B2 08 Bijlage 2 Visie Tuil en Est.pdf

TOEKOMSTPERSPECTIEF REGIONALE GLASTUINBOUWCLUSTERS EST EN TUILVISIE 2030 | UITWERKING VOOR MAASDRIEL

December 2021

1/5

1. Voor een duurzaam lange termijnperspectief is ruimte nodig Est en Tuil vormen twee van de drie regionale glastuinbouwclusters (buiten de glastuinbouwontwikkelingsgebieden) uit het Concentratiebeleid glastuinbouw van de provincie Gelderland. De glastuinbouw in West Betuwe bestaat uit gezonde bedrijven, met jonge ondernemers en zicht op opvolging. Ruimte om te kunnen ontwikkelen binnen het huidige cluster is echter beperkt. Er is daarom behoefte aan ontwikkelruimte op korte en lange termijn om te kunnen groeien naar bedrijven met een duurzame omvang. Daarnaast is er ook ruimte nodig voor verduurzaming en maatschappelijke opgaven, zoals versterken biodiversiteit, bijdragen aan klimaatadaptatie en de energietransitie, maar ook recreatie en natuur. Est • Tot 2030 is er binnen het glastuinbouwcluster Est behoefte aan nog ca. 100 ha netto glas (gebaseerd op prognose dat huidige bedrijven uitbreiden met 8-30 ha netto glas per bedrijf). Op korte termijn kan worden volstaan met maatwerk, maar lange termijn vraagt dit om logische en duurzame keuzes. • Na ambtelijk overleg met de gemeente in het kader van de omgevingsvisie zijn drie mogelijke zoekrichtingen aangewezen. Op basis van de ruimtebehoefte sluit scenario B (zie tekening pag. 2) het beste aan.

De komende tijd gaan we graag het gesprek aan, met gemeente, provincie, omwonenden en andere belanghebbenden, over de keuze van de richting en invulling van deze ontwikkelruimte. Tuil • In Tuil is de eerstvolgende jaren nog enige ruimte voor uitbreiding. Een deel van de glastuinbouw bestemde ruimte is niet benutbaar in verband met een hinder/ geurcirkel van een aanpalend bedrijf. Een nieuwe generatie jonge ondernemers dient zich aan om het stokje over te nemen. Tot 2030 is er binnen het glastuinbouwcluster Tuil behoefte aan nog ca. 50 ha netto glas. • De mogelijkheden om aansluitend op het bestaande cluster te ontwikkelen liggen ten noorden van het gebied. 2. Wij zijn een bloeiende, duurzame sector De regionale glastuinbouwclusters in Est en Tuil zijn sterk verbonden met de plek. De sector bestaat uit familiebedrijven die hier hun oorsprong vinden; in Tuil is sprake van een beperkte instroom vanuit de Bommelerwaard. Gebleken is dat deze bedrijven goed in staat zijn zich aan te passen aan snel veranderende maatschappelijke- en marktomstandigheden. • Zeer divers cluster, met naast fruitteelt ook groenteteelt en sierteelt. • Gezonde bedrijven, vooruitstrevend en innovatief. • Clustering biedt mogelijkheden voor collectieve voorzieningen, zoals een gezamenlijke ontsluiting, energievoorziening en logistiek.

Een nieuwe generatie jonge ondernemers dient zich aan om het stokje over te nemen en op een duurzame en toekomstgerichte wijze invulling te geven aan de toekomst van de sector in West Betuwe.

C. Bruto ca. 52ha, netto ca. 26 ha glas mogelijk (deels gemeente Tiel)

B. Bruto ca. 240 ha, netto ca. 120 ha glas mogelijk

A. Bruto ca. 120ha, netto ca. 60 ha glas mogelijk

Globale inschatting maximale ha glas per zoekrichting:

Buisleiding

Stiltegebied

Natuurnetwerk Nederland

Zoekrichting ontwikkelruimte

Gemeentegrens

Huidig ontwikkelgebied

Zoekrichtingen glastuinbouwcluster Est

2/5

A.

B.

C.

3/5

Ruimtelijke visie (door)ontwikkeling regionaal glastuinbouwcluster Tuil

4/5

3. We hebben oog voor onze omgeving De glastuinbouw wil ook met de komende generatie een belangrijke bijdrage leveren aan haar omgeving door: • Maatschappelijk verantwoord ondernemerschap: creëren werkgelegenheid (ook voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt), betrokkenheid en ondersteuning (sponsoring) van maatschappelijke organisaties en verenigingen • De dialoog op te zoeken met de omgeving tijdens evenementen zoals ‘Kom in de Kas’, maar ook via de afzet door korte ketens (local for local, thuisverkoop en buurtwinkels). • We denken graag mee over mogelijkheden om de leefbaarheid in en om de kernen te vergroten. Zo zien we mogelijkheden om bedrijven buiten het bestaande cluster te verplaatsen. Via maatwerk kan er zo ruimte worden gemaakt voor: woningbouw, recreatie en/of ontlasting van de kernen voor vrachtverkeer. Dit met compensatie van nieuwe ontwikkelruimte voor de tuinbouw. 4. We investeren in educatie en arbeid Werknemers zijn ons kostbaarste kapitaal en onmisbaar voor een toekomstbestendige glastuinbouwsector. De sector wil bekend staan als een goede en aantrekkelijke werkgever met een professioneel personeelsbeleid, een veilige en gezonde werkomgeving en goede arbeidsvoorwaarden. Door voortschrijdende innovatie en robotisering is de verwachting dat het aandeel internationale werknemers afneemt en de behoefte aan hoogopgeleide werknemers toeneemt.

