IN103 Update nieuwe Wet inburgering.pdf

Informatienota Datum vergadering Registratienummer Portefeuillehouder Bijlage(n)

Onderwerp

:26 oktober 2021 : GZDGWB/ IN103 : Annet IJff : 1. Brief van Vluchtelingenwerk Oost Nederland (227388) 2. Reactie op brief Vluchtelingenwerk Oost Nederland (250438) 3. Begrippenlijst Wet inburgering (250172) 4. Lokale en regionale uitvoering (250173) : Update nieuwe Wet inburgering

Onderwerp Update nieuwe Wet inburgering Kennisnemen van 1. De meest recente ontwikkelingen rondom de implementatie van de Wet inburgering in Rivierenland: a. Verordening inburgering; b. Start werken in de geest van de nieuwe wet; c. Inkoop wettelijke taak maatschappelijke begeleiding; d. Inkoop leerroutes. Inleiding De ingangsdatum van de nieuwe Wet inburgering is, nadat deze een aantal keer is uitgesteld, naar verwachting 1 januari 2022. Gemeenten in Rivierenland werken op dit moment samen aan de implementatie van deze wet. Graag informeren we u over de veranderopgave Inburgering en de laatste stand van zaken in Rivierenland. Zoals we u sinds 2019 regelmatig geïnformeerd hebben: - 11 juni 2019 (Djuma 19054): informatienota naar aanleiding van een brief van minister Koolmees van 15 februari 2019 over de tussenstand veranderopgave inburgering. - 28 januari 2020 (Djuma 40679): informeren over genomen besluiten door uw college op 20 december 2019 over de samenwerking tussen gemeenten in Rivierenland rondom de Wet inburgering. - 13 oktober 2020 (Djuma 87233): informeren over het implementeren van de Wet inburgering in gemeenten in Rivierenland. - 17 mei 2021 (Djuma 158254): informatienota over de actuele stand van zaken in de gemeenten in de arbeidsmarktregio Rivierenland.

Achtergrondinformatie over de nieuwe Wet inburgering Het huidig inburgeringsstelstel is niet effectief gebleken. Minister Koolmees heeft daarom een nieuwe Wet inburgering aangekondigd. De veranderopgave inburgering leidt tot een grote stelselwijziging, met de gemeente (terug) in de hoofdrol. Zo krijgt de gemeente de taak om de intake van inburgeraars, het persoonlijk plan inburgering en participatie en de verschillende leerroutes te organiseren en coördineren. Daarnaast krijgt de gemeente ook de verantwoordelijkheid voor het financieel ontzorgen van inburgeraars gedurende de eerste 6 maanden.

14 september 2021 Kenmerk GZDGWB/ Pagina 2 van 4

Knelpunten huidig inburgeringsstelsel Uit een evaluatie van het huidig inburgeringsstelsel is onder andere gebleken dat: - het stelsel nu teveel op zichzelf staat. Ze mist een goede aansluiting met participatie en onderwijs; - de aansluiting tussen voorinburgering (in het asielzoekerscentrum) en het inburgeringstraject beter kan; - inburgeraars onvoldoende in staat zijn zelfstandig invulling te geven aan hun inburgeringstraject; - het huidig stelsel geen positieve prikkel kent om een hoger taalniveau na te streven. In de raadsinformatie nota van mei 2021 bent u geïnformeerd over onder meer uw rol rondom een op te stellen verordening inburgering. Door gewijzigd landelijk beleid verandert dit. Daarnaast heeft Vluchtelingenwerk Oost Nederland een brief gestuurd naar colleges en raden in Rivierenland, waarin zij hun zorgen uiten over de inkoopstrategie van maatschappelijke begeleiding. Een afschrift van deze brief en de reactie treft u aan als bijlage bij deze raadsinformatie nota. Kernboodschap 1. Verordening inburgering In de raadsinformatiebrief van mei 2021 bent u geïnformeerd over de rol van de raad in de nieuwe Wet inburgering. Er is toegezegd dat u in Q3 van 2021 een handhavingsverordening inburgering krijgt voorgelegd. Via deze raadsinformatiebrief willen wij u informeren over gewijzigd landelijk beleid.

Doordat artikel 26 lid 3 Wet inburgering 2021 is geamendeerd, is de beleidsvrijheid van de gemeente op dit onderdeel komen te vervallen. In het wetsvoorstel zoals dat aan de Tweede Kamer destijds werd aangeboden, was geregeld dat de gemeenteraad bij verordening de hoogte van de gemeentelijke bestuurlijke boetes bepaalt en daarbij nadere regels stelt omtrent de omstandigheden waaronder deze worden opgelegd. Het artikel is echter geschrapt waardoor de gemeenteraad niet langer een handhavingsverordening hoeft vast te stellen. De maximale hoogte van de boetes staan nu in artikel 26 lid 1 Wet inburgering 2021. De Wet inburgering 2021 geeft de gemeenteraad géén opdracht om (zogenoemde medebewinds) verordenings-bepalingen op te stellen. Daarnaast is voor de meeste onderwerpen in de wet de (uitvoerings) bevoegdheid bij het college neergelegd. De gemeenteraad kan dan ook geen verordeningsbepalingen opstellen, gelet op artikel 121 Gemeentewet. Wij willen u als raad wel zoveel mogelijk betrekken. Dit doen wij door u op de hoogte te houden van de laatste ontwikkelen via raadsinformatiebrieven en regionale raadsbijeenkomsten. 2. Start werken in de geest van de nieuwe wet Per 1 juli 2021 zijn de gemeenten in Rivierenland gaan werken in de geest van de nieuwe wet.

