IN078-bijlage-1-lokaal-plan-HGKM-2022-2025.pdf

LOKAAL PLAN HUISELIJK GEWELD EN KINDERMISHANDELING 2022 - 2025

Vastgesteld in college d.d. 28 juni 2022

Inhoudsopgave 1.

Beleidskader .................................................................................................................................... 3

2.

Totstandkoming lokaal plan HGKM ................................................................................................. 5

3.

4.

2.1.

Doel van het lokaal plan .......................................................................................................... 5

2.2.

Zelfscan Team sociaal West Betuwe ....................................................................................... 5

2.3.

Input samenwerkingspartners ................................................................................................ 5

2.4.

Cijfers West Betuwe ................................................................................................................ 6

Acties voor de aanpak van Huiselijk Geweld en Kindermishandeling: regionaal en lokaal ............ 6 3.1.

Inzet op preventie en signalering ............................................................................................ 6

3.2.

Expertise/deskundigheidsbevordering Team Sociaal ............................................................. 9

3.3.

Samenwerking lokale ketenpartners/veiligheidsnetwerk..................................................... 13

3.4.

Vier thema’s uitgelicht .......................................................................................................... 15

3.5.

Regionale acties thema’s HGKM ........................................................................................... 17

Financiën ....................................................................................................................................... 18 4.1.

Regionaal ............................................................................................................................... 18

4.2.

Lokaal..................................................................................................................................... 18

4.3.

Dekking .................................................................................................................................. 18

Bijlage: opzet en uitkomst inspiratiesessie met lokale partijen d.d. 15 november 2022 ................ 19

2 | LOKAAL PLAN HUISELIJK GEWELD EN KINDERMISHANDELING

1. Beleidskader 1.1.

Inleiding

In de uitvoeringsagenda “Bouwen aan sociale kracht’ (d.d. 18 maart 2021) is opgenomen dat de gemeente West Betuwe als doel heeft alle jongeren een goede start te bieden zodat zij veilig en gezond kunnen opgroeien. Om dit te bereiken werken we aan de verschillende ontwikkeldoelen. Eén van deze doelen is gericht op het inzetten van de juiste zorg op de juiste plek door vroegsignaleren van onveilige (thuis) situaties. Het vroeg signaleren van onveilige (thuis)situaties vraagt een goede aanpak samen met onze partners. Dit lokaal plan moet worden gezien als een actieplan dat deels voortvloeit uit de regio-aanpak Huiselijk Geweld en Kindermishandeling 2021 – 2024, dat als regionaal beleidskader voor de Gelderse jeugdzorgregio’s is vastgesteld op 15 april 2021. Eén van de afspraken in dit regio-plan is dat alle gemeenten een lokale plan opstellen binnen een jaar na vaststelling van de regioaanpak. Halverwege de looptijd van de regioaanpak vindt een evaluatie plaats van zowel de regioaanpak als de lokale plannen van aanpak. Ambities vanuit regio-aanpak De ambitie is het voorkomen, stoppen en blijvend oplossen van geweld in afhankelijkheidsrelaties.

• Voorkomen dat huiselijk geweld ontstaat, in welke vorm dan ook; • Iedereen die betrokken is bij geweld in afhankelijkheidsrelaties is in staat om zorgen/ problemen bespreekbaar te maken en doet dit ook; • Iedereen die beroepshalve te maken krijgt met (mogelijke) situaties van huiselijk geweld of kindermishandeling past de meldcode toe, weet welke ondersteuning beschikbaar is en kent de weg; • Vanuit samenwerking tussen zorg en strafrechtsketen wordt achterliggende gezinsproblematiek (zoals armoede en verslaving) daadwerkelijk aangepakt zodat dit bijdraagt aan structurele veiligheid in huishoudens; • Het duurzaam borgen van veiligheid voor slachtoffers. Er is hulp beschikbaar en plegers worden passend begeleid; • Een netwerksamenwerking binnen zorg, veiligheid en de strafrechtsketen van geweld binnen afhankelijkheidsrelaties, zodat die aanpak in samenhang tot stand komt. In dit lokale plan huiselijk geweld en kindermishandeling benoemen we een aantal concrete acties voor de gemeente West Betuwe waar we de komende periode extra aandacht aan gaan besteden. Met deze acties sluiten we aan op de bovenstaande ambities uit de regio-aanpak. DOELSTELLING uit regioplan: samenwerking te versterken in de aanpak van geweld in afhankelijkheidsrelaties.

In de regioaanpak 2021 – 2025 is gekozen om focus aan te brengen vanuit 4 actielijnen: • Preventie en signalering: Doel is het bieden van een goede ondersteuningsstructuur om huiselijk geweld te voorkomen. • Versterken expertise lokale teams / versterken expertise op lokaal niveau: Hiermee wordt een basisexpertise binnen de teams belegd als het gaat om huiselijk geweldsituaties. • Slimmere keten: datagestuurd werken/aanpak op casusniveau: Focus ligt op het inzicht krijgen op huishoudens waarbij sprake is van patroon van steeds terugkerend geweld. • Intensieve samenwerking veiligheidspartners: Om goede zorg te leven is een sluitende ketenaanpak nodig met partners, zoals Veilig Thuis, Moviera en de jeugdbeschermingspartners.

3 | LOKAAL PLAN HUISELIJK GEWELD EN KINDERMISHANDELING

Regionale basisvoorzieningen zijn: Omgangshuis Nijmegen en Rivierenland. In Rivierenland is het omgangshuis op 4 september 2021 gestart in Geldermalsen. Eén van de acties in het regioplan is om de aanbieder van het Omgangshuis in Nijmegen, Stichting Sterker, ook te subsidiëren voor een omgangshuis in Rivierenland. De locatie in Rivierenland is gevonden in de Pluk in Geldermalsen. Deze locatie is vanaf 4 september 2021 geopend voor de inwoners van regio Rivierenland. Financiering voor het omgangshuis loopt via de centrumgemeente Nijmegen.. Het omgangshuis in Rivierenland wordt als voorziening ingezet gedurende 2 jaar, dus tot medio 2023. Na één jaar, medio 2022, vindt er een evaluatie plaats. Veilig Thuis voor de uitvoering van de wettelijke taken, waarbij Veilig Thuis investeert in traject TOC om de wachtlijst terug te dringen en vanuit een landelijke pilot de chatfunctie voor inwoners verzorgt. In najaar 2021 vindt landelijke besluitvorming plaats over voortzetting in 2022. Verder organiseert jaarlijks 20 voorlichtingsbijeenkomst op scholen over de werkwijze van VT.’ Moviera (vrouwenopvang), zijnde een beschikbaarheidsvoorziening bestaande uit vrouwenopvang, crisisopvang en ambulante trajecten, plegeraanpak. Acties vanuit Moviera zijn de plegeraanpak en de inzet van maatwerkuren per gemeente op basis van behoefte en bijdrage aan Orange The World voor geweld tegen vrouwen.

