A01-bijlage-1-mail-verenigde-Waaldijkers-inzake-IN-Gastvrije-Waaldijk.pdf

GASTVRIJE WAALDIJK FABELS, MISLEIDING → FEITEN Een aantal uitgangspunten, stellingen, beweringen en besluiten bij de plannen voor de Gastvrije Waaldijk worden weerlegd of in een ander daglicht gesteld aan de hand van onderbouwde en gedocumenteerde argumenten.

1

Verenigde Waaldijkers? Het is maar een klein groepje dat kritiek heeft Uit beantwoording vragen lid Provinciale Staten: “…… Vervolgens zijn in de afgelopen periode in de media op initiatief van enkele dijkbewoners berichten verschenen, waarbij ……..” Uit memo van CDH aan Cie. Waterveiligheid: “Duidelijk is dat een aantal omwonenden andere verwachtingen heeft……” De achterban van de Verenigde Waaldijkers bestaat uit enkele honderden inwoners en belanghebbenden. Naast de direct betrokken dorps- en dijkbewoners (maillijst >150 e-mailadressen) is er ook steun van: • de Klankbordgroep Oost-Gorinchem (>15.000 inwoners) • de verschillende dorpstafels en dorpsplatforms (adhesiebetuigingen, steunmails) • de Fietsersbond, Veilig Verkeer Nederland en de Vereniging Behoud Lingelandschap delen de visie van de Verenigde Waaldijkers (documenten, mails). De Verenigde Waaldijkers vertegenwoordigen het geluid van vele belanghebbenden. De uitgenodigde stakeholders op bijeenkomst 7 juli gaven hetzelfde signaal af. 2

Verenigde Waaldijkers? Het is maar een klein groepje dat kritiek heeft Uit beantwoording vragen lid Provinciale Staten: “…… Vervolgens zijn in de afgelopen periode in de media op initiatief van enkele dijkbewoners berichten verschenen, waarbij ……..” Uit memo van CDH aan Cie. Waterveiligheid: “Duidelijk is dat een aantal omwonenden andere verwachtingen heeft……” De ‘Belangengroep De verenigde Waaldijkers’ is niet tegen de dijkversterkingen en ook niet tegen de UITGANGSPUNTEN van een Gastvrije Waaldijk. Zij ageren tegen de UITWERKING van de plannen, waarbij geen participatie heeft plaatsgevonden, de eerder ingebrachte (leefbaarheids)knelpunten niet meer aan de orde komen, een uniform wegbeeld wordt nagestreefd en voorzieningen en bouwstenen worden toegepast die niet gewenst zijn of zelfs onveilig voor langzaam verkeer. Zij motiveren en onderbouwen hun standpunt en inbreng vanuit beleidsdocumenten, besluiten en andere documenten van (de eigen) betrokken overheden en kennisinstituten. En zeker niet vanuit een “Niet in mijn achtertuin”-gedachte. 3

Formeel uitgangspunt ontkend en losgelaten Uit advies ten behoeve van besluitvorming BBO op 30 augustus 2022: “…… het gebruik en de invulling van het begrip ‘auto te gast’ is een eigen leven gaan leiden. Begrippen als ‘fietser of wandelaar als hoofdgebruiker’ en ‘auto te gast’ zijn niet het uitgangspunt van besluitvorming geweest……” Volgens CROW, ANWB e.a. kennen begrippen fietsstraat en “auto te gast” behoorlijk scherp vastgelegde uitgangspunten, wegbeelden, etc. Auto te gast heeft nog geen juridische status, maar heeft wel bepaalde erkenning en een eigen definitie, ook met een eigen verkeersbord. “Auto te gast” en “fietsstraat” zijn geen willekeurige losse kreten. 4

Formeel uitgangspunt ontkend en losgelaten Uit advies ten behoeve van besluitvorming BBO op 30 augustus 2022: “…… het gebruik en de invulling van het begrip ‘auto te gast’ is een eigen leven gaan leiden. Begrippen als ‘fietser of wandelaar als hoofdgebruiker’ en ‘auto te gast’ zijn niet het uitgangspunt van besluitvorming geweest……” Uit bestemmingsplan GoWa: Een 80 kilometer lange dijk met één uitstraling en dezelfde kenmerken: een Waaldijk met een gastvrij karakter, waar de fiets de hoofdgebruiker is en de auto te gast. Uit MER GoWa: Om de snelheid van gemotoriseerd verkeer op de dijk te verlagen is gekozen voor het principe ‘auto te gast’. Uit uitspraak Raad van State: ……Het gaat om een dijk van 80 km lang met één uitstraling en dezelfde kenmerken, te weten een Waaldijk met een gastvrij karakter waar de fiets de hoofdgebruiker is en het gemotoriseerd verkeer te gast. De verkeersveiligheid is daarbij een belangrijk onderdeel……. 5

