D20 Brief raden GGD - Reactie opm. zienswijzen jaarstukken 2020, begrotingsw. 2021 en begroting 2022.pdf

Gelderland-Zuid

Aan de raden van de gemeenten die participeren in de Gemeenschappelijke Regeling GGD Gelderland-Zuid

ons kenmerk: GGD/DIR/21/2404/MP/JvW uw kenmerk: datum: 13 juli 2021 onderwerp: Opmerkingen zienswijzen jaarstukken GGD 2020, begrotingswijziging 2021 VT en programmabegroting GGD 2022

afdeling: Directiebureau contactpersoon: Jules van Wijngaarden Wijngaarden doorkiesnummer: (088) 144 7245 e-mail: ivanwiinaaarden@aqdqelderlandzuid.nl

Geachte Raad, Op ons verzoek heeft u dit voorjaar uw zienswijze geleverd op onder andere de Jaarstukken GGD 2020, de begrotingswijziging 2021 Veilig Thuis en op de Programmabegroting GGD 2022, waarvoor onze hartelijke dank. Graag reageren wij hieronder op een aantal opmerkingen van verschillende gemeenten. Daarnaast delen wij in deze brief de besluiten van het Algemeen Bestuur (d.d. 1 juli 2021) aan u mee met betrekking tot de Jaarrekening GGD 2020, de begrotingswijziging 2021 Veilig Thuis (VT) en de Programmabegroting GGD 2022. Vanzelfsprekend gaat de GGD aan de slag met de uitvoering van de genomen besluiten.

Ontwikkelingen oandemie Coronavirus COVID-19 Allereerst danken wij u hartelijk voor de waardering die u uitspreekt voor de werkzaamheden die de GGD verricht in deze crisistijd. Op het moment van opstellen en vaststellen van de jaarrekening 2020 en begroting 2022 volgen de ontwikkelingen ten aanzien van testen, bron- en contactonderzoek en vaccineren, ter bestrijding van het Coronavirus COVID-19, zich nog steeds in snel tempo op. Wederom duidelijk is dat de GGD, vanwege haar rol in deze crisis, ook voor 2021 hogere lasten zal hebben dan verwacht en dat er sommige werkzaamheden later worden afgerond dan gepland. De GGD zal deze lasten proberen op te vangen door, net als in 2020, een beroep te doen op de regelingen die het Rijk hiervoor beschikbaar stelt en door, daar waar nodig, gebruik te maken van de financieringsprocedures die de Wgr en de GR GGD Gelderland-Zuid haar bieden. In de managementrapportage t/m juni, die u te zijner tijd ter kennisname ontvangt, zullen we verslag doen van de kosten en baten t/m juni en het verwachte resultaat over 2021.

Jaarrekening GGD 2020 Het Algemeen Bestuur (AB) heeft in de vergadering van 1 juli jl. de Jaarstukken GGD 2020 vastgesteld en ingestemd met de resultaatbestemming, te weten: het toevoegen van € 760.000 aan de algemene

Centraal postadres

Hoofdvestigingen

Postbus 1120

GGD Gelderland-Zuid

6501 BC Nijmegen www.ggdgelderlandzuid.nl

Regio Nijmegen (Nijmegen)

info@ggdgelderlandzuid.nl

Rivierenland (Tiel)

Bezoekadres

Regio Nijmegen Groenewoudseweg 275 6524 TV Nijmegen T: (088) 144 71 44 F: (024) 322 69 80