Centrum seksueel geweld voor slachtoffers van (acuut) seksueel geweld.

4 | LOKAAL PLAN HUISELIJK GEWELD EN KINDERMISHANDELING

2. Totstandkoming lokaal plan HGKM 2.1. Doel van het lokaal plan Doel van het lokale plan HGKM: zorgdragen dat gemeente West Betuwe aansluit bij de bovenregionale ambities voor de aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling en hieraan uitvoering geeft door middel van lokale acties. Door de uitvoering van bovenregionale en lokale acties komt er meer

samenhang in de aanpak en wordt de samenwerking van organisaties op lokaal en regionaal niveau versterkt. Het lokale plan moet worden gezien als een document waarin acties worden benoemd, samengebracht en van waaruit acties worden gestart. Voor de invulling op lokaal niveau is ervoor gekozen om in te steken op de actielijnen: 1) Inzet op preventie en signalering 2) Versterken van het lokale team: expertise en inzet Team Sociaal 3) Bevorderen van samenwerking met lokale ketenpartners Bij de totstandkoming van dit document is verkend welke acties er nodig zijn om de komende jaren op in te zetten zowel bij Team Sociaal als in de samenwerking met lokale ketenpartners. Voor deze verkenning is bij Team sociaal gebruik gemaakt van een zelfscan en is een inspiratiesessie met lokale partijen gehouden om input op te halen voor de lokale acties. Daarnaast is gebruik gemaakt van input uit rapportages over de inzet van Veilig Thuis zowel landelijk als regionaal. 2.2. Zelfscan Team sociaal West Betuwe

Sinds begin 2019 is de lokale toegang tot maatschappelijke ondersteuning en jeugdhulp via de gemeente georganiseerd in het Team Sociaal. Binnen dit Team Sociaal zijn drie aandachtsfunctionarissen Huiselijk Geweld en Kindermishandeling aangewezen. De aandachtsfunctionarissen zijn ingeschreven bij de Landelijke vereniging van aandachtsfunctionarissen (Lvak) en zijn vraagbaak voor collega’s binnen het Team Sociaal bij vermoedens van huiselijk geweld en kindermishandeling. In het landelijk onderzoek door Toezicht Sociaal Domein (TSD) dat tussen 2018 en 2020 heeft plaatsgevonden bij 6 Veilig Thuis regio’s en bij 18 gemeenten is geconstateerd dat er goede afspraken tussen Veilig Thuis en gemeenten nodig zijn en dat gemeenten continue aandacht dienen te hebben voor de kwaliteit en expertise van de lokale teams en de samenwerking met ketenpartners. Landelijk is in samenwerking met professionals het kwaliteitskader “Werken aan Veiligheid voor lokale teams’ ontwikkeld. Een onderdeel van dit kwaliteitskader is een zelfscan die gemeenten kan gebruiken voor de expertisemeting van het lokale team. Medio 2021 is deze zelfscan uitgezet binnen Team Sociaal. In paragraaf 2.2. staan de uitkomsten van de gehouden zelfscan beschreven. 2.3. Input samenwerkingspartners

Op 15 november 2021 is een inspiratiesessie gehouden met lokale partijen. De uitnodiging is breed uitgezet en tijdens de inspiratiesessie is input opgehaald over de aanwezige kennis, ervaringen en behoeften van deze lokale partijen, onder meer welzijnswerk en jongerenwerk en woningbouwcorporaties. Zie het verslag van deze bijeenkomst in de bijlage. De uitkomst van deze inspiratiesessie is meegenomen in de uitwerking van de actielijnen in hoofdstuk 3. Het concept-plan is voor reactie voorgelegd aan de groep professionals die de inspiratiesessie hebben bijgewoond.

5 | LOKAAL PLAN HUISELIJK GEWELD EN KINDERMISHANDELING

2.4. Cijfers West Betuwe

Aantal adviesvragen1 en meldingen2 van Veilig Thuis die betrekking hebben op inwoners uit West Betuwe: 2019 2020 2021 Adviezen totaal 159 256 336 Meldingen totaal 160 207 182 Adviezen vanuit onderwijs/kinderopvang --25 Meldingen vanuit onderwijs/kinderopvang --6 Adviezen complexe scheidingen 48 69 72 Meldingen complexe scheidingen 37 35 26 Adviezen ouderenmishandeling --22 Meldingen ouderenmishandeling --22

3. Acties voor de aanpak van Huiselijk Geweld en Kindermishandeling: regionaal en lokaal In dit hoofdstuk worden de drie actielijnen uitgeschreven en wordt kort geschetst welke acties regionaal lopen en waar we als gemeente West Betuwe op aansluiten. En er wordt aangegeven wat we lokaal willen oppakken, met welk doel en resultaat en wat hiervoor nodig is aan capaciteit en middelen. 3.1. Inzet op preventie en signalering

3.1.1. Regionaal Het thema Huiselijk Geweld en Kindermishandeling moet brede aandacht hebben en houden binnen de gemeente, met samenwerkingspartners én inwoners. Het is belangrijk dat de gemeente aanjager is en blijft van het gebruik van de meldcode door alle beroepsprofessionals, het gebruik van instrumenten zoals de verwijsindex en dat de in de gemeente werkzame professionals deelnemen aan webinars en trainingen over zowel het signaleren van huiselijk geweld en kindermishandeling alsook het gesprek hierover aan te gaan bij betrokkene. Vanuit de regioaanpak worden hier tools voor aangeboden (denk aan meldcode tour bij scholen, kinderrechten in de klas, trainingen Moviera en dit jaar nog het lidmaatschap van het LVAK) maar het is en blijft een lokale verantwoordelijkheid hierop

1

In het Handelingsprotocol Veilig Thuis 20199 (pagina 19 en 22) wordt het advies door Veilig Thuis als volgt beschreven: De advies- en ondersteuningstaak van Veilig Thuis heeft ten eerste betrekking op advisering en ondersteuning van directbetrokkenen bij huiselijk geweld en kindermishandeling. Dit zijn personen die zelf huiselijk geweld en/of kindermishandeling begaan of ondergaan, hun huisgenoten of gezinsleden. De adviesen ondersteuningstaak kan ook betrekking hebben op contacten met omstanders en met professionals die advies of ondersteuning vragen. 2

Een melding wordt gedaan bij (een vermoeden van) huiselijk geweld of kindermishandeling waarna Veilig Thuis op basis van hun handelingsprotocol een veiligheidsbeoordeling doen oftewel een inschatting maken van de actuele en structurele onveiligheid.

