20250221-beantwoording-vragen-tijdens-ov-bloei.pdf

Vragen van de raad Gesteld op Beantwoord op Partijen Onderwerp

11 februari 2025 tijdens de oordeelsvormende raad Bloei! 21 februari 2025 D66, GroenLinks, Leefbaar Lokaal Belang, ChristenUnie, PvdA, CDA, SGP, VVD, Verenigd West Betuwe en Dorpsbelangen. Bloei!

Tijdens de oordeelsvormende raad van 11 februari 2025 zijn verschillende vragen gesteld over ons voorstel. Voor de duidelijkheid hebben we deze vragen samengevoegd en daar een duidelijk antwoord op gegeven. Tijdens de beeldvormende raad is ons ook gevraagd om de inzichten uit de interviews te sturen. Als bijlage bij deze vragen sturen wij u deze inzichten. In deze beantwoording gaan we in op de gestelde vragen tijdens de oordeelsvormende raad.

Vraag 1 Wat zijn de bevoegdheden en het mandaat van inwoners en in hoeverre kunnen zij dit bepalen? Gevraagd door: de heer van Zoest (D66) en mevrouw Zierleyn (GroenLinks)

Antwoord Op het platform kunnen inwoners kernagenda’s bekijken, reageren op nieuwe ideeën en samenwerken met de gemeente. Inwoners kunnen zich vrijwillig aanmelden om thema’s en/of projecten te volgen, updates te ontvangen en mee te doen. Als zij dat willen en kunnen, kunnen inwonergroepen ook nieuwe ideeën of vragen plaatsen uit hun eigen naam. De communicatie- of participatieadviseur helpt waar nodig. Het platform is een plek waar gemeente en inwoners informatie uitwisselen en meedoen. Inwoners hebben geen formeel beslissingsmandaat. Via het platform kunnen zij wel invloed uitoefenen op beleidsprocessen en nieuwe ideeën. Als zij zich aanmelden kunnen zij een persoonlijke omgeving maken die past bij hun interesses en behoeften. Ook dit is niet verplicht. De gemeente kan bepalen welke rollen en rechten zij krijgen. Dat kan zijn: • kijken; • toevoegen; • wijzigen; • verwijderen; • reageren; • stemmen; • waarderen. Vraag 2 Hoe implementeren we het instrument en deze manier van werken bij alle medewerkers, verenigingen en inwoners? Gevraagd door: de heer van Zoest (D66) en mevrouw Zierleyn (GroenLinks)

Vragen van de raad West Betuwe Pagina 2 van 10

Antwoord We voeren het instrument stap voor stap in. We starten in Beesd en Heukelum met een testfase. Hier leren we hoe het instrument werkt voor deze kernen. Daarna nemen we het geleerde mee naar de andere kernen en passen de kennis toe als dat daar ook past. In de eerste fase werken we samen met een aantal medewerkers dat in Beesd en Heukelum werkzaamheden en projecten uitvoert. We investeren in training en begeleiding. Zo ondersteunen we zowel de medewerkers als de inwonersgroepen. Het begrotingsvoorstel levert geld en middelen onder de noemers ‘organisatieontwikkeling’ en ‘faciliteren organisatiekracht kernen’. Ook de benoemde communicatie- en participatieadviseur spelen een rol in de training en begeleiding. Tijdens de marktverkenning spraken we met meerdere leveranciers. Zij bieden beheerderstrainingen aan als onderdeel van de af te nemen dienst. Daarnaast komt er een participatie- en communicatieplan om de betrokkenheid te vergroten.

