IN066-vertaling-woonzorgvisie-naar-uitvoeringsprogramma-wonen.pdf

Informatienota Datum raadsvergadering Registratienummer Informatienummer Portefeuillehouder Bijlage(n) Onderwerp

: 24 juni 2025 : GZDGWB/1953929/2022736 : IN066 : Jan de Geus, Jacoline Hartman : n.v.t. : Vertaling Woonzorgvisie naar Uitvoeringsprogramma

Onderwerp Vertaling Woonzorgvisie naar uitvoeringsprogramma Wonen, zorg en leven

Kennisnemen van De stand van zaken van de vertaling van de Woonzorgvisie gemeente West Betuwe (maart 2024) naar een uitvoeringsprogramma Wonen, zorg en leven 2026-2028 voor de gemeente West Betuwe.

Inleiding De gemeenteraad stelde in maart 2024 de Woonzorgvisie vast. De woonzorgvisie richt zich op de maatschappelijke opgave om inwoners met een zorgvraag zo goed mogelijk zelfstandig en fijn te laten wonen in West Betuwe. Dit in een tijd van toenemende zorgvragen en minder zorgpersoneel. De Woonzorgvisie is ontwikkeld met externe partners en inwoners. Deze volgde op de woonzorganalyse West Betuwe die in 2023 is uitgevoerd en raakt aan de ambitie uit het programma Bouwen aan sociale kracht ’21-‘24. De woonzorgvisie omvat samengevat vier hoofdlijnen met bijbehorende deelopgaven: 1. Woonaanbod – Gericht op het realiseren van voldoende en passende woonmogelijkheden voor inwoners met een zorgvraag. Door het toevoegen van geclusterde woonconcepten, het stimuleren van doorstroming van ouderen en het faciliteren van inwonersinitiatieven. 2. Ondersteuning – Gericht op het organiseren van passende zorg en ondersteuning. Met aandacht voor positieve gezondheid, de ondersteuning van mantelzorgers en vrijwilligers, de opbouw van een sterk sociaal netwerk, het organiseren van voldoende ambulante begeleiding en het zorgen voor beschikbaarheid van medische zorg. 3. Woonomgeving – Gericht op het zorgdragen voor een prettige en uitnodigende leefomgeving.

Met focus op het stimuleren van ontmoeting, organiseren van voldoende mobiliteit en het inrichten van een veilige en toegankelijke openbare ruimte. 4. Netwerksamenleving – Gericht op het organieren van goede samenwerking met ketenpartners, het versterken van preventie en vroegsignalering en het organiseren van heldere aanspreekpunten voor inwoners. Op 1 december 2024 startte de programmamanager Wonen, zorg en leven met de vertaling van de Woonzorgvisie naar een uitvoeringsprogramma Wonen, zorg en leven voor de gemeente West Betuwe.

Op basi van gesprekken met interne en externe partner én een verkenning van lopende initiatieven en projecten lokaal en regionaal zijn hoofdlijnen voor het uitvoeringsprogramma Wonen, zorg en leven opgesteld. Parallel aan de uitwerking van het programma tarten we eerste inspanningen op. Deze inspanningen betreffen het invullen van randvoorwaarden voor het utivoeringsprogramma en een integrale benadering van het thema in een aantal kernen. Via deze raadsinformatienota informeren we de gemeenteraad over de stand van zaken van de programma-ontwikkeling anno mei 2025.

Kernboodschap In kwartaal 1 van 2025 voerde de programmamanager gesprekken met interne en externe partners gericht op verdieping en bevestiging van betrokkenheid bij de woonzorgvisie. De gesprekken met teams van de gemeente West Betuwe hebben gezorgd voor interne bekendheid met de maatschappelijke opgave rond wonen, zorg en leven. De gesprekken met externe partners laten zien dat er veel betrokkenheid is bij de woonzorgvisie. Partners willen graag door met de ontwikkeling van het uitvoeringsprogramma. De partners zien graag dat de gemeente als regievoerder optreedt in het proces om de gezamenlijke opgave verder in te vullen. De verkenning van lopende initiatieven op het vlak van Wonen, zorg en leven laat zien dat er binnen West Betuwe en de regio Rivierenland diverse projecten en ontwikkelingen lopen die bijdragen aan onze opgave op dit vlak. Dit omvat ontwikkelingen vanuit het programma Bouwen aan sociale kracht ’21-’24 en elementen uit het herstelplan sociaal domein ’24. Dit omvat daarnaast ontwikkelingen in het kader van het Integraal Zorgakkoord (IZA), het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en Wonen en zorg voor Ouderen (WoZo). We verbinden relevante activiteiten aan het uitvoeringsprogramma Wonen, zorg en leven, in monitorende dan wel uitvoerende zin afhankelijk van de status van de projecten.

