D37-raadsbrief-wethouder-de-Geus-vluchtelingencrisis.pdf

Raadsbrief, nr. 05, 15 juli 2022

Geachte leden van de raad, Hiermee wil ik u op hoofdlijnen informeren over de stand van zaken opvang vluchtelingen uit Oekraïne en andere vluchtelingen / asielzoekers in de regio Gelderland-Zuid. In de brief ga ik nader in op de: • Sluiting crisisnoodopvang vluchtelingen Oekraïne • Toename noodopvanglocaties in de regio • Regionale proces- en werkafspraken instroom vanuit particuliere opvang • Lokale aanpak in de gemeente West Betuwe • Plan van aanpak doorstroming migratieketen • Maatregelen migratieketen komende weken Sinds het uitbreken van de oorlog in de Oekraïne zijn er 8 miljoen inwoners op de vlucht. Hiervan zijn intussen naar schatting 3,1 miljoen mensen weer teruggekeerd. Op dit moment zijn er zo’n 67.260 geregistreerde Oekraïners in Nederland. 47.218 daarvan verblijven op dit moment in een gemeentelijke (crisis)noodopvanglocatie. Gezamenlijke aanpak opvang vluchtelingen Oekraïne in Gelderland-Zuid Regelmatig wordt in ons regionaal bestuur gesproken over de oorlog in Oekraïne en de te verwachten aantallen vluchtelingen, die als gevolg daarvan naar Nederland komen. Ook wordt in ons bestuur stilgestaan bij de problemen in de migratieketen, met als gevolg de situatie in het aanmeldcentrum in Ter Apel en de oproep van het kabinet om Ter Apel te ontlasten. Sluiting crisisnoodopvang vluchtelingen Oekraïne De crisisnoodopvang in Beuningen is op 27 juni gesloten.

Dit in navolging van de crisisnoodopvanglocaties in Zaltbommel en Nijmegen. Zoals al eerder aangegeven werd hier relatief weinig en steeds korter gebruik van gemaakt, omdat er steeds meer noodopvanglocaties voor Oekraïners opengaan. Om vluchtelingen toch een eerste opvang te kunnen bieden, zal er in de Veiligheidsregio GelderlandZuid of in samenwerking met andere regio’s, een ‘HUB’ gecreëerd worden: een centrale eerste opvanglocatie voor crisisopvang, waar vanuit vluchtelingen naar een noodopvanglocatie zullen doorstromen. Via het landelijk coördinatiepunt vluchtelingenspreiding zullen vluchtelingen tijdelijk worden verwezen naar crisisnoodopvanglocaties in andere regio’s. Toename noodopvanglocaties in de regio Inmiddels zijn er op regionaal niveau 31 noodopvanglocaties. De noodopvanglocaties hebben een gezamenlijke capaciteit van 1.784 plaatsen. Op dit moment (woensdag 6 juli 2022) maken 1.557 vluchtelingen gebruik van deze gemeentelijke noodopvang. Medio juli wordt het aantal van 2.000 noodopvangplekken bereikt. Het aantal van 2.783 noodopvangplekken wordt eind juli, begin augustus bereikt. De 783 extra noodopvangplekken betreft het aanvullende verzoek van de Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid om landelijk nog eens 25.000 opvangplekken te realiseren bovenop de reeds toegezegde 50.000 opvangplekken. In het Veiligheidsberaad van 7 juni jl.

is besloten het verdeelmodel naar rato inwoners en oppervlakte te gebruiken. Voor Gelderland-Zuid betekent dit dat we 783 extra opvangplaatsen moeten realiseren bovenop de eerdergenoemde 2.000 opvangplaatsen per regio.

Regionale proces- en werkafspraken instroom vanuit particuliere opvang Ook in onze regio krijgen we toenemende signalen dat Oekraïense vluchtelingen vanuit particuliere opvang naar gemeentelijke noodopvang worden gebracht. Nu de opvang langer duurt en het einde nog niet in zicht lijkt, neemt de instroom in de overheidsopvang vanuit de particuliere opvang toe. Bijvoorbeeld omdat gastgezinnen de zorg niet meer aan kunnen of omdat Oekraïners meer behoefte krijgen aan een eigenstandige plek en meer privacy. De verwachting is dat met de naderende zomervakantieperiode deze instroom vanuit particuliere opvang verder zal toenemen. Hoewel wij als regionaal bestuur nadrukkelijk hebben aangegeven dat particulieren zélf verantwoordelijk zijn voor de mensen die zij opvangen, kunnen wij de instroom vanuit deze opvang niet weigeren en kunnen wij particulieren niet dwingen om het langer vol te houden. Een zorgvuldig proces helpt bij een soepele overgang van de particuliere opvang naar onze locaties. Hierover zijn op regionaal niveau afspraken gemaakt. Aanpak in West Betuwe In de gemeente West Betuwe hebben wij ons de afgelopen vijf maanden ingezet voor het inventariseren, selecteren en creëren van opvanglocaties die passen bij het karakter van onze gemeente voor Oekraïense vluchtelingen.