BIC /SWIFT: RABONL2U IBAN: NL56.RABO.030.73.24.826 BTW: NL8003.34.930.B01 KvK: 09212724

datum: 13 juli 2021 ons kenmerk: GGD/DIR/21/2404/MP/JvW pagina 2 van 5

reserve van de GGD. Hierdoor stijgt de algemene reserve tot € 1.547.000 wat overeenkomt met 85% van de streefwaarde van € 1.821.000. De algemene reserve dekt daarmee 56% (was 34%) van de gekwantificeerde risico's af. In de vergadering van 1 juli jl. heeft het Algemeen Bestuur ook besloten tot het instellen van een ambtelijke werkgroep om de P&C-documenten te vereenvoudigen. We constateren dat de P&Cdocumenten de afgelopen jaren fors uitgebreid zijn. Dat geldt onder andere voor de bijlagen in de jaarrekening en begroting, maar ook voor diverse financiële tabellen die erin opgenomen zijn. Daarnaast zal deze werkgroep ook de methodiek tot het vormen van het weerstandsvermogen van de GGD evalueren.

Zienswijzen In bijlage 1 vindt u het overzicht van de zienswijzen van de deelnemende gemeenten over de Jaarstukken 2020. Hierin ziet u een zeer grote mate van overeenkomst; het overgrote deel van de gemeenten (9) kan instemmen met de jaarrekening en de resultaatbestemming. Drie gemeenten zijn van mening dat de GR-en geen grote algemene reserve hoeven te hebben en vragen het positief resultaat terug te storten naar gemeenten.

Veronderstelde afspraak 'bijstorten tot 70%' Twee gemeenten geven aan dat, volgens hen, het AB GGD in december 2017 heeft besloten dat de deelnemende gemeenten bijstorten tot 70% van het benodigde weerstandsvermogen. Deze gemeenten verzoeken de GGD de algemene reserve aan te vullen met het positieve resultaat tot 70% van de streefwaarde en het restant terug te storten aan de gemeenten. In 2017 was sprake van een verhoogde productie van Veilig Thuis door een sterke stijging van de instroom. Het Algemeen Bestuur heeft toen besloten om de extra productie voor te financieren uit het weerstandsvermogen, in plaats van te werken met een begrotingswijziging. De algemene reserve is niet bedoeld als voorfinanciering, maar bedoeld voor het opvangen van bedrijfsfluctuaties c.q. bedrijfsvoeringsrisico's. Op 14 december 2017 heeft het Algemeen Bestuur besloten om het weerstandsvermogen actief aan te vullen tot 70% van het normbedrag bij de jaarrekening van 2017 en bij de jaarrekening 2018 te evalueren of de aanvullende 30% nodig is. Bij vaststelling van de jaarrekening 2017 is dit geëffectueerd en is aangevuld tot 70% van de streefwaarde door gemeenten. Bij de vaststelling van de jaarrekening 2018 heeft het AB besloten om het weerstandsvermogen op dat moment niet aan te vullen met de resterende 30%.

Concluderend heeft het Dagelijks Bestuur vastgesteld dat de 70% benoemd in het besluit van 2017 te maken had met een gedeeltelijke restitutie van de voorfinanciering. De streefwaarde van het weerstandsvermogen is niet aangepast. Derhalve houdt het DB vast aan de bestuurlijke werkwijze om positieve resultaten toe te voegen aan de algemene reserve tot de streefwaarde van de norm is bereikt.

Meer duiding bij 'resultaten per gemeente' Een gemeente vraagt om in het vervolg op beknopte wijze meer duiding aan te brengen in de cijfers die in het hoofdstuk'resultaten per gemeente' zijn opgenomen, zodat de cijfers de gemeente meer inzicht bieden in behaalde resultaten en in de ontwikkelingen dan nu het geval is. In het inhoudelijk jaarverslag 2020 wordt toegelicht welke werkzaamheden GGD Gelderland-Zuid in 2020 heeft verricht voor de 14 gemeenten en welke resultaten ze daarbij heeft geboekt. In het hoofdstuk 'resultaten per gemeente' worden per gemeente de resultaten per werkveld op hoofdlijnen in beeld gebracht. Dat gebeurt middels pictogrammen, tabellen en grafieken. De ruimte ontbreekt om meer data en duiding te geven dan we nu al doen.

