IN112-Stand-van-zaken-theetuinen.pdf

Informatienota Datum vergadering Registratienummer Informatienotanummer Portefeuillehouder Bijlage(n) Onderwerp

: 19 december 2023 : 1231485 : IN112 : Jacoline Hartman : Overzicht theetuinen West Betuwe en overzicht vergunningen theetuinen : Stand van zaken theetuinen

Onderwerp Stand van zaken theetuinen. Kennisnemen van Stand van zaken inventarisatie van de huidige theetuinen in West Betuwe. Inleiding In de raadsvergadering van april 2023 is door de raad gevraagd om een theetuinenbeleid op te stellen. Om goed inzicht te krijgen in de bestaande regelgeving en tevens de noodzaak en het doel te onderzoeken van nieuw beleid, is besloten te starten met een inventarisatie van de huidige theetuinen. De gemeente West Betuwe telt 15 theetuinen (zie bijlage). Op dit moment bestaat er geen losstaand theetuinenbeleid voor de gehele gemeente. Het ‘theetuinenbeleid’ van West Betuwe bestaat uit regelgeving die is opgenomen in diverse bestemmingsplannen van de voormalige gemeentes en zeer recent nog in het op 21 december 2021 vastgestelde bestemmingsplan Buitengebied (geldend voor het grondgebied van de voormalige gemeente Geldermalsen). Wat is een theetuin? Onder een theetuin wordt over het algemeen verstaan: een gelegenheid waar passanten overdag alcoholvrije dranken en ter plaatse bereide kleine etenswaren kunnen nuttigen. Het is een kleinschalige voorziening ondergeschikt aan de woonfunctie. Begripsbepaling theetuin uit het hierboven genoemde bestemmingsplan Buitengebied: ‘Een kleinschalige horeca activiteit”.

De activiteit is seizoensgebonden in de periode april tot en met september in de vorm van een terras met een maximale oppervlakte van 100 m2 waar schenken van alcohol niet is toegestaan’. Definitie Rechtbank Den Haag: ‘Een theetuin is met zijn activiteiten gericht op tuinrecreatie, waarbij tussen zonsopgang en zonsondergang alcoholvrije dranken en eenvoudige etenswaren aan bezoekers en passerende recreanten wordt geserveerd. De rechtbank is – met verweerder – van oordeel dat de activiteiten verhuur voor feesten en partijen niet verenigbaar zijn met de activiteiten van een theeschenkerij, zodat sprake is van activiteiten die strijdig zijn met het bestemmingsplan’.. (Bron: Rechtbank Den Haag, 17-03-2016, nr. AWB - 15 , 1909). Waarin verschilt een theetuin met het begrip horeca en de horecabestemming. De horeca is de bedrijfstak die alle eet- en drinkgelegenheden en logiesverstrekkende bedrijven omvat. Het woord horeca is een lettergreepwoord, gevormd uit de woorden hotel, restaurant en café.

Gemeente West Betuwe 28 november 2023 Kenmerk Pagina 2 van 5

Kenmerk van een horecabedrijf is het bedrijfsmatig verstrekken van dranken en etenswaren worden om deze ter plaatse te nuttigen. Volgens de Nederlandse Alcoholwet mag alleen een horecabedrijf alcoholische drank voor consumptie ter plaatse aanbieden. Horeca is in een bestemmingsplan een officiële bestemming, dat wil zeggen een door de wet toegestane uitoefening van activiteit in de aangewezen ruimte. Het bestemmingsplan maakt onderscheid tussen verschillende categorieën horeca met elk hun verstrekkende bevoegdheid in exploitatie: De categorie-indeling kan verschillen per bestemmingsplan. Wat is nodig voor start theetuin - Vergunningenspoor: Voor het starten van een theetuin is in beginsel een omgevingsvergunning nodig. De omgevingsvergunning wordt verleend, indien wordt voldaan aan de binnenplanse afwijking zoals opgenomen in het desbetreffende bestemmingsplan. Daarnaast heeft iedere theetuin in beginsel een exploitatievergunning nodig op grond van de APV. De definitie voor een benodigde exploitatievergunning luidt namelijk: ‘’Elke andere voor het publiek toegankelijke, besloten ruimte waarin bedrijfsmatig, of in een omvang alsof zij bedrijfsmatig was, logies wordt verstrekt of dranken worden geschonken of rookwaren of spijzen voor directe consumptie, ter plaatse worden bereid, of verstrekt.’’ Een theetuin valt onder deze definitie.

