IN005 Beantwoording artikel 50-vragen CDA elektriciteitsregelstation Neerijnen.pdf

Informatienota Datum vergadering Registratienummer Portefeuillehouder Bijlage(n) Onderwerp

: 1 februari 2022 : GZDGWB48052/295864 IN005 :Sietske Klein - de Jong :2 : Beantwoording artikel 50-vragen CDA elektriciteitsregelstation Neerijnen

Onderwerp: Artikel 50-vragen CDA elektriciteitsregelstation Neerijnen. Kennisnemen van: De antwoorden op de namens de CDA-fractie gestelde vragen over het elektriciteitsregelstation te Neerijnen. Inleiding: Tijdens de raadsvergadering van 28 september 2021 is het raadsvoorstel voor de vaststelling van een bestemmingsplan ten behoeve van de uitbreiding van het elektriciteitsregelstation aan de Van Pallandt-weg 1b te Neerijnen, niet vastgesteld / verworpen. De belangrijkste reden voor dit besluit was de angst van de (meerderheid van de) raad voor aantasting van het beschermd dorpsgezicht van Neerijnen, een en ander in het kader van een goede ruimtelijke ordening. Dit belang werd geprevaleerd boven de in het voorstel verwoorde noodzaak van uitbreiding / verzwaring van het elektriciteitsnet als gevolg van de huidige maatschappelijke energietransitie. Als gevolg hiervan zijn er vanuit de plaatselijke samenleving kritische reacties ontvangen door de CDAfractie. Deze fractie stelt nu de volgende artikel 50-vragen over de maatschappelijke gevolgen van het voormelde raadsbesluit, waarop puntsgewijs de volgende antwoorden worden gegeven: Vraag 1. Kan het college van burgemeester en wethouders een beeld geven van de gevolgen voor met name de glastuinbouw in onze gemeente, alsmede voor woningbouwprojecten? Antwoord. A.

Ten aanzien van de gevolgen voor de glastuinbouwbedrijven in onze gemeente, hebben wij op dit moment geen actueel overzicht beschikbaar. Wel hebben wij een achttal e-mails ontvangen van ongeruste lokale ondernemers in deze branche (nagenoeg allemaal gevestigd in het betrokken verzorgingsgebied van het voorliggende elektriciteitsregelstation). Ze geven in hun mails aan dat ze in hun bedrijfsvoering ernstig worden getroffen door de door betrokken netwerkbeheerder (Liander N.V., hierna vermeld als: Liander) aangegeven krapte op het elektriciteitsnet in het voormelde verzorgingsgebied. Overigens heeft wethouder Annet IJff reeds eerder in uw raad gemeld dat er geen nieuwe grootverbruikers aan het netwerk kunnen worden toegevoegd en teruglevering niet meer mogelijk is.

14 december 2021 Kenmerk GZDGWB48052/295864 Pagina 2 van 4

B. Zoals uit de bijgevoegde correspondentie van Liander (een memo van 19 november 2020 en een brief van 17 september 2021) blijkt, levert een andere vestigingslocatie voor de voorliggende technische uitbreiding van het elektriciteitsregelstation van Neerijnen, een aanmerkelijke verhoging van de maatschappelijke kosten op. Bovendien betekent volgens Liander, een andere vestigingslocatie een vertraging van de benodigde capaciteitsuitbreiding, van minimaal drie jaar. Dit heeft een directe doorwerking op onze geplande woningbouw en andere bouwplannen die dus ook met drie jaar kunnen worden vertraagd. Ter toelichting het volgende: Onderstaand is in een tabel weergegeven waar binnen het verzorgingsgebied van het elektriciteitsregelstation te Neerijnen, woningbouwplannen (op het grondgebied van onze gemeente) zijn gepland in de eerstvolgende jaren. Zoals vermeld, is het hierbij volgens Liander mogelijk om op basis van de gegevens van de gemeente, een redelijk nauwkeurige splitsing te maken voor het aantal op te leveren nieuwbouwwoningen per jaar.

De conclusie hiervan is dat, indien de uitbreiding van het elektriciteitsregelstation te Neerijnen, met drie jaar zou worden vertraagd tot het einde van het derde kwartaal van 2026, dan zullen de nieuwbouwwoningen die gepland staan voor 2023, 2024 en 2025, niet kunnen worden aangesloten (oranje gearceerd). Het gaat daarbij in totaal om zo’n 517 woningen. Ter toelichting van het bovenstaande, puntsgewijs het volgende: 1. in november 2018 heeft Liander voor het eerst de overschrijding waargenomen van het zgn. bedrijfszekere vermogen van elektriciteitsregelstation te Neerijnen. In plaats van de maximale 23MW *) werd in die periode bijna dagelijks meer dan 25MW aan vermogen getransporteerd; 2. daarop heeft Liander ingegrepen en in mei 2019 een congestie afgekondigd. Hierdoor ontstond een beperking voor alle grootverbruikklanten (klanten met een aansluiting groter dan 3x80A, ofwel een af te nemen vermogen groter dan 55kW*)). Nieuwe aanvragen konden niet worden gehonoreerd. Er ontstond een wachtlijst. Liander heeft toen een congestiemarkt ingericht; 3. de technische oplossing die is toegepast om de belasting van het station weer acceptabel te maken, de zgn. ‘winterschakeling’, behelst o.a. ook ingrepen bij het voedende verdeelstation te Zaltbommel. Deze oplossing beperkt de handelingsvrijheid van Liander op het station te Zalt-