Rapportage van de facultatieve taken In het jaarverslag en de jaarrekening worden de uniforme taken van de GGD verantwoord. De GGD kan op verzoek facultatieve taken verrichten voor één of meerdere gemeenten. Een gemeente verzoekt (in de zienswijze) om ook de resultaten van de facultatieve taken te rapporteren in het jaarverslag/jaarrekening. De inhoudelijke en financiële resultaten van facultatieve taken/projecten worden aan de betreffende gemeente(n) verantwoord per subsidie. Het vormt geen onderdeel van het jaarverslag en de jaarrekening.

datum: 13 juli 2021 ons kenmerk: GGD/DIR/21/2404/MP/JvW pagina 3 van 5

Begrotingswijziging 2021 Veilig Thuis Het Algemeen Bestuur heeft in de vergadering van 1 juli jl. unaniem de begrotingswijziging 2021 Veilig Thuis vastgesteld ter grootte van € 371.827. Structurele financiering voor dit onderdeel komt uit de Decentralisatie Uitkering Vrouwenopvang (DUVO) van Centrumgemeente Nijmegen. De raad van Nijmegen is hiermee 9 juni jl. akkoord gegaan.

Zienswijzen In bijlage 2 vindt u het overzicht van de zienswijzen van de deelnemende gemeenten over de begrotingswijziging 2021 Veilig Thuis. Hierin ziet u dat alle 14 gemeenten kunnen instemmen met de begrotingswijziging 2021 Veilig Thuis.

Gedegen onderbouwing Een groot aantal gemeenten heeft Veilig Thuis in de zienswijze op de Kaderbrief 2022 verzocht om een realistische en transparante begroting met een gedegen onderbouwing te komen. Veilig Thuis heeft hiervoor onder andere Q consult gevraagd om de cijfers van VT te vergelijken met andere Veilig Thuis­ organisaties en met een advies te komen. Mede op basis van het advies van Q consult heeft VT onder andere de normuren aangepast. Voor deze gedegen onderbouwing van de cijfers spreken deze gemeenten hun dank uit naar Veilig Thuis, hetgeen wij zeer waarderen.

Een aantal onjuistheden in de conceptbegroting De subtotalen van de bijdragen voor Maasdriel en Zaltbommel voor de begrotingswijziging Veilig Thuis 2021 stonden per abuis niet juist in de begroting. Dit is aangepast in de definitieve begroting (zie bijlage). Dit heeft geen financiële consequentie.

Behalen wettelijke termijnen Een aantal gemeenten geeft aan dat zij blij zijn dat VT, met behulp van een gespecialiseerd adviesbureau, zich inzet om de wettelijke termijnen beter te halen en te zorgen dat er op termijn geen wachtlijsten meer zijn. De voortgang van de analyse van het logistieke proces VT zal gedeeld worden in de kwartaalrapportages van Veilig Thuis, die periodiek gestuurd worden naar het Algemeen Bestuur.

Begroting Veilig Thuis aan de hand van het werkproces van VT Drie gemeenten stellen voor om bij een volgende begroting aan de hand van het landelijk schematisch gepresenteerde werkproces van Veilig Thuis het dienstenpakket van VT inzichtelijk te maken. Wij gaan bestuderen of dat dit een werkbaar model is voor ons.

