IN072-staalslakkenproblematiek-The-Dutch-te-Spijk.pdf

Informatienota Datum vergadering Registratienummer Informatienotanummer Portefeuillehouder Bijlage(n) Onderwerp

: 27 september 2022 : GZDGWB/ : 2022/IN072 : Jacoline Hartman :: Staalslakkenproblematiek The Dutch te Spijk

Onderwerp Verkenningsproces oplossingsrichting staalslakkenproblematiek The Dutch te Spijk. Kennisnemen van Het besluit van het college om in te stemmen met ondertekening van de intentieverklaring ‘Zuidbaan The Dutch’ en daarmee het doorlopen van het voorgestelde verkenningsproces tezamen met de partijen The Dutch en Sent One. Inleiding Zoals in de informatienota van 30 november 2021 staat aangegeven verloopt de sanering en de realisatiewerkzaamheden rond het saneringsgebied van de staalslakken op de toekomstige Zuidbaan (ook wel The Dutch II genoemd) van The Dutch nog niet volgens het door zowel The Dutch als Sent One geaccordeerde Plan van Aanpak. Er is destijds aangekondigd dat de gemeente opnieuw overgaat tot handhaving en vervolgens is er een voornemen tot last onder dwangsom verzonden. De Dutch en Sent One hebben hierop zienswijzen ingediend. Het proces lijkt hiermee in een impasse te komen. Onder het kopje reden voor de gekozen werkwijze wordt nader ingegaan op de achtergronden van deze impasse. Het college is van mening dat we op dit moment het beste uit de ontstane impasse kunnen komen door met de betrokken partijen The Dutch en Sent One een gezamenlijk proces in te gaan om nieuwe alternatieve oplossingsrichtingen voor de uitvoeringsproblemen te verkennen.

Uiteraard blijven we de uitvoering van het plan van aanpak nauwkeurig monitoren, wordt er toezicht gehouden en wordt er zo nodig ingegrepen door middel van handhaving, ook als het hierboven genoemde gesprek tussen partijen gaande is. Intentieverklaring We zijn hierover met The Dutch en Sent One tot overeenstemming gekomen en hebben dit vastgelegd in een speciale intentieverklaring tussen partijen. Hierin is kort gezegd het volgende afgesproken: •

•

Vanuit de belangen van de partijen wordt een milieuverantwoorde oplossing gezocht die past binnen de gestelde randvoorwaarden. Daarin worden ook ruimtelijke en maatschappelijke aspecten betrokken; De verkenningsperiode van 6 maanden kent een aantal randvoorwaarden waarbij de belangrijkste als volgt zijn:

14 juni 2022 Kenmerk GZDGWB/ Pagina 2 van 4

o o

o

Gedurende de verkenningsperiode blijft het Plan van aanpak inclusief de handhavingsovereenkomst van kracht zodat hier uitvoering aan gegeven wordt; Gedurende de verkenningsperiode zal terughoudend worden omgegaan met juridische procedures op initiatief van partijen over en weer, maar het bevoegd gezag zal te allen tijde optreden bij overtredingen en bedreigingen voor het milieu. Net als het bestaande plan van aanpak moet de nieuwe oplossingsrichting voldoen aan de zorgplicht (Wbb) en het besluit bodemkwaliteit.

Reden voor de gekozen werkwijze De afgelopen twee jaar is er onvoldoende voortgang geweest op de uitvoering en zijn de betreffende staalslakken (nog) niet ingepakt of afgedekt en staan ze grotendeels nog in contact met de bodem. Het college heeft als gevolg daarvan in november 2021 besloten om over te gaan tot een voornemen tot het opleggen van een last onder dwangsom om uitvoering van het overeengekomen plan van aanpak af te dwingen. Hierop hebben de partijen via hun advocaat gereageerd met zienswijzen. Uit de zienswijzen blijkt dat partijen het niet eens zijn over de oorzaak van de vertraging, de wijze van uitvoeren en de daarbij ontstane problemen die voortkomen uit de verschillende belangen. Tegen deze achtergrond heeft het college vervolgens een weging gemaakt tussen het definitief opleggen van een last onder dwangsom of het in gesprek gaan met Sent One en The Dutch met het doel overeenstemming te zoeken over de uitvoering van het plan van aanpak. Het college heeft voor dat laatste gekozen en is daarom met The Dutch en Sent One in gesprek gegaan om vanuit ieders belang een verkenningsproces in te richten om mogelijk tot een gedragen oplossingsrichting te komen over de uitvoering van het huidige plan van aanpak.

