IN042 Bijlage 3 Toelichting Tijdlijn besluitvorming en proces.pdf

A. INFORMATIE EN BESLUITVORMING GEMEENTE WEST BETUWE – GASTVRIJE WAALDIJK Diversen en stand van zaken 2018-06-21 Informatie aan Raad van Neerijnen (beeldvorming) Meekoppelkansen recreatie/toerisme in het kader van dijkversterking; ook Gastvrije Waaldijk benoemd. 2018-10-11 Informatie/presentatie aan Raad van Neerijnen (beeldvorming) Van Voorkeursalternatief naar uitwerking: ook Gastvrije Waaldijk benoemd. 2019-02-09 Bustour raadsleden West Betuwe Informatie over dijkversterkingsprojecten. Hierbij is ook al gesproken over ‘dorpsboulevards’ en Gastvrije Waaldijk. 2019-04-16 Pitches verbonden organisaties aan Raad van West Betuwe Drie pitches zijn gegeven: Dijkversterkingsproject Gorinchem-Waardenburg (GoWa), dijkversterkingsproject Tiel-Waardenburg (TiWa) en project Gastvrije Waaldijk. 2019-06 Raadsbesluit Perspectiefnota In juni 2019 zijn twee budgetten opgenomen in de Perspectiefnota 2019 tbv meekoppelkansendijkversterking-Gastvrije Waaldijk. 2019-10-29 Stand van zaken dijkversterking-raadsinformatienota Toelichting op proces Gastvrije Waaldijk. Samenvatting van Masterplan 2019 is bijgevoegd. Ook is een ‘bijlage FAQ’ toegezonden waarbij diverse vraagstukken (zoals over verkeer en verlichting) zijn beantwoord. 2020-04-26 Raadsvragen gesteld. Reactie is 7-4-2020 aan griffie verzonden: Antwoorden ook gerelateerd aan Gastvrije Waaldijk.

Tevens is nogmaals ‘bijlage FAQ’ toegezonden. 2020Begrotingsbehandeling De budgetten uit de Perspectiefnota 2019 zijn in de begrotingsbehandeling van 2020 beschikbaar gesteld als bestemmingsreserve: bestemmingsreserve van € 1.400.000,= (Recreatie & Toerisme) en € 600.000,= (Verkeer). 2020-10-26 Stand van zaken – raadsinformatienota In de zomer van 2020 is gebleken dat in het proces van project Gastvrije Waaldijk een extra bestuurlijke bevestiging van uitgangspunten benodigd is geweest. Citaat:: … Communicatie

Pagina 2 van 15

De stap van ‘extra bestuurlijke bevestiging van uitganspunten’ is ook aan de orde gekomen in de Klankbordgroepoverleggen van dijkversterkingsprojecten Gorinchem-Waardenburg en TielWaardenburg, afgelopen zomer. Door de projectorganisaties (en de gemeente) is aangegeven de bewoners te informeren over de uitkomsten van de nadere onderzoeken die momenteel plaatsvinden. Dit zal via het participatiespoor van de projecten georganiseerd worden, aangezien deze het passende ontwerp op de lokale situatie, mede in relatie tot de maatregelen voor de dijkversterking, optimaal kunnen toelichten. Vervolg Zoals gezegd is de ‘koers op hoofdlijnen’ bepaald. Diverse onderdelen vragen om nadere uitwerking. Die momenteel plaatsvindt in relatie tot: 1. Onderzoek naar uitvoerbaarheid, duurzaamheid en beheer van de weginrichting +kostenraming. 2. Vereenvoudiging materiaalkeuze en inrichting van belevingspunten + kostenraming. 3. Omgang met de locaties waar volgens het waterschap geen hoogte-opgave bestaat. Dit wordt momenteel via een parallelspoor door partijen, in samenspraak met de dijkversterkingsprojecten, nader onderzocht. Beoogd is om uiterlijk eind november de uitwerkingen te kunnen afronden. Uiteindelijk zal inzicht in de kosten en de verdeling hiervan uitsluitsel moeten geven over de daadwerkelijke realisatie van de Gastvrije Waaldijk.

