IN103 Bijlage West Betuwe natuurbegraven F01 definitief 7 juli 2020.pdf

4-7-2020

MOGELIJKHEDEN NATUURBEGRAVEN EN NATUURLIJK BEGRAVEN IN DE GEMEENTE WEST BETUWE

BG9510TPRP2007041358

24

De nummers van de begraafplaats verwijzen naar het locatienummer zoals deze benoemd zijn in het beleid- en beheerplan begraafplaatsen.

Kansrijke locatie dan wel verder onderzoeken

Begraafplaats

Adres

Mogelijkheid tot natuurbegraven cq natuurlijk begraven

005 Deil

't Oosteneind

ten oosten van begraafplaats is deze grond in bezit gemeente. Dit zou ingericht kunnen onderzoeken worden voor natuurlijk begraven.

009 Geldermalsen

Emmalaan

deel van de nieuwste uitbreiding kan ingericht worden voor natuurlijk begraven mits de capaciteit voldoende blijft.

024 Ophemert

uitbreidingslocatie herinrichten voor Hermoesestraat natuurlijk begraven mits voldoende ruimte op de bestaande begraafplaats.

027 Tuil

Haarstraat

028 Tuil

de nieuwe begraafplaats biedt mogelijk St Antoniestraat ruimte aan de noordoostkant van de begraafplaats.

onderzoeken

032 Waardenburg

op de bestaande begraafplaats aan de Kaalakkerstraat noordkant ligt nog een bestaande uitbreiding waar niet begraven is

onderzoeken

consequenties nagaan voor de capaciteit op langere termijn. onderzoeken

op de bestaande begraafplaats ruimte om onderzoeken natuurlijk begraven in te richten (oostkant).

Tabel 6. Mogelijkheden natuurlijk begraven bij bestaande begraafplaatsen

5.4.2

Locatieafweging

Bij de afweging inpasbaarheid natuurbegraven of natuurlijk begraven is alleen gekeken naar de ruimtelijke beschikbaarheid op de huidige begraafplaatsen. Een verdere verdieping en analyse op grondwaterstanden, beschikbaarheid terrein, eigendomssituatie, eventuele grondaankopen en of uitbreiding ook qua bestemmingsplan mogelijk of wenselijk is, moet nader onderzocht worden. Bij het inrichten van een geheel nieuwe locatie of de aangrenzende terreinen moet onderzoek gedaan worden naar de bestemming en de effecten op Flora en Fauna.

4-7-2020

MOGELIJKHEDEN NATUURBEGRAVEN EN NATUURLIJK BEGRAVEN IN DE GEMEENTE WEST BETUWE

BG9510TPRP2007041358

25

6

Gewenste situatie West Betuwe

6.1

Algemene uitgangspunten faciliteiten, inrichting en beheer

De gemeente West Betuwe gaat alvorens over te gaan tot het aanbieden van natuur of natuurlijk begraven vanuit gemeentelijke exploitatie voor de volgende aspecten een verdere verdieping maken op de voorzieningen, de inrichting en het beheer. Onderdeel

Toelichting

Inrichting algemeen

De insteek van de voorziening is een natuurlijke inrichting en landschappelijk ingepast. Toepassen natuurlijke, inheemse beplanting

Duur grafrecht

Geen graven voor onbepaalde tijd om redenen van kostendekkendheid. Voor de maximale termijn grafrecht wordt uitgegaan van 60 jaar (natuurlijk begraven) ofwel 2 keer de huidige maximale termijn van 30 jaar en voor het bepalen van exploitatiekosten voor natuurbegraven 120 jaar (rekenkundige bepaling). De termijnen moeten verder in de richtlijnen worden vastgesteld.

Faciliteiten

Er worden geen nieuwe faciliteiten aangelegd.

Graven

Er worden geen bijzettingen gedaan. Er dient bij reservering gelijk bepaald en betaald te worden of het om 1 of 2 locaties gaat (indien 2 personen naast elkaar wensen te liggen) en daarmee gaat ook de termijn van het grafrecht in.

Objecten

Geen bovengrondse grafmonumenten met uitzondering van objecten die onderdeel worden van de natuurlijke inrichting dan wel vergaan.

Handhaving

Strikte handhaving nodig om wildgroei aan objecten te voorkomen.

Omvang Ophemert

Allereerst wordt ruimte gezocht voor de mogelijkheid van ca. 150 graven. Zie verder ook hoofdstuk financiële haalbaarheid.