Het grotendeel van onze locaties is relatief kleinschalig, zodat de kernen zo min mogelijk belast zouden worden. Uiteraard zijn we er niet aan ontkomen om hier ook middelgrote locaties aan toe te voegen. Het aantal (bijna) beschikbare locaties dat onze gemeente op het moment van schrijven kent, staat op 13. In juli gaan locaties in Asperen, Deil en Beesd open. Hier komt nog een grote locatie bij in september. In totaal komt onze gemeente in september dan uit op circa 280 plekken. Op dit moment zijn er ook herplaatsingen aan de orde van vluchtelingen uit gastgezinnen naar gemeentelijke locaties. Dit naar aanleiding van een brief en een vragenlijst die naar gastgezinnen is gestuurd en een belronde. Eind augustus is er een informatie avond voor gastgezinnen. Landelijk plan van aanpak doorstroming migratieketen In het Veiligheidsberaad heeft de Staatsecretaris van Justitie en Veiligheid een aantal keer het verzoek gedaan aan de veiligheidsregio’s om het COA te helpen bij het ontlasten van het aanmeldcentrum in Ter Apel door middel van het realiseren van tijdelijke crisisnoodopvang. Belangrijk uitgangspunt daarbij is dat huisvesting plaatsvindt op basis van vrijwilligheid van de individuele gemeente. Met andere woorden: de formele besluitvorming tot eventuele huisvesting ligt bij gemeenten.

De afgelopen weken hebben de gemeenten Beuningen, Culemborg en Nijmegen crisisnoodopvang voor een korte periode mogelijk gemaakt in hun gemeenten. De VNG, veiligheidsregio’s en het kabinet zijn al enkele weken met elkaar in gesprek over welke maatregelen noodzakelijk zijn om uit de crisis te komen. Daarbij is gekeken naar wat op korte termijn nodig is, maar vooral ook naar de langere termijn. In ons bestuur van 23 juni jl. hebben we stilgestaan bij het concept plan van aanpak voor doorstroming van de migratieketen en de daarin gevraagde extra inspanning van de gemeente. De genoemde zorgen en vragen van ons bestuur zijn door de voorzitter meegenomen naar het overleg van het Veiligheidsberaad van 24 juni. Onze zorgen zitten met name in de haalbaarheid van de opgaven, de impact op werkdruk bij de gemeenten en het nakomen van afspraken door het Rijk en het COA. Het Rijk moet fundamenteel tegemoetkomen aan de door de gemeenten gestelde randvoorwaarden. In het Plan van aanpak voor doorstroming migratieketen spannen het Rijk, de veiligheidsregio’s, medeoverheden, COA en andere betrokken partijen zich gezamenlijk voor deze aanpak in.

o Maatregelen in de komende weken:  Asielopvang – tijdelijke opschaling van crisisnoodopvang naar 225 plekken per veiligheidsregio met centrale coördinatie  Huisvesting statushouders – versnelde uitplaatsing van 7500 gereed zijnde statushouders naar tussenvoorzieningen (flexibele) huisvesting binnen 6 weken

o

o

Maatregelen in de komende drie maanden  Asielopvang – grootschalige tijdelijke noodvoorzieningen  Huisvesting statushouders – versnelde uitplaatsing; realisatie van 7500 flexwoningen in 2022  Huisvesting statushouders – ondersteuning Rijksvastgoedbedrijf  Afbouw noodopvang Maatregelen op de lange termijn  Asielopvang – Beheersing instroom en terugkeer  Asielopvang – Stabiel en wendbaar opvanglandschap  Asielopvang – Verlengde pleegzorg AMW 18+  Asielopvang – Juridisch instrumentarium

Voor een nadere toelichting op het plan van aanpak zie: https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/asielbeleid/nieuws/2022/06/24/kabinet-en-medeoverhedenkomen-tot-plan-van-aanpak-voor-doorstroming-migratieketen Maatregelen migratieketen komende weken In ons bestuur van 30 juni jl. hebben we stil gestaan bij de maatregelen op de korte termijn. Wij zijn welwillend om het Rijk te helpen bij de uitvoering van haar verantwoordelijkheid. Maar daarbij is het van belang dat vertegenwoordigers van het Rijk, incl. COA, vertrouwenwekkend invulling geven aan de reeds afgesproken randvoorwaarden die we met elkaar zijn overeengekomen. Deze zijn: • voldoende financiële middelen • logistieke ondersteuning d.m.v. busvervoer (20 bussen inclusief chauffeurs per dag) • ondersteuning COA voor de medische zorg • 30 inzetbare personen voor beheer en begeleiding per veiligheidsregio Deze randvoorwaarden zijn onmisbaar om met elkaar de problematiek aan te pakken. Wij vinden het van belang dat bij de j de realisatie van (crisis)noodopvanglocaties het Rijk daadwerkelijk de toezeggingen nakomt.

Dat is bevestigd door het Rijk aan het veiligheidsberaad, maar het blijft in de praktijk een weerbarstig vraagstuk, Als het gaat om de versnelde huisvesting van statushouders hebben we in ons bestuur afgesproken dat gemeenten via de eigen woontafels aan de slag gaan om huisvesting te creëren voor de 183 statushouders die zijn gekoppeld aan de gemeenten binnen VRGZ. Voor de gemeente West Betuwe betreft dit 17 statushouders van onze taakstelling 2e helft 2022 die binnen 6 weken versneld gehuisvest moeten worden. Wij hopen u daarover na het zomerreces over te informeren. Vervolg Het is goed dat dit landelijke probleem landelijk wordt aangepakt en georganiseerd. De verantwoordelijkheid voor de opvang van asielzoekers ligt bij het Rijk, maar veiligheidsregio’s en gemeenten werken al weken keihard om te helpen in het realiseren van crisisnoodopvang, ook door versneld statushouders binnen de gemeente te plaatsen. Hopelijk leidt deze aanpak tot een effectieve oplossing van de problemen in de vluchtelingenopvang, op korte en op lange termijn.

Hoogachtend,

Jan de Geus , Loco Burgemeester