nu de zorg steeds duurder wordt. Het sociaal maatschappelijke verhaal moet daarom ook naast de investeringen in de fysieke omgeving meer aandacht krijgen.

“Hierin gaat speciale aandacht uit naar wijken met een lagere sociaal economische status (SES). Inclusie is ons uitgangspunt: iedereen kan en mag meedoen in onze maatschappij. Onze ambitie is om inclusie een aandachtspunt te maken bij elk beleidsonderwerp alle ontwikkelingen en om bewustwording hierover te bevorderen.“

Leefbaarheid gaat hand in hand met voldoende werkaanbod. Het stimuleren hiervan kan door samenwerkplekken, bedrijfsverzamelgebouwen en/of zzp plekken te creëren. Hiermee stimuleer je thuiswerkers om in de gemeente te wonen, of zelfs meer bedrijvigheid. Dit kan bijvoorbeeld in Geldermalsen.

“In Geldermalsen heeft zich in de loop van de tijd een multifunctioneel en bruisend mobiliteitsknooppunt ontwikkeld: rondom het station wordt gewoond en gewerkt, en deze goed bereikbare plek biedt volop ruimte om (jong) talent in de Fruit Tech Campus op te leiden.” “Onze ambitie is om het stationsgebied verder te ontwikkelen als aantrekkelijke (samen)woon-werklocatie. Ook in Beesd en Waardenburg zetten we in op het realiseren van voorzieningen, (samen)werklocaties en woningen (voor onder andere ouderen) rondom de (kleinere) mobiliteitsknooppunten.”

Bij een gezonde leefomgeving hoort ook ruimte om buiten te sporten. Voldoende sportaanbod en voldoende verbindingen daartussen kunnen daaraan bijdragen. Daarnaast moet er ook genoeg openbare ruimte zijn om bijv. te kunnen bootcampen. Zeker op dijken zou hier meer plek voor moeten zijn.

“De groene leefomgeving van West Betuwe leent zich in de toekomst goed voor sport en bewegen in de buitenlucht. Een beweegvriendelijke leefomgeving draagt bij aan gezonder leven, waarin mensen elkaar in de buitenlucht kunnen ontmoeten om te sporten of te ontspannen.” “Ook rondom de Waal lopen diverse dijkversterkingsprogramma’s waarbij in de nieuwe inrichting speciale aandacht is voor recreatief gebruik van de dijk, onder de noemer ‘Gastvrije Waaldijk’.”

Een gezonde leefomgeving vraagt ook om een verantwoordelijkheid van de inwoners zelf. De gemeente kan wel inzetten op gecombineerd ruimtegebruik. Bijvoorbeeld: groene ruimtes in kernen met wadi’s voor klimaatadaptatie, biodiversiteit toevoegen. Hiertussen ook wandelmogelijkheden toevoegen. Tegelijk kunnen deze groene plekken zorgen voor het verlagen van het hitte-eiland effect.

“Als gemeente gaan we uit van het model van positieve gezondheid. Dit gaat naast lichaamsfuncties ook om mentaal welbevinden, zingeving, kwaliteit van leven, meedoen en dagelijks functioneren. We zetten daarom niet alleen in op het faciliteren van beweging, maar ook op het tegengaan van overlast van verkeer (geluid, trilling, stof, geur of luchtvervuiling) en het bevorderen van de zelfredzaamheid.” “We stimuleren bewonersinitiatieven en pilots om woningverduurzaming te versnellen. Ook zetten we in op het verbeteren en klimaatadaptief maken van de woonomgeving. De gemeente bezit geen woningen, dus dit vraagt vraagt dit ook om een forse inzet van de particulier.”

Zet in op een beweegvriendelijke omgeving voor ouderen, waar ze zich op ‘pantoffel afstand’ kunnen verplaatsen naar schaduwplekken tijdens warme periodes in het jaar.

“Dit doen we het creëren van ontmoetingsplekken in elke kern en het aanleggen van toegankelijke wandel- en fietspaden en groene corridors met voldoende rustplekken, koele verblijfplaatsen en bijvoorbeeld beweegtuinen.” “Dit draagt niet alleen bij aan gezondheid, het kan ook de effecten van klimaatverandering beperken. Bomen zorgen bijvoorbeeld voor schaduw op warme dagen.”

2.

Wonen en voorzieningen

NOTA VAN PARTICIPATIE OMGEVINGSVISIE WEST BETUWE

4 van 16

Hoofdlijnen gesprek

Hoe verwerkt in omgevingsvisie West Betuwe

Mensen wonen niet in West Betuwe, maar in een kern, dorp of huis. Dus seniorenwoningen naast voorzieningen is niet de oplossing en misschien zelfs niet realistisch, er moet spreiding komen. Dit kan onder andere door voorzieningen te vormen naar de woningen, in plaats van de woningen naar de voorzieningen.

Uit de participatie blijkt dat naast aandacht voor seniorenwoningen bij voorzieningen er een behoefte is om in de eigen kern te blijven wonen. De huidige woonvisie gaat uit van “Nieuwbouw van seniorenwoningen plannen we nabij voorzieningen.” In de kerngerichte uitwerking is het belangrijk om nog eens aandacht te schenken aan de uitwerking van deze ambitie. In de Woonvisie staat dat het niet realistisch / haalbaar is om alle voorzieningen in alle kernen te behouden. Het bereikbaar houden van voorzieningen in naastgelegen kernen is een andere peiler waar in de Omgevingsvisie aandacht voor is: “In sommige kernen liggen er mogelijkheden om de functie ontmoeting te combineren met sport, primair onderwijs en/of zorg. We weten echter dat woningbouw in de kleinere kernen (<2.000 inwoners) niet bijdraagt aan het behoud van deze voorzieningen. We zetten daarom als West Betuwe vooral in op een goede bereikbaarheid van voorzieningen door slimme mobiliteitsoplossingen voor alle inwoners.”

Woningen in de gemeente moeten betaalbaar blijven voor ‘eigen’ bevolking en het aanbod moet passend zijn bij de woonbehoefte. Bijvoorbeeld door bij de nieuwbouw voorrang te geven aan huidige inwoners. Maar ook door het woningaanbod te differentiëren, bijv. door woningen toe te voegen/aan te passen voor 1 pers. huishoudens. Daarnaast zou moeten worden gekeken naar nieuwe financiële modellen om woningen betaalbaar te houden.

