IN102-Uitvoering-motie-aanvalsplan-tegen-armoede.pdf

Informatienota Datum vergadering Registratienummer Informatienotanummer Portefeuillehouder Bijlage(n) Onderwerp

: 20 december 2022 : GZDGWB719314/719316 : 2022/IN102-Uitvoering-motie-aanvalsplan-armoede : Jan de Geus :: Uitvoering motie aanvalsplan armoede

Onderwerp Uitvoering motie aanvalsplan armoede. Kennisnemen van Stand van zaken aanvalsplan voorkomen armoede. Inleiding Tijdens de raadsvergadering van 27 september 2022 dienden de fracties van de PvdA en GroenLinks de motie 'Aanvalsplan tegen Armoede' in. Deze motie is unaniem aangenomen. In de motie roept de Raad het college op om voor het einde van het jaar te komen met een plan van aanpak om armoede onder de inwoners van West Betuwe te voorkomen. In deze informatienota informeren we u over de stand van zaken. Ook geven wij u inzicht in de (aanvullende) maatregelen die nu al van kracht zijn. Dit zijn deels gemeentelijke en deels landelijke regelingen. De motie vraagt om een integraal aanvalsplan. Het college onderschrijft dit belang van een integrale aanpak. De uitgangssituatie in West Betuwe is relatief gunstig. In West Betuwe wonen relatief gezien weinig inwoners met een bijstandsuitkering. Ook hebben wij ten opzichte van de landelijke cijfers minder inwoners in de laagste inkomenscategorieën 1. Voor nu zien we in West Betuwe geen stijging in het aantal inwoners dat een beroep doet op schuldhulpverlening. Ook is er geen stijging in het aantal aanvragen voor de individuele bijzondere bijstand. Dat wil niet zeggen dat er niets speelt. Hier hebben wij in de tussenliggende periode uiteraard oog voor en waar nodig bieden we onze inwoners passende ondersteuning (maatwerk).

Bij het opstellen van ons aanvalsplan nemen wij mee dat niet in elke kern dezelfde problematiek hoeft te spelen en ook de samenwerkingspartners per kern verschillen. Waar nodig en mogelijk bieden we passende oplossingen per kern. Om een goed aanvalsplan te maken, is het nodig dat we in gesprek gaan met inwoners, organisaties en andere belanghebbenden. Verder is een goede analyse nodig op basis van cijfers. De komende maanden gaan we hier mee aan de gang. Hierbij kijken wij breder dan alleen naar het voorkomen van armoede, maar naar het garanderen van bestaanszekerheid (binnen onze invloedsfeer).

1

https://westbetuwe.incijfers.nl/dashboard/

2 november 2022 Kenmerk GZDGWB719314/719316 Pagina 2 van 5

Vervolgens leggen we dit plan, mogelijk met scenario's/alternatieven en de financiële impact hiervan op de begroting, voor aan de raad. Uiteraard zullen wij tussentijds ingrijpen als de signalen veranderen. Voor individuele gevallen kunnen wij altijd maatwerk toepassen waar nodig. Dit alles maakt dat wij u nu informeren via een raadsinformatienota. Begin tweede kwartaal 2023 komen bij u terug met een raadsvoorstel. Indien gewenst, komen wij in de tussentijd ook graag bij u langs in een beeldvormende commissie om dit onderwerp verder te bespreken. Dit alles betekent echter niet dat er in de tussentijd geen hulp wordt geboden aan inwoners met geldzorgen. Sinds het aannemen van de motie zijn er vanuit het Rijk meerdere maatregelen gekomen om mensen die in de financiële problemen (dreigen te) raken, te ondersteunen. Een overzicht daarvan vindt u hieronder. Kernboodschap Bestaanszekerheid Armoedeproblematiek raakt de bestaanszekerheid van onze inwoners. De mate van armoede wordt momenteel grotendeels bepaald door de energiezuinigheid van de woning, het al dan niet hebben van een vast energiecontract en de financiële reserves van mensen. Dit nog los van het hoge inflatiecijfer waar we momenteel allemaal mee te kampen hebben. Daarmee is er ook een nieuwe groep inwoners ontstaan die risico loopt op financiële kwetsbaarheid, de zogeheten middeninkomens.

