20220120 Presentatie Beeldvormende raad kerkenvisie 31 januari 2022.pdf

Beeldvormende raad – beleidsvorming Kerkenvisie West Betuwe “Samen voor onze kerken in West Betuwe”

Maartje van Reijmersdal – Gemeente West Betuwe Ernst van Tongeren & Alexander van Setten – Energie Samen Rivierenland 31 januari 2022

Wat gaan we doen vanavond? • 20:05 – 20:20 uur • 20:20 – 20:30 uur

Presentatie: Introductie kerkenvisie Vragen n.a.v. de presentatie

• 20:30 – 21:10 uur • 21:10 – 21:25 uur • 21:25 – 21:30 uur

Uit elkaar in groepen: wensen & indrukken Terugkoppeling Afronding & vervolg

Samen voor onze kerken in West Betuwe Beeldvormende Raad – 31 januari 2022

3

Wat is een kerkenvisie? • Meer dan 7.000 gebedshuizen in Nederland • Ongeveer driekwart in religieus gebruik • Tot 2030 verliezen landelijk zo’n 1.700 kerkgebouwen hun religieuze functie • Nadenken over de toekomst • Een kerkenvisie • Een document waarin we gezamenlijk een toekomstperspectief schetsen voor de kerkgebouwen

Bron: Kerkenvisies feiten en inzichten (Ministerie van OCW, 2021)

Beeldvormende Raad – 31 januari 2022

4

Waarom een kerkenvisie? “Meer dan 80% van de Nederlanders komt zelden of nooit meer in een kerkgebouw; en een minderheid in Nederland noemt zich nog gelovig.”

“Hoe gaan we zorgvuldig om met de kerkgebouwen?” (Kerkenvisies feiten en inzichten (Ministerie van OCW, 2021))

(NOS, augustus 2018; CBS, oktober 2018 en SCP, december 2018)

“Het is enorm zonde als er kerkgebouwen zomaar verdwijnen terwijl er oplossingen beschikbaar zijn.”

“We willen religieus erfgoed verduurzamen”

(Kerkenvisies feiten en inzichten (Ministerie van OCW, 2021))

(Toekomst Religieus Erfgoed, 28 mei 2019) (Kerkenvisies feiten en inzichten (Ministerie van OCW, 2021))

Beeldvormende Raad – 31 januari 2022

5

Want: Wat als een kerk ‘religieus sluit’? Het Rumpts Kerkje

(Rumptskerkje.nl, September 2020)

De Terp van Hellouw

Het Dijkkerkje in Vuren

(Terpvanhellouw.nl)

(Google Streetview, 2021) Beeldvormende Raad – 31 januari 2022

6

Beeldvormende Raad – 31 januari 2022

7

Een inventarisatie bij kerkeigenaren • Een vragenlijst over het kerkgebouw • 75% van de kerkeigenaren heeft de vragenlijst ingevuld (34 van de 45 kerkgebouwen) • Alle kerkelijke gezindte uit de gemeente zijn vertegenwoordigd

Impressie van kerkgebouwen in West Betuwe Beeldvormende Raad – 31 januari 2022

8

Uitkomsten vragenlijst (1) Bouwkundige staat & onderhoud

Nevengebruik

Hoe is naar uw inschatting de bouwkundige toestand van het kerkgebouw op dit moment?

Waarvoor wordt het kerkgebouw ook gebruikt? En hoeveel keer per jaar? 0%

10%

20%

30%

40%

50%

60%

70%

80%

90%

100%

Gemeentelijke trouwlocatie Concerten

38%

Tentoonstellingen Commercieel 62% Sociaal Anders Goed

Redelijk

1-10 keer

11-20 keer

>20 keer

Niet

Beeldvormende Raad – 31 januari 2022

9

Uitkomsten vragenlijst (2) Kerkelijk draagvlak

Kerkelijk draagvlak

Aantal leden/parochianen op 1 januari 2021

Hoeveel personen wonen gemiddeld de eredienst/kerkdienst bij?

10%

3% 10%

6%

13%

39% 16%

29%

19%

19% 51-100

101-200

201-300

36% 301-600

601 of meer

11-25

26-50

51-100

101-200

201-400

401 of meer

Beeldvormende Raad – 31 januari 2022

10

Uitkomsten vragenlijst (3) Ontwikkelingen en/of problematiek

Financieel draagvlak •

Onderhoud en onderhoudskosten (10x)

•

Energiekosten/duurzaamheidsmaatregelen (7x)

60%

•

Terugloop in leden/vrijwilligers/financiële bijdragen (6x)

50%

•

Problematiek/ontwikkelingen door COVID (4x)

Voor welke termijn volstaan de inkomsten naar uw inschatting voor de instandhouding van het kerkgebouw? 70%

40%

Hulp van gemeente bij ontwikkelingen en/of problematiek

30%

•

Subsidies/financiële bijdrage (9x)

20%

•

Communicatie/overleg/expertise (8x)

•

Activiteiten organiseren in kerkgebouwen (2x)

•

Overig (Toezicht & specifieke hulp voor locatie) (5x)

10% 0% 1-5 jaar

6-10 jaar

Langer dan 10 jaar

N.v.t.

Beeldvormende Raad – 31 januari 2022

11

Uitkomsten vragenlijst (4) Verduurzaming kerkgebouw

Verduurzaming kerkgebouw

Ziet u zelf in de komende vijf jaar mogelijkheden om het het kerkgebouw (verder) te verduurzamen?