6 | LOKAAL PLAN HUISELIJK GEWELD EN KINDERMISHANDELING

langdurig te investeren. Dit eerste speerpunt is bij uitstek een actielijn waarop lokaal geïnvesteerd kan worden. Beschrijving uit regioplan/acties Regionale voorziening bij echtscheidingsproblemen: omgangshuis Rivierenland Steeds meer kinderen krijgen te maken met scheidingen en de mogelijke problemen die daaruit voortkomen. Dit zien we ook terug in Gelderland. In de periode 2009-2019 is sprake van een toename van 26% als het gaat om gescheiden inwoners. Een omgangshuis is een locatie waar een kind van gescheiden ouders zijn of haar ouders kan ontmoeten. Ouders kunnen zich zelf aanmelden. Het gaat meestal om een paar uur per week of per twee weken. De zogeheten omgang wordt begeleid door geschoolde vrijwilligers en/of ervaringsdeskundigen. Door in een vroeg stadium voor het omgangshuis te kiezen, kunnen langdurige problemen voorkomen worden. Uitgaande van een gemiddeld traject verwacht men in 2021 60 kinderen te kunnen ontvangen in het omgangshuis Regio Rivierenland. Verwacht dat tussen de 60% en 80% van de ouders na een traject in het omgangshuis verder zelfstandig aan de slag kunnen met een passende omgangregeling. Regionale acties: Meldcode tour voor leerkrachten (najaar 2021, start 6 december): bijeenkomst voor professionals uit het onderwijs over de meldcode Scholing Moviera (blijvend): aandacht voor gebruik meldcode en training voor medewerkers kinderopvang.

Voor andere thema’s kunnen gemeenten een verzoek indienen bij Moviera (binnen maatwerkuren of nog aanvullende verzoeken/uren). Training Huiselijk Geweld (terugkerend): training vanuit de regioaanpak voor nieuwe aandachtsfunctionarissen Huiselijk Geweld en Kindermishandeling door Moviera. In september 2021 start de pilot Kinderrechten in de Klas op enkele basisscholen. In regio Rivierenland op een basisschool in Tiel.

3.1.2. Lokaal Doel/resultaat

Acties/planning

Toenemende bekendheid van protocol meldcode huiselijk geweld

Terugkerende voorlichting professionals, bijvoorbeeld in het netwerk jeugd- en Jongeren West Betuwe: “wat te doen bij vermoeden van huiselijk geweld en kindermishandeling’ Presentatie werkwijze Veilig Thuis hoe zij omgaan met adviezen en meldingen (gebruik meldcode) √ 14 februari 2022

Benodigde capaciteit/middelen en personeel Uren voorlichting door VT (binnen budget VT) en uren beleidsadviseur voor organisatie en verbinding leggen. Inzet en betrokkenheid van lokale partners voor het gebruik van de meldcode

Inventarisatie gebruik meldcode in voorliggend veld. Verdere uitrol van meldcode bij nog niet aangesloten partners

7 | LOKAAL PLAN HUISELIJK GEWELD EN KINDERMISHANDELING

Bewustwording inwoners over het thema van Huiselijk Geweld en Kindermishandeling onder de aandacht van inwoners te brengen.

Ondersteuning/voorlichting ouders in geval van echtscheiding Bevorderen samenwerking met onderwijs op het thema huiselijk geweld en kindermishandeling

Optie: deelname aan www.meldcodequiz.nl In aansluiting op landelijke campagnes door extra voorlichting voor professionals en inwoners. Aanbod webinars huiselijk geweld en webinarserie Seksueel geweld Themagerichte ouderbijeenkomsten: waar kan aansluiting bij regionaal aanbod. Themagerichte ouderbijeenkomsten: waar kan aansluiting bij regionaal aanbod Aansluiting zoeken bij bestaande acties in samenwerking met onderwijs: - Pilot Kinderrechten in de Klas Evaluatie pilot Kinderrechten in de Klas: voorjaar 2022 met mogelijkheid uitrol naar meer basisscholen. Vervolgstap: interesse peilen bij basisscholen in West Betuwe. - Theatervoorstelling: Koffertje van Kaatje voor kinderen waar ouders van gaan scheiden. Aanbod theatertour basisonderwijs: Koffertje van Kaatje. TheaterAanZ heeft contact met een aantal geïnteresseerde scholen. Inschrijving mogelijk voor najaar 2022

Standaard aanbod Moviera

Aanbod van Sterker.

Gemeentelijke bijdrage in de kosten theatertour: € 3.000 (gebaseerd op 4 voorstellingen voor 4 basisscholen)

Flyer Het koffertje van Kaatje onderwijs.pdf

Meerwaarde bepalen over gebruik van de Verwijsindex Risicojongeren. Publiciteit gericht op kinderen bij vragen/zorgen over thuissituatie.

Volgen van landelijke ontwikkeling over gebruik van Verwijsindex3. Standpunt innemen over gebruik Verwijsindex en daarnaar handelen. Gebruik maken van landelijke campagne (tools) van podcasts Geweld Hoort Nergens Thuis

Beheers- en onderhoudskosten Verwijsindex (€ 9.335)

Informatie delen via het online platform van het gezinsloket

Op 7 december 2021 heeft de Tweede Kamer een motie aangenomen om de verwijsindex risicojongeren (VIR) als wettelijke verplichting uit de Jeugdwet te schrappen. Dit omdat het gebruik van de VIR niet eenduidig is, er onvoldoende meerwaarde is aangetoond en in strijd is met privacywetgeving. 3

8 | LOKAAL PLAN HUISELIJK GEWELD EN KINDERMISHANDELING

Bekendheid en gebruik van omgangshuis ten behoeve van kinderen van gescheiden ouders in West Betuwe

PR- en communicatie-uitingen door Sterker en waar kan te delen in gemeentelijke communicatieuitingen/social media

Budget Sterker (ten laste van subsidie DUVO-middelen Nijmegen)

3.2. Expertise/deskundigheidsbevordering Team Sociaal

3.2.1. Regionaal Door te werken met aandachtsfunctionarissen, heeft elk lokaal wijkteam voldoende expertise in huis om huiselijk geweld en kindermishandeling eerder en beter in beeld te krijgen en het geweld te kunnen stoppen en duurzaam op te lossen. Gemeenten zorgen zelf voor scholing van de aandachtsfunctionarissen zodat de expertise op peil blijft. Ook zorgt elke gemeente ervoor dat het lokale team werkt vanuit het kwaliteitskader Werken aan Veiligheid voor lokale teams. Vanuit de regio wordt, middels de training Samen Werken aan Veiligheid geïnvesteerd in het herkennen en bespreekbaar maken van geweld en te komen tot (in de regio uniforme) veiligheidsplannen. Gemeenten inventariseren welke thema’s lokaal actueel zijn en zorgen ervoor dat er lokaal expertise beschikbaar is omtrent deze lokale thema’s.

Beschrijving uit regioplan/acties (pagina 21) Ten aanzien van de aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling hebbende lokale teams van gemeenten de volgende taken: • het signaleren en bespreekbaar maken van huiselijk geweld en kindermishandeling, en wanneer nodig op basis van het doorlopen van de stappen van de Meldcode een melding doen bij Veilig Thuis (en dit bespreken met de gezinsleden), • het hebben van en/of zorgdragen voor het zicht op veiligheid in die casussen die door Veilig Thuis worden overgedragen aan de lokale teams, • het bieden van en/of zorgdragen voor het inzetten van (specialistische vormen van) ondersteuning, hulpverlening en behandeling gericht op het bewerkstelligen van veiligheid, het wegnemen van de risicofactoren van huiselijk geweld en kindermishandeling en, indien nodig herstel.

