B2 14 Zienswijze omgevingsvisie Vereniging tot Behoud Lingelandschap.pdf

•

INGEKOMEN

06 DEC. 2021

I II I I II I

vereniging tot behoud van het LINGELANDSCHAP

11 111 1 P 21019733

Gemeenteraad van de gemeente West Betuwe ow Zienswijze omgevingsvisie Postbus 112 4190 CC Geldermalsen

Tevens per e-mail aan: Remco.Oldebesten@WestBetuwe.n1 Geldermalsen, 6december 2021

betreft: zienswijze op de Omgevingsvisie 1.0 van de gemeente West Betuwe

Geacht college,

De Vereniging tot Behoud van het Lingelandschap wil graag een zienswijze indienen op de Omgevingsvisie 1.0, die tot 7december ter inzage ligt. Leeswijzer: de argumentatie voor onze zienswijze vindt uw College in de eerstvolgende 7paragrafen. Onze zienswijze vindt ubondig geformuleerd in de ge paragraaf. 1

Participatie

Wij vinden het bijzonder jammer, dat wij -als stakeholders van een mooi landschap in West Betuwe niet in een veel eerder stadium zijn betrokken bij de totstandkoming van deze Omgevingsvisie. Dit kan niet de manier van participeren zijn, die de Omgevingswet juist als cruciale vernieuwing had willen invoeren. Wij stellen ons echte participatie voor als het voorleggen van een blanco kaart met de vraag: "vertel ons wat jij nou belangrijk zou vinden dat in de nieuwe Omgevingsvisie zal worden opgenomen". Of: "dit is de bestaande omgevingsvisie, die geactualiseerd moet worden. Wat vind jij dat er moet worden aangepast?" U heeft kennelijk opdracht gegeven om in deze visie bestaand beleid uit de 'oude' gemeentes te harmoniseren. Maar dat is toch wel wat wonderlijk. Dan ben je als gemeente bezig met het organiseren van het verleden. Een Omgevingsvisie zou juist een vergezicht moeten zijn met een beleid dat tenminste nog 15-20 jaar mee zal moeten. Een Omgevingsvisie moet wijzen naar een stip op de horizon, en aangeven hoe je daar zou kunnen komen. Omgevingsvisie: een te bereiken beeld van de gemeente op de iets langere termijn. 2

Wat komt eerst: landschap of omgevingsvisie?

Het zal uniet verbazen, dat landschapsorganisaties allereerst zijn georiënteerd op het landschap, maar ook natuur en biodiversiteit. Het gaat om een aantrekkelijke en gezonde leefomgeving, waar mens (en dier) graag in verblijven en van kunnen genieten. Het zou dus het landschap moeten zijn, dat vertrekpunt is voor de lange termijn. Het kader waarin andere functies, die beslag leggen op de ruimte hun plek moeten vinden. Onze ruimte is immers geen museum, waarin wat er is geconserveerd moet worden. We leven in een dynamische streek waarin veranderende claims op de ruimte worden gelegd. Vereniging tot Behoud van het Lingelandschap , Postbus 131 , 4190 CC Geldermalsen e-mail contactPlingelandschap.n1 www.lingelanddcshap.n1

IBAN

NL33RAB00310133112

vereniging tot behoud van het LINGELANDSCHAP

Als dat gebeurt binnen de kaders van mooie groene, bio-diverse landschappen moet dat bijna altijd kunnen. Ons inziens moeten de kernkwaliteiten van het landschap het startpunt zijn voor het beoordelen van nieuwe initiatieven, en dus moeten de kernkwaliteiten van alle 7 landschapsensembles zijn opgenomen in de Omgevingsvisie. Is dat niet mogelijk dan dient in de Omgevingsvisie zelf de verplichting te staan om nieuwe initiatieven eerst te toetsen aan de kernkwaliteiten van het toepasselijke landschapsensemble. Het LOP kan dan als bijlage bij de Omgevingsvisie worden opgenomen. 3

Kernkwaliteiten benoemen van alle landschappen

Binnen de gemeente West Betuwe zijn twee nationale landschappen gelegen. De benadering van nationale landschappen is als volgt: van een waardevol landschap worden de kernkwaliteiten benoemd: wat maakt dit landschap nu zo mooi en uniek? Vervolgens kunnen in principe andere ontwikkelingen zoals wonen, werken, mobiliteit, water vasthouden, recreëren, windmolens en zonnevelden, CO2 vastleggen, etc. een plek zoeken in dat landschap, mits maar rekening wordt gehouden met die kernkwaliteiten. Dat zou door de gemeente uitgebreid moeten worden naar alle landschappen, die in de gemeente als waardevol worden bestempeld. Elk landschap zijn eigen kernkwaliteiten! Door zo'n benadering wordt niet minder maar meer mogelijk in West Betuwel 4

Wat wensen inwoners en bedrijven? Duidelijkheid en zekerheid.

