A01-toekomst-glastuinbouw-Est.pdf

INGEKOMEN

natuur en milieu

2 7 OEC. 2022

-' ........

PöSTCODË ANBI

■'-OlUIIIJ■

De raad van de gemeente West Betuwe Postbus 112 4191 KH GELDERMALSEN 21 december 2022 Datum: Kenmerk: 220148.VM Onderwerp: toekomst glastuinbouw Est Behandeld door: Geachte leden van de gemeenteraad, Deze brief sturen wij u naar aanleiding van een signaal dat wij kregen uit het dorp Est. In het kader van de vaststelling van de Omgevingsvisie heeft 'Glastuinbouw Nederland' u gevraagd om een visie te ontwikkelen op het ontwikkelingsperspectief voor de glastuinbouw in Tuil en Est. In dat kader hebben zij uw raad in december 2021 het document "Toekomstperspectief regionale glastuinbouwcluster Est en Tuil" toegestuurd. Bij vaststelling van de 'omgevingsvisie West Betuwe' in februari van dit jaar heeft u in de onderzoeksagenda voor de eerstvolgende actualisatie van die visie het volgende gezegd: "Wij verkennen de wenselijkheid en de mogelijkheden om substantiële uitbreiding van de regionale glastuinbouwclusters bij Tuil en Est te realiseren. Dit vraagt om een vrij uitgebreid proces waarbij we ook de consequenties voor de energievoorziening en het huisvesten van arbeidsmigranten meenemen." Natuur en Milieu Gelderland zet zich samen met haar leden in voor bescherming en versterking van de Gelderse natuur en voor een duurzame leefomgeving. Wij werken daarbij vanuit vier thema's: natuur en landschap, energie en klimaat, landbouw en voedsel en kwaliteit leefomgeving.

Het toekomstperspectief voor de glastuinbouw in Gelderland raakt al deze thema's. In potentie kan de teelt van groenten in kassen bijdragen aan een duurzame voedselproductie, omdat door de zeer gecontroleerde teeltwijze het gebruik van water, nutriënten en gewasbeschermingsmiddelen geminimaliseerd kan worden. Als kassenteelt ook nog eens gecombineerd wordt met 'verticale landbouw'1, dan is er ook nog eens sprake van zeer efficiënt ruimtegebruik. Tegelijkertijd zijn kassen ook grote energiegebruikers. De glastuinbouw streeft ernaar om in 2040 klimaatneutraal te zijn. Weliswaar heeft het opgesteld vermogen van Warmtekrachtcentrales de energieproductie efficiënt gemaakt en zelfs elektriciteitslevering aan het landelijk net mogelijk gemaakt, maar de energiebron is voor het grootste deel aardgas. De opgave om tot een klimaatneutrale sector te komen is dan ook nog altijd zeer omvangrijk. Niet in de laatste plaats hebben kassencomplexen ook een grote impact op het landschap. Het rivieren­ gebied bestaat uit een gevarieerd landschap met rivieren, uiterwaarden, oeverwallen en komgronden.

1 Verticale landbouw is een manier van agricultuur waarbij gewassen niet op het land of op een akker verbouwd worden, maar in

gebouwen. Doordat de gewassen dus als het ware in verschillende lagen boven elkaar in plaats van naast elkaar groeien zoals we gewend zijn, heet dit dus verticale landbouw.

Samen voor een mooi en duurzaam Gelderland

natuur en milieu De kassencomplexen bevinden zich bijna altijd op de komgronden. Deze worden juist gekenmerkt door een open landschap. Komgronden zijn bovendien door hun lage ligging natter. Daarmee hebben ze ook een belangrijke ecologische functie, onder andere voor weidevogels, maar ook voor andere vochtminnende planten en dieren. Naast de impact op de ruimte van de kassen zelf, legt ook de hele logistiek rondom de kassen een claim op de ruimte. Dat geldt ook voor het huisvesten van de mensen die in de kassen werken.

Het uitbreiden van de hoeveelheid kassen op deze gronden gaat ten koste van de openheid van het landschap, maar ook ten koste van de ecologische potentie van deze gronden. Daarom vindt Natuur en Milieu Gelderland het van belang dat het nadenken over het toekomstperspectief voor de glastuinbouw zorgvuldig, op regionale en provinciale schaal blijft gebeuren. Op dit moment heeft Est op grond van het provinciale beleid een glastuinontwikkelingsgebied van ruim 70 hectare. Ten opzichte van de schaal van het naastgelegen dorp is dit al een enorm gebied. De sector pleit er in haar visie echter voor om dit gebied nog eens te verdubbelen tot zelfs te verviervoudigen! De glastuinbouw vraagt veel ruimte en heeft veel impact op de omgeving. Het is niet voor niets dat de provincie Gelderland in het verleden actief heeft ingezet op concentratiebeleid voor de glastuinbouw. Ook in de recente provinciale Kadernota Agrifood ('Toekomst voor de Gelderse boer 2021-2030') zegt de provincie de komende periode het glastuinbouwconcentratiebeleid te handhaven in de provinciale verordening.

Desondanks zien wij Glastuinbouw Nederland op dit moment voor meerdere gemeenten in het rivierengebied toekomstperspectieven opstellen. In veel gevallen gaat het daarbij om substantiële uitbreidingen van het aantal hectares glastuinbouw met alle gevolgen van dien voor het landschap, de biodiversiteit en het woon- en leefklimaat in de omgeving. Wij denken dat dit hèt moment is om na te denken over de vraag of kassenbouw in het buitengebied nog toekomstperspectief heeft. Als de glastuinbouw nog verder intensiveert en grootschaliger wordt, heeft dat forse gevolgen voor de logistieke stromen en de aantallen (te huisvesten) werknemers, als ook op de energie-opgaven in de regio. Dat vraagt om een zeer zorgvuldige afweging ten aanzien van de omvang en locatiekeuze voor toekomstige glasteeltlocaties. Het komend jaar gaat de provincie Gelderland samen met gemeenten, inwoners en andere partijen de 'nieuwe kaart van Gelderland' opstellen. Wij willen u als gemeenteraad dan ook vragen de vraag rondom het toekomstperspectief van de glastuinbouw daar actief in te brengen. Wij hebben uw college gevraagd ons actief te informeren zodra wordt gestart met de verkenning van de uitbreidingsmogelijkheden van de glastuinbouwclusters in uw gemeente. We zijn graag bereid om deze brief nader toe te lichten. Met vriendelijke gro t •

Petra Souwerbren Directeur

Samen voor een mooi en duurzaam Gelderland