“Hiernaast biedt de gemeente West Betuwe ruimte voor bouwen naar de woonbehoefte van de inwoners onder de voorwaarde dat deze het dorpse karakter en open landschap in West Betuwe beschermen. We willen evenwichtige ontwikkeling in alle kernen, passend bij de aard en schaal van de kern.”

Er moet gekeken worden naar nieuwe woonvormen waarbij jong en oud door elkaar wonen, zoals het Veerhuis in Varik. Dit is een kleinschalige inrichting en zorgt voor een stukje verlichting van de zorgwerkzaamheden.

“We zetten in op tijdelijke flexibele woonvormen en collectieve wooninitiatieven door onder andere ruimte te bieden aan Tinyhouses, collectief particulier opdrachtgeverschap (CPO) en huisvesting voor arbeidsmigranten.”

“Nieuwe plannen dragen bij aan de diversiteit van de woningvoorraad. Aangezien er meer kleine huishoudens bijkomen en de gemeente nu relatief veel grotere, grondgebonden gezinswoningen telt, betekent dit voor de toekomst dat er meer kleinere (gestapelde) woningen bijgebouwd zullen worden mits deze passen in het dorpse karakter. We zetten in alle kernen in op een mix van duur, middelduur en goedkoop zijn om zo voor alle doelgroepen te kunnen bouwen.”

“We stimuleren dat senioren zo lang en gezond mogelijk thuis kunnen wonen. Daarom kiezen we voor de realisatie van seniorenhuisvesting nabij dagelijkse voorzieningen, zorg en vervoer.” Het toevoegen van woningen hoort aan te sluiten bij de doelgroep en het dorpse karakter. Zo past inbreiding niet bij een dorpse karakter. Er moet rekening worden gehouden met het weidse en ruime karakter van de verschillende dorpen, deze moeten dus niet te ‘verstopt’ raken. Hoogbouw past ook niet in het dorpse karakter. Hoewel inbreiding mogelijk is, zijn nieuwbouwlocaties buiten de huidige kernen beter.

NOTA VAN PARTICIPATIE OMGEVINGSVISIE WEST BETUWE

“Bij transformatie of inbreidingslocaties is het mogelijk om (iets) te verdichten, dat wil zeggen: het aantal woningen in een gebied te vergroten. Daarbij stellen we wel als voorwaarde dat het plan als geheel voldoende ruimte en groen behoud, en daarmee een dorps karakter.” “We plannen geen inbreidingslocaties waar dit de dorpse ruimtelijkheid en sfeer aantast. Om deze reden sluiten we

5 van 16

uitbreidingslocaties niet op voorhand uit. Uitbreidingslocaties zijn altijd maatwerk. Zowel binnen dorpskernen, waar we kenmerkende open ruimtes beschermen, als in het buitengebied, waar we zoekgebieden aanwijzen waar op korte termijn of in de toekomst woningbouw mogelijk is. In de kerngerichte uitwerkingen kijken we naar de passende mogelijkheden per kern.” Doorstroming is essentieel voor de woningbouw. De grijze generatie zou beter de mogelijkheid moeten hebben om plaats te maken voor de jongeren zodat deze in hun dorpen kunnen blijven. Dit zou onder andere kunnen door een overbruggingshypotheek mogelijk te maken om kleiner te gaan wonen.

“Met nieuwbouw, herstructurering en transformatie willen we tevens de doorstroming van ouderen maximaal bevorderen.”

Zet eerst in op het verduurzamen van bestaande woningvoorraad, daarna pas op nieuwbouw. Daarin rekening houden met de beschermde stadsgezichten. Voor het bevorderen van de leefbaarheid zal de renovatie van huidige woningen en het bijbouwen van nieuwe passende woningen ook nodig zijn.

“Nieuwbouw zien we echter slechts als een deel van de oplossing voor de woonopgave van de toekomst. [...] Kwaliteitsverbetering en het aanpassen van bestaande woningen is ook hard nodig om te kunnen voorzien in de woonbehoefte nu en in de toekomst. Hiernaast is het vanuit de energietransitie en klimaatopgave van belang om energiebesparende en klimaatadaptieve maatregelen te treffen. Naast dat woningverbetering bijdraagt aan het voorzien in de woonbehoefte van de toekomsten stimuleren we tegelijkertijd energiebesparing, het aanbrengen isolatie en en zonnepanelen op huizen om het energieverbruik terug te dringen en woningen zoveel mogelijk “aardgasvrij-gereed” te maken. We stimuleren bewonersinitiatieven en pilots om woningverduurzaming te versnellen.”

In 2040 is West Betuwe een plek voor iedereen, met een slagvaardige overheid, waar jongeren graag blijven wonen en de verbinding tussen noord en zuid goed gewaarborgd is.

Deze onderdelen komen nadrukkelijk aan bod in het toekomstverhaal en het uitvoeringshoofdstuk van de omgevingsvisie 1.0.

3.

Mobiliteit en bereikbaarheid

Hoofdlijnen gesprek

Hoe verwerkt in omgevingsvisie West Betuwe

Gemotoriseerd vervoer op de Waaldijk moet worden beperkt, door gemotoriseerd vervoer te gast te laten zijn op de Waaldijk. Dit beperkt de maximumsnelheid en het vergroot fietsplezier.

“Het is de bedoeling dat de Waaldijk na de dijkversterking uitnodigt om te fietsen, te wandelen en te genieten van het uitzicht.”

Betere verbinding tussen de kernen is ook van belang, zo kan bijvoorbeeld een extra brug tussen Buurmalsen en Geldermalsen al verbetering brengen in onder de mogelijkheid tot fysiek vervoer (wandelen/fietsen). Hoewel snelfietspaden zeker bijdragen aan de mobiliteitstransitie, is de gemeente ook vooral auto georiënteerd. Deelnemers geven aan dat deze transitie kost waarschijnlijk veel tijd kost.