Het is in ieders belang dit als kans voor de bewoners langs de dijk mogelijk te maken. Met dit tijdspad wordt aangehaakt bij de planning van dijkversterkingsproject GorinchemWaardenburg, als koploperproject. … 2020-11-30 Informatie/presentatie aan de Raad van West Betuwe (beeldvorming) + Persbericht Context meekoppelkansen dijkversterkingsprojecten GoWa en TiWa. Citaat: … Bij de dijkversterkingsprojecten van de Waal zijn meekoppelkansen benoemd waarvan financiering wordt gevraagd door de gemeente. De gemeenteraad heeft hiervoor in de begroting van 2020 budget beschikbaar gesteld. Het college heeft een afweging gemaakt aan welke meekoppelkansen voor van de projecten een bijdrage wordt geleverd en aan welke (vooralsnog) niet. … Overeenkomsten Gastvrije Waaldijk 2019-11-18 Intentieovereenkomst Gastvrije Waaldijk -raadsinformatiebrief Communicatie vindt plaats middels diverse (bewoners)bijeenkomsten. Ook wordt vanuit het project zelf op korte termijn een communicatie-actie uitgevoerd om de bewoners c.q. eigenaren te informeren over het project. 2020-02-21 Intentieovereenkomst Gastvrije Waaldijk -raadsinformatienota

Citaat:

Pagina 3 van 15

… De dijkversterking en de Gastvrije Waaldijk bevinden zich in een uitwerkingsfase. Hier hoort bij dat de hoogte van de diverse kosten nog niet precies duidelijk zijn. Dit geldt in de basis voor de kosten van de aanleg van de dijkversterkingsmaatregelen (financiering door Waterschap), maar ook voor de kosten van de meekoppelkansen (financiering door derden, waaronder gemeente West Betuwe). Naar de kennis van nu zijn bovengenoemde bedragen nog steeds benodigd. De aankomende maanden zal steeds meer duidelijkheid ontstaan over verdeling van de kosten en welke afspraken hier precies bij horen. Communicatie Op dit moment worden de principes van de Gastvrije Waaldijk meegenomen met de concrete ontwerpopgaven van de projectorganisaties. De gemeenten zijn hierbij intensief betrokken. Communicatie vindt plaats middels diverse (bewoners)bijeenkomsten. We blijven u informeren over de diverse stappen van het project Gastvrije Waaldijk. … 2021-05-25 Samenwerkingsovereenkomst Gastvrije Waaldijk-raadsinformatienota Citaat: … Consequenties Na ondertekening van de samenwerkingsovereenkomst Gastvrije Waaldijk zullen de partijen met de projectorganisaties samen de toe te passen ontwerpprincipes en uitgangspunten* nader uitwerken. Hierover zal terugkoppeling plaatsvinden naar de bewoners en de betrokken (gemeente)besturen.

Communicatie Na besluitvorming over en de ondertekening van de samenwerkingsovereenkomst zal namens de betrokken partijen één persbericht worden verzonden. Dit bericht zal lokaal en regionaal via diverse kanalen worden verspreid. Vervolg Verdere concretisering van de samenwerking en de toepassing van de ontwerpprincipes verloopt voornamelijk via de projectorganisaties van de dijkversterkingsprojecten, in samenspraak met de desbetreffende gemeente. In de raadsbehandeling van het bestemmingsplan Dijkversterking Tiel-Waardenburg (mei 2021) is aangegeven dat u hierover zal worden geïnformeerd. In deze stap zal met u worden besproken welke (tussen)uitkomsten de verdere concretisering heeft opgeleverd ten aanzien van de inrichting van de weg en de belevingspunten. Hierbij zal onder andere aandacht zijn voor onderdelen als snelheidbeperkende maatregelen en verlichting. … *Redactionele noot: De toe te passen ontwerpprincipes en uitgangspunten passen binnen het reguliere beleid van de gemeente West Betuwe. Vanuit dit gegeven is de raad geïnformeerd over de afgesloten overeenkomsten (intentieovereenkomst en samenwerkingsovereenkomst) en het bijbehorende Masterplan, en heeft dus geen besluitvorming hoeven plaatsvinden.