Regionale acties: - Lidmaatschap Landelijke Vereniging Aandachtsfunctionarissen Kindermishandeling: in -

2021 wordt lidmaatschap nog uit regiobegroting betaald, vanaf 2022 door de gemeente zelf. Jaarlijkse trainingen Samen Werken aan Veiligheid voor professionele lokale teams.

Werken met uniforme veiligheidsplannen en risico-taxatie instrument Visie gefaseerde samenwerking aan veiligheid eind 2021/begin 2022

9 | LOKAAL PLAN HUISELIJK GEWELD EN KINDERMISHANDELING

3.2.2. Lokaal Resultaten zelfscan Team Sociaal In 2020 is het landelijk kwaliteitskader Samen Werken aan Veiligheid ontwikkeld. Dit kwaliteitskader voorziet ook in een zelfscan voor lokale teams om te bepalen waar het team staat als het gaat om expertise. In mei 2021 heeft het Team Sociaal deze zelfscan uitgevoerd. Uit deze zelfscan zijn aandachtspunten voor Team Sociaal naar voren gekomen waarbij een onderscheid is te maken naar alle professionals, specifiek de professionals en de samenwerking met Veilig Thuis en hierop zijn acties geformuleerd, namelijk: o Een jaarlijkse training in de Meldcode Huiselijk Geweld en Kindermishandeling voor alle professionals in het Team Sociaal o Een duidelijke positionering van de aandachtsfunctionarissen Huiselijk Geweld en Kindermishandeling met een duidelijk profiel, taken en daaraan gekoppelde uren. o Naar gelang behoefte en noodzaak per consulent een training in het signaleren en het bespreek maken van onveilige situaties bij inwoners. o Ter ondersteuning van de basiskennis op het gebied van geweldsdynamiek en risicofactoren en de basiskennis van familie- en jeugdrecht is het nodig om een eenduidig opleidingstraject met eenduidige werkwijze in te voeren.

Denk hierbij het doen van een veiligheidsbeoordeling, het opstellen van een veiligheidsplan en het regievoeren op de uitvoering van de veiligheidsplan dan wel in het ondersteunen van gezinnen/huishouders in het voeren van de eigen regie door consulenten A. Hiervoor kan gebruik gemaakt worden van de training Samen Werken aan Veiligheid en bijbehorende instrumenten voor het opstellen van een veiligheidsplan dan wel de risicotaxatie Visie gefaseerde samenwerking aan veiligheid. o Voor nieuwe medewerkers dient naast de Training Samen Werken aan Veiligheid ook de training traumasensitief werken te worden aangeboden. o De werkafspraken met Veilig Thuis en wijzigingen van deze afspraken dienen vanuit de gemeente gemonitord te worden en gecommuniceerd te worden naar Team Sociaal en waar nodig vastgelegd in een werkproces. o Met ingang van 1 oktober 2021 is een werkwijze bij complexe casuïstiek en regievoering binnen Team Sociaal opgepakt. Hierin wordt ook helder gemaakt wat wordt verstaan onder systeemgericht werken vanuit 1 gezin, 1 plan, 1 regisseur en het begrip casusregie en de wijze van werken hierin. o Naast kindermishandeling dient er ook aandacht te zijn voor onderwerpen als partnergeweld en ouderenmishandeling.

10 | LOKAAL PLAN HUISELIJK GEWELD EN KINDERMISHANDELING

Doel en resultaten

Acties/planning 4

Benodigde capaciteit/middelen en personeel

Specifiek voor aandachtsfunctionarissen Expertise HGKM belegd bij aandachtsfunctionarissen HGKM: - Aandachtsfunctionarissen HGKM zijn aangewezen, geschoold en functieprofiel is opgesteld en geregistreerd bij de Landelijke Vereniging van Aandachtsfunctionarissen HGKM (LVAK)

Positionering aandachtsfunctionarissen HGKM. Opstellen functieprofiel (√ aug. 2021) Functie en uren meegenomen in capaciteitsberekening Team Sociaal (√ sept. 2021)

6 uur per week (2 uur per aandachtsfunctionaris) opgenomen in capaciteitsberekening Team Sociaal

Expertise/netwerk Aandachtsfunctionarissen complexe scheidingen

Lidmaatschap LVAK jaarlijks voldoen Bijwonen jaarlijkse bijscholingsdag LVAK Positionering Aandachtsfunctionaris Complexe Scheidingen Functie en uren meegenomen in capaciteitsberekening Team Sociaal (√ sept. 2021)

€ 100,00 per jaar

12 uur per maand (6 uur per aandachtsfunctionaris) opgenomen in capaciteitsberekening Team Sociaal

Bijwonen regionale scholing en brengt in casusoverleg de expertise aangaande scheidingsproblematiek Algemeen Training en deskundigheidsbevordering Vroegsignalering/inschatting veiligheidsrisico: Consulenten Jeugd (A) zijn/blijven geschoold in Samen werken aan Veiligheid

Training consulenten Samen Werken aan Veiligheid (√ sept 2021 – jan 2022) Ambassadeur team Sociaal benoemd die regionale coachingstraject volgt (maximaal 6 bijeenkomsten per jaar (√ dec. 2021) Uren (nog) mee te nemen in capaciteitsberekening Team Sociaal

Via DUVO-middelen Nijmegen

4/5 uur per maand opgenomen in capaciteitsberekening Team Sociaal

Werken volgens principe van Samen Werken aan Veiligheid 4

Acties voortkomend uit bevindingen van de gehouden zelfscan bij consulenten Jeugd (in mei 2021)

11 | LOKAAL PLAN HUISELIJK GEWELD EN KINDERMISHANDELING

Eenduidige handelwijze bij complexe casuïstiek waar ook veiligheidsinschatting nodig is Komen tot een eenduidige definitie en toepassing van definities: 1 gezin, 1 plan, 1 regisseur en in het verlengde daarvan definitie casusen procesregie. Gebruik Meldcode bij vermoeden van HGKM - toenemend gebruik van Meldcode door Team Sociaal en waar nodig melding doen bij Veilig Thuis Hierbij aandacht te hebben voor de thema’s: kinder- en oudermishandeling en partnergeweld

Komen tot een goede risicoinschatting bij jongeren in een afhankelijkheidsrelatie volgens protocol Samen Werken aan Veiligheid Extra aandacht aanpak bij toenemende hulpvraag/ondersteuning bij complexe echtscheidingen Extra inzet naar gelang expertise consulenten in traumasensitief werken

Uniform gebruik van veiligheidsplan en taxatie instrument Regionaal uniform ism ketenpartners jeugdbescherming en Veilig Thuis) (√ maart 2022) Training gebruik Veiligheidsplan door Moviera Aansluiting bij werkwijze complexe casuïstiek (evalueren en borgen van AVE-methodiek)

In reguliere uren consulenten Team Sociaal

Jaarlijkse training in de Jaarlijks € 5.000 (vrijgesteld van meldcode en training in het BTW) signaleren en bespreekbaar maken van huiselijk geweld en kindermishandeling voor alle professionals in het Team Sociaal. Zowel voor nieuwe medewerkers, als extra training/herhaling voor alle medewerkers. Training consulenten A en B team Sociaal: √ maart/april 2022 Training Samen Werken aan Veiligheid voor (nieuwe) jeugdconsulenten A

Scholing conflicthantering bij complexe scheidingen door consulenten A. aining: 19 mei 2022 Aanbod organiseren voor training traumasensitief werken

Regionaal budget (DUVOmiddelen)

Jaarlijks € 3.200,00 2022: € 2.500 volgens offerte d.d. 18 januari 2022 P.M.

