D03-beantwoording-brief-B1-03-raadsvergadering-27-09-2022-(anoniem).pdf

Behandeld door l Doorkiesnummer Datum 22 februari 2023 Kenmerk GZDGWB/584602/849213 Pagina 1 van 5

Onderwerp: maaienbermen Beste --, Op 4 juli 2022 stuurde u ons een brief waarin u vraagt het klepelmaaien van de bermen in het buitengebied in gemeente West Betuwe te stoppen en over te gaan tot het maaien en ruimen van het gras in de bermen. Allereerst onze excuses voor de late beantwoording van uw brief. Op 26 september 2022 heeft u een mail ontvangen met daarin een kort uitleg over het huidige maaibeheer met de verwijzing dat de brief later beantwoord wordt. In december is er nogmaals mailcontact geweest. Op 30 januari 2023 heeft een gesprek plaatsgevonden met u en de medeondertekenaar van uw brief, -- van de Stichting tot behoud van het Lingelandschap en de adviseurs groen van de gemeente West Betuwe Hierin is uw standpunt besproken en is het maaibeheer van de gemeente voor 2023 toegelicht. Ook is toegezegd dat de brief eind februari beantwoord wordt. Met deze brief leggen wij u het maaibeheer uit en beantwoorden uw vragen. Wat vraagt u aan de gemeente: 1. het maaibeleid voor het volgende maaiseizoen (2023) aan te passen zodat: - wordt gestopt met het klepelbeheer - maatwerk mogelijk wordt - met 2 keer hooien wordt gekozen voor de methode die naar de huidige stand van kennis en techniek het minst belastend is voor de in de bermen voorkomende flora en fauna. 2.

de contracten met de aannemers die het maaibeheer uitvoeren, zodanig aan te passen en in de toekomst zo op te stellen zodat: - klepelmaaien niet langer is toegestaan - maatwerk wordt ingebouwd om rekening te houden met fluctuerende weersomstandigheden, specifieke omstandigheden in wegbermen en seizoensinvloeden om bloei en zaadzetting in de bermen optimaal te faciliteren - twee maal hooien volgens de best beschikbare technieken, waaronder zo licht mogelijk materieel, verplicht wordt.

TIJDELIJK BEZOEKADRES Van Dam van Isseltweg 4 - 4191 KC Geldermalsen Postbus 112 - 4190 CC Geldermalsen | gemeente@westbetuwe.nl | www.westbetuwe.nl

0345 – 72 88 00 Algemeen 0345 – 72 88 01 Team sociaal

Gemeente West Betuwe 22 februari 2023 Kenmerk GZDGWB/584602/849213 Pagina 2 van 5

Toelichting huidig maaibeheer gemeente West Betuwe De gemeente kent verschillende soorten maaibeheer. Het gras binnen de bebouwde kom maaien we circa 18 x of 5 x per jaar. Enkele grotere stukken, de taluds van de begraafplaatsen en stukken ingezaaid met een inheems wildbloemenmengsel worden 1 x of 2 x per jaar gemaaid en geruimd. De bermen buiten de bebouwde kom maaien we als volgt: - circa 30% van het areaal bermen in het buitengebied (circa 70 ha) 2 x per jaar maaien en ruimen, mei/juni en september* - de eerste meterstrook langs de weg en kruisingen 2 x per jaar maaien in verband met de verkeersveiligheid** - de overige bermen 2 x maaien waarbij het maaisel blijft liggen in de periode mei/juni en september *** - de vegetatie rond alle bomen (circa 1 x 1 meter) blijft staan. De begroeiing in de watergangen en op de taluds hiervan wordt 1 x per jaar (september/oktober) geknipt met een maaikorf waarbij het maaisel wordt afgevoerd. Dit betreft een lint van watergangen van 420 km1, met een te maaien oppervlakte van de taluds van circa 130 ha. Hierdoor ontstaat een aaneengesloten lint van kruidachtigen. Bij het uitmaaien van de watergangen wordt gebruik gemaakt van een fish-protector zodat vissen en andere dieren tijdig een veilige verblijfplaats kunnen zoeken. *