“We maken werk van fijnmazige bereikbaarheid van de kernen. Dit betekent niet altijd een bus of traditioneel OV-vervoer, maar vooral vraagafhankelijk vervoersaanbod in met name de kleine kernen om vervoersarmoede tegen te gaan.”

De veiligheid op de weg verdient aandacht. Denk aan: bromfietsers op de rijbaan en het fietspad, de wisseling van

“Slimme en duurzame mobiliteit betekent ook het oplossen van bestaande verkeersknelpunten in de gemeente.”

NOTA VAN PARTICIPATIE OMGEVINGSVISIE WEST BETUWE

6 van 16

rijbaan en fietspad, grote agrarische voertuigen, auto’s met vaak hoge snelheden en de vele kruisingen voor voetgangers. Ook de toegangswegen vanuit de kernen geven soms gevaarlijke situaties met fietsers en bussen. Het ‘ontvlechten’ van langzaam verkeer (fietsers, voetgangers, maar ook de agrarische voertuigen) zou hier verbetering in kunnen brengen. Voorbeeld: wegen rondom Buurmalsen zijn overzichtelijk en kennen weinig obstakels.

“Als West Betuwe vinden we het verbeteren van de verkeersveiligheid een randvoorwaarde voor elke maatregel die we treffen. Verkeersveiligheid is een basisvoorwaarde voor mensen om deel te nemen aan het verkeer. We zetten in op het realiseren van veiligere en goed verlichte fietsroutes tussen de kernen waarbij we de fietser zoveel mogelijk scheiden van de auto. Zo kan de wegcapaciteit in het buitengebied beter verdeeld worden wat resulteert in minder gevaarlijke situaties. De verkeersveiligheid op de dijken - in relatie tot recreatie en toerisme - verdient hierbij speciale aandacht.” “We zetten in op een uitstekende verkeersveiligheid voor al het verkeer: landbouwverkeer, recreatie en vervoersstromen van inwoners. Bij herinrichting van lokale en provinciale wegen zorgen we ervoor dat we de diversiteit aan weggebruikers zo goed mogelijk blijven faciliteren door bijvoorbeeld verkeersstromen te scheiden.”

Er ligt een kans voor de regio om een OV-hub functie te realiseren in Geldermalsen waar een goede overstap mogelijk is (als intercity stop). Ook ligt er een kans om in de kleine kernen een ov-systeem te ontwikkelen, zodat inwoners wel bij voorzieningen kunnen komen. Op deze manier hoeven ook niet alle voorzieningen behouden te blijven in elke kern, gezien de overige voorzieningen in andere kernen daarmee bereikbaar worden. Er zijn echter ook geluiden die aangeven dat bussen en buurtbussen weinig toevoegen aan de bereikbaarheid van West Betuwe. Wel zou vraaggestuurd vervoer kunnen werken.

“We ontwikkelen het OV-knooppunt Geldermalsen als mobiliteitsknooppunt met daaromheen ruimte voor wonen, werken en onderwijs.”

Ruimte bieden aan groene vormen van vervoer, zoals ruimte voor deelauto’s en bijbehorende faciliteiten en tankmogelijkheden voor waterstof. De haalbaarheid moet hiervoor nog worden getoetst. In de toekomst kunnen zelfs zelfrijdende auto’s mogelijkheden bieden. Ook elektrisch verkeer heeft een positieve invloed op de luchtkwaliteit en geluidsbelasting in de omgeving. Dit bevordert ook de leefbaarheid in de kernen.

“Als gemeente kiezen we voor slimme en duurzame mobiliteitsoplossingen om druk op wegen te verminderen. Dat kan betekenen: stimuleren gebruik van CO2-vrije auto’s, werkgeversaanpak fietsstimulering, snelfietsroutes, autoluwe woonwijken, ’mobility as a service’- concepten of deelauto's systemen.”

Naast de cluster/hub die staat benoemd in het oostelijk deel van de gemeente, moet er ook oog blijven voor een eventuele cluster/hub aan de westzijde van de gemeente.

Aan de westkant van de gemeente zetten we in op betere bereikbaarheid met nabijgelegen kernen buiten de gemeente.

“We maken werk van fijnmazige bereikbaarheid van de kernen. Dit betekent niet altijd een bus of traditioneel OV-vervoer, maar vooral vraagafhankelijk vervoersaanbod in met name de kleine kernen om vervoersarmoede tegen te gaan.”

“Hiernaast willen we ervoor zorgen dat onze inwoners ook in de toekomst goed gebruik kunnen maken van mobiliteitsknooppunten en voorzieningen in de grotere kernen net buiten de gemeente zoals Culemborg, Leerdam, Gorinchem, Zaltbommel en Tiel door een goede verbinding naar deze locaties.” West Betuwe kent veel barrières in fietsroutes door wegen, rivieren, dijken en gevaarlijke oversteken. Dit draagt niet bij aan het stimuleren van fietsgebruik.

“We kiezen voor aantrekkelijke en voor iedereen toegankelijke langeafstand wandelpaden en -fietsroutes (langzaam verkeer).”

Sluipverkeer is een probleem. In Leerdam is een nieuwe woonwijk gebouwd, zonder de infrastructuur aan te passen,

“Als West Betuwe vinden we het verbeteren van de verkeersveiligheid een randvoorwaarde voor elke maatregel die we

NOTA VAN PARTICIPATIE OMGEVINGSVISIE WEST BETUWE

7 van 16

hierdoor is veel sluipverkeer ontstaan in Asperen. Oplossingen hiervoor zijn bijvoorbeeld de Meerdijk/Leerdam afsluiten voor sluipverkeer.

treffen. Verkeersveiligheid is een basisvoorwaarde voor mensen om deel te nemen aan het verkeer. We zetten in op het realiseren van veiligere en goed verlichte fietsroutes tussen de kernen waarbij we de fietser zoveel mogelijk scheiden van de auto. Zo kan de wegcapaciteit in het buitengebied beter verdeeld worden wat resulteert in minder gevaarlijke situaties. De verkeersveiligheid op de dijken - in relatie tot recreatie en toerisme - verdient hierbij speciale aandacht.” Dit specifieke verkeersprobleem zal verder meegenomen worden in de uitwerking van de omgevingsvisie voor de kernen.