Formeel uitgangspunt ontkend en losgelaten Uit advies ten behoeve van besluitvorming BBO op 30 augustus 2022: “…… het gebruik en de invulling van het begrip ‘auto te gast’ is een eigen leven gaan leiden. Begrippen als ‘fietser of wandelaar als hoofdgebruiker’ en ‘auto te gast’ zijn niet het uitgangspunt van besluitvorming geweest……” Het begrip ‘auto te gast’ is geenszins een eigen leven gaan leiden, integendeel het was de kern van het oorspronkelijke ANWB-idee, met draagvlak bij de omgeving. Auto’s welkom, maar wel te gast bij de kwetsbaardere weggebruiker. Hoezo géén uitgangspunt? Het oorspronkelijke en in (eigen) formele besluiten vastgestelde uitgangspunt ‘auto te gast’ wordt door de bestuurders in de besluitvorming over Gastvrije Waaldijk verlaten. Deze besluitvorming sluit dus niet meer aan bij de eerdere formele besluiten, waarover wel inspraak heeft plaatsgevonden, en niet meer bij de kern van de oorspronkelijke plannen. 6

De weg wordt niet breder! Uit door gemeenteraad op 26 januari 2021 vastgestelde bestemmingsplan GoWa: Doordat het geasfalteerde deel van de weg smaller is en doordat alle weggebruikers de weg delen, worden automobilisten gestimuleerd om langzamer te rijden. Dit komt de verkeersveiligheid van de weg op de dijk ten goede. Uit bestemmingsplan GoWa: Asfaltbreedte toepasbaar van 3,80 m tot 4,2 m. Uit uitspraak Raad van State over GoWa: Het doel van de smallere asfaltverharding van 3,8 m is volgens het college en de raad een verlaging van de rijsnelheid te bewerkstelligen. Uit presentaties januari 2022 over TiWa en GoWa: Een vaste universele asfaltbreedte van 4,2 m. In de nieuwe plannen wordt de standaard 4,2m asfaltstrook (GoWa, TiWa) verbreed met een even hoge, net zo goed gefundeerde volle betonstrook van 0,4 m aan de Waalzijde en een even hoge, net zo goed gefundeerde grasbetonstrook van 0,4 m aan de andere kant, de binnenzijde.

De berijdbare wegbreedte wordt daarmee dus royaler, breder, in plaats van smaller.

7

De weg wordt niet breder! Uit door gemeenteraad op 26 januari 2021 vastgestelde bestemmingsplan GoWa: Doordat het geasfalteerde deel van de weg smaller is en doordat alle weggebruikers de weg delen, worden automobilisten gestimuleerd om langzamer te rijden. Dit komt de verkeersveiligheid van de weg op de dijk ten goede.

Ter hoogte van Tuil: Oude dijkweg (voorgrond) asfalt 4m Nieuwe dijkweg (achtergrond) fundering 4,60m De weg wordt dus echt wel breder!

8

De weg is veilig! Uit diverse toelichtingen op het ontwerp GVWD:

Dit wegontwerp is veilig, want het voldoet aan de verkeerstechnische veiligheidseisen en aan de CROW-richtlijnen. De leefomgeving van bewoners ontbreekt geheel in de doelen, afweging en draagvlakbepaling voor het plan. Het uitgangspunt bij de planuitwerking was een erftoegangsweg type 2 voor gemengd gebruik. Het belang van wandelaars en fietsers is daarin onvoldoende gewaarborgd.

Het primaire uitgangspunt is dat het langzaam verkeer de hoofdgebruiker is. Dat vereist een andere benadering, waarbij natuurlijk wel alle verkeer mogelijk moet zijn. Er moet een veilige gebruiksruimte voor het langzame verkeer worden geschapen. Dit raakt het principiële verschil tussen de botsende inzichten. Als er gesteld wordt dat de fietser hoofdgebruiker is en de auto te gast, is er een andere weginrichting noodzakelijk, waarin het snelverkeer voelt dat het te gast is.