In de Kamerbrief van 28 april 2021 heeft minister Koolmees gemeenten namelijk opgeroepen statushouders begeleiding te geven zo veel als mogelijk in de geest van de nieuwe wet. In Rivierenland zijn we daarom gestart met pilots op de brede intake, het persoonlijk plan inburgering en participatie en het financieel ontzorgen. Bij deze pilots zijn onder andere COA, Werkzaak Rivierenland, Afdeling Werk en Inkomen gemeente Buren en Vluchtelingenwerk (Oost en Zuid Nederland) betrokken. De pilots worden bekostigd uit de extra middelen die gemeenten hebben ontvangen voor de begeleiding van deze doelgroep.

14 september 2021 Kenmerk GZDGWB/ Pagina 3 van 4

3. Inkoop wettelijke taak maatschappelijke begeleiding In 2020 hebben gemeenten in Rivierenland gezamenlijk de wettelijke taak maatschappelijke begeleiding aanbesteed. Deze Europese aanbesteding hebben we zonder resultaat moeten afsluiten. Dit komt doordat de wet werd uitgesteld (wezenlijke wijziging van de opdracht), maar ook doordat gemeenten een inschrijving onder voorbehoud hebben ontvangen. Het is tijdens de aanbestedingsperiode niet gelukt om dit voorbehoud weg te nemen. In 2021 is daarom onderzocht hoe de wettelijke taak op een andere manier ingevuld kan worden. Alle colleges in Rivierenland hebben ingestemd om de wettelijke taak te organiseren in twee opdrachten: 1. Praktische begeleiding bij vestiging. Deze opdracht kent de volgende doelen: het bieden van een goede start aan de statushouders in Rivierenland en 2) het wegnemen van stressfactoren die gepaard gaan met wonen op een onbekende plek om zo de volledige aandacht aan inburgering te kunnen geven. Deze opdracht wordt regionaal ingekocht via een Nationale aanbesteding. De aanbesteding is op 20 september 2021 gepubliceerd en in te zien op het aanbestedingsplatform Tenderned. 2.Leefomgeving ontdekken. De opdrachtnemer van de opdracht ‘Leefomgeving ontdekken’ is de brug naar reguliere (welzijns)ondersteuning. Deze opdracht wordt daarom ingekocht bij een lokale organisatie(s).

Vluchtelingenwerk Nederland heeft een brief naar colleges en raden in Rivierenland gestuurd waarin zij hun zorgen over bovengenoemde inkoopstrategie hebben geuit. De colleges in Rivierenland hebben een gezamenlijke reactie gestuurd aan Vluchtelingenwerk. Een afschrift van deze brief vindt u de bijlage van deze raadsinformatiebrief. 4. Inkoop leerroutes Onderwijsroute Gemeenten in Rivierenland zijn voornemens om de onderwijsroute in te kopen bij ROC Rivor. De diensten worden van deze specifieke partij gevraagd, omdat in dit geval geen sprake van mededinging is. In de afgelopen periode is met ROC Rivor gesproken over de onderwijsroute. Op basis van deze gesprekken kunnen wij concluderen dat er over en weer voldoende vertrouwen is in het komen tot een raamovereenkomst. Dit betekent dat het tijd is voor de volgende fase in het inkoopproces. ROC Rivor heeft een offerteverzoek ontvangen. Dit offerteverzoek bestaat uit het programma van eisen, wensen, randvoorwaarden en de conceptovereenkomst. Wij verwachten u in oktober een nieuwe update te kunnen geven. B1- en Z-route In de raadsinformatiebrief van mei 2021 hebben wij u geïnformeerd over de lopende voorselectieprocedure voor de B1 en Z-route. Doel van een voorselectieprocedure is om te komen tot een selectie van taalaanbieders passend bij de regio. Wij kunnen u mededelen dat de voorselectieprocedure inmiddels positief is afgerond.

We zijn gekomen tot een selectie van taalaanbieders. Voor de borging van een goed verloop van de aanbestedingsprocedure verstrekken wij zolang de procedure loopt geen nadere informatie over de geselecteerde organisaties. Wel kunnen we melden dat de geselecteerde partijen aan alle gestelde selectie-eisen voldoen. Dit zegt ons dat we

14 september 2021 Kenmerk GZDGWB/ Pagina 4 van 4

geschikte partijen voor de opdracht geselecteerd hebben waarvan we offertes in de offertefase kunnen verwachten en waaruit we vervolgens de inschrijving met de beste prijs-kwaliteitverhouding kunnen halen. De geselecteerde taalaanbieders hebben tot 11 oktober de tijd om een inschrijving in te dienen. Op 28 oktober wordt het voornemen tot gunnen bekend gemaakt. Consequenties Geen Financiën Geen Communicatie Reactie op brief van Vluchtelingenwerk verzenden. Vervolg In het vierde kwartaal, voor de ingangsdatum van de nieuwe Wet, wordt u opnieuw geïnformeerd. Bijlage(n) 1. Brief van Vluchtelingenwerk Oost Nederland 2. Reactie op brief Vluchtelingenwerk Oost Nederland 3. Begrippenlijst Wet inburgering 4. Lokale en regionale uitvoering Suggestie ter afhandeling Voor kennisgeving aannemen

Burgemeester en wethouders van de gemeente West Betuwe, de secretaris, de burgemeester, Karen Coesmans Servaas Stoop