Bij mogelijkheden om te verduurzamen, denk ik aan... 0%

5%

10%

15%

20%

25%

Zonnepanelen

LED verlichting 44%

56%

Elektrische installatie (verwarming)

Isolatie (dak/plafond/muren/ramen)

Overig

Ja

Nee

Beeldvormende Raad – 31 januari 2022

12

Kerkenvisie & Energie Samen Rivierenland Waarom?

Wat?

Hoe?

- Regionaal adviescentrum voor o.a. Gemeente West Betuwe - Energieloket West Betuwe en Rivierenland - Kennis van de gemeente en regio - Kennis van overheidsondersteuning - Onafhankelijk - Inventarisatie - Programma van eisen - Doorrekenen mogelijkheden - Planvorming - Begeleiden uitvraag - Projectbegeleiding - Oplevering

Ondersteund door

- Pragmatisch werken vanuit praktijkervaring ( ook van monumenten ) - Betrokkenheid van planvorming tot oplevering - Persoonlijke begeleiding van project - Bewaking voortgang en kwaliteit project Beeldvormende Raad – 31 januari 2022

13

Menukaart

Kerkenvisie

ondersteund door

Kerkgebouw :

Locatie : Contactpersoon : Kerkbestuur :

gebruiksprofiel alleen diensten

Bouwjaar : Renovatiejaar :

diensten + tentoonstelling

diensten + voorstellingen intensief

Menukaart

energieverbruik bestaande situatie

A B C D

bovengemiddeld gemiddeld zuinig haalbaarheid maatregelen

• Overzicht op 1 A4’tje

niet mogelijk of reeds aanwezig

Opgegeven verbruiksgegevens Gas Elektra

overwegen prioriteit

m3/jr kWh/jr

Inventarisatie

jaarverbruik/m2 in NL kerklandschap Opppervlak Inhoud Gebruikers

m2 m3 aantal

Voor het kunnen vergelijken:

Gas m3

Kerk Elektra kWh

= 8,82 kWh e

1 kWh elektra ≙ 1 kWh e

Stap 1 vraagreductie

opbrengst in kWhe *

huidige situatie mogelijke situatie

Energiespiegel ( energieverbruik in kWh e per jaar )

kWh e = hoeveelheid benodigde energie 1 m3 gas

• •

Benchmark Elektra kWh Gas m3

heden

mogelijk*

haalbaarheid

profiel A B C D x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x

Benchmark

verwarming verlichting a pparatuur investering in €

Gebruikersgedrag Protocol opstellen van gebruik Aanwijzen programmabeheerder

( VOORBEELD )

Perioden tussen evenementen verkleinen

Temperatuurinstellingen afstemmen Verlagen ruimtetemperatuur Warme kleding in winter Verstrekken plaids bij toegang Verstrekken voet stoven Plekken met koudeval buiten gebruik Bouwkundig Kierdichting Bodemisolatie Vloerisolatie Plafondisolatie Dakisolatie Spouwisolatie Opwaarderen beglazing** Installatietechnisch ( klimaat ) Isoleren cv leidingen Hydraulisch inregelen Luchtzijdig inregelen Klimaatregeling optimaliseren Lokale verwarming Moderniseren bestaande verwarming Opwaarderen ventilatie bestaand Vraaggestuurde ventilatie CO 2 / RV GebouwBeheerSysteem Installatietechnisch ( verlichting) Energiezuinige verlichting (LED) Electronische kaarsen

x

x x x x x

x x x x x x x

x x x x x x x

x x

x x

x x x x

x x x x

x x x x

x x x x

x x

•

hoe staan we er voor

Overzicht mogelijkheden • • •

kosten vs opbrengsten Haalbaarheid investeren naar profiel

Sturend • •

uitgangspunt voor definitieve planvorming volgorde bepaling

x x x x

x x

x

x

x

x

x x x x

nb. Opbrengsten zijn afhankelijk van maatregel volgorde

Stap 2 Duurzame bronnen Zonnepanelen intern Zonnepanelen extern Warmtepomp Biomassa ( pellets ) Warmtenet * bij optimale keuze van maatregelen

** afhankelijk van brandschildering

x x x x x

x x x x x

Beeldvormende Raad – 31 januari 2022

14

Vragen n.a.v. de presentatie • Na het horen van de twee presentaties • Heeft u ergens een vraag over? • Steek uw “digitale handje” op

• Belangrijk: verdiepende ronde volgt hierna

Samen voor onze kerken in West Betuwe Beeldvormende Raad – 31 januari 2022

15

Doorspreken wensen & indrukken • Uit elkaar in 4 groepen; per groep een gespreksleider • We gaan werken met een online whiteboard • Een aantal thema’s om over in gesprek te gaan • Antwoorden mag u zelf in het online whiteboard typen • De gespreksleiders geven u uitleg en bieden ondersteuning • Na 40 minuten komen we terug & geeft elke groep een terugkoppeling

Beeldvormende Raad – 31 januari 2022

16

Afsluiting en vervolg • Zijn er afsluitende vragen?

• Resultaten van deze avond worden verwerkt & gedeeld met u • Heeft u een nabrander? Bel of mail mij • Maartje van Reijmersdal - 06 - 2573 1949 maartje.van.reijmersdal@westbetuwe.nl • Voor de kerkeigenaren: er komt een bijeenkomst waarin we de eerste versie van de kerkenvisie aan u voorleggen

Beeldvormende Raad – 31 januari 2022

17