9

De weg is veilig! Uit diverse toelichtingen op het ontwerp GVWD:

Dit wegontwerp is veilig, want het voldoet aan de verkeerstechnische veiligheidseisen en aan de CROW-richtlijnen.

Ook andere belanghebbenden (motorclubs) zien in de plannen een bredere weg waar sneller zal worden gereden. De geplande drempels beperken motoren niet, de betonband kan gevaarlijk zijn en verbreedt visueel. Deze visie wordt ondersteund door de Fietsersbond en Veilig Verkeer Nederland.

Gebruik maken van de kenmerken van de omgeving, juist versmallingen introduceren en minder overzichtelijke bochten zijn mogelijke maatregelen om de rijsnelheden te verlagen. Deze visie wordt door CROW gepresenteerd, zoals in inspiratieblad ‘wegen op dijken’. Die zijn niet toegepast voor GVWD, terwijl volgens CROW er een inspirerend beeld wordt geschetst o.b.v. dijkwegen van het waterschap Rivierenland. 10

De weg is veilig! Uit diverse toelichtingen op het ontwerp GVWD:

Dit wegontwerp is veilig, want het voldoet aan de verkeerstechnische veiligheidseisen en aan de CROW-richtlijnen.

Weginrichting en de beoordeling veilig hangt dus af van het gehanteerde uitgangspunt. Dat is, zou moeten zijn, het oorspronkelijke en vastgestelde “auto te gast” en “fietser hoofdgebruiker”. Daarbij een veilige gebruiksruimte voor de zwakkere verkeersdeelnemer. Bij gemengd verkeer ‘wint’ altijd het zwaardere, grotere gemotoriseerde verkeer. En wordt de weg dus niet veiliger, zeker niet voor fietsers en voetgangers.

11

De weg is duurzaam! Uit het MER en diverse toelichtingen op het ontwerp GVWD: De Gastvrije Waaldijk is een aantrekkelijke, duurzame weg. Uit de doelstellingen van provincie, waterschap en gemeenten: Een grote ambitie op gebied van duurzaamheid, CO2-reductie, circulariteit, etc. Voor de betonband langs de gehele Gastvrije Waaldijk (58 km met hoogteopgave, waarvan 7,3 km met 0,8 m brede boulevard) is 5224 m3 beton nodig. Dat levert een productie van ruim 1300 ton CO2 op. Om dit te compenseren zijn ca. 50.000 bomen nodig.

De belevingspunten als verbreding van de Waalband worden eveneens in beton uitgevoerd. Een meer duurzaam materiaalgebruik ligt voor de hand. Waar is de compensatie geregeld voor de extra CO2-uitstoot? 12

De weg is uniform over 80 km! Uit diverse publicaties toelichtingen op het ontwerp GVWD:

Een uniform wegontwerp over 80 km van Nijmegen tot Gorinchem.

Er bestaat geen 80 km lange Waaldijk; dit woordgebruik geeft een verkeerde indruk. De Waaldijk van 80 km moet in werkelijkheid worden genuanceerd tot: - 58 km dijk met een hoogteopgave - 14 km dijk ter hoogte van eerdere omdijkingen. De weg loopt over de oude dijk, vaak smaller en door historische bebouwing. Aangegeven is dat op die delen een aangepast profiel komt. - 8 km dijk waarop helemaal geen weg ligt. Er is dus sprake van een dijktraject, waarbij je bij het afrijden daarvan telkens toch al een afwijkend tussenstuk tegenkomt. 13

De weg is uniform over 80 km! Uit diverse publicaties met toelichtingen op het ontwerp GVWD:

Een uniform wegontwerp over 80 km van Nijmegen tot Gorinchem.

De verschillende dijktrajecten kennen verschillende omstandigheden en eigenschappen: - een provinciale of andere parallelle doorgaande weg dichtbij aanwezig is, of niet en al het weg- en vrachtverkeer juist over de dijk moet; - veel bebouwing aanwezig is met op- en afritten, of juist niet; - de verkeersintensiteit laag is, of juist hoog; - industrie aanwezig is en/of een OV-verbinding (buslijn) rijdt. Het karakter van de dijkweg is dus divers. Te veel verschillen en belangen om daarop één conceptuele universele visie los te laten voor de daadwerkelijke invulling. Dit vraagt om maatwerk voor weginrichting per dijkvak.