De argumenten hiervoor zijn: - Als gekozen zou worden voor het doorzetten van de last onder dwangsom leidt dit onvermijdelijk tot verdere juridisering en het (mogelijk) stilvallen van de saneringswerkzaamheden waardoor kostbare tijd verloren gaat. Dat is niet in belang van het milieu en de omgeving. - Door in te zetten op vertrouwen wordt het risico kleiner dat door juridische procedures partijen zelfs in staat van faillissement raken of zich terugtrekken met een heel groot financieel risico voor de gemeente. - Door te zoeken naar gezamenlijke belangen vanuit maatschappelijk en financieel oogpunt hebben partijen meer te winnen. Voor de gemeente is dat bijvoorbeeld duurzaamheid (zonneweide) en een recreatieve sportgelegenheid (sportgemeente). - Het verkenningsproces biedt de mogelijkheid om het huidige plan van aanpak kritisch tegen het licht te houden en alternatieven te bedenken die gezamenlijk gedragen worden. Partijen hebben met deze verklaring de intentie uitgesproken om dit verkenningsproces samen te doorlopen. Het verkenningsproces wordt uitgevoerd op basis van design thinking. Design thinking is een methode voor hardnekkige problemen rond vraagstukken waar meerdere partijen en belangen zijn betrokken. Het is een gestructureerde methode waarbij betrokkenen via een gezamenlijke

14 juni 2022 Kenmerk GZDGWB/ Pagina 3 van 4

probleemanalyse en een open houding worden uitgedaagd om mede-maker te worden van de oplossing. De methode wordt al bij bepaalde projecten intern binnen de gemeente toegepast en willen we nu hiervoor inzetten. Tijdens het verkenningsproces blijven het huidige plan van aanpak en de handhavingsovereenkomst in stand totdat er eventueel een nieuwe samenwerkingsovereenkomst tussen partijen wordt gesloten. Aanpassing van het huidige plan van aanpak zou in dat geval wellicht tot de mogelijkheden kunnen behoren. Kernboodschap The Dutch, Sent One en de gemeente gaan alternatieve oplossingsrichtingen verkennen met het doel overeenstemming te bereiken over een nieuwe oplossing voor de staalslakkenproblematiek ter plaatse van de toekomstige geluidwal en golfbaan te Spijk. Deze verkenning moet uiterlijk binnen zes maanden na 1 mei zijn afgerond. Consequenties Gedurende het verkenningsproces zal de uitvoering van het huidige plan van aanpak worden voortgezet inclusief de toezichthoudende rol van de Omgevingsdienst Rivierenland en van het Waterschap Rivierenland. Tegen overtredingen zal worden opgetreden. Alle partijen zijn terughoudend met het starten van juridische procedures.

Mochten partijen na afloop van het verkenningsproces nog geen alternatieve oplossing hebben gevonden over de uitvoering van het huidige plan van aanpak, dan blijft dat in stand en is de kans groot dat handhaving gaat plaatsvinden om de onderdelen van het plan van aanpak die nu niet nog niet zijn uitgevoerd, alsnog af te dwingen. Financiën Het verkenningsproces brengt kosten mee zich mee voor de gemeente die zijn opgenomen in het projectbudget. De gemeente draagt de kosten voor de facilitering van de verkenningssessies. Naast de kosten voor de inhuur van de facilitator van het verkenningsproces draagt de gemeente de kosten voor de ingehuurde projectleider en een specialist grondstromen die de gemeente kan adviseren. Mocht er een haalbaar alternatief gevonden zijn dan vervalt het substantiële risico dat we als gemeente op dit moment hebben ingecalculeerd. Communicatie Over het verkenningsproces wordt geen actieve communicatie gevoerd naar buiten. De direct belanghebbenden in de omgeving (bewoners en bedrijven) die worden bijgestaan door AKD advocaten zijn met een brief gewezen op het aangekondigde verkenningsproces. De aanleiding voor deze brief lag in een handhavingsverzoek vanwege het voornemen tot last onder dwangsom dat de gemeente in november 2021 heeft verstuurd aan The Dutch en Sent One.

De bewoners en bedrijven hadden al eerder verzocht om een reactie op hun handhavingsverzoek en zienswijze waarbij zij zich zorgen maken om bodem en milieu. In de brief maken we kenbaar dat we in gesprek willen met de bewoners over hun zorgen en we zullen de huidige stand van zaken en de stappen in het verkenningsproces toelichten als daar om gevraagd wordt. Pas op het moment dat er een nieuwe oplossingsrichting overeen wordt gekomen in de vorm van een samenwerkingsovereenkomst zal er actief naar buiten toe

14 juni 2022 Kenmerk GZDGWB/ Pagina 4 van 4

door de gemeente gecommuniceerd worden. Dat geldt overigens ook als partijen niet tot overeenstemming komen en eventueel een definitieve last onder dwangsom wordt verzonden. Vervolg Het verkenningsproces valt uiteen in een aantal onderdelen waarbij we ons momenteel aan het einde van fase 1 bevinden, namelijk het voorbereiden en sluiten van een intentieverklaring. Te doorlopen stappen: Fase 1: voorbereiden en sluiten van een intentieverklaring (mei/juni 2022) Fase 2: scenario’s en oplossingsrichtingen verkennen (juni-juli 2022) Fase 3: scenario’s afwegen en komen tot uitwerking voorkeurscenario (juli – augustus 2022) Fase 4: het opstellen en sluiten van een samenwerkingsovereenkomst met eventueel aangepast Plan van Aanpak of niet, als er geen overeenstemming kan worden bereikt (september – oktober 2022). Wij houden de raad tijdens de verkenningsperiode op de hoogte van de voortgang van de verkenning en de scenario’s die worden afgewogen. Suggestie ter afhandeling Voor kennisgeving aannemen.

Burgemeester en wethouders van de gemeente West Betuwe, de loco-gemeentesecretaris, de burgemeester, Philip Bosman Servaas Stoop