Vanuit het armoedebeleid kan het college hier slechts ten dele aan bijdragen. De gemeentelijke regelingen die wij kunnen bieden zijn niet altijd afdoende om de bestaanszekerheid te kunnen garanderen. In eerste instantie is het een (grondwettelijke) verantwoordelijkheid van het Rijk om voor alle inwoners van Nederland voldoende bestaanszekerheid te bieden. Bestaanszekerheid is breder dan alleen financiële (zelf)redzaamheid en de zekerheid van voldoende en voorspelbaar inkomen. Het gaat ook om de voorwaarden die er nodig zijn om je als mens (te blijven) ontwikkelen en het kunnen mee doen aan de samenleving. Dat betekent ook dat we het voorkomen van armoede in breder perspectief bekijken. Hierbij is het van belang dat we niet alleen kijken naar het voorkomen van armoede, maar dat we ook (preventief) kijken naar de onderliggende problemen die leiden tot geldzorgen. Daarmee raakt deze motie en het vraagstuk voorkomen van armoede een bredere maatschappelijke opgave, namelijk het blijvend bewerkstelligen van bestaanszekerheid van onze inwoners. Daarmee is een integrale aanpak noodzakelijk. Huidige ondersteuningsmaatregelen Minimabeleid De minimaregelingen van de gemeente West Betuwe bieden verschillende ondersteuningsmogelijkheden voor inwoners met een inkomen tot 120% van de geldende bijstandsnorm.

Denk hierbij aan de bijzondere bijstand, jeugdfonds sport & cultuur en het jeugdzwemfonds, stichting leergeld en een bijdrage voor sport, cultuur en maatschappelijke deelname. Ook is er de mogelijkheid voor deze groep inwoners om met korting een aanvullende zorgverzekering af te sluiten via gezondverzekerd.nl.

2 november 2022 Kenmerk GZDGWB719314/719316 Pagina 3 van 5

In 2023 past het Rijk een inflatiecorrectie van ruim 10% toe op het minimumloon. Daardoor stijgt ook het bedrag voor de bijstand en de AOW. Dat betekent dus ook dat het drempelbedrag voor de 120% volgend jaar hoger komt te liggen. Inwoners die boven de inkomensgrens van 120% vallen, kunnen in uitzonderlijke gevallen in aanmerking komen voor individuele bijzondere bijstand. Hierbij nemen wij de financiële draagkracht van inwoners mee. Energietoeslag en energiekosten In 2022 kwamen inwoners van de gemeente West Betuwe die een inkomen tot 120% van de geldende bijstandsnorm hadden, in aanmerking voor een energietoeslag van 1300 euro. Op dit moment hebben wij het aantal inwoners bereikt dat door de rijksoverheid was geschat, het kan echter altijd nog zijn dat er nog inwoners zijn die recht hebben op de toeslag en die dit nog niet hebben aangevraagd. Het is daarom tot het einde van het jaar mogelijk om de energietoeslag voor 2022 aan te vragen. Ook voor de periode tot 30 juni 2023 heeft de overheid 1300 euro energietoeslag ter beschikking gesteld voor inwoners die een inkomen tot 120% van de geldende bijstandsnorm hebben. Op dit moment is het college bezig met besluitvorming om zo eenvoudig mogelijk de energietoeslag 2023 uit te kunnen keren. Om te zorgen dat inwoners zo optimaal mogelijk gebruik maken van deze regeling, gaan wij hier uitgebreid over communiceren.

In de miljoenennota van het Rijk is daarnaast besloten dat alle mensen met een energiecontract in november en december 2 maal 190 euro korting op hun energiefactuur krijgen. Vanaf 2023 voert de overheid een tijdelijk energieplafond in waardoor de stijging van de energiekosten wordt beperkt. Energieloket/energiecoaches Inwoners met vragen over hun energieverbruik en de mogelijkheden voor verduurzaming van hun huis, kunnen gratis terecht bij het energieloket West Betuwe. De energiecoaches van het energieloket zijn beschikbaar voor zowel woningeigenaren als huurders. De komende tijd gaan de energiecoaches de wijken in om met inwoners te praten over gedragsverandering ten aanzien van het energiegebruik. Ook is er een klussenbus die inwoners kan helpen met het uitvoeren van kleine en grotere energiebesparende maatregelen. Ook helpt het energieloket inwoners met het aanvragen van subsidies of leningen voor het verduurzamen van hun woning. De Rijksoverheid heeft in de miljoenennota 2023 besloten dat mensen met een verzamelinkomen tot 45.014 euro een renteloze energiebespaarlening kunnen aangaan. Ondersteuning bij financiële problemen Team Sociaal van de gemeente West Betuwe biedt hulp en ondersteuning aan alle inwoners met schulden.