12 | LOKAAL PLAN HUISELIJK GEWELD EN KINDERMISHANDELING

3.3. Samenwerking lokale ketenpartners/veiligheidsnetwerk 3.3.1. Regionaal De samenwerking met netwerkpartners is in iedere gemeente op een lokale wijze georganiseerd. In het lokale plan van aanpak worden de lokale ontwikkelpunten benoemd om (nog) beter als netwerkorganisatie samen te werken. • Deze ontwikkelpunten krijgen een plek in het opleidingsprogramma, via bijeenkomsten als leertafels en door te zorgen voor korte lijnen (vaste contactpersonen); • Iedere gemeente maakt inzichtelijk welke vaste contactpersonen er zijn bij o.a. politie, GI’s en VT en houdt dit overzicht actueel. Via de Gelderse verbeteragenda wordt dit in de subregio’s gecoördineerd op één punt; • In Gelderland Zuid wordt is samenwerking met gemeenten gestart met toekomsttuinen, waarbij aangesloten wordt bij de Gelderse Verbeteragenda en het toekomstscenario Jeugd en Gezinsbescherming

Regionale acties: - Jaarlijkse leerbijeenkomst ten behoeve van de samenwerking tussen Veilig Thuis en lokale teams, eventueel uitbreiden naar onderwijs, RvdK, GI’s en andere samenwerkingspartners.

-

Subregionale bijeenkomsten school, politie en Veilig Thuis (op verzoek van SMW en ROC in regio Nijmegen) Start met voorbereiding toekomsttuin/ontwikkelhub (vanuit regionaal Gelders Verbeteragenda en landelijke “toekomstscenario kind- en gezinsbescherming”) in najaar 2021 Borging aanpak MDA++ vanuit casuïstiek tot april 2022 en resultaten worden meegenomen in de toekomsttuin.

3.3.2. Lokaal Doel

Acties/planning

Versterken/verbeteren samenwerking ketenpartners: - Samenwerking volgens werkafspraken met Veilig Thuis bij opschaling en afschaling casussen bij zorgmeldingen, overige zorgmeldingen en tijdelijk huisverboden

Periodieke Leerbijeenkomsten Veilig Thuis en Team Sociaal aan de hand van casuïstiek d.d. 29 november 2021. In toekomst verbreden met GI en RvdK (JB-tafel).

Benodigde capaciteit/middelen en personeel Regionaal budget (DUVOmiddelen)

Behoeftepeiling leersessies 2022: √ februari 2022 Werkafspraken VT – Team Sociaal onderdeel maken van werkproces Team Sociaal (waar nodig met werkinstructies) Bij aanpassing van werkafspraken werkproces up to date houden Overzicht en analyse lokaal veiligheidsnetwerk (incl. netwerk in dorpskernen): vaste contactpersonen politie, GI’s, VT, Moviera

13 | LOKAAL PLAN HUISELIJK GEWELD EN KINDERMISHANDELING

-

Contact en informatie deling met samenwerkingspartners

Inzet van een online platform: gezinsloket voor ouders met informatie over scheidings- en opvoedvragen en vroegsignalering van scheidingsproblemen in aansluiting op het omgangshuis. Hulp en ondersteuning bij complexe echtscheidingen vanuit voorliggend veld en specialistische jeugdhulpaanbod

Themabijeenkomst HGKM en gebruik meldcode, signaleren van kindermishandeling en gebruik van verwijsindex met ketenpartners met inzet van ervaringsdeskundige (aanbod via regionale projectleider): najaar 2022 Onderling contact initiëren tussen aandachtsfunctionarissen samenwerkingspartners en Team Sociaal Aansluiten bij gezinsloket met specifieke informatie: √ gestart maart/april 2022

Aanbod voorliggend veld Sterker: inzet BOR-trajecten en omgangsbemiddeling vanuit het Omgangshuis Rivierenland

Waar nodig inzet van ingekochte specialistische jeugdhulpaanbod Voorkoming van financiële uitbuiting

Hernieuwde inzet op alliantie Veilig ouder worden (met behulp van regionaal aanbod Veilig Thuis en Moviera) en naar voorbeelden van de gemeente West Maas en Waal en gemeente Berg en Dal Projectplan opstellen en projectgroep met lokale partijen formeren.

Subsidie 2022 tbv 4 trajecten voor begeleide omgangsregeling: € 8.000 En 4 trajecten ouderschapsbemiddeling: € 15.280 Ten laste van inkoopbudget jeugdhulp ambulant Uren beleidsadviseur in samenwerking met Welzijn West Betuwe en lokale partijen

14 | LOKAAL PLAN HUISELIJK GEWELD EN KINDERMISHANDELING

3.4. Vier thema’s uitgelicht

3.4.1. Meer aandacht voor kinderen en jongeren in een onveilige thuissituatie Relevante cijfers Aantal adviezen vanuit het onderwijs en kinderopvang: 25 (2021) Aantal meldingen vanuit het onderwijs en kinderopvang: 6 (2021) Acties De komende jaren blijven we bij de kinderopvang, basis-, middelbaar en speciaal onderwijs, mbo en hbo aandacht vragen voor het signaleren van kinderen en jongeren met een onveilige thuissituatie en hierbij gebruik te maken van de Meldcode en waar nodig advies te vragen dan wel melding te doen bij Veilig Thuis. In 2022 willen we verder aandacht geven aan het thema echtscheidingen door de theatervoorstelling “Het Koffertje van Kaatje” aan te bieden aan de basisscholen. In deze theatervoorstelling word En kijken we in overleg met het onderwijs of de pilot “kinderrechten in de klas” die is gestart op verschillende basisscholen in Gelderland navolging kan krijgen voor basisscholen in West Betuwe. 3.4.2. Samenwerken aan veiligheid met Team Sociaal en lokale partners Acties We maken gebruik van het regionale aanbod om periodiek leerbijeenkomsten te beleggen met Veilig Thuis en Team Sociaal en dit uit te breiden met de medewerkers van de Gecertificeerde Instellingen (GI’s) en de Raad van de Kinderbescherming. In deze leerbijeenkomsten wordt aan de hand van casuïstiek de samenwerking besproken.