Tabel 7. Algemene uitgangspunten faciliteiten, inrichting en beheer

6.2

Technische en milieukundige randvoorwaarden

De bestaande begraaflocaties voldoen aan de gestelde eisen zowel wetgeving als de technische randvoorwaarden. Wel dient de locatie natuurlijk ingericht te worden zoals in 6.1. is aangegeven. Uitgangspunt is dat de locaties voldoen aan de milieukundige randvoorwaarden. Voor de locatie Ophemert is nader onderzoek gedaan naar de bodemopbouw. De bevindingen zijn in hoofdstuk 7 opgenomen.

6.3

Toelaatbare grafdichtheden

In de onderzoeksrapporten van de provincie zie par 3.2.3 is ook aangegeven hoe de kwaliteitsversterking van bestaande of nieuwe natuur wordt gerealiseerd. Voor de natuurgraven geldt de eis natuurversterking in ruil voor de toestemming om te kunnen begraven is: 1 ha nieuwe natuur of 5 ha kwaliteitsverbetering van bestaande natuur per 250 natuurgraven per hectare (is in huidige verordening per 150 graven per

4-7-2020

MOGELIJKHEDEN NATUURBEGRAVEN EN NATUURLIJK BEGRAVEN IN DE GEMEENTE WEST BETUWE

BG9510TPRP2007041358

26

hectare). Bij een dichtheid van 250-500 graven per ha is de eis derhalve 2 ha nieuwe natuur of 10 ha kwaliteitsverbetering. Bij natuurlijk begraven op bestaande begraafplaatsen bepaalt de gemeente zelf de normen. Als dit wordt toegepast dient er wel een natuurlijke omgeving gemaakt te worden. In afwijking op de reguliere afmetingen van een ‘traditioneel’ graf ( 2,5 m2) heeft een ‘natuurlijk’ graf een afmeting van 20 m2 waar ten hoogste 2 lijken naast elkaar mogen worden begraven ofwel 10 m2 per graf. In afwijking op de reguliere afmetingen van een ’traditioneel’ graf heeft een ‘natuurgraf’ een afmeting van ca. 40 m2 uitgaande van de norm van 250 graven per ha. Hierin mogen ten hoogste 2 lijken naast elkaar worden begraven ofwel 20 m2 per graf.

6.4

Grondposities

In de benchmark wordt er van uit gegaan dat de gemeente zich grondposities heeft verworven. Een nadere uitwerking hiervan is geen onderdeel van deze rapportage.

6.5

Financieel kader

Voor de gemeente West Betuwe gelden de volgende uitgangspunten: 1. Richtlijn van de Provincie: 250 natuurgraven voor 1 ha. nieuwe natuur. Indien voor natuurlijk begraven wordt gekozen kan de dichtheid groter en bepaalt de gemeente dit zelf. Zij dient dan ook naast de tarievenlijst de beheersverordening en de nadere regels aan te passen. 2. Tarieven lijkbezorgingsrechten 2020 van de gemeente West Betuwe. 3. De natuurbegraafplaats of natuurlijke begraafplaats dient kostendekkend te zijn. 4. Het moet leiden tot beheersbare inrichtingskosten en waarbij voorkomen wordt dat toekomstige groot onderhoudswerkzaamheden nu worden uitgevoerd die niet passen bij de toekomstige inrichting. Het beleidsplan begraafplaatsen is hierin leidend.

6.5.1

Benchmark natuurbegraven en natuurlijk begraven tarievenonderzoek

In de onderstaande tabel is een analyse gemaakt van diverse locaties met grafrechten van natuurbegraven inclusief de onderhoudskosten die daarvoor worden gerekend, prijzen in euro, prijspeil 2020. De kosten voor het begraven zijn niet van alle locaties bekend. De bedragen betreffen vanaf bedragen, veelal zijn geen maximumtarieven gegeven bij de diverse partijen. Dit zijn natuurgraven met een ‘eeuwigdurend’ grafrecht. Grafrecht Locatie begraven v.a. p.p. Venlo-Maasbree Slangenburg Schoorsveld

4-7-2020

Urn v.a.

begraven Urn Urn begraven Opmerkingen en mogelijke WeekWeekweekweekend markeringen dagen dagen end

