IN005-Stand-van-zaken-woonbeleid-en-woningbouwprogramma.pdf

Informatienota Datum vergadering Registratienummer Informatienotanummer Portefeuillehouder Bijlage(n) Onderwerp

: 31 januari 2023 : GZDGWB724850/724858 : 2023/IN005 : Jacoline Hartman :: Stand van zaken woonbeleid en woningbouwprogramma

Onderwerp

Stand van zaken woonbeleid en woningbouwprogramma Kennisnemen van Ontwikkelingen ten aanzien van woonbeleid en het woningbouwprogramma in onze gemeente. Inleiding Met de Informatienota 2022/IN002 hebben wij u geïnformeerd over het woningbouwprogramma en de stand van zaken van diverse grotere projecten. In deze informatienota gaan we in op ontwikkelingen ten aanzien van het woonbeleid en geven we de stand van zaken aan van het woningbouwprogramma. West Betuwe heeft behoefte aan woningbouw, in alle kernen, passend bij de schaal van een kern. Zo staat het in het coalitieakkoord en hier wordt ook hard aan gewerkt. Er zijn ongeveer 2.600 woningen opgenomen in het woningbouwprogramma en de ambitie is om deze woningen versneld te realiseren. Aandacht is er voor het realiseren van betaalbare koop- en huurwoningen in alle kernen. Er wordt gekeken naar flexibele en creatieve woonoplossingen om het woningtekort tegen te gaan bijvoorbeeld met het ontwikkelen van locaties voor flexwonen. De motie "Wonen in West Betuwe" die op 8 november door de raad is aangenomen, bevestigd de bestuurlijke wensen op het gebied van wonen. Kernboodschap We informeren u over de stand van zaken met betrekking tot het woonbeleid en de woningbouwprogrammering. 1.

Woonbeleid In de informatienota van februari hebben wij verteld dat er in 2020 en 2021 diverse beleidsstukken op het gebied van wonen zijn vastgesteld en diverse uitvoeringsacties zijn opgepakt: Woonvisie, Prestatieafspraken met woningcorporaties en huurdersbelangenorganisaties, beleid voor de huisvesting van arbeidsmigranten, CPO-beleid en de beleidsregel pré-mantelzorgwoning. Al deze stukken dragen bij aan het faciliteren van woningbouwinitiatieven en het realiseren van woningen.

7 november 2022 Kenmerk GZDGWB724850/724858 Pagina 2 van 5

Nationale Woon- en Bouwagenda Bij de verdere uitwerking van het woonbeleid voor West Betuwe moeten we rekening houden met de Nationale Woon- en Bouwagenda die het Rijk in maart heeft gepubliceerd. Hiermee neemt het Rijk duidelijk de regie op de woningmarkt. Belangrijk onderdeel van de Woon- en Bouwagenda is het realiseren van 900.000 woningen tot en met 2030 waarvan 2/3 betaalbaar moet zijn. Betaalbaar wordt hierbij gedefinieerd als huurprijs van max. € 1.000 of koopprijs tot de NHG-grens (355.000 prijspeil 2022). Daarnaast zal de bestaande woningvoorraad van elke gemeente voor minstens 30% uit sociale huurwoningen moeten bestaan (in West Betuwe is dit momenteel 21%). Er wordt nu gewerkt aan een vertaalslag van nationale doelen naar provinciale afspraken en vervolgens naar regionale prestatieafspraken met gemeenten. Begin 2023 moet er een getekende regionale woondeal liggen tussen Rijk en gemeenten over de te realiseren woningaantallen tot en met 2030. Tegelijkertijd wordt ook het juridisch instrumentarium aangescherpt. Op dit moment is er een Wet Regie op volkshuisvesting in voorbereiding. Hoe die er precies uit gaat zien is nu nog niet bekend. Wel is bekend dat de rol van de provincie belangrijker gaat worden en dat er mogelijk verplichtingen opgelegd kunnen worden door de provincie indien een gemeente de afspraken uit de woondeal niet haalt.