Vraag 3 Wat wordt de rol van de gebiedsmakelaar bij dit hybride platform? Gevraagd door: de heer van Zoest (D66)

Antwoord Het hybride instrument is een tool die de gebiedsmakelaars helpt beter hun werk uit te voeren. Zij krijgen: • inzicht, overzicht en vooruitzicht. Zij zijn daarmee op de hoogte van wat er speelt in de kernen; • inzicht in wie waar verantwoordelijk voor is; • inzicht in welke projecten in uitvoering zijn en wie waar verantwoordelijk voor- en mee bezig is. Vraag 4 Waarom wachten we niet eerst op de evaluatie van het Plan van Aanpak Kerngericht Werken? Gevraagd door: de heer Nijhoff (Leefbaar Lokaal Belang)

Antwoord De tussenevaluatie staat gepland voor eind maart. Wachten zorgt voor vertraging en veroorzaakt daardoor problemen voor de deadline van de provinciale cofinanciering. Er is nu draagvlak en energie in de kernen Beesd en Heukelum. Wachten zet dit draagvlak onder druk. Via Bloei! realiseren we de doelen van spoor 3 en 4 van het Plan van Aanpak Kerngericht Werken. Dit houdt in dat we de informatiepositie van de kern versterken. Dat doen we door per kern de communicatie over gemeentelijke activiteiten en geplande werkzaamheden af te stemmen. We zorgen voor een transparante planning, we beginnen met participatie voordat de werkzaamheden starten en bij knelpunten communiceren we op tijd.

Vragen van de raad West Betuwe Pagina 3 van 10

Vraag 5 Vraag: Wat is het streven in het aantal aangehaakte kernen tot en met 2026? Gesteld door: de heer van Rossum (ChristenUnie)

Antwoord Na de pilot in Beesd en Heukelum streven we ernaar om het platform stap voor stap uit te rollen naar andere kernen, waarvan wij weten dat ze hier klaar voor zijn. We kiezen voor een lerende en gefaseerde aanpak. Daarmee kunnen we snel leren van fouten, de dienstverlening sneller verbeteren en sneller opschalen terwijl we binnen de kaders ruimte houden voor maatwerk per kern. Vraag 6 Vraag: Wat zijn de kosten vanaf 2027, en wat wordt bedoeld met ‘en verder’? Houden we de structurele kosten van 220.000 euro aan als we na de pilotfase hiermee doorgaan? Gevraagd door: de heer van Rossum (ChristenUnie), mevrouw IJff (PvdA), de heer van Krieken (CDA) en de heer Heikoop (SGP)

Antwoord Met ‘en verder’ bedoelen we alle jaren na 2027. De eerste kosten tot 2027 zijn bedoeld om de kernen te ondersteunen en het systeem op te bouwen. In 2025 leggen we de basisinfrastructuur aan. Die kunnen alle 26 kernen gebruiken, zonder dat de kosten exponentieel stijgen. Binnen het huidige budget kunnen dus alle kernen aansluiten. Hoe meer kernen aansluiten, hoe kosten efficiënter de uitrol kan. Hieronder geven we meer toelichting over het belang van stabiele financiering en structurele ondersteuning. Wel is het belangrijk om duidelijk te zijn in het volgende: het digitale systeem invoeren is maar een klein deel van de kosten. Een groot deel van de kosten is bedoeld voor communicatie- en participatieadvies. Dat geldt zowel voor de fysieke als de digitale component, intern en extern. Dit zorgt ervoor dat we participatie meer gaan inzetten. Dit is een belangrijke pijler onder het kerngericht werken en de Wet Versterking Participatie op decentraal niveau. Deze wet regelt dat het decentraal bestuur ervoor zorgt dat inwoners kunnen participeren bij de voorbereiding, uitvoering en evaluatie van beleid. De wet vraagt om een participatieverordening. Daaraan voldoen wij. Via Bloei! voeren we de wet uit en bieden we een instrument om de verordening toe te passen. Uit marktverkenning blijkt dat e-participatieplatforms succesvol kunnen worden ingevoerd als die: • • •

structurele zijn ingebed; voortdurend worden gemonitord; stabiel worden gefinancierd.