1.675

1.300

450

210

650

310

2.832

1.417

815

108

1.462

189

4.250

2.000

550

300

-

MOGELIJKHEDEN NATUURBEGRAVEN EN NATUURLIJK BEGRAVEN IN DE GEMEENTE WEST BETUWE

Zwerfkei, kosteloos gegraveerde boomschijf Boom €500,-

BG9510TPRP2007041358

27

Grafrecht Locatie begraven v.a. p.p. Maashorst Hillig Meer

Haaksbergen hervormde begraafplaats

Heidepol

Urn v.a.

begraven Urn Urn begraven Opmerkingen en mogelijke WeekWeekweekweekend markeringen dagen dagen end

4.250

2.000

550

300

3.750

2.250

550

375

1.593

1.168

4.250

2.000

Natuurbegraafplaats Friesland 3.250 Eygelshof De Hoevens Bos van de heilige geest Bergerbos Koningsakker Veluwe Gemeente Ede

-

Boom €500,-

-

Boomschijf voor onbepaalde tijd, ze worden niet geruimd. Zo hebben nabestaanden geen zorg over onderhoud en verlenging van grafrechten.

550

300

-

Boom €500,-

-

Planten, tot €3,- per stuk, boomschijf, zwerfkei

1.625

595

225

3.750

2.000

595

395

3.500

950

500

300

7.500

750

500

1.100

650

525

250

650

350

4.250

2.000

550

350

825

525

3.572

1.625

780

240

1.170

360

893

593

Boomschijf met inscriptie, kosteloos Boom €350,- Boomschijf kosteloos

-

Niet toegestaan Zwerfkei, kosteloos

Boomschijf € 415

Tabel 8: analyse diverse locaties natuurbegraven, incl. onderhoudskosten. Kosten per persoon per graf.

Opgemerkt dient te worden dat deze begraafplaatsen hogere grafdichtheden hebben dan de huidige richtlijnen van de Provincie. De dichtheden op deze begraafplaatsen liggen tussen de 500 en 800 graven per ha. Dit is niet met zekerheid te stellen maar is een aanname. Er wordt vanuit gegaan dat de onderhoudskosten in de bovenstaande tarieven zijn verwerkt. Bij een aantal plaatsen is dit gecontroleerd. In de tabel op de volgende pagina is een analyse gemaakt van enkele locaties met natuurlijk begraven. Er zijn geen gegevens bekend van de eventuele onderhoudskosten die daarvoor worden gerekend, prijzen in euro, prijspeil 2020.

4-7-2020

MOGELIJKHEDEN NATUURBEGRAVEN EN NATUURLIJK BEGRAVEN IN DE GEMEENTE WEST BETUWE

BG9510TPRP2007041358

28

Naam

Graf-recht Urn v.a. p.p. v.a. p.p

Rotterdam Hofwijk

2.5005.500

1.2003.000

Kosten begraven

Opmerkingen en mogelijke markeringen

990

natuurgedeelte begraafplaats Hofwijk grafrecht 20 tot 50 jaar Boom € 350, schijf € 130

Ede

3.796

vijftig jaar op het terrein ingericht voor "Natuurlijk" begraven waar twee Niet bekend overledenen van twaalf jaar en ouder, naast elkaar, in één graf

Utrechtse Heuvelrug, Doorn

5.128

923

Groenlo, RK begraafplaats

3.275

2.275

Periode van 99 jaar. 1 persoon RK begraafplaats in een parkachtige omgeving. De tarieven zijn inclusief begeleiding op de begraafplaats, administratiekosten, grafakte en boomschijf. Eeuwigdurend.

Tabel 9: analyse diverse locaties natuurlijk begraven, incl. onderhoudskosten. Kosten per persoon per graf.