Woondeal regio Rivierenland In het definitieve bod van de provincie aan het Rijk zijn voor de hele provincie Gelderland 100.000 woningen opgenomen. Voor de regio Rivierenland is het aandeel 12.500 op te leveren woningen in de periode tot en met 2030. Er wordt nu besproken hoeveel elke gemeente hier aan bij kan dragen. De afspraken die worden gemaakt, zijn nadrukkelijk afspraken over het minimaal aantal woningen dat we gaan opleveren, het mogen en kunnen er ook meer zijn. In ons woningbouwprogramma zijn ruim 2.600 woningen gepland. Dit is voldoende om een belangrijke bijdrage aan de regionale afspraken te leveren. Belangrijk is wel dat de woningen die worden opgeleverd voor minstens 30% sociale huur moeten zijn en in totaal minstens 2/3 betaalbaar moeten zijn. Op dit moment hebben wij nog te weinig sociale huurwoningen opgenomen in onze woningbouwplannen. Hierover is een bestuurlijk gesprek geweest met de gedeputeerde. Afgesproken is dat West Betuwe samen met de corporaties KleurrijkWonen en De Kernen tot afspraken komt om meer sociale huurwoningen te realiseren de komende jaren. Aan de woondeal hebben de regiogemeenten ook voorwaarden gekoppeld. Zo is voor het realiseren van meer sociale huurwoningen een bijdrage vanuit het Rijk of provincie zeer noodzakelijk.

Ook het beschikbaar zijn van voldoende capaciteit op het electriciteitsnetwerk en een goede ontsluiting van nieuwe woongebieden zijn harde voorwaarden voor onze regio. Uitvoeren woonbeleid en coalitieakkoord Naast de uitwerking van de Nationale Woon- en Bouwagenda en het opstellen van een woondeal, wordt gewerkt aan diverse beleidsregels op het gebied van wonen die ook genoemd worden in het coalitieakkoord. Een regeling voor een zelfbewoningsplicht is in wording. Ook beleidsregels voor het realiseren van Tiny Houses worden opgesteld. Daarnaast wordt gewerkt aan het realiseren van

7 november 2022 Kenmerk GZDGWB724850/724858 Pagina 3 van 5

tijdelijke woningen (flexwonen) op twee locaties en het opstarten van CPO-projecten. Als voorbereiding op de wijziging van de Huisvestingswet in 2023 wordt nu al gekeken naar de mogelijkheden om eigen inwoners voorrang te verlenen op de woningmarkt. In 2023 moet er een visie Wonen en Zorg worden vastgesteld. Ook hiervoor zijn de voorbereidingen inmiddels gestart. In het op te stellen Programma Wonen en Voorzieningen zal de samenhang en de planning van al deze onderwerpen worden vastgelegd. 2. Woningbouwprogramma 2020 - 2030 Stand van zaken De woningbouw vordert gestaag. In 2021 zijn 227 woningen opgeleverd. Tot en met september zijn er in 2022 114 woningen opgeleverd. Daarnaast zijn er ruim 250 woningen in aanbouw. Deze zullen deels nog in 2022 worden opgeleverd en deels later. Een compleet overzicht van de stand van zaken is weergegeven in de tabel op de volgende pagina. Stand van zaken bouwplannen september 2022 Acquoy Asperen Beesd Buurmalsen Deil Enspijk Est Geldermalsen Gellicum Haaften Heesselt Hellouw Herwijnen Heukelum Meteren Neerijnen Ophemert Opijnen Rhenoy Rumpt Spijk Tricht Tuil Varik Vuren Waardenburg Totaal

Opgeleverd 2022 3 1 1 10 6 3 1 82 2 3 1 1

In aanbouw 6 2 4 2 5 85 1 124 2 3 22 4 2 6

114

268

Gepland 2+ 63 229 28+ 22+ + 26 319 3+ 96 14+ + 60 16+ 767 + 87 6+ 1+ 13 16+ 26+ 80 28+ 17+ 106 2025+

Voor verschillende dorpen is ruimte voor uitbreiding maar hier zijn (nog) geen concrete plannen voor. Dat is het plusje. Met deze reserveringen erbij komt het volledig woningbouwprogramma op ongeveer