14 december 2021 Kenmerk GZDGWB48052/295864 Pagina 3 van 4

bommel en belast de installaties bij het elektriciteitsregelstation te Neerijnen nog steeds bovenmatig. Daarom is dit volgens Liander een noodzakelijke, maar tevens ongewenste oplossing; 4. vanaf 2019 is er aan kleinverbruikers (waaronder (nieuwbouw-)woningen) geen beperking opgelegd. In dat segment is groei mogelijk gebleven in gevraagd vermogen. De bovenvermelde tabel doet vermoeden dat het om circa 500 woningen gaat die zijn aangesloten in de afgelopen jaren; 5. de extra belasting die deze woningen geven op het verdeelstation, kunnen worden teruggezien in de huidige cijfers; momenteel is er bijna jaarrond sprake van overbelasting. De ‘winterschakeling’ is dan ook een permanente schakeling geworden, hoe ongewenst deze ook is; 6. tijdens het ‘op slot zetten’ van het elektriciteitsregelstation te Neerijnen in 2019, hield Liander rekening met komende nieuwbouwwoningen en achtte Liander het mogelijk om nog nieuwbouw-woningen te accepteren, gerelateerd aan het voorgenomen moment van uitbreiding van het station, gepland voor het einde van het derde kwartaal van 2023. 7. met een vertraging van drie jaar (tot het einde van het derde kwartaal van 2026) kunnen de woningen van 2024 en 2025 dan ook niet worden aangesloten.

De woningen van 2026 kunnen, met dezelfde redenering als onder het vorige punt, weer wel worden aangesloten op het dan uitgebreide elektriciteitsregelstation te Neerijnen. Samenvattend: Sinds het elektriciteitsregelstation te Neerijnen “op slot is gezet”, zijn er tot op heden circa 500 woningen aangesloten. Met de woningbouwplannen voor het restant van 2021 en 2022 gaat het om nog eens circa 300 woningen (in totaal gaat het om circa 790 stuks). Vraag 2. Zijn er contacten met Liander om tot spoedige oplossing te komen? Antwoord. Tijdens de raadsvergadering van 28 september 2021 over voorliggend onderwerp heeft de raad aangegeven in overleg te willen komen met Liander over de consequenties van het niet vaststellen van het voorliggende bestemmingsplan. Als gevolg daarvan heeft op 1 november jl. over deze kwestie een overleg plaatsgevonden tussen de wethouders Sietske Klein - de Jong en Annet IJff enerzijds en betrokken vertegenwoordigers van Liander anderzijds, te weten dhr. Pieter van der Ploeg (relatiemanager Rivierenland a.i.) en mw. Ruth Bolhuis (senior jurist en omgevingsmanager). Tijdens dit overleg is afgesproken dat Liander ingaat op de uitnodiging van de gemeenteraad om in overleg te treden en in een brief verzoekt om de afspraak te concretiseren.

Inmiddels heeft de griffie dit verzoek voorgelegd aan het presidium en heeft een digitaal gesprek plaatsgevonden op 2 december 2021 middels een informatieve bijeenkomst bij de raad met als

14 december 2021 Kenmerk GZDGWB48052/295864 Pagina 4 van 4

onderwerp: “De lopende (en verder) te verwachten elektriciteitstransitie in relatie tot de gevolgen hiervan voor het elektriciteitsnetwerk in onze regio en gemeente.” De vertegenwoordigers van Liander hebben tijdens dit gesprek aangegeven dat zij naar mogelijkheden zoeken voor het verplaatsen van de gewenste uitbreiding van het elektriciteitsregelstation, zodat de vertraging wellicht geen drie jaar duurt. Kernboodschap Er zijn (maatschappelijke) gevolgen door het raadsbesluit tot niet vaststelling van het raadsvoorstel van het bestemmingsplan tot de uitbreiding van het elektriciteitsregelstation aan de Van Pallandtweg 1b te Neerijnen. Consequenties N.v.t. Financiën N.v.t. Communicatie N.v.t. Vervolg N.v.t. Bijlage(n) - memo van namens Liander N.V. d.d. 19 november 2020; - brief namens Liander N.V. d.d. 17 september 2021. Suggestie ter afhandeling Voor kennisgeving aannemen. Burgemeester en wethouders van de gemeente West Betuwe,

de loco-secretaris, Philip Bosman

de burgemeester, Servaas Stoop