20220111 Beeldvormende sessie raad LAS presentatiesheets.pdf

Lokale adaptatiestrategie Beeldvormende sessie gemeenteraad januari 2022

11-01-2021

Doel van vanavond • Delen opbrengsten participatie (extern en intern) • Eerste inzicht en discussie over strategie lokale adaptatie • De stappen naar een maatregelenprogramma Als opmaat naar de besluitvorming in april 2022 • Met elkaar het gesprek voeren

Lokale adaptatiestrategie

2

Planning Nu

Beeldvorming februari 2021 (kaders en ambities)

Aanbesteding extern adviesbureau

Opstartfase (inventarisatie en gesprekken)

Lokale Strategie

Vaststellen LAS 26 april

Maatregelenpakket

Bestuurlijke besluitvorming

Participatietraject: Enquete en Risicodialogen Ambtelijke werksessies

Lokale adaptatiestrategie

3

Adaptatie opgave in relatie met andere beleidsterreinen Beleidsterrein (niet compleet)

Voorbeeld

Fysieke leefomgeving

Omgevingsvisie

Klimaatadaptatie

(ter vaststelling in februari)

Groenbeleid / natuurbeheer Sociale domein / gezondheid / welzijn

Hitteplan

Ruimtelijke ordening

Omgevingsplan

Wonen en bouwen

Woonvisie

Waterbeleid / riolering

Afkoppelverordening

Landschap

Landschapsontwikkelingsplan (ter vaststelling in april)

Klimaatadaptatie / duurzaamheid

Lokale adaptatiestrategie

4

Aansturing adaptief handelen • Deltaprogramma Ruimtelijke Adaptatie (bestuursakkoord Klimaatadaptatie) • Regeerakkoord 2021-2025 • Extra investeringen om achterstanden weg te werken in hoogwater bescherming • Water en bodem worden sturend bij ruimtelijke planvorming en krijgt een dwingend karakter • Meer investeren in de aanpak van hittestress (oversterfte bij kwetsbare mensen) door het toevoegen van meer groen, water en lichte oppervlakten in ‘dicht’bebouwd gebied. (meer schaduw, verdamping en reflectie) • Lokale en Regionale ambities, strategieën en maatregelprogramma’s Lokale adaptatiestrategie

5

Strategische doelen Beperken kans op extra risico op schade bij (her) ontwikkelingen

Verminderen en tegengaan van hittestress

Verminderen en beperken gevolgen van lokale waterschaarste

Verminderen en beperken gevolgen van lokale wateroverlast

Beschermen tegen hoogwater Lokale adaptatiestrategie

6

Veilige en gezonde leefomgeving Aanpassen aan het extremere weer biedt kansen! Levert baten/gunsten op! • Een groenere leefomgeving = een gezondere leefomgeving • • • • • •

De leefomgeving wordt mooier en aantrekkelijker Biodiversiteitsherstel Waarde van vastgoed en panden gaat omhoog Verbeteren van waterkwaliteit Verbeteren van woon- en leefveiligheid Etc.

“We werken naar een nieuwe norm van inrichting” Lokale adaptatiestrategie

7

Investering / bekostiging • Een adaptieve inrichting kost over het algemeen meer geld en ruimte • Bij nieuwbouw: meerkosten beperkt, ca. 0,5% van de woningwaarde • Investeren daar waar een urgent probleem is • Bij bestaande wijken: kansen pakken. Meekoppelen bij vernieuwing

• Kosten/baten verder kwantificeren en eerlijk verdelen • Lange termijn schade is duurder dan effectieve investeringen nu • Significante financiële baten: hogere vastgoedwaarde, lagere watersysteemkosten, lagere zorgkosten

• Overige instrumenten om adaptatie te bekostigen • Grondexploitatie, Anterieure overeenkomst, etc. • Rioolheffing / waterschapsbelasting • Financiering Rijk: impulsregeling Lokale adaptatiestrategie

8

Waterberging & speelruimte

Koeling & beeldkwaliteit Sociale cohesie & goedkoop beheer publiek groen Lokale adaptatiestrategie

