D04-bijlage 1-Raadsbijeenkomst-22-maart-sheets-proces-en-stellingen.pdf

Inhoud wijzigingen van de Wgr: Interactief gesprek over de mogelijke keuzes Keuzemogelijkheden bij implementatie van de Wgr 22 maart 2023 Florian Theissen (PROOF Adviseurs) stelt vragen aan Rob de Greef en aan de zaal

Inhoudelijke thema’s met keuze Wijzigingen met een keuze

27-3-2023

Zienswijze over specifieke besluiten van het bestuur

Art. 10 lid 6 Wgr

Participatie van inwoners en belanghebbenden

Art. 10 lid 7 en 8 Wgr

Actieve informatieplicht door bestuur

Art. 17 Wgr

Gemeenschappelijke adviescommissie (NB: alleen mogelijk voor openbare lichamen, dus niet voor een bedrijfsvoeringsorganisatie of een gemeenschappelijk orgaan)

Art. 24a Wgr

Evaluatie van de GR

Art. 11 Wgr

Voorwaarden en gevolgen van uittreding, waaronder de gevolgen van de rechtspersoon en voor het vermogen van de gemeenten waarvan bestuursorganen deelnemen.

Art. 9 Wgr

2

Stellingen Stelling 1: Je kunt het beste alle mogelijke instrumenten samen gebruiken – zienswijze op bestuursbesluiten, actieve informatieplicht, raadsadviescommissie en participatie. Dubbel genaaid houdt beter, volop kiezen voor democratische legitimiteit!

Stelling 2: Als je kiest voor een raadscommissie en voor burgerparticipatie en raadsleden en burgers zijn het oneens over een bepaald onderwerp bij een samenwerkingsverband, moet je altijd luisteren naar de burgers, want dat geeft het meeste democratische legitimiteit! Stelling 3: Zienswijze op bestuursbesluiten en raadsadviescommissie is dubbel op! Of je vraagt het aan een afvaardiging van raden of aan alle raden zelf! Stelling 4: Actieve informatieplicht, participatie, zienswijze en raadsadviescommissie moet je alleen kiezen bij samenwerkingsverbanden die beleidsintensief zijn niet bij heel technische samenwerkingsverbanden! Stelling 5: Doorgaans is uittreding zo duur en ondoorzichtig dat de meeste deelnemers uit risico-mijding maar gewoon deelnemer blijven, al willen ze weg! Stelling 6: Evaluatie van een GR is een wassen neus en verkwisting van gemeenschapsgeld, de kalkoen evalueert het kerstdiner!

27-3-2023

PROOF Adviseurs bv

3

Proces gewijzigde Wgr: regionale samenwerking bij implementatie 1. Doelstelling van de procesbegeleidingsgroep i.o. 22 maart 2023 Gerdo van Grootheest (burgemeester van Culemborg/kring van burgemeesters)

Aanleiding en doel wijziging Wgr •

De Wgr is op 1 juli jl. gewijzigd.

•

Doel van de wetswijziging is om de democratische legitimiteit van gemeenschappelijke regelingen en de kaderstellende en controlerende rol van raden te versterken.

•

Alle regelingen moeten worden gewijzigd voor 1 juli 2024.

•

Sommige bepalingen uit de Wgr treden direct in werking. – Bijvoorbeeld de zienswijzeprocedure bij wijziging van een GR: raden geven niet alleen toestemming bij wijziging van een collegeregeling, maar kunnen in een eerdere procedure reageren met een zienswijze.

•

De wetwijziging verplicht tot nieuwe bepalingen in bestaande GR-en → deel 1v voor de pauze – Gegeven door wetgever: wijziging in termijnen P&C-cyclus en zienswijze treffen/toetreden/uittreden wijzigen regeling → geen keuzemogelijkheden. – Eigen maatwerk: zienswijze raden bij belangrijke besluiten, participatie inwoners en belanghebbenden, gemeenschappelijke adviescommissie, evaluatie en uittreding → wel keuzemogelijkheden.