Hiervoor zijn ook afspraken gemaakt in de Gelderse Verbeteragenda met de GI’s. Verder hebben we het voornemen om in het najaar 2022 in samenwerking met Moviera een themabijeenkomst te organiseren voor Team Sociaal, de collega’s Zorg en Veiligheid en de lokale partners, zoals het jongerenwerk, Welzijn West Betuwe, onderwijs, politie, woningbouwcorporaties over het herkenning en signalering van kinder- en oudermishandeling, het gebruik van de meldcode en het doen van zorgmeldingen naar Veilig Thuis. In het verlengde hiervan is het goed om onderling contact tussen de aandachtsfunctionarissen bij de samenwerkingspartners en Team Sociaal te onderhouden, bijvoorbeeld door het organiseren dan wel bijwonen van (regionale) netwerkbijeenkomsten. In de vervolgjaren gaan we ook andere lokale partners benaderen, denk hierbij ook aan sportverenigingen, en met hen bekijken op welke manier zij extra aandacht kunnen schenken aan het signaleren en bespreek maken van (vermoedens van) huiselijk geweld en kindermishandeling.

15 | LOKAAL PLAN HUISELIJK GEWELD EN KINDERMISHANDELING

3.4.3. Een lokale alliantie Veilig ouder worden Relevante cijfers Aantal adviesvragen ouderenmishandeling: 22 (2021) Aantal meldingen ouderenmishandeling: 22 (2021) In 2019 is een start gemaakt om te komen tot een alliantie ter voorkoming van financieel misbruik. Dit heeft toen niet geleid tot verdere samenwerkingsafspraken in West Betuwe. Een lokale alliantie is een netwerk van (commerciële en niet-commerciële) private en publieke deelnemers die hun kennis van financieel misbruik van oudere inwoners en inwoners met een beperking delen en bundelen. Welzijn West Betuwe heeft binnen haar team een aandachtfunctionaris ouderenmishandeling en financieel misbruik werkzaam. Er is behoefte om oudermishandeling en financieel misbruik breed onder de aandacht te brengen. Dit met het oog op de maatschappelijke ontwikkelingen die we zien, zoals het langer thuis wonen, de snelle vergrijzing en de toenemende mantelzorgtaken. Deze ontwikkelingen zijn risicofactoren die maken dat oudere inwoners en inwoners met een beperking in grotere mate in een afhankelijkheidsrelatie terecht komen. Zowel Moviera als Veilig Thuis kan ondersteuning bieden in het opstarten van initiatieven in Gelderland Zuid. Bij Veilig Thuis is een projectleider ouderenmishandeling aangesteld, die tevens voorlichting geeft aan organisaties die werken met ouderen.

Vanuit Veilig Thuis kan er waar nodig advies en ondersteuning gevraagd worden bij casuïstiek. We blijven met partners in gesprek om te zorgen dat er voldoende aandacht blijft voor het thema financieel misbruik bij ouderen. Acties We willen dit in samenwerking met Welzijn West Betuwe met ondersteuning vanuit Zorgbelang, Moviera/Veilig Thuis oppakken en gaan hiervoor in gesprek met diverse potentiële partners, zoals banken, notariskantoren, bewindvoerders, woningsbouwcorporaties, ouderverenigingen, dorpsraden en kerkbesturen. Hierbij gebruik makend van voorbeelden uit de andere gemeenten. We starten in 2021 met een verkenning en willen in 2022 komen tot een alliantie Veilig ouder worden. 3.4.4. De juiste ondersteuning bij complexe scheidingen Relevante cijfers Aantal adviesvragen conflictscheidingen: 48 (2019), 69 (2020), 72 (2021) Aantal meldingen conflictscheidingen: 37 (2019), 35 (2020), 26 (2021) We zien een toenemende hulpvraag die ontstaat als echtscheiding leiden tot complexe problemen voor gescheiden ouders en hun kinderen. De rol van de gemeente en de ondersteuning die hierbij gewenst is, is heel specifiek. Binnen Team Sociaal zijn twee aandachtfunctionarissen complexe scheidingen aangewezen die gebruik makend van het regionale aanbod hun kennis en expertise hebben in de ondersteuning bij complexe scheidingen en dit overdragen aan de collega’s binnen Team Sociaal.

16 | LOKAAL PLAN HUISELIJK GEWELD EN KINDERMISHANDELING

Acties Dit doen we door: - Inzet van expertise in het Team Sociaal op het gebied van complexe echtscheidingen en hierbij gebruik makend van de expertise van de aandachtfunctionarissen Complexe Scheidingen. De consulenten van Team Sociaal krijgen in mei 2022 een training conflicthantering die hen helpt op een juiste manier in gesprek te gaan met gescheiden ouders in de rol van mediator en ondersteuner voor het gezin en dan specifiek voor de kinderen. - Ondersteuningsaanbod aan ouders en kinderen in een echtscheidingssituatie. Dit doen we al voor een deel via de informatie op het gezinsloket en het aanbod van KIES-coaches. En we kijken wat hier nog meer voor nodig is.

Met aanbieder Sterker die ook vanuit Nijmegen subsidie ontvangt voor het in oktober 2021 gestarte Omganghuis Rivierenland wordt gekeken naar het aanbod voor een lichte ondersteuning, bestaande uit Begeleide Omgangsregeling en ouderschapsbemiddeling die aanvullend ingezet kan worden vanuit het Omgangshuis. Dit aanbod is niet geïndiceerde ondersteuning. Is er sprake van extra begeleiding dan kan worden opgeschaald naar specialistisch ingekocht aanbod. 3.5. Regionale acties thema’s HGKM

Regionale acties per thema (gestart in 2021) • Complexe scheidingen: o Ontwikkeling van een regionaal expertisepunt door Sterker (vanaf 1 juli 2021) o Organisatie van regionale ouderbijeenkomsten o Scholing, training en intervisie voor aandachtsfunctionarissen •

•

•

Oudermishandeling - Ondersteuning gemeenten bij alliantie veilig ouder worden door Veilig Thuis of Moviera - Ondersteuning bij lokale casuïstiek door Veilig Thuis Eergerelateerd geweld • Aanbod trainingen eergerelateerd geweld door Vocas voor professionals • Ontwikkeling van een regionaal expertisepunt door Veilig Thuis • Ondersteuning bij lokale casuïstiek door Veilig Thuis Slachtoffers seksueel geweld • Ontwikkeling regionale aanpak seksueel geweld onder leiding van een landelijke projectleider • Ontwikkeling landelijk dashboard prevalentie seksueel geweld vanuit het programma Geweld hoort Nergens Thuis • Webinars voor professionals en burgers over seksueel geweld door Moviera

Andere thema’s die regionaal aanbod kennen vanuit het Veiligheidshuis, Veilig Thuis en Moviera zijn mensenhandel, aanbod voor plegers en stalking.