Pagina 4 van 15

Bestemmingsplan Dijkversterking Gorinchem-Waardenburg In de toelichting van het bestemmingsplan Dijkversterking Gorinchem-Waardenburg komt het project Gastvrije Waaldijk aan de orde in de paragrafen 4.4.3 en 5.2. Daarnaast is Gastvrije Waaldijk in de planregels verwerkt: De bestemming ‘Verkeer’ maakt aanleg van de weg op de kruin mogelijk. Deze bestemming regelt de verkeersfunctie van de weg, maar niet het snelheidsregime of de toepassing van snelheidremmende maatregelen. Hierbij is aangesloten bij de voor West Betuwe reguliere invulling van de bestemming ‘Verkeer’. Enkelbestemmingen in dit bestemmingsplan -zoals Verkeer, Natuur, Groen, diverse vormen van Agrarisch- maken realisatie van de verschillende belevingspunten mogelijk. Hiervoor is in deze bestemmingen de omschrijving “(extensieve) dagrecreatie” opgenomen. Deze bestemmingsomschrijving is een heel gebruikelijke. Deze regeling is ook in andere, reeds vigerende, bestemmingsplannen van de gemeente opgenomen. 2020-04-21 Ontwerpbestemmingsplan dijkversterking GoWa-raadsinformatienota Het ontwerpbestemmingsplan maakt deel uit van de planproducten (waaronder ook Projectplan Waterwet) voor dijkversterking GoWa. De brief vermeldt onder andere: Citaat: … Meekoppelkansen …. Om uitvoering van kansen mogelijk te maken zijn deze in het Projectplan Waterwet benoemd.

Vervolgens is beoordeeld of uitvoering past binnen het juridisch-planologische kader van het nieuwe bestemmingsplan van de dijkversterking. Dit bleek het geval. Een voorbeeld: Met de meekoppelkans Gastvrije Waaldijk worden belevingspunten beschreven in het Projectplan Waterwet. Het bestemmingsplan maakt vervolgens -zoals geheel gebruikelijk- plaatsing van een bankje mogelijk. Ook de belevingsfunctie - (extensieve) dagrecreatie- van een dergelijk punt past binnen de van toepassing zijnde bestemming, veelal ‘Verkeer’ of ‘Groen’. Ook hiervoor geldt dat dit een gebruikelijke planregeling biedt. … 2021-01-26 Raadsbesluit Vaststellen bestemmingsplan Dijkversterking GoWa en instemmen met Nota van Antwoord. 2022-01 Namens bevoegde gezagen, waaronder gemeentebestuur West Betuwe, is verweer gevoerd in beroepsprocedure voor GoWa, schriftelijk en op zitting.

Bestemmingsplan Dijkversterking Tiel-Waardenburg In de toelichting van het bestemmingsplan Dijkversterking Tiel-Waardenburg komt het project Gastvrije Waaldijk aan de orde in de paragrafen 2.1.1, 4.1.4.1 en 5.8.1.

Pagina 5 van 15

Daarnaast is Gastvrije Waaldijk in de planregels verwerkt: De bestemming ‘Verkeer’ maakt aanleg van de weg op de kruin mogelijk. Deze bestemming regelt de verkeersfunctie van de weg, maar niet het snelheidsregime of de toepassing van snelheidremmende maatregelen. Hierbij is aangesloten bij de voor West Betuwe reguliere invulling van de bestemming ‘Verkeer’. Enkelbestemmingen in dit bestemmingsplan -zoals Verkeer, Natuur, Groen, Water- maken realisatie van de verschillende belevingspunten mogelijk. Hiervoor is in deze bestemmingen de omschrijving “(extensieve) dagrecreatie” opgenomen. Deze bestemmingsomschrijving is een heel gebruikelijke; Deze regeling is ook in andere, reeds vigerende, bestemmingsplannen van de gemeente opgenomen. Ten slotte is bij de toelichting van het bestemmingsplan het landschapsplan opgenomen. Dit omvat het volgende:

Als uitgangsdocumenten zijn hiervoor onder andere het Masterplan Gastvrije Waaldijk 2019 en het Gastvrije Waaldijk Detailboek uit 2020 gebruikt. Op basis van deze documenten zijn in de plannen onder andere Waaltribunes en bankjes (op belevingspunten) ingetekend. Beelden hiervan zijn gebruikt in diverse presentaties. 2020-12-15 Ontwerpbestemmingsplan dijkversterking TiWa-raadsinformatienota Het ontwerpbestemmingsplan maakt deel uit van de planproducten (waaronder ook Projectplan Waterwet) voor dijkversterking GoWa. 2021-09-28 Raadsbesluit Vaststellen bestemmingsplan Dijkversterking TiWa en instemmen met Nota van Antwoord.