Inwoners willen vaak graag hun mooie leefomgeving behouden. De omgeving waar ze in zijn opgegroeid en die ze mooi vinden, moet het liefst zo blijven. Een mooi landschap is ook een economische factor. Huizen in een aantrekkelijke woonomgeving zijn meer waard. Bedrijven willen ook een mooie leefomgeving, dat is goed voor het vestigingsklimaat. Werknemers aantrekken wordt gemakkelijker vanwege de 'aantrekkelijke' woonomgeving. Recreatie en toerisme zijn erg afhankelijk van een mooi landschap. Maar wat inwoners en bedrijven vooral willen, is duidelijkheid. Wat mag ik wel en wat niet? Waar kan ik op rekenen? Met benoemde kernkwaliteiten van alle landschappen in de gemeente West Betuwe is er in ieder geval duidelijkheid wat het kader is, waarin nieuwe initiatieven kunnen passen. 5

LOP actueler. Vooruit naar het oude landschap

De VBL wil graag dat het LOP het uitgangspunt zou zijn geweest voor deze Omgevingsvisie. Het LOP 2008 biedt daarvoor al wat handvatten. De 7landschapsensembles die beschreven zijn in het LOP

2008,

bieden

een

eerste vastigheid.

Wel zouden

de

landschapsensembles

meer met

kernkwaliteiten a la de Nationale Landschappen moeten worden beschreven. Dat vergt actualisatie van het LOP. Bovendien is er sinds 2008 veel veranderd, meer dan je zo zou denken. En er zijn sinds 2008 ook andere behoeftes en ruimteclaims bij gekomen. Waardevol in het LOP 2008 is dat naast de beschrijving van de bestaande toestand van het landschap het LOP ook perspectieven biedt hoe het landschap zou kunnen worden verbeterd. Mee-koppeling met nieuwe initiatieven, waarbij ook wordt geïnvesteerd in een nieuw/oud landschap wordt zo mogelijk. En inwoners kunnen hun initiatieven met meer duidelijkheid en zekerheid ontwerpen binnen deze kaders.

Vereniging tot Behoud van het Lingelandschap , Postbus 131, 4190 CC Geldermalsen e-mail contact@lingelandschap.n1 www.lingelanddcshap.ni IBAN

NL33RAB00310133112

vereniging tot behoud van het LINGELANDSCHAP

6

Biodiversiteit en duisternis ontbreken in de Omgevingsvisie

Wat wij ook nog missen in de concept-omgevingsvisie zijn andere behoeftes die inmiddels zijn ontstaan of aan het ontstaan zijn. Wij bedoelen dan de noodzaak van duisternis in het buitengebied en zelfs in de bebouwde kom: 'verlichting waar het moet maar duisternis waar het kan'. De VBL wil u graag adviseren hoe dit kan worden gerealiseerd zonder .dat dit veel hoeft te kosten en zonder dat dit ten koste gaat van de sociale - en verkeersveiligheid. Mens, dier en plant zijn er blij mee! Ook zien wij nergens verwerkt dat er meer bomen moeten komen op een wijze die past in het landschap Rivierengebied. Niet in aaneengesloten bossen, maar in hagen en heggen, bosjes en erfbeplanting. Wat wij in de Omgevingsvisie ook missen is, hoe -buiten officiële natuur- het buitengebied en ook de bebouwde kom kan worden dooraderd met een bio-diverse omgeving: mooi voor de mensen en een levensvoorwaarde voor planten en dieren, die wij voor allerlei doelen heel hard nodig hebben. 7

Beleid met betrekking tot teeltondersteunende voorzieningen

Wat wij volledig missen in deze Omgevingsvisie is hoe de gemeente West Betuwe om wil gaan met teeltondersteunende voorzieningen in tuinbouw en fruitteelt, een ontwikkeling die betrekkelijk nieuw is en dus moet worden opgenomen in een toekomstbestendige Omgevingsvisie. Er is geen discussie over het nut en soms zelfs de noodzaak ( kersen!) van teeltondersteunende voorzieningen (TOV) in de landbouw. Maar zij hebben ook een enorme impact op het landschap, wat andere publieke wensen zoals recreatie voor onze eigen inwoners of toerisme voor mensen van buiten enorm kan schaden. Vaak zijn TOV's bedoeld als tijdelijk dat wil zeggen van april tot en met oktober. Enerzijds is dat juist het tijdvak waarin ook recreatie en toerisme zouden moeten genieten van ons groene buitengebied. Indien perceel aan perceel zijn voorzien van plastic overkappingen of hagelnetten, dan heeft dat grote impact op het landschap. Zeker nu meer en meer gebruik wordt gemaakt van buizenconstructies die jaarrond blijven staan. Het verschil tussen fietsen tussen kassencomplexen bij Est en bij Tuil en buizenoverkappingen aan de Hooiweg of aan de Provinciale weg Oost in Dell, is dan niet heel groot meer. Dit kan qua landschappelijk effect beter intensieve fruithouderij worden genoemd. Daarmee worden andere - publieke- belangen zoals toerisme, recreatie, biodiversiteit, natuur en landschap ernstig geschaad.