4-7-2020

MOGELIJKHEDEN NATUURBEGRAVEN EN NATUURLIJK BEGRAVEN IN DE GEMEENTE WEST BETUWE

BG9510TPRP2007041358

29

7

Toets haalbaarheid Ophemert

7.1

Inleiding, waarom Ophemert

In het beleids- en beheerplan begraafplaatsen West Betuwe 2019-2023 is te lezen dat in het beheerplan van de gemeente Neerijnen het idee al is genoemd om in Ophemert een mogelijke natuurbegraafplaats te realiseren. Middels de motie van 25 juni 2019 heeft de gemeenteraad gevraagd onderzoek te doen naar de mogelijkheden voor het aanwijzen en inrichten van natuurbegraven binnen de gemeentegrenzen. Uit hoofdstuk 6 is gebleken dat Ophemert een mogelijke locatie is voor natuur(lijk)begraven. Hier ligt een nieuwe uitbreiding die nog onbenut is. In het beleids- en beheerplan begraafplaatsen is aangegeven dat er in 2055 een capaciteitstekort ontstaat van 100 tot 120 plaatsen. In het document is ook benoemd dat er veel algemene graven zijn uitgegeven waarvan de rechten zijn verlopen. Het is wenselijk deze na te lopen of deze geruimd kunnen worden d.m.v. publicatie. In mei 2020 is voor de uitbreiding gekeken of de grondslag geschikt is. Deze begraaflocatie wordt in dit hoofdstuk beoordeeld op haalbaarheid door onder andere de behoefte, ligging, grondwaterstanden en beheeraspecten te onderzoeken. Mocht blijken dat er daadwerkelijk behoefte is naar deze vorm van begraven zal nader onderzoek gedaan moeten worden naar capaciteit en mogelijkheden op andere begraafplaatsen. We starten hiermee met Ophemert en daarna volgt mogelijk de rest van de genoemde begraafplaatsen.

7.2

Kosten baten analyse, financiële haalbaarheid natuur(lijk) begraven

Uitgaande dat deze uitbreiding in Ophemert niet nodig is dan kan dit deel ingericht worden voor natuurbegraven of natuurlijk begraven. Daarbij hanteren wij de volgende uitgangspunten voor de kosten/baten analyse: Onderdeel

Hoeveelheid / Natuurbegraven duur /stuks Kosten per jaar

Natuurlijk begraven

Toelichting

HoeveelHoeveelKosten heid / duur heid / duur per jaar /stuks /stuks

Richtlijn provincie

250 st

750 st

Per 1 ha. Nieuwe natuurcompensatie voor natuurbegraven. Voor natuurlijk begraven is er geen richtlijn.

Oppervlakte beschikbaar 6.140 m2 nieuwe uitbreiding

150 st

450 st

bron: kadastrale kaart.nl

Tarieven

Grafrechttermijn

4-7-2020

Tarieven lijkbezorgingsrechten 2020 van de gemeente West Betuwe.

Conform

120 jaar

60 jaar

MOGELIJKHEDEN NATUURBEGRAVEN EN NATUURLIJK BEGRAVEN IN DE GEMEENTE WEST BETUWE

BG9510TPRP2007041358

30

Onderdeel

Hoeveelheid / Natuurbegraven duur /stuks Kosten per jaar

Natuurlijk begraven

Toelichting

HoeveelHoeveelKosten heid / duur heid / duur per jaar /stuks /stuks onbepaalde bepaalde tijd tijd

Rekenfactor t.o.v. traditioneel begraven

120 1,5

Huidige € 1,25 / per m2 € 19.700 onderhoudskosten / jaar

Onderhoud “natuurterrein”

Kostendekkend

ca. € 0,50 / per m2 / € 3.100 per jaar

ja

60 1,25

Reken factor in jaren Rekenfactor in oppervlak

€ 19.700

€ 19.700 voor de totale oppervlak van 15.700 m2. Daarmee € 1,25 per m2

€ 3.100

Op basis kengetallen gemeente uitgaande van 1/3 bosplantsoen en 1/3 ruw gras. Totaal 6.140 m2

ja

De natuur(lijk)begraafplaats dient kostendekkend te zijn De inrichtingskosten van de natuurbegraafplaats worden geraamd op ca. € 10 per m2 ofwel € 61.400.

Inrichtingskosten eenmalig

€ 61.400

€ 61.400

Verplaatsen urnenwand eenmalig

€ 5.000

€ 5.000

Het verplaatsen van de urnenwand is geraamd op € 5.000 in 2020.

€ 75.000.

In 2024 en 2026 staat groot onderhoud van het aanwezige asfalt op het programma.

Groot onderhoud planning eenmalig

€ 75.000.