7 november 2022 Kenmerk GZDGWB724850/724858 Pagina 4 van 5

2.600 woningen uit. De categorie gepland is zowel harde plancapaciteit als zachte plancapaciteit. Ongeveer 75% van de plannen is nog zachte capaciteit. Dat betekent dat er nog een ruimtelijke procedure gevoerd moet worden om woningbouw mogelijk te maken. Stand van zaken september 2022

Versnellen van de woningbouw De ambitie van de gemeente ligt hoog. Om dit te kunnen realiseren en daarbij ook voldoende sociale huurwoningen en betaalbare woningen te realiseren is een aantal zaken belangrijk. In de eerste plaats moet de focus liggen op de grotere projecten binnen ons woningbouwprogramma. Daar kunnen grote stappen gemaakt worden in het realiseren van woningen. Ten tweede is het van groot belang om van de huidige zachte plannen harde capaciteit te maken, dus het vastleggen van deze plannen in bestemmingsplannen. Ten derde zal er met voorrang gewerkt moeten worden aan plannen met betaalbare woningen, waaronder met name de plannen met sociale huurwoningen. Er wordt gekeken in hoeverre gemeentelijke locaties en vastgoed ingezet kunnen worden voor de opgave in het realiseren van meer sociale huur. Tot slot zullen we een extra inspanning moeten leveren om de bouwdoelstelling te realiseren en zullen we een meer actief grondbeleid moeten voeren. Het college zal de komende tijd hier strategische keuzes in maken die passen in de kaders van het 'Opgavegericht grondbeleid' (nota 2020). Gerealiseerd moet worden dat het traject van plan naar harde plancapaciteit tijd vergt en een proces van jaren kan zijn. Projecten met flexwonen zijn voor de kortere termijn een oplossing voor de woningnood.

Onzekerheden Bij de ontwikkeling en het versnellen van plannen zal altijd naar de ontwikkelingen op de woningmarkt gekeken moeten worden. Door een stijgende hypotheekrente en een hoge inflatie is een deel van de vraag weggevallen. Hierdoor en door een groter aanbod aan woningen hebben kopers op de markt nu meer keuze en is er ook wat rust. Woningen staan weer langer te koop dan een paar maanden geleden. De verwachting is dat woningprijzen niet veel meer zullen stijgen en mogelijk ook zullen dalen. De vraag naar sociale huurwoningen is groot en het aanbod daalt. Dat komt omdat minder mensen verhuizen uit een sociale huurwoning. De mutatiegraad is op jaarbasis ongeveer 2,5% in West Betuwe. Dat betekent dat er op jaarbasis van de 4.410 sociale huurwoningen die in onze gemeente staan, er slechts zo'n 110 woningen vrij komen om opnieuw te verhuren. En de groepen die zijn aangewezen op de sociale huurmarkt worden groter, denk bijvoorbeeld aan spoedzoekers, nieuwkomers, mensen met urgentie en mensen die uitstromen uit beschermd wonen. Voor de gewone woningzoekende wordt het steeds moeilijker om een huurwoning te vinden. Bij de realisatie van woningen zal rekening gehouden moeten worden met de nog steeds stijgende bouwkosten, de beperkte capaciteit van het electriciteitsnetwerk, gebrek aan menskracht bij zowel gemeenten als ontwikkelaars en bouwers, en de stikstofproblematiek.

Hierdoor kan ondanks de wens om te versnellen, toch vertraging optreden.

7 november 2022 Kenmerk GZDGWB724850/724858 Pagina 5 van 5

Financiën Niet van toepassing. Communicatie Per woningbouwproject wordt gekeken hoe we de communicatie handen en voeten kunnen geven. Vervolg De raad zal twee keer per jaar schriftelijk geïnformeerd worden over de stand van zaken van de woningbouw. Bijlage(n) Niet van toepassing. Suggestie ter afhandeling Voor kennisgeving aannemen.

Burgemeester en wethouders van de gemeente West Betuwe,

de gemeentesecretaris, Philip Bosman

de burgemeester, Servaas Stoop