Er is behoefte aan het uitbreiden van bedrijventerrein Vuren richting Gorinchem. Dit terrein zit nu vol. Daarnaast is het industrieterrein Deil/Asperen voornamelijk bereikbaar via de kernen. Om het verkeer niet door de oude kern te laten rijden, zou het terrein een eigen ontsluiting nodig hebben.

“We kiezen voor de ontwikkeling van drie economische clusters (Geldermalsen, Haaften/Waardenburg, Vuren) om ondernemerschap, concurrentiekracht en werkgelegenheid te bevorderen. We willen onze economische activiteiten meer concentreren om schaalvoordelen te behalen, collectieve kansen te benutten en innovatie te stimuleren.” “Een economisch cluster zorgt voor toename van verkeer. Dit vraagt om een goede ‘meervoudige bereikbaarheid’ (weg, water, spoor) van de drie clusters en dus om een investering in de aanpak mobiliteitsknooppunten in West Betuwe.”

Gemeente kan het goede voorbeeld geven, ze kan sturen door middel van gronduitgifte en infrastructuur.

4.

“Wij nemen in ons grondbeleid een flexibele houding aan. Voor het realiseren van de doelen die we stellen in de omgevingsvisie interveniëren wij als gemeente soms rechtstreeks in de grondmarkt. Soms is het noodzakelijk een actief grondbeleid te voeren. In andere gevallen past een meer faciliterende houding en beperken we ons tot inzet van onze publiekrechtelijke bevoegdheden. Ook zijn er allerlei tussenvarianten mogelijk, zoals publiek-private samenwerkingen.”

Economie en ondernemerschap

Hoofdlijnen gesprek

Hoe verwerkt in omgevingsvisie West Betuwe

Combinaties bieden kansen: landbouw in combinatie met nevenactiviteiten en ruimte voor ondernemerschap aan huis moet worden gestimuleerd. Denk aan de verkoop van eigen agrarische producten. De gemeente kan ondernemers de ruimte om bij te dragen aan de leefbaarheid. Ondernemingen in een woonwijk of in de buurt van een nieuwe wijk is niet altijd wenselijk. Het is belangrijk dat hier regie op is.

“Als gemeente West Betuwe zien we de toekomst van ons buitengebied in de combinatie van agrarisch en recreatief gebruik, met respect voor landschap, cultuurhistorie en natuur. Dit kan in de vorm van verbreding van het agrarisch bedrijf, maar ook in vrijkomende agrarische bebouwing liggen kansen voor het ontwikkelen van nieuw toeristisch aanbod en in te spelen op toeristische en ambachtelijke beleving van West Betuwe. We zien dat agrariërs zich naast hun bedrijfsvoering ook inzetten om eigen gemaakte kaas en streekproducten te verkopen. Lokale, duurzame en ambachtelijke producten zijn in trek bij toeristen en passen goed in de ‘fruitbeleving’ van West Betuwe.”

Aandacht voor bestaande ondernemers/mkb bedrijven om te kunnen blijven groeien. Dit gaat voornamelijk om

“We kiezen voor de ontwikkeling van drie economische clusters (Geldermalsen, Haaften/Waardenburg, Vuren) om

NOTA VAN PARTICIPATIE OMGEVINGSVISIE WEST BETUWE

8 van 16

familiebedrijven, die al jaren in de gemeente ondernemen.

ondernemerschap, concurrentiekracht en werkgelegenheid te bevorderen. We willen onze economische activiteiten meer concentreren om schaalvoordelen te behalen, collectieve kansen te benutten en innovatie te stimuleren.” “We zetten in op toekomstbestendige bedrijventerreinen: kwaliteitsverbetering, nieuwe (collectieve) energiebronnen, circulariteit, verduurzaming, aanpak geluids- en geurhinder, bereikbaarheid.”

Ondernemerschap hoeft niet op zichzelf te staan. Een goede uitstraling van de dorpskern, draagt bij aan het succes van ondernemers. Voorbeeld hiervan is de winkelstraat in Geldermalsen. Daarnaast kan ook beter worden gekeken naar functiemenging. Bijv. ondernemerschap in combinatie met ontmoetingsplekken in wijken.

“Voor lokale ondernemers is het ook van belang dat de dorpskernen een goede uitstraling hebben. We dragen daarom zorg voor levendige kernen door het op peil houden van voorzieningen (vergroten bestedingen) en het stimuleren van samenwerking (gezamenlijke acties en voorzieningen).”

Ondernemerschap gericht op eigen bevolking moet niet worden geconcentreerd. Lokale ondernemers moeten toegankelijk blijven voor alle inwoners.

In de omgevingsvisie gaan we uit van bestaand beleid. Daarin is het volgende over lokale ondernemers opgenomen: “We zetten in op een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor lokale ondernemers en bedrijven van buiten die qua schaal en aard van activiteiten goed passen bij West Betuwe. Dit vraagt ook om een goed woon- en leefklimaat voor werknemers en zetten daarom ook in op goede woningen, voorzieningen, recreatie en bereikbaarheid”. Dit wordt ondersteund met het volgende: “We zetten in op het bieden van baankansen voor inwoners en dragen zorg voor levendige kernen. We kiezen we voor een aantrekkelijk aanbod van werklocaties en het faciliteren van goede plannen. Voor lokale ondernemers is het van belang dat de dorpskernen een goede uitstraling hebben.”

Er is een spanningsveld tussen natuur, bedrijvigheid en landbouw. Daarin moeten keuzes gemaakt worden. Bijvoorbeeld door bedrijven te clusteren op duurzame bedrijventerreinen zorgt voor meer open gebieden voor natuur. Dit vraagt ook om afstemming met voorzieningen buiten de gemeente

“We kiezen voor de ontwikkeling van drie economische clusters (Geldermalsen, Haaften/Waardenburg, Vuren) om ondernemerschap, concurrentiekracht en werkgelegenheid te bevorderen. We willen onze economische activiteiten meer concentreren om schaalvoordelen te behalen, collectieve kansen te benutten en innovatie te stimuleren.” “We zetten in op toekomstbestendige bedrijventerreinen: kwaliteitsverbetering, nieuwe (collectieve) energiebronnen, circulariteit, verduurzaming, aanpak geluids- en geurhinder, bereikbaarheid.”