Tabel 10. Uitgangspunten kosten baten analyse

4-7-2020

MOGELIJKHEDEN NATUURBEGRAVEN EN NATUURLIJK BEGRAVEN IN DE GEMEENTE WEST BETUWE

BG9510TPRP2007041358

31

7.2.1

Kosten / baten

Op basis van de bovenstaande uitgangspunten zijn voor de locatie Ophemert de volgende kosten/baten berekeningen gemaakt:

Onderdeel

Natuurlijk Natuurbegraven begraven hoeveelheid hoeveelheid

Aantal graven

150 st

450 st

Grootte per: een particulier graf (1 persoon) 20 m2 een particulier urnen graf (1 persoon) 10 m2

10 m2 5 m2

Kosten verlenen uitsluitend recht voor een particulier graf (1 persoon|) € 6.768 een particulier urnen graf (1 persoon) € 3.384

€ 2.820 € 1.410

kosten voor het begraven kosten voor het plaatsen urn

€ €

€ €

720 350

720 350

Toelichting

120 jaar onbepaalde tijd natuurbegraven en 60 jaar bepaalde tijd natuurlijk begraven Conform huidige tarieven en blijven gelijk

Kosten voor algemeen onderhoud Algemeen onderhoud totaal € 3.100 / jaar € 3.100 / jaar zijn specifiek voor de locatie onderhoudskosten per jaar per graf € 20,70/jaar/graf € 6,90/jaar/graf gemaakt. De huidige tarieven kosten onderhoud bij 120 resp. 60 jr voor onderhoud zijn € 625 voor een particuliergraf (1 persoon) € 2.484 € 414 10 jaar een particulier urnengraf (1 persoon) € 1.242 € 207 totale kosten particuliergraf

€ 9.252

€ 3.234

Exclusief begraafkosten € 720

totale kosten urnengraf

€ 4.626

€ 1.617

Exclusief plaatsen urn € 350

Totale inkomsten Grafrechten o.b.v. begraven Onderhoud o.b.v. begraven Totaal excl. begraven

€ 1.015.200 € 186.300 € 1.387.800

€ 1.269.000 € 186.300 € 1.455.300

Bij volledig verlenen uitsluitend recht particuliere graven

Tabel 11. Berekening kosten baten Ophemert natuurbegraafplaats of natuurlijke begraafplaats.

7.2.2

Kosten / baten natuurbegraven

Op basis bovenstaande berekening van de grafrechten voor natuurbegraven komen de totale inkomsten voor de grafrechten uit op € 1.015.200 over de periode van 120 jaar met een dichtheid van 250 graven per ha. De grafrechttermijn is meestal voor onbepaalde tijd. Dit is als uitgangspunt gehanteerd en wordt als niet wenselijk gezien. De inkomsten voor het algemeen onderhoud op basis van 100% kostendekking van de locatie bedragen € 186.300. De inkomsten op basis van de bovenstaande berekeningen zijn substantiële bedragen welke mede een bijdrage kunnen leveren aan het beter exploitabel houden van de begraafplaatsen in de gemeente West Betuwe. Als we kijken naar de bedragen in de benchmark en het tarief vergelijken met de bovenstaande berekeningen is het tarief voor natuurbegraven volgens de richtlijn van de provincie beduidend hoger dan de benchmark. Omdat we aansluiten op de huidige tarievenstructuur van de gemeente West Betuwe en 4-7-2020

MOGELIJKHEDEN NATUURBEGRAVEN EN NATUURLIJK BEGRAVEN IN DE GEMEENTE WEST BETUWE

BG9510TPRP2007041358

32

met een periode van 120 jaar rekenen is de conclusie dat de haalbaarheid voor natuurbegraven ‘realistisch’ is maar dat men daar wel een relatief hoge prijs voor moet betalen, veel hoger dan op een gemiddelde natuurbegraafplaats in den lande. In de meerjarenbegroting voor de begraafplaats Ophemert zijn kosten opgenomen voor onderhoud asfalt. Deze kunnen mogelijk ingezet worden voor het inrichten van de natuurbegraafplaats of de natuurlijke begraafplaats.

7.2.3

Kosten / baten natuurlijk begraven

Op basis bovenstaande berekening van de grafrechten komen de totale inkomsten op € 1.269.000 over de periode van 60 jaar. Dit ligt aanzienlijk hoger ten opzichte van het natuurbegraven. De grafrechttermijn is voor bepaalde tijd. Dit past binnen de huidige structuur van de lijkbezorgingsrechten. Ook hier geldt dat de inkomsten voor het algemeen onderhoud op basis van 100% kostendekking van de locatie € 186.300 bedragen. De kosten voor onderhoud liggen lager dan de huidige tarieven. Op basis van de huidige tarieven van het algemeen onderhoud zouden deze kosten uitkomen op € 281.250. Hiermee kan een nog betere kostendekking voor de rest van de begraafplaatsen gerealiseerd worden. De in de onderhoudsprogrammering opgenomen kosten voor onderhoud asfalt kunnen ingezet worden voor het inrichten van de natuurbegraafplaats of de natuurlijke begraafplaats. Dit is hiermee kostenneutraal. De inkomsten op basis van de bovenstaande berekeningen zijn substantiële bedragen welke mede een bijdrage kunnen leveren aan het beter exploitabel houden van de begraafplaatsen in de gemeente West Betuwe. De conclusie is dat de haalbaarheid voor natuurlijk begraven ‘realistisch’ is. Het tarief voor natuurlijk begraven ligt in de lijn met de huidige tarieven voor lijkbezorgingsrechten en die in tabel 9 zijn genoemd. Deze tarieven zijn reëel te noemen.