Vragen van de raad West Betuwe Pagina 4 van 10

Gemeenten zoals Land van Cuijk en Rotterdam geven duidelijk aan dat een communicatiemedewerker en participatieadviseur onmisbaar zijn voor het succes van het platform. Inzichten laten zien dat het realistisch is om de inzet van participatie- en communicatieadvies jaarlijkse te laten afnemen met 15-20%. Communicatieondersteuning voor Webredactie zal altijd nodig blijven. Dit is afhankelijk van technologische ondersteuning, opleiding en organisatieontwikkeling. We zijn met deze beweging nog vrij vroeg en daardoor is er nog weinig bekend. De eerste twee jaar gaan meer inzicht geven in de benodigde inzet van participatie- en communicatieadvies, waarmee inwonersgroepen en ambtenaren ondersteund worden in het gebruik van het hybride instrument. Scenario in opschaling wat wij aankunnen gezien dit voorstel: • • • • • •

2025: Start in Beesd en Heukelum (2 kernen) 2026: 5 extra kernen (totaal 7 kernen) 2027: 5 extra kernen (totaal 12 kernen) 2028: 5 extra kernen (totaal 17 kernen) 2029: 5 extra kernen (totaal 22 kernen) 2030: 4 extra kernen (totaal 26 kernen)

Kosten per jaar: Jaar

Totale Kosten

Kosten voor Participatie- en Communicatieadvies, interne en externe ontwikkeling

2025

256.400 euro

115.950 euro

2026

245.590 euro

175.140 euro

2027

167.000 euro

160.000 euro

2028

140.700 euro

133.700 euro (17% daling)

2029

120.556 euro

113.556 euro (17% daling)

2030

104.969 euro

97.969 euro (17% daling)

Toelichting: 1. 2025 en 2026: • De kosten zijn hoger in deze jaren vanwege de initiële opbouw van het hybride systeem. Hierbij voeren we zowel de digitale als het fysieke component in. Daarom zijn er ook kosten berekend voor de projectleider en om te kunnen investeren in de organisatiekracht van de kernen. • In 2025 starten we met Beesd en Heukelum. In 2026 zoeken we de samenwerking met meerder kernen op die daar klaar voor zijn. In eerste instantie met inwonersgroepen. • De kosten voor participatie- en communicatieadvies zijn respectievelijk 95.950 euro in 2025 en 115.140 euro in 2026.

Vragen van de raad West Betuwe Pagina 5 van 10

•

De kosten voor participatie en communicatie stijgen naar 175.140 euro in 2026 omdat we verwachten dat we het gebruik van het platform daarmee snel kunnen opschalen, als die wens zich voordoet.

2. Vanaf 2027: • De kosten dalen na 2026, omdat de basisinfrastructuur al is aangelegd. • De kosten voor participatie- en communicatieadvies dalen daarna jaarlijks met 17%. We verwachten dat de inzet van de participatie- en communicatieadviseur daalt. • We verwachten dat kosten dalen doordat de investering in participatievaardigheden en het gebruik van het platform zijn vruchten begint af te werpen. Medewerkers en inwonersgroepen werken dan meer zelfstandig via dit platform, waardoor de behoefte aan ondersteuning afneemt.

Vraag 7 Vraag: Hoe wordt de privacy bewaakt? Gevraagd door: de heer van Rossum (ChristenUnie)

Antwoord Privacy, veiligheid en toegankelijkheid worden meegenomen in het Programma van Eisen om te voldoen aan wettelijke eisen. Vraag 8 Vraag: Wat betekent dit voor mensen die minder digitaal vaardig zijn? Gevraagd door: de heer van Rossum (ChristenUnie), de heer van Erkom (Verenigd West Betuwe)

Antwoord Het platform is onderdeel van een hybride aanpak. Daarbij staan fysieke ontmoetingen centraal. Het platform is hieraan ondersteunend. Fysiek samenkomen moet de basis zijn. Dat blijkt ook uit de interviews gehouden onder inwoners, inwonersgroepen en ambtenaren. We zetten daarom in op de beweging: van informatie naar participatie naar gemeenschapsvorming. Juist om de mensen die minder digitaal vaardig zijn te betrekken, stellen we voor om niet alleen een digitaal platform te ontwikkelen, maar ook de fysieke kant vorm te geven. Vraag 9 Vraag: Wat is nodig om de snelheid van uitrollen op te schroeven, ten opzichte van de vijf kernen zoals het in het voorstel staat? Zijn er mogelijkheden om het instrument eerder en sneller uit te rollen? Gevraagd door: de heer van Rossum (ChristenUnie), de heer Koenhein (Dorpsbelangen)