Aandacht voor voldoende de huisvesting van arbeidsmigranten en seizoensarbeiders, die onder andere voor de fruitteelt komen werken en zich (tijdelijk) willen vestigen in West Betuwe.

NOTA VAN PARTICIPATIE OMGEVINGSVISIE WEST BETUWE

“We zetten ons in om voor arbeidsmigranten die met onze gemeente verbonden zijn voldoende voorzieningen en kwalitatief goede huisvesting te realiseren, zodat ook zij kunnen meedoen in onze maatschappij.”

9 van 16

5.

Landbouw

Hoofdlijnen gesprek

Hoe verwerkt in omgevingsvisie West Betuwe

De nadruk ligt nu erg op fruit. Er moet meer nuance worden gemaakt want er is meer in West Betuwe: grasland (veehouderijen), natuur en de rivieren.

In de omgevingsvisie ligt in paragraaf 3.4 Economie en ondernemerschap de focus wat meer op het fruit. In paragraaf 3.5 Landbouw komen ook het open landschap en de veehouderijen aan bod. Dit is er opgenomen in de visie: “Naast de fruitteelt en glastuinbouw, kent de gemeente op de komgronden voornamelijk veeteelt als stuwende kracht. Deze vorm van landbouw draagt bij aan het in stand houden van het karakteristieke open landschap in het buitengebied. Dit open landschap trekt veel recreanten die het West Betuwse buitengebied graag bezoeken.“ In de collage van het toekomstverhaal heeft het grasland, het vee, de natuur en de rivieren een nadrukkelijke plek gekregen.

Verbreed de tijdshorizon verder dan 2040 en de huidige oplossingen en technieken. Op de lange termijn zullen nog meer innovaties en nieuwe technieken volgen. Denk hierbij aan onbemande technologie en robotisering van de landbouw. Ook zullen teeltondersteunende voorzieningen (TOV) de standaard gaan worden. Hoe zien deze er in 2040 uit? Daarnaast moet er differentiatie worden aangebracht in het toestaan van TOV in verschillende zones in de gemeente.

“We zetten in op de ontwikkeling van een toekomstgericht afwegingskader, waarmee teeltondersteunende voorzieningen en eventueel aanvullende activiteiten (bijvoorbeeld handel) worden toegestaan, mits ze voldoen aan bepaalde voorwaarden. In het kader van het project Boomgaard van de Toekomst wordt ingezet op nieuwe teeltsystemen om de fruitproductie te verduurzamen en kwaliteit te borgen. De benodigde teeltondersteunende voorzieningen bieden kansen voor dubbelgebruik (o.a. de opwekking van zonne-energie), maar mogen op specifieke plekken niet ten koste gaan de aantrekkelijkheid van het landschap voor recreanten en toeristen.” “We zoeken naar een gezonde balans in het bieden van ruimte voor uitbreiding, schaalvergroting, teeltondersteunende voorzieningen en het versterken van ons landschap, bescherming van de cultuurhistorie en de natuur.” “Maatschappelijke ontwikkelingen volgen elkaar in hoog tempo op. Dat maakt het bijna onmogelijk om ruimtelijk beleid voor de lange termijn te ontwikkelen. Als gemeente zien we deze omgevingsvisie daarom als een levend document, een visie die deze ontwikkelingen volgt en die continu evolueert. Wij kiezen ervoor om de visie periodiek van een actualisatie te voorzien.”

Vrijkomende agrarische bebouwing (VAB) kan een nieuwe invulling krijgen. Er wordt aandacht gevraagd voor het terughoudend omgaan met woonfuncties op deze oude agrarische bebouwing vanwege milieuaspecten (spuitzones etc.).

“Een belangrijke voorwaarde hiervoor is dat deze ontwikkelingen passen binnen het West Betuwse landschap en in balans zijn met alle andere activiteiten in het buitengebied.”

Natuurbeheer is een logische combinatie met fruitteelt. Heb aandacht voor slimme koppelingen met natuurinclusieve landbouw.

“Als gemeente West Betuwe stimuleren we de omslag naar kringlooplandbouw. Voor agrariërs biedt kringlooplandbouw meekoppelkansen voor klimaatadaptatie (waterberging), telen onder zonnepanelen, behoud van landschappelijke kwaliteit, natuurbeheer en biodiversiteit, recreatie en de energietransitie.”

Veehouderijen en daarmee specifiek de koe, horen thuis in het landschap van West Betuwe. Ondersteun boeren bij het toekomstbestendig maken van hun bedrijven.

“We zetten als gemeente West Betuwe in op het benutten van koppelkansen in kringlooplandbouw en ondersteunen innovatieve agrariërs hierin: klimaatadaptatie (waterberging), maatregelen voor

NOTA VAN PARTICIPATIE OMGEVINGSVISIE WEST BETUWE

10 van 16

een gezonde bodem, telen onder zonnepanelen, behoud landschappelijke kwaliteit, natuurbeheer en het bevorderen van biodiversiteit.” Mogelijk zijn in de toekomst ook andere typen fruitteelt mogelijk. De fruitteelt blijft ook in transitie.

“Maatschappelijke ontwikkelingen volgen elkaar in hoog tempo op. Dat maakt het bijna onmogelijk om ruimtelijk beleid voor de lange termijn te ontwikkelen. Als gemeente zien we deze omgevingsvisie daarom als een levend document, een visie die deze ontwikkelingen volgt en die continu evolueert. Wij kiezen ervoor om de visie periodiek van een actualisatie te voorzien.”

De fruitteelt vraagt veel water. Dit vraagt om oplossingen voor wateropslag in de zomer zodat de watertoevoer gewaarborgd blijft. Daar komt bij dat ook hagelbuien vaker voorkomen, dus dat hagel schermen voor alle boomgaarden wenselijk zijn.