Het tarief voor natuurlijk begraven is daarmee haalbaar en marktconform. Op basis van de tarieven levert het meer inkomsten op door de hogere dichtheid van de graven en een grafrusttermijn voor een bepaalde tijd, hetgeen in de lijn licht van het huidige beleid. Hetzelfde geldt voor natuurlijk begraven als bij natuurbegraven dat de kosten opgenomen in de meerjaren onderhoudsprogrammering voor onderhoud asfalt ingezet kunnen worden voor het inrichten van de natuurbegraafplaats of de natuurlijke begraafplaats. Ook dit is hiermee grotendeels kostenneutraal

7.3

Haalbaarheid Ophemert

7.3.1

Algemene haalbaarheid

Ophemert, is een mogelijkheid voor zowel natuurbegraven en natuurlijk begraven. Het past binnen wet en regelgeving omdat de bestemming reeds begraafplaats is. Qua technische eisen is het mogelijk,omdat het een recente uitbreiding is, op de bestaande locatie en als zodanig voldoet aan de inrichtingseisen en drooglegging. Wanneer uitgangspunt is dat de locatie kostendekkend moet zijn is dit wel mogelijk echter alleen wanneer daar een hoog bedrag voor gaat betalen, veel hoger dan op een gemiddelde natuurbegraafplaats in den lande. Bovendien bestaat de mogelijkheid dat graven voor onbepaalde tijd ontstaan, hetgeen niet wenselijk is. Natuurlijk begraven is een betere en rendabeler oplossing zoals in 7.2.3 is beschreven vanwege investering in natuur en termijn van grafrecht. Gezien de ervaringen binnen de gemeente bij de bestaande begraafplaatsen is natuurlijk begraven beter passend binnen de gemeente en sluit dit aan bij haar huidige werkwijze. 4-7-2020

MOGELIJKHEDEN NATUURBEGRAVEN EN NATUURLIJK BEGRAVEN IN DE GEMEENTE WEST BETUWE

BG9510TPRP2007041358

33

7.3.2

Nader onderzoek op de locatie Ophemert

Voor wat de huidige situatie betreft voldoet de begraafplaats weliswaar aan de drooglegging maar blijkt in de praktijk dat de terreinomstandigheden slecht zijn. Een mogelijke oorzaak is dat de aanwezige grondsoort niet wenselijk is en die mogelijk onder slechte omstandigheden is verwerkt. Er is bij de aanleg van de uitbreiding grond dat in het gemeentelijk depot in Opijnen lag verwerkt en (niet volledig) uitgerijpte bagger. In het voorjaar van 2010 is de uitbreiding van de begraafplaats opgeleverd. In 2011 is duidelijk geworden, dat er op de uitbreiding een probleem is met wateroverlast. Aanvankelijk werd aangenomen dat dit een tijdelijk probleeem zou zijn, vanwege de natte omstandigheden tijdens de aanleg. Het probleem is echter structureel. In 2013 zijn op de locatie proefsleuven gegraven. Het water stroomde van alle kanten de sleuf in. Om meer inzicht te krijgen in de situatie zijn er in mei 2020 enkele grondboringen uitgevoerd om te bepalen of de grondslag geschikt is voor begraven. Tevens is de (schijn)grondwaterstand in beeld gebracht. Op 26 mei 2020 heeft er nader onderzoek plaatsgevonden naar de bodemsituatie om te bepalen of dit gevolgen heeft voor het begraven en de inrichtingskosten.