De omgevingsvergunning is een vereiste om de exploitatievergunning te kunnen verlenen. Kernboodschap •

Op dit moment bestaat er geen losstaand theetuinenbeleid voor de gehele gemeente. Het ‘theetuinenbeleid’ van West Betuwe bestaat uit regelgeving die is opgenomen in diverse bestemmingsplannen van de voormalige gemeentes en zeer recent nog in het in eerder genoemde bestemmingsplan Buitengebied. Hierin is een afwijkingsbevoegdheid opgenomen om een theetuin als nevenactiviteit bij een agrarisch bedrijf toe te staan. In de bestemming wonen is een theetuin mogelijk als een aan huis gebonden kleinschalige activiteit.

•

Door de afwijkende regelgeving in de verschillende bestemmingsplannen van de voormalige gemeentes, is er in bepaalde gedeeltes van de gemeente West-Betuwe meer of minder mogelijk, dan in andere gedeeltes.

•

Een groot deel van de theetuinen in de voormalige gemeentes beschikt over de vereiste omgevingsvergunning en niet over de vereiste exploitatievergunning;

Aanpak inventarisatie en proces om te komen tot beleid Om inzicht te krijgen in de huidige aanpak en de bestaande vergunningen van theetuinen, is gestart met een uitgebreide inventarisatie. Door de afwijkende regelgeving in de verschillende bestemmingsplannen is het noodzakelijk dit zorgvuldig en per theetuin te doen. Hiervoor is per theetuin de documentatie opgevraagd bij het Regionaal Archief en bij de Omgevingsdienst Rivierenland. De huidige stand van zaken van de inventarisatie is terug te vinden in de bijlage. Normaliter is een scenario om te komen tot uniformering en harmonisatie van beleid, het maken van een paraplubestemmingsplan aan de hand van de hiervoor genoemde definities, geldende wet- en regelgeving en passende wensen van de raad. In geval van verruiming naar een meer volwaardige horeca en grootte, moet rekening worden gehouden met de definitie van een theetuin. Indien de

Gemeente West Betuwe 28 november 2023 Kenmerk Pagina 3 van 5

definitie zo verruimd wordt dat we niet meer kunnen spreken van een theetuin, maar van een horeca bestemming, is een theetuin niet meer ondergeschikt aan de woonbestemming en evenmin als nevenactiviteit te beschouwen bij een agrarisch bedrijf. Met ingang van 1 januari 2024 treedt de Omgevingswet in werking en in dat geval is de figuur van een paraplu bestemmingsplan niet meer mogelijk. Onder de Omgevingswet kan een beleidsdocument worden opgesteld die kan leiden tot beleidsregels die later definitief in een omgevingsplan verwerkt moeten worden. Die beleidsregels zullen als toetsingskader gaan dienen voor nieuwe aanvragen. Het verdere proces en de mogelijke scenario’s om tot harmonisatie en beleid te komen, willen we in samenspraak met de raad vorm geven. Om de input van de raad op te halen, is onderstaande vraag geformuleerd. Financiën N.v.t. Vervolg Met de input van de raad kunnen we bepalen wat de vervolgstap gaat zijn. Tegelijkertijd vindt een brede participatie plaats, namelijk via extra beeldvormende vergaderingen met de Raad, input van de theetuinen zelf, de stakeholders en omwonenden. De vervolgstap zou kunnen zijn om een parapluplan/beleidsdocument op stellen. Daarmee kunnen we het beleid rondom theetuinen harmoniseren.