Ook kunnen al onze inwoners hier (preventief) terecht voor advies over inkomsten en uitgaven of veranderingen in hun persoonlijke situatie; budgetcoaching. Ook inwoners met een eenmanszaak en zzp’ers kunnen hier terecht voor advies en ondersteuning.

2 november 2022 Kenmerk GZDGWB719314/719316 Pagina 4 van 5

Bij Welzijn West Betuwe kunnen inwoners hulp bij hun (financiële) administratie krijgen. Ook kunnen ze daar ondersteuning ontvangen voor het aanvragen van (financiële) voorzieningen en toeslagen. Gemeentelijke belastingen Inwoners met een minimum inkomen kunnen bij het belastingkantoor BSR kwijtschelding aanvragen voor de gemeentelijke belastingen. Voorzieningen De gemeente verstrekt subsidies aan verschillende organisaties die inwoners met financiële problemen bij staan. Denk hierbij aan de voedselbanken, de kledingbank, stichting leergeld, stichting schuldhulpmaatje en welzijn West Betuwe. Bij het verstrekken van de subsidies spreken wij met elkaar af hoeveel geld er beschikbaar is en voor welke doelgroep. Vroegsignalering De budgetcoaches van team sociaal krijgen een bericht wanneer een inwoner rekeningen van één van de aangesloten partijen niet heeft betaald. Dit gaat om alle primaire lasten bij partijen zoals woningcorporaties, Vitens, energieleveranciers, ziektekostenverzekeraars en het regionale belastingkantoor BSR. De gemeente neemt contact op met deze inwoners om hulp en ondersteuning te bieden en meer problemen te voorkomen. Communicatie Op de informatiesite Geldzaken | Wegwijs in West Betuwe kunnen inwoners terecht met al hun vragen over geld.

Inwoners die digitaal niet vaardig zijn kunnen voor hulp en ondersteuning terecht bij de gemeente of organisaties zoals Welzijn West Betuwe. De komende periode gaan wij zelf en via onze partners onze inwoners weer versterkt actief wijzen op de mogelijkheden voor hulp en ondersteuning. Consequenties Door in te zetten op de bestaanszekerheid van inwoners, voorkomen we problemen of signaleren we deze zo vroeg mogelijk. Dit vraagt om een integrale aanpak binnen het sociaal domein op het gebied van financiën, welzijn en zorg. Financiën Deze RIN bevat er geen financiële consequenties. Het aanvalsplan zelf kan wel voorstellen bevatten met financiële gevolgen. Waar nodig komen wij met een separaat voorstel of via de p&c cyclus bij u terug. De verwachting is dat extra middelen noodzakelijk zijn, willen wij een bredere groep inwoners ondersteunen, maar ook als wij meer voorzieningen willen bieden aan de bestaande groep. Communicatie Wij betrekken inwoners en organisaties zo veel mogelijk bij het opstellen van het aanvalsplan. Inwoners zijn de belangrijkste doelgroep van het plan van aanpak. Aan de hand van de uitkomsten van het aanvalsplan stellen wij een verdere communicatiestrategie op.

2 november 2022 Kenmerk GZDGWB719314/719316 Pagina 5 van 5

Vervolg Begin eerste kwartaal 2023 komen wij bij de Raad met een uitgewerkt en inhoudelijk plan van aanpak. We monitoren de situatie en grijpen waar nodig tussentijds in. Hierbij is ruimte voor het bieden van individueel maatwerk. We maken hierbij gebruik van bestaande regelingen, zoals in deze RIN geschetst, en van de reservering die uw raad heeft toegezegd tijdens de raadsbespreking d.d. 8 november. Bijlage(n) Suggestie ter afhandeling Voor kennisgeving aannemen.

Burgemeester en wethouders van de gemeente West Betuwe, de gemeentesecretaris, de burgemeester, Philip Bosman Servaas Stoop