Er is het volgende onderzocht en uitgevoerd:  uitvoeren 5 boringen tot 2,5 meter m-mv om daarmee inzicht te krijgen in de opgebrachte laag en de locatie van het oorspronkelijke maaiveld (naar verwachting 1,60m onder huidig maaiveld).  het plaatsen van 2 peilbuizen, 1 ter plaatse van het opgebrachte slib en 1 ter plaatse van de opgebrachte ‘goede’ grond. Aanbevolen wordt de geplaatste peilbuizen door de eigen dienst te blijven monitoren. Uit de KLIC melding die op 20 mei 2020 door Royal HaskoningDHV is uitgevoerd in het kader van het bodemonderzoek bleek de ligging van een leiding van de N.V. Nederlandse Gasunie West (buisleiding gevaarlijke inhoud). Dit is een aandachtspunt bij eventuele vervolgwerkzaamheden.

Figuur 5, KLIC overzicht Gasunie. Melding 20mei 20, bron Kadaster

7.3.3

Geschiktheid voor begraven

Op grond van de grondsamenstelling/soort (voornamelijk klei), de verdichting in de lagen (schijnwaterspiegels) ‘ongestoord’ profiel en een slechte luchttoetreding is de uitbreiding van de begraafplaats Ophemert nu ongeschikt is voor begraven. In de huidige situatie geldt dat bij niet ingrijpen er jarenlang problemen zullen zijn met zowel het maken van graven als het ruimen ervan. Het advies is om te kiezen voor de structuurverbetering door middel van diepspitten. Het is wenselijk na de verbetering minimaal één jaar te wachten voordat er begraven gaat worden en na deze periode het profiel opnieuw te beoordelen of het geschikt is voor begraven of eventuele extra maatregelen getroffen moeten worden.

4-7-2020

MOGELIJKHEDEN NATUURBEGRAVEN EN NATUURLIJK BEGRAVEN IN DE GEMEENTE WEST BETUWE

BG9510TPRP2007041358

34

8

Conclusies

Het doel van deze rapportage is inzicht te geven of er mogelijkheden zijn voor het aanwijzen en inrichten van gemeentelijke begraafplaats voor natuurbegraven of natuurlijk begraven binnen de gemeentegrenzen, is dit haalbaar en zo ja onder welke voorwaarden en welke locaties komen hiervoor in aanmerking. Antwoord is met deze rapportage gegeven op de volgende vragen: 1. welke mogelijkheden zijn er binnen de gemeente West Betuwe voor natuurbegraven dan wel natuurlijk begraven? Is er een mogelijkheid voor een natuurbegraafplaats in West Betuwe? Met het uitgangspunt dat er geen uitbreiding van het aantal begraafplaatsen wenselijk is en de gemeente geen gronden in bezit heeft of wenst aan te kopen (natuurterreinen dan wel overige terreinen) is dit alleen mogelijk op bestaande begraafplaatsen. 2. is natuurbegraven of natuurlijk begraven op de bestaande gemeentelijke begraafplaatsen mogelijk en wat betekent het? Ja, het is een aanvulling op het bestaande aanbod aan begraafproducten. Voorwaarde is dat de bestaande capaciteit van de begraafplaatsen gewaarborgd blijft en niet te begraven voor onbepaalde tijd. Dit past ook in de wens van West Betuwe in het kader van hostmanship maar niet in de wens om te begraven voor onbepaalde tijd. 3.

is de recente uitbreiding van de huidige begraafplaats Ophemert geschikt voor natuur(lijk)begraven? Deze wordt door de raad als mogelijke locatie genoemd. Past dat binnen de wet- en regelgeving, technische eisen en financiële haalbaarheid? De begraafplaats Ophemert is een goede locatie, de capaciteit is tot 2055 voldoende. Voor veel algemene graven geldt dat de rechten zijn verlopen en nagelopen dient te worden of deze geruimd kunnen worden. Ophemert is een mogelijkheid voor natuurbegraven en natuurlijk begraven. Het past binnen de huidige wet- en regelgeving. Qua technische eisen is het mogelijk omdat het een bestaande locatie betreft. Echter na grondonderzoek bleek dat de bodemomstandigheden slecht zijn. Dit heeft gevolgen voor de inrichtingskosten omdat structuurverbetering moet worden uitgevoerd. Wanneer uitgangspunt is dat de locatie kostendekkend moet zijn is dit wel mogelijk echter alleen wanneer daar een fors bedrag voor gaat betalen voor een natuurgraf en een reëel bedrag voor een natuurlijk graf. Voor een natuurgraf is dit veel hoger dan op een gemiddelde natuurbegraafplaats in den lande. Naast de begraafplaats Ophemert zijn de begraafplaatsen Deil ’t Oosteneind, Geldermalsen Emmalaan en Tuil Haarstraat, Tuil St. Antoniestraat en Waardenburg Kaalakkerstraat het onderzoeken waard naar eventuele mogelijkheden voor natuurlijk begraven.