14

Natuurvergunningen Uit diverse publicaties met toelichtingen op het ontwerp GVWD:

Er wordt vanuit gegaan dat de effecten van het gebruik van de nieuwe weg zijn vergund als onderdeel van de dijkversterkingsprojecten.

In de Passende Beoordeling (GoWa) zijn de stikstofeffecten als gevolg van de uitvoering van de dijkversterking (de werkzaamheden) beschreven. De effecten zijn van tijdelijke aard. De dijkversterking heeft geen ruimtebeslag in Natura 2000-gebied en ook geen permanenten effecten op Natura 2000-gebied(en). Er ontstaat géén verkeersaantrekkende werking door het ontwerp van de dijk. De overige uitvoeringseffecten zijn beschreven in het MER-GoWa. Bij de overige dijktrajecten TiWa → WoS ligt het N2000-gebied Rijntakken tot aan de dijk. Geen verkeerstoename is in tegenspraak met het bestemmingsplan GoWa, waarin staat aangegeven dat het de gemeentelijke ambitie is om 5% omzetgroei per jaar in toerisme en recreatie te behalen. Dit zal een extra verkeersbelasting opleveren met bijvoorbeeld extra geluid en stikstof. 15

Het ene bestemmingsplan GoWa is niet het andere! Uit door gemeenteraad op 26 januari 2021 vastgestelde bestemmingsplan GoWa: Doordat het geasfalteerde deel van de weg smaller is en doordat alle weggebruikers de weg delen, worden automobilisten gestimuleerd om langzamer te rijden. Dit komt de verkeersveiligheid van de weg op de dijk ten goede. Uit het definitieve bestemmingsplan GoWa dat is gepubliceerd: Doordat alle weggebruikers de weg delen, worden automobilisten gestimuleerd om langzamer te rijden. Dit komt de verkeersveiligheid van de weg op de dijk ten goede.

In het ter visie gelegde en onherroepelijk vastgestelde bestemmingsplan GoWa wijkt de tekst in de Toelichting dus af. Bovenstaand is één voorbeeld, er zijn meer afwijkingen in relatie tot GVWD. De verklaring, dat in de gemeenteraad het ontwerp is besproken samen met Nota van wijzigingen en Nota van Antwoord, waarmee de afwijkingen zouden zijn afgedekt, is niet correct. Conclusie is, dat de in de raad vastgestelde versie afwijkt van de definitieve versie.

16

Participatie! Uit memo aan Cie. Waterveiligheid

Bestuurlijk hebben provincie, gemeenten en waterschap geconcludeerd dat dit aanvullende participatieproces goed is verlopen. In het rapport “De Dijk is van ons allemaal” uit het begin van de plannenmakerij staan vele goede voornemens op basis van een uitgebreide inbreng van belanghebbenden. Dit rapport is volledig genegeerd. Er zijn evaluatierapporten opgesteld over het doorlopen participatieproces, waarin geconcludeerd werd dat de participatie niet goed is verlopen. Hier is niets mee gedaan. Na aandacht vragen, reuring in de media en aandringen vanuit de Verenigde Waaldijkers is er het besef ontstaan dat zaken niet goed zijn gegaan. Alle betrokkenen hebben geconstateerd dat het participatieproces vanaf het opstellen van het eerste Masterplan tot aan mei 2022 niet goed is verlopen en zwaar onvoldoende was voor de grote ingreep in de leefomgeving van velen voor de komende decennia. 17

Participatie! Uit memo aan Cie. Waterveiligheid

Bestuurlijk hebben provincie, gemeenten en waterschap geconcludeerd dat dit aanvullende participatieproces goed is verlopen.

Op 20 mei is er afgesproken tot het opstarten van een aanvullend participatieproces van drie (zomer)maanden. Een voorstel daartoe werd op laatste moment ontvangen en opmerkingen daarop werden niet meer meegenomen. Besloten werd tot een multi-stakeholdersbijeenkomst op 7 juli met een selectie aan stakeholders over alleen het aspect verkeersveiligheid. De uitkomsten daarvan zijn achter gesloten deuren verwerkt tot een advies, waarop bestuurlijk is besloten. In dat advies wordt nergens de kanttekening gemaakt dat uit de bijeenkomst van 7 juli haarscherp, eenduidig en unaniem naar voren kwam dat het ontwerp onveilig en ongewenst is, en zo ook de betonrand. Alle stakeholders, van motorclub tot Fietsersbond en VVN ondersteunden dat. 18