Vragen van de raad West Betuwe Pagina 6 van 10

Antwoord Ja, er zijn mogelijkheden om het instrument eerder en sneller uit te rollen. De snelheid is afhankelijk van de interne capaciteit en of de kernen er aan toe zijn. Om intern te versnellen en daarvoor meer capaciteit van onze medewerkers vrij te maken, is incidenteel meer geld nodig. We willen geen snelheid bij kernen opleggen. We sluiten aan bij de kernen die daar aan toe zijn. Via het programma Kerngericht Werken creëren we draagvlak en faciliteren we de kernen in het opbouwen van een robuust netwerk. Dit is nodig voor een eventuele versnelling van de uitrol. We hebben in dit voorstel capaciteit en middelen opgenomen om de uitrol en de organisatiekracht te faciliteren. Als dit sneller moet, is ook daar incidenteel meer geld voor nodig. Vraag 10 Vraag: Hoe voorkom je dat niet alleen de mondige burger wordt betrokken? Gevraagd door: de heer Heikoop (SGP)

Antwoord Om een breed publiek te bereiken richten we ons op zowel digitale als fysieke participatie. Daarnaast ontwikkelen we een communicatieplan om minder zichtbare groepen te betrekken. Uit de marktverkenning blijkt dat een platform zoals dit de betrokkenheid vergroot van inwoners die normaal gesproken niet-betrokken zijn. Dit gebeurt soms doordat zij meedenken, maar het aantal beter geïnformeerde inwoners stijgt ook duidelijk. De heer Heikoop gaf aan dat mogelijk alleen dorpsplatformen toegang hebben tot het platform en dat de rest van de gemeente de advertenties in het plaatselijke nieuwsblad moet lezen. Dit is onjuist. Alle inwoners hebben toegang tot het platform. Zij kunnen projecten volgen, meepraten, meedenken en meedoen. Juist als een kern geen inwonersplatform heeft, geeft het digitale platform de gemeente de kans om met die kern te communiceren en samen te werken. Vraag 11 Vraag: Wanneer verwacht u dat alle kernen zijn aangehaakt? Gevraagd door: de heer Heikoop (SGP)

Antwoord De uitrol start in 2025-2026. Onze ambitie is om voor 2030 zo veel mogelijk kernen stapsgewijs aan te haken. Toch is er geen harde einddatum, omdat deelname vrijwillig is. Daarbij zijn we afhankelijk van of de kernen het willen en of zij er klaar voor zijn. Vraag 12 Vraag: Kan de wethouder toezeggen dat we het aanhaken van de dorpen niet laten afhangen van de aanwezigheid van een dorpsraad, zodat er geen schijndemocratie ontstaat via de mondigere burger? Gevraagd door: de heer Heikoop (SGP)

Vragen van de raad West Betuwe Pagina 7 van 10

Antwoord Ja, deelname is vrijwillig en niet afhankelijk van een dorpsraad. De gemeente is en blijft gespreks- en samenwerkingspartner van alle inwoners en verenigingen. Vraag 13 Vraag: Hoe ziet de wethouder de implementatie in de kernen, specifiek bij kernen zonder dorpsraad? Gevraagd door: de heer Boltjes (VVD), mevrouw Zierleyn (GroenLinks) en mevrouw IJff (PvdA)