Op basis van de uitgevoerde verkenningen en de woonzorgvisie definiëren we vijf hoofdlijnen voor het uitvoeringsprogramma Wonen, zorg en leven. Dit uitvoeringsprogramma wordt in 2025 uitgewerkt in samenspraak met interne en externe partners. In september bespreken we dit beeldvormend met de gemeenteraad, we verwachten het definitieve programma in november 2025 vast te stellen.

Stand van zaken Voor het uitvoeringsprogramma onderscheiden we in deze fase vijf hoofdlijnen. Per hoofdlijn is een aantal inspanningen gedefinieerd die de ambtelijke organisatie in 2025 oppakt. 1. Programma-basis: We ontwikkelen een programma-basis waarin uitgangspunten en stuurinstrumenten voor het invullen van de opgave Wonen, zorg en leven vastgelegd worden. In de programma-basis onderzoeken we ook in hoeverre we financieringsstructuren zodanig in kunnen richten zodat we belemmeringen in samenwerking kunnen voorkomen. We zetten in 2025 de volgende inspanningen in: •

definiëren gedeelde uitgangspunten en rol voor gemeente West Betuwe op de thema’s Wonen, zorg en leven;

•

aanvullen van de woonvisie met uitgangspunten en kaders voor het realiseren van woonvoorzieningen voor ouderen/inwoners met een zorgvraag;

•

ontwikkelen en implementeren van afwegingskaders en stuurinstrumenten voor initiatieven passend binnen wonen, zorg en leven ;

•

inbedden van de thema’s Wonen, zorg en leven in het kernagenda-proces.

2. Programmalijn Woonaanbod: In deze lijn richten we ons om aanvulling van woonmogelijkheden en bewustwording. We stellen vast welke aantallen (zorg)woningen we binnen de gemeente in de periode tot 2040 willen realiseren. Daarbij stellen we vast op welke wijze dit vorm kan krijgen (benutten bestaande bouw, realiseren nieuwbouw). Dit wordt onderdeel van de ontwikkeling van de nieuwe woonvisie voor West Betuwe. Hierbij hanteren we de gegevens uit de woonzorganalyse 2023 als uitgangspunt én de regionale afspraken ten aanzien van huisvesting voor aandacht groepen (fair share afspraken) die in ontwikkeling zijn. In deze programmalijn investeren we nadrukkelijk in bewustwording van inwoners over hun eigen verantwoordelijkheid en mogelijkheden qua woonsituatie in de toekomst. We brengen mogelijkheden in beeld en zorgen voor duidelijke en toegankelijke processen voor initiatieven van inwoners op het gebied van wonen. We zetten in 2025 de volgende inspanningen in: •

verduidelijken mogelijkheden voor flexibele/andere woonvormen en inwonersinitiatieven, optimaliseren van communicatie en processen hieromtrent;

•

bewustwording van inwoners op tijdig nadenken over hun woonsituatie (en mogelijkheden om hier actie op te ondernemen);

•

campagne gericht op stimuleren van doorstroming van ouderen.

3. Programmalijn Ondersteuning: Binnen deze lijn ligt nadruk op inrichting van een sterke infrastructuur voor informele zorg (ondersteuning mantelzorgers/vrijwilligers, versterking sociaal netwerk) én voor professionele zorg (opbouw netwerk huisartsen, ontwikkelen hechte wijkverbanden met eerste lijns-professionals). We richten ons op verdere borging van positieve gezondheid binnen de gemeente en het welzijns-/zorg-netwerk. Daarnaast onderzoeken we mogelijkheden om via preventie en vroeg signalering de ontwikkeling en spreiding van zorgvragen te beïnvloeden. We hebben oog voor de raakvlakken met de beleidsvisie ‘Samen sterk en in beweging’ die de gemeenteraad in juni behandelt. We sluiten zoveel mogelijk aan bij regionale projecten. We zetten in 2025 – 2026 de volgende inspanningen in: •

opbouw netwerk huisartsen West Betuwe;

•

verkenning verdere verankering positieve gezondheid;

•

inrichting infrastructuur informele zorg.

4. Programmalijn Woonomgeving: In deze lijn ligt de nadruk op de inrichting van een passende woonomgeving voor inwoners met een zorgvraag. Thema’s die we hier nader in uitwerken zijn het stimuleren van ontmoeten, stimuleren van mobiliteit en het zorgdragen voor een toegankelijke en veilige openbare ruimte. We ontwikkelen projecten én onderzoeken hoe we deze elementen ook bij nieuwe ontwikkelingen reeds in de ontwerpfase een plek kunnen geven. We zetten in 2025 de volgende inspanningen in:

•

onderzoeken toepasbaarheid van een instrument voor inrichting leefomgeving op basis van positieve gezondheid.