17 | LOKAAL PLAN HUISELIJK GEWELD EN KINDERMISHANDELING

4. Financiën 4.1. Regionaal Voor de uitvoering van het regioplan is geen aanvullend budget van de regiogemeenten nodig. Het Decentralisatie Uitkering Vrouwenopvang is taakstellend en wordt door centrumgemeente Nijmegen ingezet. Het gaat hier om de kosten voor de uitvoering van het regioplan en de bovenregionale voorzieningen

als het gaat om Veilig Thuis, Centrum Seksueel Geweld, Moviera, de omgangshuizen en het aanbod dat deze aanbieders doen voor lokale ondersteuning én het regionale trainingsaanbod waar gemeenten een beroep op kunnen doen. Het betreft een totaal budget van € 5.519.594,00. 4.2. Lokaal Zoals in hoofdstuk 3 aangegeven per actie is voor de lokale aanpak van HGKM het volgende budget nodig: Per actielijn Preventie en signalering:

2022

Theateraanbod basisonderwijs (of vergelijkbaar) Expertise en deskundigheidsbevordering Team Sociaal: Abonnement LVAK Training Meldcode Training conflicthantering Inzet/samenwerking met lokale netwerkpartners: Bijdrage omgangsregeling en omgangsbemiddeling Kosten totstandkoming alliantie veilig ouder worden Totaal

2023 – 2025 € 3.000

€ 3.000

€ 100 € 5.000 € 2.500

€ 100 € 5.000 € 3.200

€ 23.280 -€ 33.880

€ 23.280 € 2.000 € 36.580

4.3.Dekking In de meerjarenbegroting 2022 en verder is rekening gehouden met enkele posten voor wat betreft de inzet van ambulante Jeugdhulp en de inzet van aanvullende preventieve activiteiten en voorliggende voorzieningen ter voorkoming van jeugdhulp. Onder meer een voorlopig bedrag van € 30.000,00 voor de uitvoering van het lokaal plan HGKM. Deze posten zijn verdisconteerd in het jeugdhulpbudget. In 2022 kan daarnaast nog een beroep worden gedaan op het transitiebudget van het programma Bouwen aan Sociale Kracht onder het project van algemene voorzieningen.

18 | LOKAAL PLAN HUISELIJK GEWELD EN KINDERMISHANDELING

Bijlage: opzet en uitkomst inspiratiesessie met lokale partijen d.d. 15 november 2022 Inleiding In de zomer van 2021 is het regionale plan van aanpak Huiselijk geweld kindermishandeling (HGKM) vastgesteld door alle gemeenten in Gelderland zuid. Onderdeel hiervan is dat elke gemeente een lokaal plan van aanpak ontwikkeld toegespitst op de lokale behoeften met als basis het regionale plan van aanpak. De lokale plannen van aanpak moeten aansluiten bij de lokale behoeften. Het is dus belangrijk deze behoeften te inventariseren. Dit is in de afgelopen maanden gedaan. In dit document wordt kort het proces beschreven over hoe de inventarisatie is gedaan. Daarna volgt er een weergave van de resultaten gevolgd door aanbevelingen voor het lokale plan van aanpak. Proces Om de behoeften van de lokale samenwerkingspartners (SWP) te inventariseren is een inspiratie sessie georganiseerd. Deze is opgesplitst in twee delen: één gericht op betrokkenen werkzaam in de jeugd en gezinszorg en één gericht op ouderen. Voor de bijeenkomst zijn 80 organisaties 5 weken van te voren uitgenodigd via een email met een vooraankondiging. Vervolgens is enkele weken later een uitnodiging en het programma verzonden. In totaal hebben zich 11 (jeugd en gezin) en 5 (ouderen) aangemeld, deze waren ook bij een bijeenkomst aanwezig, zie bijlage.

De aanwezigheid van een ervaringsdeskundige van Betuwe Herstelt was erg waardevol. Positief opvallend was dat twee woningbouwcorporaties bij beide bijeenkomsten aanwezig waren. Vanuit het basisonderwijs is er niemand aangesloten. De bijeenkomst was gepland in het Lingeborgh College maar moest door verscherpte corona maatregelen online plaatsvinden. In de week ervoor hadden er twee bijeenkomsten fysiek plaats gevonden bij andere gemeenten. Het elkaar zien en spreken in een ruimte had een heel positief effect. Er werden meteen onderling werkafspraken gemaakt en de interactie was groot. In de online variant die we organiseerden voor West-Betuwe was dit een stuk minder. De bijeenkomst begon met een korte presentatie van Gabrielle van der Zalm over het regionale PvA en de stand van zaken in West-Betuwe. Marije Heutink van het Omgangshuis vertelt hier wat over. Input De indruk die ontstond is dat er al best veel geregeld is in West-Betuwe. De aanwezige partijen waren positief gestemd. De input die zij konden geven was bescheiden. SWP willen graag alleen acties zien die ook uitgevoerd kunnen worden en daarna ook voortgezet kunnen worden. Geen pilot van een jaar die niet voort gezet kan worden als die succesvol blijkt.

SWP vinden het erg belangrijk dat de samenwerking tussen de partijen blijft bestaan of verbeterd wordt. Zij willen graag gelegenheid krijgen elkaar te ontmoeten.

19 | LOKAAL PLAN HUISELIJK GEWELD EN KINDERMISHANDELING

SWP zouden graag terugkoppeling zien als er een melding is gedaan bij VT. Nu horen ze vaak niets. Zij zien betrokken vaak regelmatig en dan is het erg onhandig als je niet weet wat de status van de melding is. SWP merken op dat er vaak teveel partijen betrokken zijn bij een gezin en dat een duidelijke regie wordt gemist. Zij ervaren dit als een risico. Zij pleiten ervoor dat procesregie bij het Team Sociaal wordt belegd als er meerdere partijen betrokken zijn. SWP zouden het fijn vinden als de bureaucratie wordt verminderd, zodat er sneller handelend wordt opgetreden. Daarbij merken zij op dat de professionaliteit van hen niet onderschat moet worden. Nu zien zij dat onderzoek (en het gesprek met jongere en ouders) vaak meerdere keren herhaald wordt. Maak gebruik van de inschatting die zij hebben gemaakt op basis van het hun ervaring met de jongere/het gezin in plaats van opnieuw onderzoek doen. De inzet van maatschappelijk werk op de middelbare school werkt goed. Het is waardevol als het Team Sociaal ook aansluit bij overleg op school. Ouders moeten beter geïnformeerd worden waar zij hulp kunnen krijgen rondom een echtscheiding. Nu gaat men vaak pas op zoek als er al problemen zijn terwijl als er vroegtijdig wordt meegekeken problemen kunnen worden voorkomen. Zowel als het gaat over de kinderen als om bijvoorbeeld financiële zaken.