“We zetten als gemeente West Betuwe in op het benutten van koppelkansen in kringlooplandbouw en ondersteunen innovatieve agrariërs hierin: klimaatadaptatie (waterberging), maatregelen voor een gezonde bodem, telen onder zonnepanelen, behoud landschappelijke kwaliteit, natuurbeheer en het bevorderen van biodiversiteit.”

Natuur is goed inpasbaar in de landbouw. Een voorbeeld is het voedselbos in Geldermalsen. Daarnaast moet er oog zijn om duurzame keuzes in onder andere de rundveehouderij en moet er verder vormgegeven worden aan kringlooplandbouw.

“We zetten als gemeente West Betuwe in op het benutten van koppelkansen in kringlooplandbouw en ondersteunen innovatieve agrariërs hierin: klimaatadaptatie (waterberging), maatregelen voor een gezonde bodem, telen onder zonnepanelen, behoud landschappelijke kwaliteit, natuurbeheer en het bevorderen van biodiversiteit.”

6.

Energie en klimaat

Hoofdlijnen gesprek

Hoe verwerkt in omgevingsvisie West Betuwe

Geef ruimte aan het opwekken van duurzame energie, maar kijk hierbij naar alle vormen van duurzame energieopwekking. Niet alleen zonnepanelen op velden. Verken de mogelijkheden van het nog meer benutten van zonnepanelen op bestaande daken en bedrijventerreinen. Sommige deelnemers geven aan dat groen boven zonnevelden gaat. Zoek duurzame energieopwekking vooral in meervoudig ruimtegebruik. De ‘oksels’ van snelwegen kunnen hier wel worden benut, maar ook hier is groen van belang. Een andere mogelijkheid is windenergie, maar ook waterstof/stromingsenergie, biogas, aardwarmte en geothermie, of kernenergie. Een voorbeeld is de Metaalkathedraal in Utrecht. Gebruik bijvoorbeeld snoeiafval om dorpshuizen te verwarmen. Ook liggen er kansen om zonnepanelen te combineren met zachte fruitteelt.

Momenteel hebben we op basis van bestaand beleid het volgende opgenomen: “West Betuwe draagt bij aan het bod vanuit de Regio Rivierenland met ongeveer 90 hectare zonnevelden en 14 windturbines. Op dit moment kent West Betuwe circa 10 hectare aan zonnevelden en 14 windturbines en heeft met name de ambitie om de komende jaren extra zonneparken aan te leggen. Voor het ontwikkelen van zonnevelden hanteren we onze ‘zonneladder’ waardoor we mooie landschappen, natuur, landbouwgrond en dorpsranden ook de komende jaren zoveel mogelijk ontzien.”

Deelnemers geven aan het belangrijk te vinden dat er aandacht is voor lokale energieopwekking binnen de kernen zelf. Die opgewekte energie zou je met elkaar onderling kunnen delen. Daarmee creëer je per kern gesloten ecosystemen.

“Hiernaast willen we de komende jaren blijven verkennen welke alternatieven van duurzame energieopwekking we kunnen benutten.”

NOTA VAN PARTICIPATIE OMGEVINGSVISIE WEST BETUWE

“Ook kijken we nadrukkelijk naar de mogelijkheden van zonnepanelen op daken en in op of infrastructuur. Denk hierbij aan overdekte parkeerterreinen met zonnedaken, zonnepanelen in of op geluidschermen en aan (meer innovatief) opwek door zon verwerkt in het wegdek. Hiernaast willen we de komende jaren blijven verkennen welke alternatieven van duurzame energieopwekking we kunnen benutten.”

De verkenning naar lokale energieopwekking zal per kern verschillen en kan in de kerngerichte uitwerking een plek krijgen.

11 van 16

West Betuwe kent veel oudere kernen met oude huizen. Particulieren moeten worden geholpen/gestimuleerd om in oude kernen hun huizen/ andere bebouwing te verduurzamen. Ook financieel.

“Kwaliteitsverbetering en het aanpassen van bestaande woningen is ook hard nodig om te kunnen voorzien in de woonbehoefte nu en in de toekomst. Hiernaast is het vanuit de energietransitie en klimaatopgave van belang om energiebesparende en klimaatadaptieve maatregelen te treffen. Naast dat woningverbetering bijdraagt aan het voorzien in de woonbehoefte van de toekomsten stimuleren we tegelijkertijd energiebesparing, het aanbrengen isolatie en en zonnepanelen op huizen om het energieverbruik terug te dringen en woningen zoveel mogelijk “aardgasvrij-gereed” te maken. We stimuleren bewonersinitiatieven en pilots om woningverduurzaming te versnellen.”

Zet in op een economie zonder afval, of in ieder geval een economie met focus op afvalpreventie. Stimuleer bewoners om anders met hun afval om te gaan.

“Op het gebied van circulariteit zetten we ons als gemeente in voor een economie zonder afval in 2050. Dit houdt in dat we ons als gemeente sterk maken om voorbeelden van circulariteit, kringlooplandbouw en de biobased economy zichtbaar te maken en zoeken we naar economisch haalbare concepten. Als gemeente kunnen we eisen stellen aan het gebruik van duurzame materialen en gebruiken we de materialen die beschikbaar zijn om zo afvalstromen te beperken en meer in te zetten op hergebruik. We zetten in op materialen die flexibel te gebruiken zijn of demonteerbaar zijn. Ook pakken we het verwijderen van asbest op onder het thema circulariteit. De zorg voor het milieu is een continu proces en voor ons een belangrijk onderdeel van een gezonde leefomgeving.”

7.

Natuur, cultuur en recreatie

Hoofdlijnen gesprek

Hoe verwerkt in omgevingsvisie West Betuwe

De Linge kan beter toegankelijk worden gemaakt voor recreanten. Richt je hierbij op de kleinschaligheid. Geen voorkeur om de Linge vanuit het water beter bereikbaar maken.

“We zetten in op het volop beleefbaar maken van de natuur- en cultuurhistorische waarden langs de rivier de Linge en maken dit gebied meer bereikbaar voor recreanten en inwoners. Dit zorgt voor verblijfskwaliteit voor inwoners, maar maakt het gebied ook aantrekkelijk voor recreanten.”

Afwisseling in natuurontwikkeling en bevorderen van biodiversiteit zijn belangrijk. Dit kan door vriendelijker bermbeheer.