Pagina 6 van 15

2022-01 Namens bevoegde gezagen, waaronder gemeentebestuur West Betuwe, is schriftelijk verweer ingesteld in beroepsprocedure voor TiWa. Zitting volgt nog, datum nog niet bekend.

Algemene toelichting op tijdsverloop planproducten van dijkversterkingsprojecten en Intentieen Samenwerkingsovereenkomst Gastvrije Waaldijk Zoals uit de hiervoor benoemde onderwerpen en doorlopen tijdsspanne valt op te maken, heeft de nadere uitwerking van (uitgangspunten) van het project Gastvrije Waaldijk een parallel proces doorlopen ten opzichte van de planuitwerking van de dijkversterkingsprojecten. Gastvrije Waaldijk is als meekoppelkans benoemd bij de uitvoering van de dijkversterkingsmaatregelen, dus directe relatie is duidelijk aanwezig. De dijkversterkingsprojecten zijn vanuit het rijksprogramma c.q. Hoogwaterbeschermingsprogramma (HWBP) verbonden aan een uiterlijke opleveringstermijn. Dit maakt dat de planning van deze projecten (lees: de momenten van genomen besluiten op planproducten zoals de (ontwerp)Projectplannen Waterwet en hiermee samenhangend de (ontwerp)bestemmingsplannen) leidend zijn. De uitgangspunten van Gastvrije Waaldijk zijn op zekere momenten in deze planproducten verwerkt (2019 en 2020). Daarna heeft nog nadere uitwerking van de (financiële en technische) uitgangspunten voor Gastvrije Waaldijk plaatsgevonden. Deze zijn vervolgens verwoord in de (bijlagen van de) Samenwerkingsovereenkomst (2021).

Uiteindelijk zijn deze aan de dijkversterkingsprojecten meegegeven om mee te nemen in de Uitvoeringsontwerpen die opgesteld worden voor de daadwerkelijke realisatie van de versterkingsmaatregelen. In deze (huidige) stap vindt ook de detaillering plaats over snelheidremmende maatregelen en openbare verlichting. Tevens is dit de fase waarin het Verhaal van de Waal en de Lokale Maatregelen nader kunnen worden ingevuld.

Pagina 7 van 15

B. PROCES DIJKVERSTERKING GOWA EN TIWA – GASTVRIJE WAALDIJK GOWA Voor dijkversterkingsproject GoWa is door het waterschap gekozen voor een andere samenwerkingsvorm dan bij project TiWa, namelijk een alliantie. De Graaf Reinaldalliantie wordt gevormd door Waterschap Rivierenland en de combinatie ‘Waalensemble’ bestaande uit Heijmans, GMB en de Vries & van de Wiel met Royal Haskoning DHV als adviserende partij. In de alliantie gaan verkenning, planuitwerking en de realisatie van de dijkversterking samen. In juni 2021 is de uitvoering gestart. Naar verwachting is de dijk tussen Gorinchem en Waardenburg eind 2025 hoogwaterveilig. Bij dijkversterkingsproject GoWa wordt door de Graaf Reinaldalliantie gecommuniceerd en geparticipeerd met bewoners(groepen), in de vorm van ensembles en een Klankbordgroep. Deze structuren werken binnen hun eigen onderling (vooraf) afgesproken spelregels. Deze zijn per fase (o.a. verkenning-planuitwerking) beschreven in een ‘spoorboekje’. Onderdelen van deze spoorboekjes zijn door de Graaf Reinaldalliantie met de raad gedeeld bij eerdere presentaties. Hierin is onder andere opgenomen: Citaten: … Er zijn vijf plekken op de dijk die zijn uitgekozen als ensemble, een locatie waar betrokkenen ruimtelijke kansen zien.