Antwoord Het platform is zo ontworpen dat het toegankelijk is voor alle inwonersgroepen. Het maakt daarbij niet uit of er een dorpsraad is of niet. Hieraan meedoen is vrijwillig. Dit betekent dat kernen zonder georganiseerde dorpsraad ook het platform kunnen gebruiken om hun nieuwe ideeën te delen en samen te werken met de gemeente. We maken de organisatiekracht mogelijk en ondersteunen de kernen zonder actieve dorpsraad. Er is ruimte om de ervaringen uit de testfase in Beesd en Heukelum te gebruiken voor maatwerkoplossingen in andere kernen. Vraag 14 Vraag: Hoe gaat de wethouder om met de versnippering van de budgetten over de kernen? Gevraagd door: de heer Boltjes (VVD)

Antwoord Er is geen sprake van versnippering van budgetten over de kernen voor het hybride platform. Vraag 15 Vraag: Hoe verhoudt dit project zich tot kernenbudgetten die van toepassing zijn? Gevraagd door: de heer Boltjes (VVD)

Antwoord: De kernenbudgetten staan los van dit voorstel en het hybride platform. Vraag 16 Vraag: Wat levert het concreet op voor de inwoners, ondernemers en de raadsleden? Gevraagd door: de heer Boltjes (VVD) en de heer van Zoest (D66)

Antwoord Uit de ontwerpfase van project Bloei! blijkt dat er behoefte is aan betere samenwerking en (gestroomlijnde) informatie-uitwisseling tussen gemeente en inwoners(groepen). Het platform Bloei! verbetert transparantie, communicatie en maakt participatie toegankelijk. Het platform zorgt voor een betere informatievoorziening en geeft inzicht in lokale vraagstukken. Denk bijvoorbeeld aan het inzichtelijk maken van de kernagenda’s, lopende projecten en een

Vragen van de raad West Betuwe Pagina 8 van 10

archief met afgeronde projecten. Kernen onderling kunnen inspiratie opdoen, leren van elkaar en het samenwerkingspotentieel ontdekken. Door de ideeën van inwoners en inwonersgroepen te verzamelen op één platform, kunnen raadsleden de ideeën van inwoners beter meewegen in hun besluitvorming. Daarnaast verbetert de transparantie en helpt het raadsleden om signalen uit de samenleving sneller op te pikken en beleidskeuzes beter te onderbouwen. Door het platform krijgen ondernemers een beter overzicht van de lokale ontwikkelingen en meer inzicht in gemeentelijke informatie en participatiekansen. In het antwoord op vraag 1 staat meer over de rechten en bevoegdheden voor inwoners op dit platform.

Vraag 17 Vraag: Zou je niet voor het fysieke component niet ook randvoorwaarden willen formuleren? Gevraagd door: de heer Boltjes (VVD) en de heer van Zoest (D66)

Antwoord Ja, het fysieke component krijgt specifieke aandacht. Samen met inwonersgroepen en de gemeente ontwikkelen we een structuur die fysieke ontmoetingen en samenwerking ondersteunt. Samenwerkingsafspraken en randvoorwaarden zijn hierbij essentieel. Vraag 18 Vraag: Zijn de kosten vooral voor het opzetten van het systeem en niet enkel voor twee kernen, waardoor het straks van 26 kernen 10 keer zo duur is? Stel dat er in 2025 of 2026 4 of 5 extra kernen mee willen doen, is het budget dan nog steeds toereikend? Gevraagd door: mevrouw IJff (PvdA), de heer van Krieken (CDA)

Antwoord De kosten zijn gericht op de ondersteuning van kernen en de opbouw van het systeem. De basisinfrastructuur die we in 2025 aanleggen kunnen alle 26 kernen gebruiken, binnen het huidige budget. Wel is het belangrijk om duidelijk aan te geven dat maar een klein deel van de kosten bedoeld is om het systeem in te voeren. Een groot deel van de kosten is bedoeld voor communicatieen participatieadvies, omdat we meer gaan participeren. Dit is een belangrijke pijler onder het kerngericht werken en de Wet Versterking Participatie op decentraal niveau. Deze wet regelt dat het decentraal bestuur ervoor zorgt dat inwoners kunnen participeren bij de voorbereiding, uitvoering en evaluatie van beleid. De wet vraagt om een participatieverordening. Daaraan voldoen wij. Via Bloei! voeren we de wet uit en bieden we een instrument om de verordening toe te passen.