Proorammabearoting GGD 2022 Het AB heeft op 1 juli jl. ingestémd met de Programmabegroting GGD 2022, met uitzondering van: ■ Het voorstel voor de uitzetting van de nieuwbouw GGD (€ 48.650). ■ De voorgestelde uitzetting van € 300.000 voor ondersteuning van de Omgevingswet. Daarnaast is het AB gedeeltelijk akkoord gegaan met het voorstel en uitzetting van de begroting voor datagestuurd werken en informatieveiligheid (zie onder). Het AB heeft 1 juli jl. ingestemd met: ■ een indexering van 2,21% in 2022; dit komt overeen met een stijging van de lasten van € 528.766. ■ de begroting VT 2022 (€ 0 stijging t.o.v. 2021; alleen indexering). ■ een daling van de kosten in 2022 als gevolg van besparingen van € 560.000. * een incidentele uitzetting voor 2022 van € 175.275 voor data- en informatiegestuurd werken. ■ de uitzetting van € 75.000 in 2022 ten behoeve van de aanstelling van een Chief Information Security Officer (CISO) in het kader van informatieveiligheid. ■ de stijging van de lasten t.b.v. het RVP1 in 2022 (€ 103.236, incl. indexering). De bovengenoemde besluiten van het Algemeen Bestuur (d.d. 1 juli 2021) zijn verwerkt in de bijgaande herziene Programmabegroting GGD 2022 (versie 2.0), die vastgesteld is door het AB.

1 Rijksvaccinatieprogramma

datum: 13 juli 2021 ons kenmerk: GGD/DIR/21/2404/MP/JvW pagina 4 van 5

Zienswijzen In bijlage 3 treft u het overzicht aan van de zienswijzen van de deelnemende gemeenten over de Programmabegroting GGD 2022. Hierin ziet u een grote mate van overeenkomst. De zienswijzen zijn door het AB betrokken bij de behandeling en vaststelling van de Begroting 2022 in de vergadering van 1 juli jl.

Nieuwbouw GGD Bij het opstellen van de begroting 2022 werd nog gedacht dat in het najaar van 2022 het nieuwe GGDpand in gebruik zou worden genomen. Dit is onder andere door de coronacrisis een halfjaar uitgesteld. Vandaar dat de uitzetting van de lasten voor de nieuwbouw niet in de begroting 2022 wordt opgenomen, maar zal worden opgenomen in de GGD-begroting 2023.

Ondersteuning Omgevingswet Slechts één gemeente was akkoord met de uitzetting voor de ondersteuning van de Omgevingswet. Dat betekent dat de overgrote meerderheid van de gemeenten de plannen van de GGD met betrekking tot de ondersteuning van de gemeenten op het terrein van de Omgevingswet niet steunde. Veel gemeenten gaven aan dat ze zelf nog aan het verkennen zijn wat de invoering van de Omgevingswet precies betekent voor henzelf en welke posities externe partners krijgen in het proces. Voor de meeste gemeenten is het nog onduidelijk welke en hoeveel ondersteuning van de GGD nodig is. Samenvattend gaf het AB aan dat het voorstel van de GGD te vroeg komt; dit kwam ook terug uit de zienswijzen van de verschillende gemeenten (zie bijlage 3). In de zienswijzen hebben veel gemeenten aangegeven dat zij van mening zijn dat een gedragen vooronderzoek naar noodzaak en omvang van de advisering van de GGD op dit onderwerp ontbreekt evenals een goede financiële onderbouwing. Naar aanleiding hiervan zal de GGD in het najaar bij de gemeenten de behoefte aan advisering en ondersteuning door de GGD inventariseren. Hiervoor zal ook contact gezocht worden met de regionale regiegroep Omgevingswet en met regionale en lokale projectleiders Omgevingswet. Mede op basis hiervan zal eventueel een onderbouwd voorstel worden gemaakt voor de GGD-begroting 2023.

Mochten gemeenten dit jaar of in 2022 advies en ondersteuning wensen van de GGD ten aanzien van (invoering van) de Omgevingswet, dan kan de GGD gevraagd worden om een offerte uit te brengen. Indien de GGD hiervoor mogelijkheden heeft, kan een projectvoorstel/offerte worden uitgebracht, op basis van de uurtarieven2 die gelden voor de facultatieve dienstverlening. Na akkoord en opdracht­ verlening door een gemeente zal uitvoering op factuurbasis plaatsvinden. In het najaar worden de gemeenten hierover nader geïnformeerd.