In kader van deze rapportage is dat niet verder onderzocht. Geadviseerd wordt dat natuurlijk begraven de voorkeur heeft en dit in eigen beheer van de gemeente West Betuwe te doen. Het gemeentebestuur behoudt daarmee nadrukkelijk de regie inzake het begraafplaatsen beheer- en exploitatie voor al haar begraafplaatsen. Natuurlijk begraven is rendabeler en beter voor beheer- en exploitatie en kostendekking voor al haar begraafplaatsen. Continuïteit is daarmee gewaarborgd in het kader van wet- en regelgeving, registratieplicht e.d. en past in de huidige lijkbezorgingsrechten van bepaalde tijd graven. Onbepaalde tijd graven drukken op langere termijn op de exploitatie. Een natuurlijke begraafplaats in eigen beheer, onderstreept het volgen van de markt, inspelen op de vraag en het luisteren naar de klant.

4-7-2020

MOGELIJKHEDEN NATUURBEGRAVEN EN NATUURLIJK BEGRAVEN IN DE GEMEENTE WEST BETUWE

BG9510TPRP2007041358

35

9

Vervolgstappen en aanbevelingen in beeld

9.1.1

Communicatie

Om natuurlijk begraven een plek te geven binnen de gemeente dienen brede communicatiemiddelen ingezet te worden om de volgende doelstellingen te behalen:  Creëren van draagvlak bij de verschillende partijen (zoals begrafenisondernemers) voor de ontwikkeling natuurbegraven;  Het informeren van inwoners en belanghebbenden. Bv via website en lokale nieuwsberichten.  Creëren van betrokkenheid van betrokkenen bij natuurlijk begraven in de toekomst;  Creëren van een positieve houding bij de belanghebbenden m.b.t. natuurlijk begraven;  Een zorgvuldige inpassing in het omliggende landschap/natuur;  Bevordering van een soepele procesgang tijdens het ontwikkeling van het natuurlijkbegraven proces.

9.1.2

Aanbevelingen en nader te onderzoeken in verband met de organisatie

Omdat natuurlijk begraven tot nieuwe vragen gaat leiden is ook nodig om het volgende te onderzoeken:  de gevolgen voor de organisatie gemeente als primaat houder;  onderzoek behoefte naar natuurlijk begraven;  welke werkzaamheden vinden door wie plaats in kader van natuurlijk begraven;.  wat hiervan de gevolgen voor de organisatie zijn. Welke specialisaties zijn nodig en is deze aanwezig binnen de bestaande formatie;  de randvoorwaarden vanuit daadwerkelijk beheer en onderhoud. Deze dienen opgesteld te worden. Tot slot moet dit leiden tot het aanpassen van de Verordening Lijkbezorgingsrechten met bijbehorende Nadere Regels.

9.1.3

Aanbevelingen nader inrichtingsplan Ophemert

Als overgegaan wordt naar natuurlijk begraven zal de omgeving aangepast moeten worden. Dit betekent concreet dat voor de begraafplaats Ophemert een inrichtingsplan opgesteld moet worden waarbij rekening wordt gehouden met de volgende aspecten: - het aanpassen / wijzigen of vervallen van de asfaltpaden structuur; - het verbeteren van de bodemstructuur; - de inpassing en/of verplaatsen van de urnenmuur; - de aanwezigheid van de bestaande gasleiding; - natuurlijke inrichting en de landschappelijke inpassing van dit deel van de begraafplaats Ophemert met wel of geen natuurvriendelijke oevers en aanleg poel rekening houdend met de gewenste capaciteit van de begraafplaats.

4-7-2020

MOGELIJKHEDEN NATUURBEGRAVEN EN NATUURLIJK BEGRAVEN IN DE GEMEENTE WEST BETUWE

BG9510TPRP2007041358

36

BIJLAGE 1 SITUATIE OPHEMERT

noord

Bron: Royal HaskoningDHV: Tekening uit rapport BF5817 West Betuwe begraafplaatsen 2019 2023 bijlage ontwikkelvisie F01 met tekeningen 8 augustus 2018 (tekening niet op schaal)

4-7-2020

MOGELIJKHEDEN NATUURBEGRAVEN EN NATUURLIJK BEGRAVEN IN DE GEMEENTE WEST BETUWE

BG9510TPRP2007041358

37