“We zetten ons in voor afwisseling in natuurontwikkeling en bevorderen daarom de biodiversiteit in onze gemeente. Bijvoorbeeld door te kiezen voor vriendelijk bermbeheer.”

Er moet oog blijven voor het behouden van het karakteristieke open landschap en het dorpse karakter met open groene plekken in het dorp. In nieuwe wijken moet oog zijn voor groen en openheid van het landschap.

“Daarbij stellen we wel als voorwaarde dat het plan als geheel voldoende ruimte en groen behoud, en daarmee een dorps karakter. We plannen geen inbreidingslocaties waar dit de dorpse ruimtelijkheid en sfeer aantast. Om deze reden sluiten we uitbreidingslocaties niet op voorhand uit. Uitbreidingslocaties zijn altijd maatwerk. Zowel binnen dorpskernen, waar we kenmerkende open ruimtes beschermen, als in het buitengebied, waar we zoekgebieden aanwijzen waar op korte termijn of in de toekomst woningbouw mogelijk is.”

NOTA VAN PARTICIPATIE OMGEVINGSVISIE WEST BETUWE

12 van 16

Zorg voor groen in de dorpen, door toevoeging van bomen of door mee te doen aan een initiatief (NK tegel wippen). Dit draagt bij aan meer groen in de directe leefomgeving. Bloemstroken in directe woonomgeving kunnen ook bijdragen.

“We koesteren onze gezonde leefomgeving: groen maakt mensen gezond en gelukkig. Meer biodivers- of klimaatadaptief groen en een ecologische verbindingen tussen de natuurgebieden zorgt hiervoor. Hiermee versterken we de biodiversiteit, de kwaliteit van de bodem en kunnen we ook de effecten van klimaatverandering beperken.”

Gezondheidsbescherming: hoe richt je de omgeving zo in zodat je minder wordt blootgesteld aan belastende milieufactoren? Hier hoort ook een aanpak van hittestress bij, door schaduwplekken te creëren in wijken/de algemene woonomgeving.

“Omwille van de gezondheid wijken we zo min mogelijk af van streefwaarden voor milieubelasting op woningen, dat kan ertoe leiden dat in bepaalde gebieden het realiseren van woningbouw niet mogelijk is of duurder wordt” “Dit doen bereiken we door het creëren van ontmoetingsplekken in elke kern. Dit combineren we met het aanleggen van toegankelijke wandel- en fietspaden en groene corridors met voldoende rustplekken, koele verblijfplaatsen en bijvoorbeeld beweegtuinen.”

De verbreding van de A2, die de gemeente doorsnijdt vergroot de milieudruk in de gemeente. Dit moet gepaard gaan met een groen impuls, zodat er een gezonde tegenhanger wordt geboden bijvoorbeeld door het vergroenen van dorpen.

De verbreding van de A2 is momenteel onderdeel van het programma A2 Deil Vught MIRT-verkenning vanuit het Ministerie van Infrastructuur en Milieu. In deze omgevingsvisie 1.0 worden hierover vanuit bestaand beleid geen uitspraken over gedaan. Wel is het volgende opgenomen om de opgave te agenderen: “De verkenning naar de verbreding van de A2 in onze gemeente vraagt om een heldere visie van West Betuwe op de leefomgeving in dit specifieke gebied.”

Er moet aandacht komen voor signalering op de weg van landbouwverkeer. Zeker op dijken zorgen grote voertuigen ervoor dat je elkaar soms moeilijk kunt passeren.

“Zo kan de wegcapaciteit in het buitengebied beter verdeeld worden en nagedacht worden over betere signalering van voertuigen, wat resulteert in minder gevaarlijke situaties.”

Er liggen kansen voor klompenpaden rondom moderne fruittelers in plaats van alleen rondom de kleinschalige agrariërs langs de linge. Zo raken inwoners en toeristen bekend met nieuwe vormen van landbouw.

“Met goede bewegwijzering, toeristische opstappunten (TOP’s), kleinere dorpsommetjes of klompenpaden kunnen we onze recreatieve potentie nog meer benutten. Ook wordt er bij het opstellen van deze routes gezocht naar een combinatie met de beleving van kunst en cultuur, ofwel het verbinden van kunst en cultuur met recreatie en toerisme. De thema’s fruit, water en cultuurhistorie staan hierin centraal. De Bloesemtocht en de Klompenpaden zijn hier voorbeelden van.”

Naast biodiversiteit op het land moet er ook aandacht zijn voor biodiversiteit op het water.

“Dit betekent dat we kiezen voor het behouden, beschermen en versterken van (natte) natuur, het vergroten van de biodiversiteiten (op het land en het water) het zoeken naar nieuwe natuurdoelen op andere plekken.”

Hondenuitlaatplekken leiden vaak tot veel irritatie in de openbare ruimte. Er moet aandacht zijn voor aantrekkelijke plekken waar hondenbezitters prettig met hun hond kunnen recreëren in de woonomgeving.

De term ‘hondenuitlaatplekken’ is niet zo letterlijk terug gekomen in de visie. Maar voor een kwalitatief goede buitenruimte voor alle inwoners is als volgt aandacht: “De fysieke leefomgeving nodigt uit tot bewegen en ontmoeting in de directe woonomgeving. Bijvoorbeeld door meer en veilige(re) routes voor langzaam verkeer (wandelen, fietsen), voldoende rustplekken, ruimte voor goed toegankelijke openbare ruimte, koele verblijfplaatsen en een centrale speelplek te bieden in de kernen. Dit vraagt op sommige plekken een kwaliteitsslag in de openbare ruimte en voorrang voor de fietser, voetganger en openbaar vervoer.”

NOTA VAN PARTICIPATIE OMGEVINGSVISIE WEST BETUWE

13 van 16

Swipocratie Tijdens de Week van de Leefomgeving hield de gemeente West Betuwe, aanvullend op de gesprekken, een digitale peiling om erachter te komen hoe inwoners, organisaties en bedrijven denken over de leefomgeving van West Betuwe in 2040. We ontvingen maar liefst 1.589 reacties onder wie 25% inwoners van 30 jaar of jonger. In de onderstaande infographic zijn per thema de reacties opgetekend.