Hieruit zijn vijf werkgroepen ontstaan De ensemble-werkgroepen gaan samen met Waterschap Rivierenland binnen de technische en financiële eisen op zoek naar een dijkontwerp van de ensembles, dat rekening houdt met de belangen van bewoners en gebruikers in het gebied. Vervolgens kijken we welke oplossingen mogelijk zijn. Uiteindelijk moet dit leiden tot een voorkeursalternatief. … 1. Ensemble Linielandschap 2. Ensemble Vuren 3. Ensemble Herwijnen 4. Ensemble Haaften 5. Ensemble Waardenburg … Doel ensembles: Ontwerpen en de ruimtelijke kwaliteit verhogen Bewoners en belangstellenden zijn uitgenodigd om mee te doen met het ontwerpen. Ontwerpen gaat over de vraag hoe de dijk verbeterd moet worden en hoe die er uit komt te zien (hoe lang bermen, talud, enz.). Hiermee kunnen de werkgroepen bijdragen aan een betere inpassing van de dijk in de omgeving. Maar er zijn wel duidelijke technische eisen: de dijk moet voldoen aan de veiligheidseisen van de toekomst en moet onderhouden kunnen worden. Ook zijn er financiële eisen: het moet passen binnen de regels voor financiering door het Rijk. Binnen deze eisen gaan we met de betrokkenen op zoek naar een ontwerp dat rekening houdt met de belangen van bewoners.

Het is ook een kans om een ontwikkeling op gang te brengen die kan leiden tot een betere ruimtelijke inrichting van of verbinding met de dijk, zoals het gebruik van de bermen van dijk voor begroeiingen, recreatie en/of natuurontwikkeling, het terugbrengen van de lintbebouwing langs de dijk, het talud minder schuin maken, trappen aanbrengen, et cetera. De werkgroepen kunnen onderling ideeën uitwisselen en met de andere deelnemers een plan maken voor verbetering van de omgeving. Hierbij kunnen we ook de gemeente en/of andere partijen betrekken, die mogelijk een deelplan kunnen gaan

Pagina 8 van 15

uitvoeren en voor hun rekening nemen. Belangrijk is hierover onderling en richting gemeente en waterschap te communiceren. Als delen van het plan direct verbonden zijn aan de dijkversterking en horen bij een goede inpassing van de dijk, dan kan het waterschap die meenemen bij de uitvoering van de dijkversterking. … De Graaf Reinaldalliantie heeft op de website de voorstellen van bewoners en ensembles gepubliceerd (onder ‘voorstellen van de bewoners’ en ‘presentaties van de ensemblewerkgroepen’): https://www.gralliantie.nl/documenten Conform de afspraken in het spoorboekje zijn de voorstellen waar mogelijk verwerkt bij de planuitwerking en is regelmatig terugkoppeling gegeven over de status van de voorstellen. Deze voortgangsrapportages zijn ook terug te vinden via de eerder genoemde link (onder ‘voortgangsrapportage uitwerking voorstellen ensemblewerkgroepen) en zijn gedeeld met de klankbordgroep GoWa. De voorstellen van de ensembles gaan onder andere in op veiligheid, landschap, cultuurhistorie en recreatie. In de klankbordgroep zitten mensen die verschillende groepen vertegenwoordigen. Deze groepen hebben op één of andere wijze een relatie met de dijk. Dit is heel breed. Zo hebben we leden van belangenverenigingen, clubs en dorpsraden.

Wat zij gemeen hebben met elkaar is dat ze namens een achterban meedenken, gevraagd en ongevraagd adviseren en onderwerpen ter overweging kunnen indienen. Deze klankbordgroep heeft een onafhankelijke voorzitter die als adviseur deel uit maakt van de Bestuurlijke Begeleidingsgroep (bestuurlijk overleg van bevoegde gezagen). Het spoorboekje geeft ook op welke wijzen door het waterschap als initiatiefnemer van de dijkversterkingsprojecten met de omgeving wordt gecommuniceerd. Dit gebeurt onder andere door op geijkte momenten een nieuwsbrieven uit te geven. Ook is aangegeven op welke wijze andere overheden (bevoegde gezagen) worden betrokken, zoals gemeenten, provincies en Rijkswaterstaat.