27-3-2023

5

Twee processen die elkaar versterken •

De doelen van de wetswijziging sluiten aan bij een aantal van de speerpunten uit het plan van aanpak van de griffiers/ raadsvoorstel 1. Overlegstructuur GR-en en regionale afstemming 2. Informatievoorziening GR-en 3. Samenwerking met GR-en

27-3-2023

6

Waarom een regionale aanpak in Rivierenland? •

•

•

•

Implementatie van de wetswijziging vergt pers per samenwerkingsverband afstemming met de raden, griffiers, colleges en besturen van de samenwerkingsverbanden, gemeentesecretarissen, juristen van samenwerkingsverbanden en gemeenten, regio-coördinatoren, directeuren van de samenwerkingsverbanden. Een regionaal proces creëert overzicht en duidelijkheid voor raden en alle andere stakeholders, voorkomt bestuurlijke en administratieve drukte, draagt bij aan eenduidige uitgangspunten bij keuzemogelijkheden binnen de Wgr en zorgt overall proces efficiency. Het verenigen van de krachten van de samenwerkingsverbanden in de regio Rivierenland kan zo een voorbeeld zijn voor heel Nederland. Uitgangspunten hierbij zijn: – Raden goed in positie brengen; – Maatwerk waar nodig; – Gezamenlijk waar kan; – Ieder loopt eigen traject, en op elkaar afgestemd.

27-3-2023

PROOF Adviseurs bv

7

Proces gewijzigde Wgr: regionale samenwerking bij implementatie 2. Procesvoorstel voor fasering, planning en governance 22 maart 2023 Florian Theissen (PROOF Adviseurs)

Voorgestelde Aanpak •

• • • •

Op regionaal niveau: – Brede raadsbijeenkomsten – Brede collegebijeenkomst – Procesbegeleidingsgroep, werkgroep, klankbordgroep – Afstemming met niet-regiogemeenten en werkgroep in Rijk van Nijmegen Regionaal afwegingskader: voor keuzemogelijkheden binnen de Wgr. Gecoordineerd per samenwerkingsverband en zijn deelnemers toepassing van afwegingskader. Per GR wijzigingsvoorstel uitwerken. Per gemeente besluitvorming rond alle GR-wijzigen coördineren.

27-3-2023

Roadmap Raden

Kring van burgemeesters

Raadsbijeenkomsten

Besturen samenwerkingsverbanden

Kring van griffiers

Kring van gem.secretarissen

Regiocoördinatoren

Directeuren -overleg

Klankbordgroep

Procesbegeleidingsgroep

Juristenoverleg

Beleidsinhoudelijk + financieel

Werkgroep

Fase 1: Start december 2022 – januari 2023

Fase 2: Regionaal afwegingskader februari – mei 2023

Fase 3: Maatwerk -afwegingen mei – juni 2023

Fase 4: Ontwerpen tekstvoorstellen wijziging GR-en juli – augustus 2023

Fase 5: Besluitvorming wijziging GR-en september 2023 – juli 2024

Regio Rivierenland

Werkzaak

AVRI

BWB

BSR

UBR

ODR

BVEB

GGD

RAR

VRGZ

9

Programma governance Procesbegeleidingsgroep Programmasturing

Werkgroep

Klankbordgroep

Proces en inhoud

Fase 1 Raadsbijeenkomsten Collegebijeenkomst

Randvoorwaarden

Fase 5 Zienswijze en besluitvorming

Fase 5 Tekstvoorstellen AB Samenwerkingsverbanden Programmateam

27-3-2023

10

Voorgestelde werkwijze en planning •

Doorlooptijd van november 2022 tot juli 2024.