Infographic van uitslagen Swipocratie (zie voor grote afbeelding pagina’s 14 en 15 van de omgevingsivise). In de reacties laten zien dat op sommige onderwerpen veel consensus is. Dit bevestigd keuzes die in de omgevingsvisie zijn gemaakt op bijvoorbeeld het gebied van goede toegankelijke openbare ruimte, verduurzaming, klimaatadaptatie en aandacht voor een groene leefomgeving. Over andere onderwerpen zijn de meningen wat meer verdeeld. Een aantal van de onderwerpen waarover verdeeldheid is en waarover in de toekomst dus nog gesprekken moeten worden gevoerd hebben een plek gekregen in de Onderzoeksagenda voor de eerstvolgende actualisatie op pagina 89 van de

NOTA VAN PARTICIPATIE OMGEVINGSVISIE WEST BETUWE

14 van 16

omgevingsvisie. Voorbeelden hiervan zijn het beleid over de realisatie van seniorenwoningen nabij voorzieningen, zoekgebieden voor natuurontwikkelingen en ruimte voor energieopwekking in West Betuwe in de periode na 2030.

Beeldvormende raad Op 5 oktober 2021 vond in de Schildkamp in Asperen de beeldvormende raad plaats. De gemeenteraad van West Betuwe werd die avond bijgepraat over het proces tot nu toe en geïnformeerd over de hoofdlijnen van de omgevingsvisie. Het was een goedbezochte avond met ca. 30 raadsleden, burgerraadsleden en geïnteresseerden. In onderstaand overzicht schetsen we op hoofdlijnen een aantal aandachtspunten die naar voren kwamen tijdens deze avond.

Hoofdlijnen gesprek

Hoe verwerkt in omgevingsvisie West Betuwe

Er zijn onder de aanwezigen vragen over het ‘zoekgebied intensieve recreatie’ op de kaart. Deze komt uit de Ruimtelijke Strategische Visie Regio Rivierenland uit 2019. Deze is vastgesteld in het AB van de Regio Rivierenland.

We hebben het bestaande beleid hier nogmaals op nagelopen en in de visiekaart ‘Zoekgebied recreatie’ opgenomen conform het bestaande beleid.

Er zijn veel vragen over de definitie, invulling en locatie van de zoekgebieden voor het ‘productielandschap van de toekomst’. Deze gebieden zijn een ruimtelijke interpretatie van het bestaande actuele beleid van de gemeente West Betuwe.

De zoekgebieden voor het ‘productielandschap van de toekomst’ zijn op de visiekaart van deze omgevingsvisie 1.0 niet weergegeven. Uit de reacties en gesprekken blijkt dat hierover eerst nog uitgebreid het gesprek moet plaatsvinden. Het gesprek over het aanwijzen van gebieden in het buitengebied binnen de gemeente om ruimte te geven aan agrarische activiteiten, bedrijvigheid, grootschalige (collectieve) energieopwekking en mobiliteitsontwikkelingen is geagendeerd in hoofdstuk 6.2 (beleidscyclus en uitvoering).

Natuurbeleid: de groene pijl voor de verbindingszone en de zoekzones voor natuurontwikkeling roepen vragen op. Deze gebieden zijn tijdens de werkateliers aangewezen als gebieden waar natuurontwikkeling mogelijkerwijs zou kunnen landen. Momenteel liggen deze gebieden nog niet vast in beleid, maar is dit een ruimtelijke interpretatie van bestaand beleid.

De groene pijl voor de verbindingszone en de zoekzones voor natuurontwikkeling zijn in de visiekaart van deze omgevingsvisie 1.0 niet weergegeven. Het Landschapsontwikkelingsplan West Betuwe is momenteel in ontwikkeling en natuurontwikkeling zal daarom in volgende gesprekken over de omgevingsvisie nadrukkelijk aan bod komen.

Voor de opgaven die spelen rondom de verkenning naar de verbreding van de A2 geldt dat een signaalfunctie binnen deze omgevingsvisie 1.0 wenselijk is. We zien daar een concrete ontwikkeling aankomen die bestuurlijk actie vraagt. De keuze (of oplossingsmogelijkheden) komt niet in deze omgevingsvisie, maar we hebben er wel aandacht voor.

De situatie rondom de A2 in onze gemeente staat nadrukkelijk benoemd in hoofdstuk 3.3 (mobiliteit en bereikbaarheid). Hiernaast is het als volgt nadrukkelijk opgenomen in hoofdstuk 6.2 (beleidscyclus en uitvoering): “De verkenning naar de verbreding van de A2 in onze gemeente vraagt om een heldere visie van West Betuwe op de leefomgeving in dit specifieke gebied.” Er wordt bij wijze van pilot voor Waardenburg ook al een gebiedsvisie uitgewerkt die mogelijk als kerngerichte uitwerking van de Omgevingsvisie kan dienen.

Er leven vragen over de juistheid van de locaties die op de visiekaart staan afgebeeld voor de zoekgebieden voor zonneparken. De locaties worden niet door iedereen herkent.

Dit is verder uitgezocht. In het RES-bod 1.0 is slechts een deel van de zoekgebieden uit het beleid voor zonnevelden van de gemeente West Betuwe ingebracht. Het beleidskader Zon van de gemeente West Betuwe geldt nog steeds. Omdat deze

NOTA VAN PARTICIPATIE OMGEVINGSVISIE WEST BETUWE

15 van 16

omgevingsvisie 1.0 uitgaat van het bestaand beleid hebben we de kaart niet gewijzigd en staan alle oorspronkelijke zoekgebieden voor zonneveld locaties vermeld. Collage van toekomstbeeld: in de collages worden door sommige aanwezigen nog wat accenten gemist. Bijvoorbeeld: fruitbomen, grasland, veehouderijen (koeien). Ook de appartementsgebouwen zijn te hoog.

NOTA VAN PARTICIPATIE OMGEVINGSVISIE WEST BETUWE

Dit is verwerkt in de nieuwe collage, zie hoofdstuk 5 (gebiedsuitwerkingen).

16 van 16