dit betreft de kansrijke delen zoals taluds van viaducten en bredere bermen bij voorkeur zonder bomen. De inventarisatie van de vlinderstichting gebruiken we hierbij ook als input om deze locaties te bepalen. ** door het langsrijdende verkeer en de gedeeltelijk platgereden vegetatie heeft het ruimen hier weinig toegevoegde waarde voor de aanwezige flora en fauna. *** Het betreft hier grotendeels smalle wegbermen waarvan we de 1 e meter al maaien voor de verkeersveiligheid. Na de eerste meter staan er vaak bomen in deze bermen. Het maaisel uit de watergangen wordt in het najaar op deze bermen gezet en na circa 10 dagen afgevoerd. Hierdoor is er weinig of beperkte meerwaarde te halen door te ruimen. In het gesprek van 30 januari is de Vereniging tot behoud van het Lingelandschap uitgenodigd mee te denken bij het bepalen van de 30% bermen die geruimd worden. Actualiseren groenbeleidsbeleid 2024 Bij het vaststellen van het Groenbeleidsplan in 2020 heeft de raad ervoor gekozen de bermen alleen te maaien en het maaisel niet te ruimen. Beweegredenen hiervoor waren de kostenoverweging en de beperkte meerwaarde omdat het vaak smalle bermen betreft met bomen. Ook wordt het slootvuil in het najaar in de bermen gezet om uit te zakken. Hierdoor is het effect van de verschraling beperkt. In juli 2022 is een motie aangenomen om een deel van de bermen in het buitengebied wel te ruimen.

In november 2022 heeft de raad besloten om 30% van het bermenareaal van het buitengebied te maaien en te ruimen op de locaties waar het daadwerkelijk waarde en kwaliteit toevoegt. Dat zijn onder andere de taluds van viaducten en de bredere bermen, bij voorkeur zonder bomen. Dit is verwerkt in het maaibestek voor 2023. Door op de smalle bermen zo economisch mogelijk te maaien en niet te ruimen wordt op andere, waardevolle en geschikte locaties geïnvesteerd in biodiversiteit.

Gemeente West Betuwe 22 februari 2023 Kenmerk GZDGWB/584602/849213 Pagina 3 van 5

Bij de wens voor verschraling van de wegbermen is het goed te realiseren dat het op de (Betuwse) kleigrond 20 tot 25 jaar duurt voordat de effecten van verschraling goed zichtbaar zijn. Dit in tegenstelling tot de verschraling op de zandgronden waar verschraling veel eerder het gewenste resultaat geeft. De laatste jaren hebben onderwerpen als biodiversiteit en duurzaamheid een vlucht genomen en is er maatschappelijk meer draagvlak voor. Bij de actualisatie van het groenbeleidsplan in 2024 worden deze onderwerpen uiteraard meegenomen en wordt er uitvoerig stilgestaan bij de belangen die er spelen. Hierbij wordt het maaien en ruimen van de bermen ook meegenomen en ervoor gepleit hiertoe over te gaan. Beschikbare kennis, onderzoeken en inventarisaties betrekken we hierbij. Daarnaast heeft de gemeente verschillende andere belangen na te streven zoals de toegankelijkheid naar nutsvoorzieningen (graafwerkzaamheden in de bermen), gebouwen/terreinen en het veilig en functioneel houden van de leefomgeving. De beleidsmatig keuze om over te gaan tot het maaien en ruimen is dan aan de gemeenteraad. In het kader van inwonersparticipatie wordt de komende jaren gewerkt aan kerngerichte beheerplannen. De bedoeling daarvan is dat inwoners meer invloed krijgen op de wijze van onderhoud.

Klepelmaaien In uw brief omschrijft u de voor- en nadelen van het klepelmaaien en verzoekt hiermee te stoppen. Een verbod op het klepelmaaien zoals u omschrijft wordt in de Wet natuurbescherming echter niet genoemd. We zijn het met u eens dat maaien en ruimen een goede manier is om de bermen te beheren. Maar ook het klepelmaaien is toegestaan als aan bepaalde voorwaarden wordt voldaan. Deze voorwaarden zijn in het bestek opgenomen. Daarmee voldoet de uitvoering aan het bestendig beheer zoals vastgelegd in de gedragscode soortenbescherming gemeenten. Zorgplicht Schade aan planten en dieren is bij maaiwerkzaamheden niet (altijd) te voorkomen. De werkwijze en hoe om te gaan met de Wet natuurbescherming is opgenomen in het bestek. Zo behoren: het opstellen van een ecologisch werkprotocol flora en fauna, het inventariseren van de flora en fauna en het toepassen van beschermingsmaatregelen t.b.v. flora en fauna de certificering van de medewerkers voor de Wet natuurbescherming tot de in het maaibestek opgenomen verplichtingen. Daarmee worden de maaiwerkzaamheden van de bermen gezien als bestendig onderhoud en beheer omdat het voortzetting van het regulier onderhoud betreft dat gericht is op behoud van de bestaande situatie. Hiervoor is in het bestek de Gedragscode soortenbescherming gemeente, van toepassing verklaard.