-Verkenningsfase Juli 2014: eerste informatiebijeenkomsten dijkversterking GoWa Oktober 2014: instellen klankbordgroep (KBG) en ambtelijke begeleidingsgroep (ABG) December 2014: werkateliers met KBG en ABG over ruimtelijke kwaliteit Maart 2016: aankondiging start verkenningsfase: partytent op de dijk April/mei 2016: inloopavonden voor belanghebbenden, aanmelden voor deelname ensembles Mei 2016: startbijeenkomst ensembles Juni/juli 2016: kijk op de dijk/excursie bouwstenen Augustus/september 2016: meet techniek November 2016: speedcursus dijkversterking November 2016: onderlinge presentatie ensembles Februari 2017: plenaire presentatie ensembles voor dorpsgenoten April 2017: uitgangsproduct (ensemblekaarten) gereed en bestuursconferentie. Na de bestuurlijke conferentie van 2017 zijn de ensemblekaarten vertaald naar 84 wensen en verwerkt in de informatie bij het voorkeursalternatief .

Pagina 9 van 15

-

-

September 2017: participatiebijeenkomsten met belanghebbenden: hierbij konden belanghebbenden hun zorgen en wensen uitspreken Maart/april 2018: inloopavonden Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD), in de NRD zijn de zorgen en wensen van de belanghebbenden opgenomen. Binnen het geschetste proces is ‘Participatie voor publicatie’ het motto. Voordat er documenten ter inzage gaan of worden goedgekeurd door het bevoegd gezag worden eerst de belanghebbenden geïnformeerd over de gemaakte stappen. Bovendien wordt ook intensief informatie opgehaald. Dat gebeurt zeer lokaal, door middel van keukentafelgesprekken, maar ook op grotere schaal door middel van de ensemblewerkgroepen. September 2018: participatiebijeenkomsten waarin het concept voorkeursalternatief is gedeeld met de omgeving. Hier zijn de reacties op het voorgenomen voorkeursalternatief opgehaald.

-Planuitwerkingsfase Eind 2019/begin 2020: ensemblebijeenkomsten met terugkoppeling hoe en waarom de voorstellen van ensembles wel/niet in het Ontwerp Projectplan Waterwet zijn verwerkt. De Graaf Reinaldalliantie heeft per ensemble-werkgroep een lijst opgesteld welke (onderdelen van) voorstellen zijn voorgelegd en welke hiervan zijn verwerkt. Ook afgevallen voorstellen zijn benoemd. Van deze laatsten is ook met mede-overheden bekeken of via een andere (beleids)uitvoering onderdelen nog tot ontwikkeling kunnen komen. Van de uitkomsten is ook terugkoppeling gegeven aan de Klankbordgroep. Naast deze brede overleggen vonden er regelmatig thematische overleggen plaats, zoals over cultuurhistorie (linielandschap en Fort Vuren), recreatie (recreatietafel en Gastvrije Waaldijk), natuur (Natura2000 en compensatie), verkeer (verkeerstafel) en herbouw (RO-tafel). Verder is er overleg met betrokkenen en omwonenden over speciale locaties zoals het Heuffterrein, de Crobsche Waard en de Kerkewaard. Belangrijke informatie met een persoonlijk belang, wordt individueel met de betrokkenen besproken (keukentafelgesprekken). Februari 2020: inloopbijeenkomsten Ontwerp Projectplan Waterwet. Doorlopend: keukentafelgesprekken bewoners -Evaluatie participatieproces GoWa Het waterschap heeft het participatieproces van dijkversterking Gorinchem-Waardenburg geëvalueerd.

Deelnemers aan de evaluatie zijn de omgevingsmanagers van de dijkversterking, leden van de klankbordgroep van de dijkversterking en een vertegenwoordiging van bestuurders die betrokken zijn geweest bij het project. Hierbij is ook de wethouder (portefeuillehouder Dijkversterking) van West Betuwe betrokken. Een rapport hierover is in 2021 opgesteld. Het waterschap gaat zich nog uitspreken over hoe de uitkomsten van de evaluatie een vervolg krijgen.

Pagina 10 van 15

Afbeelding: Proces communicatie en participatie planuitwerking GoWa

-Aankomend - Q1 en Q2 2022: Bewonersbijeenkomsten irt belevingspunten. Deze zijn gericht op de bewoners/aanwonenden van de kern waar sprake is van een ensemble. Zo vindt op 17 maart 2022 een overleg plaats over de Kaap van Haaften. - Doorlopend vinden bewonersbijeenkomsten plaats over Uitvoering. Deze zijn gericht op de bewoners van de dijkvakken waar gewerkt (gaat) worden. - 2022: In Q2 2022 vindt een volgend Klankbordgroepoverleg GoWa plaats. Hierin zal ook gesproken worden over de rol van de Klankbordgroep irt Uitvoering.