Het zou beter zijn als alleen in bepaalde agrarische gebieden met minder landschappelijke waarde zonder restricties TOV's worden toegestaan. Zo niet, dan gaat West Betuwe gaat nog eens heel veel spijt krijgen van hun focus op Fruitteeltgemeente van Nederland! De VBL is met name bevreesd voor de landschappelijke waarde van de Linge-uiterwaarden en de Waaluiterwaarden, als in die uiterwaarden uitbreiding van boomgaarden met automatisch ook TOV's wordt toegestaan. Onze ervaring met het bestemmingsplan buitengebied Geldermalsen 2022 stemt wat dat betreft niet optimistisch. Er worden in dat plan kleine concessies gedaan zoals het verlagen van de maximale bouwhoogte van TOV's van 10 naar 8 meter. Ook 8 meter hoge TOV's ruïneren het Lingelandschapl Ook is een bio-diverse strook van 10 meter langs de Linge voor de functie van de Linge-oevers als ecologische verbindingszone echt onvoldoende. Een voldragen visie op TOV's in deze Omgevingsvisie is absoluut noodzakelijk. En neem daarin dan ook de permanente zonnepaneel-overkappingen van zacht fruit mee. Zij staan er permanent en zijn zo hoog dat ook deze een enorme impact hebben op kwetsbaar landschap.

Vereniging tot Behoud van het Lingelandschap , Postbus 131, 4190 CC Geldermalsen e-mail contactPlingelandschap.n1 www.lingelanddcshap.n1

IBAN

NL33RAB00310133112

,

vereniging tot behoud van het LINGELANDSCHAP

8

Samenvattend luidt onze zienswijze als volgt: -

Houdt deze omgevingsvisie nog even aan totdat het LOP 2008 is geactualiseerd en daarin de kernkwaliteiten van alle 7landschappen in West Betuwe zijn beschreven. Of -subsidiair- neem in de Omgevingsvisie op, dat "elk nieuw initiatief eerst moet worden getoetst aan de kernkwaliteiten van de 7landschapsensembles, zoals opgenomen in het nog uit te werken LOP 2022.

-

Neem dus het LOP 2022 als uitgangspunt voor de Omgevingsvisie, benoem dat alle nieuwe initiatieven en claims op de omgeving moeten passen binnen de benoemde kernkwaliteiten van het LOP.

-

Verwerk ook de toetsing voor Omgevingsvergunningen aan een nog op te stellen ' Plan duisternis' in de Omgevingsvisie ( reclamelicht bij bedrijven en tuinverlichting uit tussen 23-6 uur),

voor

de

eigen

verlichtingsplannen ( dynamische

verlichting

bij

fietspaden)

en

aanbevelingen voor het aanlichten van monumenten. -

Maak bio-diverse bermen langs wegen, slootkanten, Linge-oevers en erfaanleg mogelijk ( en verplicht) via de Omgevingsvisie of -subsidiair- kondig zo'n Visie aan waarbij ongetwijfeld de Betuwse Fruitmotor en IVN West - Betuwe een waardevolle inbreng kunnen leveren.

-

Aanplant van bossen conform de kernkwaliteiten van het plaatselijke landschap (vraag Stichting Landschapsbeheer Gelderland om advies).

-

Neem

in

de

Omgevingsvisie

een

visie

op

het

al

of

niet

kunnen

plaatsen

van

teeltondersteunende voorzieningen, op of -subsidiair- kondig zo'n Visie aan als dwingend kader voor het aanvragen van omgevingsvergunningen.

De VBL is graag bereid om de deze zienswijze mondeling nader toe te lichten.

Hoogachtend, N

n

V. van L

van de Vereniging tot Behoud van het Lingelandschap.

taris VBL

Vereniging tot Behoud van het Lingelandschap , Postbus 131, 4190 CC Geldermalsen e-mail contactPlingelandschap.n1 www.lingelanddcshap.n1

IBAN

NL33RAB00310133112