Participatie over duurzaamheid, leefomgeving en cultuurhistorie Uit advies aan BBO: De woorden duurzaamheid, leefomgeving en cultuurhistorie komen in het advies aan het BBO niet voor. Uit conceptprocesvoorstel herstelparticipatie (9 juni 2022): Thema’s die behandeld kunnen worden: verkeersveiligheid, duurzaamheid en cultuurhistorie/herkenbaarheid

Bij het korte (3 zomermaanden) aanvullende participatieproces is alleen ingezoomd op verkeersveiligheid, omdat dit het belangrijkste aspect is. De ook aangevoerde - voor bewoners belangrijke - onderwerpen duurzaamheid, leefomgeving en cultuurhistorie komen op een later moment aan de orde. Alleen over cultuurhistorie wordt gemeld dat dit bij de verdere lokale invulling aan de orde zal komen. Juist de klachten in relatie tot leefomgeving (verkeer, geluid) waren belangrijke issues tijdens de eerste participatierondes bij de start van het project en die komen in de verdere aanpak niet meer voor. Hoe wil men de inbreng op duurzaamheid, leefomgeving en cultuurhistorie nog aan de orde stellen en dan verwerken in de plannen als de hoofdlijnen volledig zijn vastgesteld door het BBO-besluit van 30 augustus 2022?

19

Vertrouwen of misleiding? Twee aspecten uit advies BBO: 1. “bestuurders zijn ervan doordrongen dat de beschikbare ruimte voor participatie niet aansloot bij de verwachtingen van de bewoners. Op grond van hun jarenlange betrokkenheid bij de dijkversterkingsprojecten hadden zij zich een ander beeld gevormd van het te volgen proces voor de inrichting van de nieuwe dijkweg.”

2. “het gebruik en de invulling van het begrip ‘auto te gast’ is een eigen leven gaan leiden. Begrippen als ‘fietser of wandelaar als hoofdgebruiker’ en ‘auto te gast’ zijn niet het uitgangspunt van besluitvorming geweest. Ze zijn gebruikt om de recreatieve beleving van de Waaldijk meer onder de aandacht te brengen. Het gebruik van deze begrippen heeft bij bewoners andere verwachtingen gewekt, waar onvoldoende aandacht voor is geweest.

Ad.1 Dit gaat volledig voorbij aan de normaal te stellen eisen aan participatie bij grote ingrepen aan de leefomgeving. Zoals de overheden ook zelf zo hoog in het vaandel hebben staan. Ad. 2.Auto te gast etc. zijn vast omschreven begrippen, die in formele besluiten zijn vastgelegd. Bewoners hebben de bestuurders alleen maar geconfronteerd met hun eigen vastgestelde beleid. Bestuurders schuiven hun eigen beleid dus ook terzijde. Hier worden zaken in de schoenen geschoven van de bewoners - zij hadden ander beeld en zij hadden andere verwachtingen. Terwijl de overheden c.q. de bestuurders steken hebben laten vallen en er t.a.v. participatie ook toezeggingen waren gedaan, zoals de rol van de KBG.

20

Te trekken conclusies: De betrokken overheden: • Houden zich niet aan eigen beleidsuitgangspunten t.a.v. (burger)participatie, bestuurlijke transparantie en zorgvuldigheid, eigen statements over hun manier van samenwerken met bewoners, duurzaamheid, bevordering van gebruik fietsen, realisatie fietsroutes, bewaken cultuurhistorie; • Geven geen invulling aan de voorwaarden zoals opgenomen in de oorspronkelijke intentieverklaring onder de samenwerking GVWD op het gebied van bredere belangen bedienen en participatie; • Wijken af van eerder vastgelegde, bestuurlijk herhaalde en toegelichte en in MER’s beoordeelde uitgangspunten (als auto te gast) en verwijten daarentegen bewoners een eigen beeld en verwachting te hebben geschapen; • Zijn zeer onzorgvuldig en soms misleidend in de communicatie met bewoners; • Hadden op 20 mei afgesproken te werken aan het weer opbouwen van vertrouwen, maar dat is nergens uit naar voren gekomen; • Houden onwrikbaar vast aan eigen ideeën, luisteren niet goed naar onderbouwde argumenten en geven onvoldoende uitleg waarom. 21