Pagina 11 van 15

TIWA Voor dijkversterkingsproject TiWa is werkt het waterschap met een eigen projectorganisatie, aangevuld met adviesbureau Sweco als adviserende partij. De aannemer is vanaf de zomer 2021 aan boord. Voorbereiding van de uitvoering is in volle gang. Naar verwachting is de dijk tussen Tiel en Waardenburg in 2026 hoogwaterveilig. Bij dijkversterkingsproject TiWa wordt door de projectorganisatie gecommuniceerd en geparticipeerd met bewoners(groepen) en een Klankbordgroep. De rol en spelregels van de klankbordgroep van TiWa is (nagenoeg) gelijk aan die van GoWa. Ook nemen bewoners deel als brede vertegenwoordiging van diverse belangen in relatie tot de dijk. Deze klankbordgroep heeft ook een onafhankelijke voorzitter die als adviseur deel uit maakt van de eerder genoemde Bestuurlijke Begeleidingsgroep. Ook TiWa geeft regelmatig een nieuwsbrief uit om belangstellenden op de hoogte te houden van de stand van zaken van jet project. Vanuit planning en proces zijn twee belangrijke aandachtspunten te benoemen voor dijkversterkingsproject TiWa: 1. De aanloop naar de planuitwerkingsfase was voor TiWa een andere dan voor GoWa. In 2016-2018 was sprake van een gebiedsproces voor mogelijke rivierverruiming in combinatie met de aanloop naar dijkversterking. In de verkenningsfase van TiWa zijn de sporen dijkversterking en rivierverruiming samengekomen in een gebiedsproces.

In dit gebiedsproces zijn veel bijeenkomsten georganiseerd voor de omgeving. Onder andere op de locatie van de voormalige supermarkt in Varik, maar ook de zogenaamde ‘campertour’. Bijeenkomsten die veelal in het teken stonden van de hoogwatergeul Varik-Heesselt. In deze periode is dan ook veel informatie opgehaald (ook over de dijkversterking) waaraan, met het wegvallen van de hoogwatergeul, geen vervolg is gegeven. In 2018 heeft de toenmalige minister van Verkeer en Waterstaat namelijk het besluit genomen om de hoogwaterveiligheid in het gebied te realiseren met dijkversterking (en dus niet met aanleg van een geul). Het gebiedsproces werd daarmee ook beëindigt, en werd vervolgd als dijkversterkingsproject. Na het vaststellen van het voorkeursalternatief voor de dijkversterking is gewerkt volgens de trechter (zie hiervoor de afbeelding: Proces Communicatie en participatie planuitwerking TiWa). Dit heeft geleid tot tientallen dijkgesprekken in de zomer van 2019 en de drie grotere dijkbijeenkomsten in november 2019 over het concept dijkontwerp. Daarna is de stap gezet naar de individuele gesprekken bij de mensen thuis over het dijkontwerp. Dit ontwerp is ook de basis is geweest voor de planproducten, waaronder het Projectplan Waterwet en het bestemmingsplan. 2. De samenloop met de maatregelen als gevolg van COVID-19.

Het project werd door de bijzonder omstandigheden beperkt in (fysieke) contacten met bewoners. Juist in de fase van afronden van het dijkontwerp werd het directe contact en overleg met bewoners gemist. Samen om het ontwerp staan en uitleggen kon, vanwege COVID-19, niet op de manier plaatsvinden zoals de projectorganisatie gewend was. Hiervoor in de plaats werden in 2020 en 2021 middelen ingezet als brief en email en werd een digitale toelichting gegeven op de procedure van het Projectplan Waterwet. In een enkel geval, toen het even mocht, zijn ook keukentafelgesprekken gevoerd.