Als het gaat om verruiming zijn er denkbare scenario’s, één daarvan zou zijn om de openingsperiode in maanden te verruimen en de ander zou kunnen zijn om de oppervlakte van het terras van de theetuinen buiten de bebouwde kom te verruimen van 100 m2 naar 200m2. Daarbij willen we aangeven dat verruiming voor wat betreft grootschaligere horeca (zoals alcohol verstrekking) geen denkbaar scenario is, gezien de ligging van de meeste theetuinen in woongebieden. Horeca dient op een horecabestemming plaats te vinden. Vraag aan de raad Welke aandachtspunten wil de raad aan het college meegeven? Bijlagen Overzicht theetuinen Gemeente West Betuwe Burgemeester en wethouders van de gemeente West Betuwe, de secretaris, de burgemeester,

Gemeente West Betuwe 28 november 2023 Kenmerk Pagina 4 van 5

Bijlage 1: Overzicht theetuinen Gemeente West Betuwe

Theetuinen

Adres

Postcode

Kern

Linge Loods Paradijs (theetuin, streekwinkel) Theetuin de Wensput

Oude Zuiderlingedijk 4b

4147 BP

Asperen

Voorstraat 85

4153 AJ

Beesd

TheetuinThuis

Lingedijk 48a

4197 HC

Buurmalsen

Theetuin de Fruithoeve

Kampsedijk 17

4157 GK

Enspijk

Theetuin River Lounge Heesselt

Steenfabriek 3

4063 CE

Heesselt

Theetuin Tussen Tafellaken en Servet

Waaldijk 19

4171 CA

Herwijnen

Boutesteijnse Theetuin

Polderdijk 5

4156 JG

Rumpt

La Trousse Theetuin & Gifts

Dorpsdijk 63a

4156 AM

Rumpt

Teagarden Springtime

Slimweistraat 6

4181 AH

Waardenburg

Theetuin De Lingerije Theetuin De Lingerije

Lingedijk 17 Waalbandijk 38

4155 BA 4175 AC

Gellicum Haaften

Linge Landje

Zuiderlingedijk 101

4211 BB

Spijk

Rustpunt

Onderweg 515

4171 BL

Herwijnen

Alpaca boerderij

Spijksesteeg 8

4212 KG

Spijk

Koffie en theetuin

Waalbandijk 145

4174 GR

Hellouw

Gemeente West Betuwe 28 november 2023 Kenmerk Pagina 5 van 5

Bijlage 2: Overzicht vergunningen theetuinen Gemeente West Betuwe Theetuinen

Opmerkingen/bijzonderheden Ruimtelijk spoor

Opmerkingen/bijzonderheden Apv

Linge Loods Paradijs (theetuin, streekwinkel) Theetuin de Wensput

omgevingsvergunning

Exploitatievergunning gemeente Lingewaal met kenmerk Z-17-16447

omgevingsvergunning

Nog geen exploitatievergunning

TheetuinThuis

omgevingsvergunning, geen problemen bekend vergund, Principeverzoek tot uitbreiding afgewezen (dec 2022)

Onbekend

Theetuin River Lounge Heesselt Theetuin Tussen Tafellaken en servet Boutesteijnse Theetuin La Trousse Theetuin & Gifts Teagarden Springtime Theetuin De Lingerije

BP aangepast met vergunning , beroep loopt bij RvS. geen

Alcoholvergunning met kenmerk 385899-a

omgevingsvergunning, geen problemen bekend omgevingsvergunning, geen problemen bekend geen

Nog geen exploitatievergunning

omgevingsvergunning

Nog geen exploitatievergunning

Theetuin De Lingerije

omgevingsvergunning

Onbekend

Linge Landje

geen

Geen exploitatievergunning

Rustpunt

geen

Alpaca boerderij

geen

Koffie en theetuin

geen

Verzoek om informatie binnengekomen op 228-2023 Verzoek tot starten theehuis op 21-6-2023. Deze doorverwezen naar ODR voor afwijking bestemmingsplanvergunning Geen exploitatievergunning

Theetuin de Fruithoeve

Exploitatievergunning met kenmerk 244044,

Nog geen exploitatievergunning

Onbekend Onbekend