Deze is ontwikkeld in opdracht van Vereniging Stadswerk Nederland, na overleg met de Vereniging Nederlandse Gemeenten. Hier geven we invulling aan door: - het in redelijkheid vermijden van activiteiten waarvan kan worden vermoed dat deze nadelig zijn voor in het wild levende dieren en planten; - te zorgen dat op hoofdlijnen bekend is waar in het beheergebied actuele natuurwaarden en bijzondere potenties aanwezig zijn (Ecologische meerwaarde); - zorg te besteden aan de instandhouding van soorten en hun leefgebieden (biodiversiteit). In het kader van de algemene zorgplicht zijn (situatie afhankelijk) verschillende maatregelen opgesteld waar bij de uitvoering van de maaiwerkzaamheden invulling aan wordt gegeven. Deze maatregelen zijn:

Gemeente West Betuwe 22 februari 2023 Kenmerk GZDGWB/584602/849213 Pagina 4 van 5

• De werkzaamheden worden uitgevoerd tussen zonsopkomst en zonsondergang. • Eén werkrichting hanteren en werkzaamheden zo min mogelijk onderbreken (continuïteit). • Wanneer ondanks zorgvuldig handelen, onderzoek en advies schade lijkt te ontstaan voor beschermde flora en fauna, dient direct contact opgenomen te worden met een ter zake deskundige. • Werken buiten het broedseizoen (1 maart t/m 15 juli) of buiten de verstoringszone van nestplaatsen (vooraf inventarisatie nesten uitvoeren). • Eventueel aanwezige vegetatie of bodemmateriaal (takken, stronken) voorafgaand aan de werkzaamheden gefaseerd verwijderen. Dit om grondgebonden dieren de kans te bieden zelfstandig de planlocatie te verlaten. • Er wordt gelegenheid gegeven aan dieren, die tijdens de werkzaamheden worden gevonden, te vluchten of zich te verplaatsen naar een schuilplaats buiten het bereik van de werkzaamheden. • Tijdens het werken in beplanting dient schade aan de bodem zo veel mogelijk te worden voorkomen (bv. inzet banden met lage spanning of werken in handkracht). • Maaiwerkzaamheden vinden plaats na de zaadzetting van voedselplanten (voornamelijk bij bermen met meerwaarde voor biodiversiteit). • Maaiwerkzaamheden worden gefaseerd uitgevoerd waarbij minimaal 15% ongemaaid blijft. Met bovenstaande maatregelen wordt de schade zoveel mogelijk voorkomen of beperkt en wordt aan de algemene zorgplicht voldaan.

Daarnaast is het bestek zo opgesteld dat flexibel met de verschillende soorten maaibeheer en frequenties wordt omgegaan. Dus ook tijdens de looptijd van het bestek is verandering en maatwerk mogelijk. Voor de beheersing van invasieve exoten (zoals Reuzenberenklauw en Japanse duizend knoop) zijn aparte maatregelen opgenomen in het bestek. Conclusie We waarderen uw betrokkenheid en visie op het beheer van de bermen. Het is op dit moment echter nog niet mogelijk aan uw visie te voldoen. Momenteel zijn we gehouden aan de kaders van het vastgestelde groenbeleid 2020 en de wijziging van november 2022 en de daarbij beschikbaar gestelde budgetten. We hopen dat de uitleg van het maaibeheer voor 2023 en de doorkijk naar 2024 u laat zien dat er wel degelijk verandering is en komt in het maaibeheer. Wij erkennen het belang van de biodiversiteit en duurzaamheid en de Wet natuurbescherming. Uw brief en ons gesprek heeft dit belang nogmaals onderstreept. Wij gaan bij de actualisatie van het groenbeleidsplan in 2024 hier dan ook verder invulling aan geven. De beleidsmatige keuzes voor het maaibeheer worden bij de actualisatie van het Groenbeleidsplan in 2024 voorgelegd aan de gemeenteraad. Voor 2023 worden de maaiwerkzaamheden uitgevoerd zoals in deze brief omschreven. Waarbij de algemene zorgplicht en het zorgvuldig handelen in acht worden genomen.

Gemeente West Betuwe 22 februari 2023 Kenmerk GZDGWB/584602/849213 Pagina 5 van 5

Als u nog vragen heeft kunt u contact opnemen met onze adviseurs .

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders, Teamleider