Pagina 12 van 15

Daardoor en door het verwerken van de laatste technische inzichten heeft de laatste stap in het ontwerpen in deze planfase in 2020 - van een concept vergunningenontwerp naar een definitief vergunningenontwerp - meer tijd gevraagd. Verkenningsfase en planuitwerkingsfase - 2016-2018: Diverse bewonersbijeenkomsten: Campertour en bijeenkomsten in Varik -2019: dijkgesprekken eigenaren - Najaar 2019: inloopbijeenkomsten dorpen conceptontwerp Projectplan Waterwet - Doorlopend: keukentafelgesprekken bewoners De diverse momenten zijn afgebeeld in de Onderstaande afbeeldingen geven de momenten schematisch weer. Een toelichting op hetgeen is opgehaald en op welke wijze dit in de plannen voor de dijkversterking is verwerkt is verwoord in de nieuwsbrief van december 2021. De afbeeldingen en toelichting zijn na te lezen via deze link: https://www.waterschaprivierenland.nl/_flysystem/media/nieuwsbrief-dijkversterking-tielwaardenburg-dec-21.pdf

Pagina 13 van 15

Afbeelding: Proces communicatie en participatie verkennings- en planuitwerkingsfase TiWa (ook opgenomen in de nieuwsbrief van december 2021)

Afbeelding: proces communicatie en participatie planuitwerking TiWa

Pagina 14 van 15

Aankomend: - 17, 24 en 31 maart 2022: Bewonersbijeenkomsten dorpen (projectorganisatie TiWa: o.a. participatie en uitvoering dijkversterking. Gemeente: toelichting op Gastvrije Waaldijk en reactie ophalen op tekeningen voorstellen snelheidremmende maatregelen en openbare verlichting) - Q2 2022: Informatie over proces belevingspunten Gastvrije Waaldijk (gesprek met aanwonenden van grotere belevingspunten bij Neerijnen, Opijnen, Heesselt, Varik en Ophemert (zoals ook terug te vinden in de landschapsplannen bij het Projectplan Waterwet en bestemmingsplan dijkversterking TiWa) - April 2022.: Klankbordgroepoverleg

Pagina 15 van 15

WEST BETUWE Door de gemeente West Betuwe wordt intensief samengewerkt met de projectorganisaties van de dijkversterkingsprojecten om in gezamenlijkheid zorgvuldig afwegingen te kunnen maken. In de planuitwerkingsfase is de gemeente ook diverse malen aangesloten in overleggen met ensembles en klankbordgroep. Ook vinden veelvuldig gesprekken plaats met de bewoners van de kernen langs de rivier, veelal in aanwezigheid van portefeuillehouders Dijkversterking en/of Gastvrije Waaldijk. Hieronder wordt een aantal benoemd. (Bestuurlijke) Overleggen met (trekkers van) ensembles /bewonersgroepen, waaronder: -Vuren/Hellouw/Haaften: Over proces dijkversterking (september 2019) -Hellouw: Over ontwikkelingen in Haaften/Hellouw, Crobsche Waard, Gastvrije Waaldijk en participatieproces (o.a. oktober 2019) -Herwijnen: over Gastvrije Waaldijk (fietstocht over de dijk) (april 2021) en dijkversterking en Gastvrije Waaldijk (september 2019) -Haaften: Over ontwikkelingen in Haaften, waaronder het ontwerp van de Kaap van Haaften en (uitvoering van) de dijkversterkingsmaatregelen. (december 2021 en maart 2022) -Ophemert en Varik: diverse gesprekken met bewoners, mede in relatie tot ontwikkeling van de woningbouwontwikkeling van Molenblok en Slingerbos. (winter 2020-zomer 2021).

-Bestuurlijk Overleg met de Waaldijkers: 17 december 2021 en 14 februari 2022 -Breed bestuurlijk Overleg Gastvrije Waaldijk: bestuurlijk voortgangsoverleg over project Gastvrije Waaldijk (maandelijks) Afstemming via openbare raadsbehandeling (gebiedsgericht ontmoeten en beeldvorming/oordeelsvorming), waaronder: -Onderwerp Meekoppelkansen (november 2020) -Onderwerp Uitvoering GoWa (oktober 2021) -Onderwerp Bestemmingsplan Dijkversterking Tiel-Waardenburg (juni-september 2021)

DISCLAIMER Met dit document wordt niet gepretendeerd uitputtend te zijn in alle doorlopen informatie- en overlegmomentmomenten. Wel is bedoeld een zo volledig mogelijk overzicht te geven.