De faciliteiten die er zijn voor jeugd moeten gehandhaafd of liever nog, uitgebreid worden. Ze werken goed. Denk aan het jeugdhonk. Het contact en begeleiding van jongeren dat wordt opgebouwd is belangrijk. Het zou ook fijn als dit kan met behulp van ervaringsdeskundigen. Dit maakt vroeg signaleren en op tijd het gesprek starten mogelijk. Algemeen punt is dat er meer aandacht zou moeten zijn voor bestrijding van armoede. Waar armoede is, is vaak huiselijk geweld menen de SWP. Het consultatie bureau doet sinds kort een screening op armoede en daar komt verbazingwekkend veel informatie uit naar voren. Opvolging is nog een punt van aandacht. De meldcode HGKM mag op sommige punten wel meer aandacht krijgen. Bijvoorbeeld op basisscholen. Daarnaast is het wellicht handig deze ook te introduceren bij de woningbouwverenigingen. De woningbouwverenigingen denken een grotere rol te kunnen spelen in de bestrijding van HGKM. Zij zouden deze graag willen onderzoeken met de gemeente. Woningbouw vereniging Talis doet hier al veel in. Het is goed om ervaringen te delen en met elkaar duidelijk te krijgen wat ieders rol is nadat er een melding bij Veilig Thuis is gedaan. Wie heeft casusregie en blijft contact houden met de inwoneer? De verwijsindex wordt gebruikt maar niet door iedereen. Iedereen die deze gebruikt ervaart dat als prettig. Hier moet meer aandacht voor komen.

SWP benadrukken het belang van goed doorvragen. Luister naar het gezin en hun hulpvraag, hier is vaak de ingang te vinden tot contact en verdere hulpverlening. Spreek apart met de kinderen als die betrokken zijn. Luister naar hun verhaal. Professionals moeten genoeg ruimte krijgen. De AVG zit hierin soms in de weg. Goede bekendheid met de AVG zou hierin kunnen helpen. Vaak zijn er wel mogelijkheden voor het delen van informatie maar is men niet op de hoogte van alle mogelijkheden. Een anoniem casusoverleg kan goed werken.

20 | LOKAAL PLAN HUISELIJK GEWELD EN KINDERMISHANDELING

Denk daar aan als de AVG overleg verhinderd. Uit opmerkingen die tijdens het gesprek worden gemaakt blijkt dat niet iedereen op de hoogte is van de AVG en hoe hier mee om moet worden gegaan. Of dat men hier niet altijd even zorgvuldig mee om gaat. Als de werkwijze rondom de meldcode HGKM toegankelijker zou zijn zou dat fijn zijn. Nu is het feit dat je het moet melden aan betrokkenen vaak een struikelblok. Burgers moeten goed geïnformeerd zodat ze HGKM en zeker ook ouder mishandeling kunnen herkennen en weten waar ze terecht kunnen. En slachtoffers zich bewust worden dat wat hen gebeurd niet normaal is. Dit geld ook voor kinderen. Kinderen zouden meer moeten leren over wat normaal is of niet. Er wordt gezien dat kinderen lange tijd in een moeilijke situatie leven maar niet weten dat dat ongewoon is. Voor sommige professionals is het gebruik van de meldcode te sporadisch en daarmee het voeren van gesprekken met betrokkenen. Hierdoor missen ze ervaring en expertise in het voeren van deze gesprekken. Inzet van een begeleider bij dit soort gesprekken kan helpen. SWP zijn enthousiast over dit idee. Vaak worden de bekende groepen geïnformeerd over HGKM. Benader ook eens andere groepen eventueel op een andere manier. Kennis breder verspreiden in de samenleving. Aanbevelingen Hieronder enkele aanbevelingen onderverdeeld op basis van drie actielijnen: 1.

Preventie en signalering Realiseer kennisdeling over wat huiselijk geweld en kindermishandeling is Realiseer ontmoeting tussen partijen. Belangrijk punt is hoe betrek je diegene die niet zo snel komen. Denk aan informatiepunt bij bijeenkomsten met sportverenigingen of anderen. Maak het een agenda punt op lokale overleggen met anderen. Creëer bewustzijn Sociale netwerk moet toegankelijk en beschikbaar zijn. Men moet het en elkaar kunnen vinden. Vindplaatsen moeten uitstekende kennis hebben van de sociale kaart en de juiste zorg opstarten. Zorg dat de informatie over de sociale kaart eenvoudig beschikbaar en kloppend is. Uit het gesprek met de aanwezigen ontstaat het idee dat iedereen weet waar hij het over heeft. Aanwezigen zijn partijen die actief werken met bijvoorbeeld de meldcode en binnen de organisaties zijn aandachtsfunctionarissen actief. Partijen die hier minder bekendheid hebben zijn er niet. Denk na over hoe je hen kunt betrekken bij dit onderwerp. 2. Expertise lokale teams Vanuit de lokale partijen die aanwezig waren klonken geen geluiden dat er onvoldoende kennis is. Maar er werd weinig tot niet gesproken over bijvoorbeeld problemen bij complexe echtscheidingen, eer gerelateerd geweld etc. hier lijkt dus weinig bewustzijn over te zijn (onbewust onbekwaam).

Expertise teams moeten zichtbaar zijn en er moet kennis worden gecreëerd over deze problematiek zodat men problematiek kan herkennen en hulp kan inschakelen. Denk aan de manier waarop onderwijsconsulenten worden ingezet in het onderwijs. Dit zijn onafhankelijke deskundigen met kennis en ervaring die samen met de professional het gesprek met ouders kunnen voeren en wellicht ook een rol kunnen spelen in het zoeken naar een passende oplossing.

21 | LOKAAL PLAN HUISELIJK GEWELD EN KINDERMISHANDELING

3. Samenwerking zorg- en veiligheidspartners Alle betrokkenen geven aan graag meer samen te willen werken en zoeken ontmoeting en verbinding. Zij zouden graag zien dat dit gefaciliteerd wordt door de gemeente. De samenwerking met Veilig Thuis wordt niet altijd als positief ervaren. Men is zich er echter van bewust dat Veilig Thuis aan haar werkprocessen werken. Laat ervaren professionals minder ervaren collega’s ondersteunen. Bijvoorbeeld bij het voeren van als moeilijk ervaren gesprekken. Enkele algemene aanbevelingen ten aanzien van het plan van aanpak: - Plan enkele concrete kleine stappen op korte termijn en een grovere lijn op de langere termijn - Plan evaluatie- en bijstel momenten met de direct betrokkenen. - Zet ervaringsdeskundigheid in bij preventie en communicatie. Het geeft soms een andere zienswijze en vaak een beter gesprek.

Karen de Grood/Gabriëlle van der Zalm November 2021

Bijlage: Aanwezigen Welzijn West Betuwe Connect2jeugd Mozaiek Jongerenwerk Woningbouwvereniging Kleurrijk Wonen Schoolmaatschappelijk werk Lingeborgh College Rehoboth School Lingeborgh College Omgangshuis Rivierenland (Sterker) Santé Partners (jeugdgezondheidszorg) West Betuwe Herstelt Team Sociaal gemeente West Betuwe

22 | LOKAAL PLAN HUISELIJK GEWELD EN KINDERMISHANDELING