Inzet richt zich de komende jaren op: • Versterken verbinding met regionale opleidingen en aanbieden van stage- en opleidingsplaatsen. De eerste stappen zijn gezet in een samenwerking tussen Yuverta/Helicon Opleidingen en het bedrijfsleven, waarbij teelt, techn(olog)ie(k) en data worden samengebracht. • Het nemen van verantwoordelijkheid voor de huisvesting van de eigen internationale werknemers conform de wettelijke kaders. 5. We innoveren voor een duurzame glastuinbouw De sector loopt voorop als het gaat om innovaties en ontwikkelingen gericht op duurzamere teeltsystemen. Deze ontwikkelingen gaan gepaard met het verminderen van emissies, het besparen van energie, het tegengaan van verspilling, maar bijvoorbeeld ook verbetering van de logistiek. Ze dragen daarmee bij aan een gezonde voedsel- en groenvoorziening en een gezonde leefomgeving. Ruimte om innovatief te ondernemen is een belangrijke voorwaarde voor een duurzame en toekomstgerichte glastuinbouw.

5/5

6. We zijn zuinig op onze omgeving De sector wil met vizier op de toekomst en draagvlak in de samenleving ondernemen. • We hechten veel waarde aan het landschappelijk inpassen van het cluster en mogelijke nieuwe ontwikkelingen. We streven naar gebiedseigen oplossingen. Na de ruilverkaveling van de Tielerwaard (jaren ‘60) is het aantal kassen flink gegroeid. De afwisseling met boomgaarden geeft het gebied een groen, landschappelijk karakter. • Door combinatie met de juiste inpassing van groen draagt de glastuinbouw bij aan herstel van de biodiversiteit. Hiertoe worden ervaringen opgedaan in de pilot die in de Bommelerwaard wordt uitgevoerd. De glastuinbouw is hard op weg naar een biologisch ecosysteem voor de teelt van gezonde groenten, bloemen en planten. Hierbij vraagt de omgeving van kas, en in het bijzonder de aanplant rondom de bedrijven bijzondere aandacht. Doel is tot een inrichting te komen die ook het systeem in de kas versterkt. • We kijken ook naar mogelijkheden voor bijvoorbeeld fietsroutes, klompenpaden en/of natuurontwikkeling. 7. We leveren een actieve bijdrage aan de energietransitie De glastuinbouw streeft naar een klimaatneutrale sector in 2040, mits door de Rijksoverheid passende randvoorwaarden worden gerealiseerd. Dit betekent : • Het duurzaam opwekken van elektriciteit op daken loodsen, schuren en op waterbassins.

• Voor Est een mogelijke aansluiting op de energiehub AVRI onderzoeken en voor Tuil een mogelijke aansluiting op het windpark Deil en wellicht het toekomstige zonnepark. Denk hierbij aan een smart grid (in combinatie met duurzame opwek) gericht op efficiëntere benutting energie en elektriciteitsnetwerk en hierdoor lagere maatschappelijke kosten. • Onderzoek naar benutten van kansen voor levering van warmte aan de gebouwde omgeving. • Glastuinbouw is in staat om een belangrijke rol te spelen in de toekomstige energiemix voor de omgeving. Onderzoek naar kansen voor de toepassing van geothermie en waterstof maakt hier onderdeel van uit. 8. We investeren in oplossingen die bijdragen aan klimaatadaptatie Kwalitatief goed gietwater is voor de glastuinbouw en het milieu van groot belang. Hemelwater wordt opgevangen en in de glastuinbouw op efficiënte wijze (her)gebruikt. Door de klimaatverandering wordt het neerslagpatroon steeds grilliger. Door voldoende retentie en een slimme inzet van de aanwezige bassins kan de glastuinbouw een actieve bijdrage leveren aan het voorkomen van wateroverlast. Gekoppeld aan actuele weers- voorspellingen kan voorgesorteerd worden op neerslagpieken en bijgedragen worden aan het langer bergen van neerslag.

Bij inrichting van toekomstige uitbreiding kan invulling gegeven worden aan een actieve bijdrage aan de Regionale Adaptatie Strategie (RAS), bijvoorbeeld door meer open water te creëren aan de randen van het gebied.