5. Integrale aanpak: Voor de inwoner met een zorgvraag is het van belang dat wonen én ondersteuning én leefomgeving in samenhang goed worden georganiseerd. Dit pleit voor een integrale benadering van de thema’s. Gezien de indeling van onze gemeente, met 26 verschillende kernen, past hier een kerngerichte benadering. We starten in 2025 met een kerngerichte aanpak van het woonzorgvraagstuk in een beperkt aantal kernen om ervaring op te doen en hieruit leerpunten op te halen voor een bredere aanpak in de komende jaren. De integrale aanpak omvat voor 2025: •

volgen initiatief Beesd voor elkaar;

•

mede ontwikkelen van Zorgzame Buurt Haaften;

•

verkennen van mogelijkheden tot inzet initiatieven in Ophemert.

Voor alle programmalijnen geldt dat we zoveel mogelijk verbinden met regionale projecten en dat we deze vertalen naar de lokale omgeving. In deze fase omvat dat in ieder geval de ontwikkeling van hechte wijkverbanden voor eerstelijnszorg en ontwikkeling van een regionale behandeldienst voor kwetsbare ouderen. We maken gebruik van de woonzorgwijzer plus die op regionaal niveau wordt ontwikkeld. In dit instrument worden diverse demografische ontwikkelingen én voorzieningen (wonen/zorg/welzijn) geaggregeerd in één interactieve kaart. Een demonstratie in april jongstleden was veelbelovend, het instrument komt eind 2025 beschikbaar voor gebruik. In kwartaal 2 en 3 van 2025 werken we de hoofdlijnen voor het uitvoeringsprogramma Wonen, zorg en leven verder uit, in samenspraak met de interne en externe partners. In september 2025 bespreken we deze uitwerking graag met de gemeenteraad in een beeldvormende vergadering. We verwachten in november 2025 een uitgewerkt uitvoeringsprogramma Wonen, zorg en leven vast te kunnen stellen.

Consequenties •

•

•

•

Het uitvoeringsprogramma resulteert in heldere kaders en instrumentarium om vanuit de gemeente te kunnen sturen op de opgave om inwoners met een zorgvraag op een prettige en verantwoorde manier zelfstandig te laten wonen. Het programma draagt zo bij aan de leefbaarheid in de kernen, ook voor inwoners met een zorgvraag. De inzet op ontwikkeling en gebruik van meer passende woonvoorzieningen en doorstroming kan een oplossing bieden voor krapte op de woningmarkt in de gemeente in de volle breedte. Door de inzet op versterking van de infrastructuur voor informele en professionele zorg versterken we de sociale kracht en kan de druk op zorgprofessionals vanuit inwoners mogelijk worden verkleind. Ook de samenwerking op preventie en vroegsignalering draagt hieraan bij. Met de inzet van het uitvoeringsprogramma investeren we in samenwerkingsverbanden en werkwijzen waarmee de toenemende zorgvraag binnen de gemeente West Betuwe ook bij toenemende krapte van zorgpersoneel op een passende wijze en verantwoord op kunnen vangen.

•

Met de kerngerichte benadering geven we invulling aan de ambitie dichtbij en op maat te werken. De integrale aanpak is zichtbaar en merkbaar voor inwoners van de kernen.

Financiën Voor 2025 is een budget van 50.000 euro gereserveerd voor de uitwerking van het uitvoeringsprogramma. Dit wordt ingezet voor uitvoering van eerste projecten en organisatie van bijeenkomsten met partners en in kernen. Voor 2026 vragen we budget aan via de perspectiefnota. Bij de totstandkoming van de perspectiefnota voor 2026 hebben we beperkt zicht op de te maken kosten. Derhalve is voor 2026 een grofmazige raming van kosten opgevoerd. Deze raming wordt op basis van de doorontwikkeling van het programma in kwartaal 2 en 3 van 2025 mogelijk verder aangepast en aangevuld.

Communicatie en participatie • •

•

Communicatie met externe partners vindt plaats op basis van persoonlijk contact en via partnerbijeenkomsten die gepland worden (eerste op 23 juni 2025). Communicatie met inwoners vindt plaats via dorpsplatforms. In het najaar willen we daarnaast in samenwerking met gebiedsmakelaars een informatieronde over het uitvoeringsprogramma organiseren. Verdere communicatie met, en participatie van, inwoners wordt ingevuld als onderdeel van het uitvoeringsprogramma en vullen we kerngericht in via afstemming met dorpsplatforms.

Vervolg In de bestuurlijke planning wordt voor september 2025 een beeldvormende vergadering met de gemeenteraad voorgesteld over de uitwerking van het uitvoeringsprogramma. In november 2025 wordt het uitvoeringsprogramma ter vaststelling voorgelegd aan het college. In december 2025 ontvangt de gemeenteraad het uitvoeringsprogramma in uitgewerkte vorm ter informatie.

Suggestie ter afhandeling Voor kennisgeving aannemen. Burgemeester en wethouders van de gemeente West Betuwe, de gemeentesecretaris, de burgemeester, Philip Bosman Servaas Stoop