9

Participatietraject Extern • Risicodialogen met 25 deelnemers over de thema’s • • • •

Wonen Buitengebied Zorg Ondernemers

• Inwoner enquete: • Ca. 300 respondenten

Intern • 2 werksessies met teamleider en experts • Verschillende individuele gesprekken Lokale adaptatiestrategie

10

Externe organisatieopgave • Een groot deel van de fysieke ruimte van de gemeente is in privaat gebied • Samenwerken met inwoners, ondernemers, instellingen etc. is essentieel om de adaptatieopgave te verwezenlijken • Hoe wil de gemeente zich verhouden tot deze partijen? • Stimulerend, Faciliterend, Regelgevend, …?

Opbrengst beeldvorming 2 februari 2021

Lokale adaptatiestrategie

11

Faciliteren of regelen? • Rol van de raad: • Kaderstellend • Beleidsvorming en financiering vaststellen • Integrale afweging • Uit risicodialogen blijkt dat externe partijen (instellingen, corporaties, agrariërs) en liefst werken met een gemeente die faciliteert en stimuleert. • Bereiken we ons doel “een veilige en adaptieve leefomgeving” met faciliteren en stimuleren, of willen we meer aansturen met regels? • Voorbeeld: hemelwaterverordening

Lokale adaptatiestrategie

12

Lokale Adaptatie Strategie 1. Ambities en doelstellingen per thema • Gezonde en leefbare leefomgeving en adaptief wonen • Duurzame economie, bedrijvigheid en vitale functies • Toekomstbestendige land- en tuinbouw • Biodiversiteit, natuur en robuust landschap voor recreatie

2. Participatie en samenwerking 3. Uitvoering West Betuwe • Interne organisatieopgave / koppelingen • Fasering in tijd

4. Financiering

13 December: werksessie met experts uit verschillende domeinen van de gemeente

Nov-jan: participatietraject

2 December: werksessie met de teamleiders

Lokale adaptatiestrategie

13

Maatregelenpakket • Fysieke maatregelen – zoveel mogelijk gekoppeld aan onderhoud, herstel, vernieuwing • Juridische maatregelen – bijvoorbeeld eisen aan inrichting (verharding/waterberging); • Communicatieve maatregelen – bijvoorbeeld kennisontwikkeling, hitteplan, bewustwordingscampagnes • Stimuleringsmaatregelen – bijvoorbeeld een regeling voor groen, afkoppelen of daken.

Lokale adaptatiestrategie

14

De opmaat naar besluitvorming • Gesprek aan de hand van een aantal vragen en stellingen

Lokale adaptatiestrategie

15

Vragen en Stellingen 1. Vraag: Hoe wegen we een robuuste en veilige leefomgeving af tegen doelmatig (sober) beheer met lage beheerkosten? Bijvoorbeeld extra gemeentelijk groen/bomen of wegaanleg met waterberging

2. Stelling: De gemeente heeft als taak om regelgeving te ontwikkelen voor klimaatadaptatie op particulier terrein (inwoners, ondernemers, ontwikkelaars, etc.). 3. Stelling: We hebben liever minder nieuwbouwwoningen dan nieuwbouwwoningen die in gebied liggen waar de overstromingsrisico’s verder toe gaan nemen. 4. Stelling: Klimaatadaptatie vraagt soms een nieuwe inrichting. Op termijn kunnen we bijvoorbeeld parkeerplekken verder van huizen ontwikkelen, zodat in de directe leefomgeving van mensen meer ruimte is voor groen. 5. Vraag: Hoe kunnen we klimaatadaptatie zoveel mogelijk oppakken samen met andere duurzaamheidsthema’s, zoals de energietransitie of een circulaire economie? Lokale adaptatiestrategie

16

Kiezen of verliezen?!

Lokale adaptatiestrategie

17

Handige websites • https://klimaatadaptatienederland.nl/aan-de-slag/bestuurder/ • https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/deltaprogramma/deltaprogram ma-bescherming-tegen-overstromingen-en-zoetwatertekort • https://vng.nl/artikelen/raadgever-klimaatbestendige-gemeenten

Lokale adaptatiestrategie

18