Vragen van de raad West Betuwe Pagina 9 van 10

Vraag 19 Vraag: Hoe zorg je dat er in andere dorpen een gelijk speelveld ontstaat, ook als er geen dorpsraad is? Gevraagd door: mevrouw Zierleyn (GroenLinks)

Antwoord Alle inwoners kunnen op het platform terecht, niet alleen dorpsraden. Meedoen is vrijwillig. De gemeente faciliteert in het versterken van de organisatie- en gemeenschapskracht van kernen, zodat iedereen mee kan doen. Vraag 20 Vraag: Ik hoor nog veel systeem, systeem, systeem. Wat ga je doen om die fysieke kant van het verhaal aan de andere kant ook te bevorderen? Hoe ga je dat vormgeven? Gesteld door: mevrouw Zierleyn (GroenLinks)

Antwoord Vanuit kerngericht werken, werken we aan gemeenschapsvorming. Het systeem bestaat uit een fysieke en een digitale component. Vanuit de fysieke component in Bloei! zijn er middelen om de organisatiekracht van de inwonersgroepen te ondersteunen. Dit doen we door samenwerkingsafspraken te maken en zo geven we de samenwerking structuur. Vraag 21 Vraag: Zijn we niet voorbij aan de fase dat het een pilot is? Gevraagd door: mevrouw Zierleyn (GroenLinks), aansluitend bij de opmerkingen van de heer Heikoop (SGP)

Antwoord Deze fase kan worden gezien als een testfase. Daardoor kunnen we het hybride systeem sneller en beter invoeren in de overige kernen. Ja, we ontwikkelen al volop, maar dat is alleen nog theorie. In dit voorstel bedoelen we met "pilot" een fase waarin we nieuwe manieren van werken en instrumenten uitproberen. Zo kunnen we ontdekken hoe deze in de praktijk werken. Het doel van deze pilotfase is om waardevolle inzichten en ervaringen op te doen. Die kunnen we daarna gebruiken om de aanpak verder te verbeteren en op te schalen naar andere kernen. Vraag 22 Vraag: Zijn er kosten die wegvallen door dit instrument? Gevraagd door: mevrouw IJff (PvdA)

Antwoord Ja, er zijn kosten die wegvallen door dit instrument.

Vragen van de raad West Betuwe Pagina 10 van 10

•

Besparing op het abonnement voor de website Leven in de Plantage van 3.200 euro per jaar. Door de website van de Plantage op het Bloei! platform te integreren, kunnen we dit abonnement stopzetten en deze kosten besparen.

•

Besparing op het Burgerpanel van 3.000 euro aan licentiekosten per jaar. De functionaliteiten van het Burgerpanel nemen we mee in de aanbesteding van Bloei!. Dit omdat het Burgerpanel zich richt op inwonersparticipatie en dat staat centraal bij Bloei! Daarmee kunnen we (dubbele) kosten besparen.

•

Kostenbesparing door platformen te centraliseren Een centraal platform verbetert de communicatie tussen de kernen. Het voorkomt herhaling van werkzaamheden, bespaart tijd en zorgt voor efficiëntere samenwerking. Door informatie en updates centraal op één plek te plaatsen, verkleinen we de kans op dubbele inspanningen en miscommunicatie. Dat maakt de projectuitvoering efficiënter. Statistieken zijn beschikbaar via een dashboard. Daarin houden we zaken bij zoals gebruikersactiviteit, reacties, likes en trends. Dit bespaart kosten voor externe onderzoeksbureaus.

Kosten als we het instrument niet uitvoeren: Als we niet kiezen voor dit instrument, blijft er behoefte bestaan aan participatie. Dit omdat de Wet versterking participatie op decentraal niveau ons verplicht om inwoners te betrekken bij beleid. Zonder een centraal platform verwachten we dat de kosten oplopen voor de losse participatietrajecten en extra inzet van communicatie- en participatieadviseurs.