27-3-2023

Wat

Uiterlijke deadline

Bijeenkomsten procesbegeleidingsgroep (+/- 10x)

1 à 2 keer per fase 2023 – 2024

Bijeenkomsten werkgroep (+/- 10x)

1 à 2 keer per fase 2023 – 2024

Bijeenkomsten klankbordgroep (+/- 10x)

1 à 2 keer per fase 2023 - 2024

Raadsbijeenkomsten (2x)

Maart en mei 2023

Collegebijeenkomst

Mei of juni 2023

Vaststelling afwegingskader door procesbegeleidingsgroep

Week 20 2023

Start maatwerktrajecten

Week 20 2023

Vaststelling integrale oplegger door procesbegeleidingsgroep

Week 38 2023

Vaststelling tekstvoorstellen voor besluitvormingsprocedure in gemeenten door algemeen besturen samenwerkingsverbanden

Weken 37-40 2023

Start zienswijze procedure raden

Week 41 2023

Start toestemmingsprocedure raden

Week 12 2024

Besluit colleges wijziging GR

23 juni 2024

Bekendmaking wijziging GR

31 juni 2024

Inwerkingtreding wijziging GR

1 juli 2024

11

Quick-scan (1) AVRI

BVEB

BSR

BWB

GGD

ODR

RR

RAR

UBR

Algemene informatie

27-3-2023

Type samenwerkingsverband*

OL

BVO

OL

BVO

OL

OL

OL

OL

OL

Typeregeling

Gemengde regeling

Collegeregeling

Gemengde regeling (colleges, bestuur waterschap, GR AVRI)

Collegeregeling

Collegeregeling

Gemengde regeling (gemeente/ provincie)

College- of gemengde regeling*

Collegeregeling

Collegeregeling

Bevoegdheden

Delegatie

Mandaat

Delegatie

Mandaat

Delegatie/ Mandaat

Mandaat

Delegatie/

Delegatie

Mandaat

Beleidsarm/ beleidsrijk

Beleidsrijk

Beleidsarm

Beleidsarm

Beleidsarm

Beleidsrijk

Beleidsarm

Beleidsrijk

Beleidsrijk

Beleidsar

12

Quick-scan (2) Gewijzigde/nieuwe instrumenten: keuzes Zienswijze over specifieke besluiten van het bestuur Participatie van inwoners en belanghebbenden Actieve informatieplicht door bestuur Gemeenschappelijke adviescommissie* Evaluatie van de GR Voorwaarden en gevolgen van uittreding, waaronder de gevolgen van de rechtspersoon en voor het vermogen van de gemeenten waarvan bestuursorganen deelnemen.

Toelichting Nieuw artikel: wettelijk verplichte wijziging, die afweging vraagt (zienswijzen bestuursbesluiten, evaluatie, burgerparticipatie, gemeenschappelijke adviescommissie) Bestaand(e) artikel(en): vraagt vanwege de wijziging om hernieuwde afweging (uittreding, evaluatie, zienswijzen bestuursbesluiten, actieve informatieplicht) Geregeld in de Wgr of is een kleine wijziging zonder afweging GR (zienswijze ontwerp/ wijziging/ uittreding/toetreding, termijnen begrotingscyclus zijn óf helemaal niet opgenomen óf kunnen worden gewijzigd in de GR) Wettelijk niet mogelijk te regelen in de GR Geregeld in de Wgr en hoeft niet geregeld te worden in de GR

27-3-2023

13

Resultaten • • • • • •

Alle regelingen zijn voor de gestelde termijn van 1 juli 2024 gewijzigd. Alle betrokkenen zijn in gehele proces, inhoudelijk tijdig en goed in positie gebracht. Voor alle betrokkenen is duidelijk waarom welke (optionele) keuzes per gemeenschappelijke regeling zijn gemaakt bij het implementeren van de gewijzigde Wgr. Er is een strak en helder gecoordineerd proces voor alle betrokkenen doorlopen. Voor elke gemeenschappelijke regeling is maatwerk toegepast. Vanaf de wijziging is de democratische legitimiteit van de gemeenschappelijke regelingen versterkt. Door de eenduidige regionale afwegingen worden college, raad en bestuur van een regeling beter in positie gebracht en dat draagt bij de uitoefening van hun eigen taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden.

27-3-2023

PROOF Adviseurs bv

14