Data- en informatiegestuurd werken De zienswijzen van de verschillende gemeenten over het onderdeel data- en informatiegestuurd werken liepen uiteen. Zes gemeenten waren akkoord met het volledige voorstel, te weten een structurele uitzetting van € 175.275 ten behoeve van data-tooling en bijbehorende capaciteit. Drie gemeenten waren in hun zienswijze akkoord, maar slechts alleen voor het jaar 2022. Daarbij stelden zij een evaluatie voor ten behoeve van een besluit over het structureel benodigde bedrag voor 2023 en verder. Beide groepen (dus 9 gemeenten) verzochten de GGD in hun zienswijze om dit onderwerp samen met de gemeenten op te pakken. Vijf gemeenten gaven ten aanzien van dit onderwerp een negatieve zienswijze. Als argumentatie hierbij werd onder andere aangegeven dat het voor deze gemeenten onvoldoende helder is wat de investering hen oplevert en dat volgens hen de onderbouwing van de gevraagde extra middelen ontbreekt. Ook gaven enkele gemeenten aan dat zij vinden dat de ambities in het kader van de meerjarenstrategie op dit punt uitgesteld moeten worden en opnieuw bezien voor 2023. Zoals hierboven genoemd, heeft het AB op 1 juli jl. besloten tot een incidentele uitzetting voor 2022 van € 175.275 voor data- en informatiegestuurd werken.

Voor de begroting 2023 zullen wij nader afstemmen met gemeenten en aangeven welke resultaten voor de gemeenten geboekt kunnen worden op het terrein van data- en informatiegestuurd werken. Door samen tot een beter onderbouwd voorstel te komen voor de begroting 2023, hoopt het DB het strategisch thema 'Informatie-gestuurde aanpak van maatschappelijke opgaven' uit de meerjarenstrategie van de GGD (structureel) te verzilveren.

2 Deze zijn bij de gemeenten bekend.

datum: 13 juli 2021 ons kenmerk: GGD/DIR/21/2404/MP/JvW pagina 5 van 5

Informatieveiligheid Bij dit onderwerp was een tweedeling in de zienswijzen. Vijf gemeenten waren akkoord met het gehele voorstel (een uitzetting van € 145.000), te weten voor de aanstelling van een CISO en voor het structureel beheer en monitoring met betrekking tot informatiebeveiliging en privacy van de vele applicaties die door de GGD gebruikt worden. Daarnaast gaven negen gemeenten in hun zienswijze aan dat ze slechts akkoord konden gaan met de kosten voor de aanstelling van een CISO; de rest van de kosten moest de GGD zelf binnen begroting oplossen, zo meenden deze gemeenten. Na discussie heeft het AB met betrekking tot dit punt op 1 juli jl. besloten tot slechts de uitzetting van € 75.000 ten behoeve van de aanstelling van een CISO en niet akkoord te gaan met de overige voorgestelde € 70.000 voor het structureel beheer en monitoring. Het DB maakt hierbij de kanttekening dat hierdoor het risicoprofiel van de GGD is verhoogd, aangezien de GGD wettelijk verplicht is om te (blijven) voldoen aan de informatiebeveiligingsnorm NEN7510.

Planning jaarrekening 2021 en begroting 2023 Conform de Gemeenschappelijke Regeling GGD Gelderland-Zuid, zullen de jaarrekening 2021 en de ontwerpbegroting 2023 aan de raden van deelnemende gemeenten worden gezonden vóór 1 april 2022. Wij vertrouwen erop u met deze informatie van dienst te zijn.

Bijlagen: 1. Overzicht zienswijzen deelnemende gemeenten Jaarstukken 2020 2. Overzicht zienswijzen deelnemende gemeenten begrotingswijziging 2021 Veilig Thuis 3. Overzicht zienswijzen deelnemende gemeenten Programmabegroting GGD 2022 4. Vastgestelde Programmabegroting GGD 2022 (versie 2.0).