20210202 presentatie versie - Verdiepende analyses naar klimaatkwetsbaarheden.pdf
Tekst van het document
1-2-2021
Verdiepende analyses naar klimaatkwetsbaarheden Hitte, Droogte en Wateroverlast
1
1-2-2021
Inhoud 1. Doel van vanavond? 2. Terugblik op beeldvormende sessie 5 februari 3. Verantwoordelijkheid. 4. Instrumenten. 5. Wat kan u als raad doen? 6. Impact van extreem weer. 7. Het stellen van doelen en ambities 8. Het gesprek aangaan.
Lokale kwetsbaarheden
3
2
1-2-2021
Doel van vanavond? Ophalen wat u belangrijk vindt als doel en ambitie als het gaat om een klimaatrobuuste gemeente West Betuwe. Het bepalen van kaders.
Lokale kwetsbaarheden
4
3
1-2-2021
1. Terugblik op 5 februari Wat heb ik meegenomen - Wat is de verantwoordelijkheid van de gemeente - Hoe wordt het concreter gemaakt - Waar kunnen wij als gemeente op sturen - Welke keuzes kan de raad maken - Betrokkenheid van inwoners en jongeren – echt laten participeren - Omgevingswet
Lokale kwetsbaarheden
5
4
1-2-2021
Gemeentelijke verantwoordelijkheid Voorop staat dat adaptatie geen op zichzelf staand doel is. Ruimtelijke adaptie kun je koppelen aan reguliere processen van beheer, onderhoud en (her)ontwikkeling maar ook aan andere thema’s zoals gezondheid en luchtkwaliteit. De gemeenteraad heeft een kaderstellende en een volksvertegenwoordigende rol. U heeft de taak klimaatadaptatie in de gemeente goed te regelen.
Lokale kwetsbaarheden
6
5
1-2-2021
Gemeentelijke verantwoordelijkheid De Nederlandse Grondwet kent een aantal in dit verband belangrijke rechten, die vaak worden aangeduid als ‘sociale grondrechten.’ In artikel 21 van de Grondwet staat dat de overheid de zorg draagt voor de bewoonbaarheid van het land en de bescherming en verbetering van het leefmilieu.
Lokale kwetsbaarheden
7
6
1-2-2021
Gemeentelijke verantwoordelijkheid In het kader van klimaatadaptatie omvat de zorgplicht van de overheid ten minste: • de zorg voor veiligheid tegen overstromingen; • het bestrijden van wateroverlast; • de zorg voor voldoende en schoon (zoet) water voor de verschillende functies; • de zorg voor de volksgezondheid in stedelijke en landelijke gebieden en met name het bestrijden van hittestress en ziekten en plagen die verbonden zijn met klimaatverandering; • de bescherming van natuur en landschap tegen verdroging en vermindering van biodiversiteit; • de bescherming van economische activiteiten en een verdere verbetering van economische ontplooiingsmogelijkheden; • de zorg voor het behoud van het functioneren van essentiële netwerken (drinkwater, gas, elektriciteit, riolen, internet, et cetera) en infrastructuur (wegen, spoorlijnen, vliegvelden, havens).
Lokale kwetsbaarheden
8
7
1-2-2021
Instrumenten Stimuleren en Prikkelen •
Minder verharding in particuliere tuinen - stimuleren door invoering van een hemelwaterheffing (met daarin een kortingsstaffel) of zgn. tegeltax.
•
Meer groen in particuliere tuinen – stimuleren door voorlichting, voorbeelden en subsidies
•
Meer regenwater bergen in particuliere tuinen – stimuleren door voorlichting, voorbeelden en subsidies
•
Architecten en bouwers – stimuleren klimaatrobuuste ontwerpen te maken en hier voorlichting over te geven.
Afdwingen •
Door een hemelwaterverordening op te stellen.
•
In bestemmingsplannen regels opnemen om klimaatrobuust te ontwikkelen.
•
In eigen beleid verankeren dat beheer en uitvoering klimaatrobuust gerealiseerd wordt.
•
Prestatieafspraken maken met diverse partijen, waaronder woningcorporaties
•
Kwalitatieve verplichtingen opnemen in koopcontracten.
Lokale kwetsbaarheden
9
8
1-2-2021
Wat kan u als raad doen? •
Stel als raad vast welke ambitie u heeft voor het voorkomen van wateroverlast, droogte, hitte, en overstromingen.
•
Vraag het college: • om met de uitkomsten van de stresstest een dialoog/gesprek met de omgeving aan te gaan. • om na te denken over de verantwoordelijkheid van inwoners • medewerkers van de gemeente mede verantwoordelijk te maken voor klimaatadaptatie, als integraal onderdeel van al het beleid. • een web-omgeving te maken waar inwoners, bedrijven ander belanghebbenden centraal informatie kunnen vinden over ruimtelijke adaptatie. (voorbeeld Arnhem https://www.arnhemklimaatbestendig.nl/)
•
Zet bij de raadsdebatten over relevante onderwerpen ook klimaatadaptatie op de agenda.
Lokale kwetsbaarheden
10
9
1-2-2021
Hoe informeren we nu inwoners Nu vooral nog gericht op bewustwording en advies -
Energiecafé’s Artikelen in lokale bladen Hand/informatieboeken Bij projectavonden
- Lesprogramma Oogpunt Spraakwater - Hittebelevingsonderzoek - Klimaatbelevenistafel https://klimaatadaptatienederland.nl/hulpmiddelen/stimuleren-faciliteren/
Lokale kwetsbaarheden
11
10
1-2-2021
Klimaatadaptatie en omgevingswet Een voorbeeld: de gemeente heeft de doelen voor klimaatadaptatie in deel 1 van de omgevingsvisie vastgelegd. Deze zijn uitgewerkt in een adaptatiestrategie. Die wordt als programma in de gemeentelijke organisatie opgepakt, in nauwe samenwerking met verwante programmadoelen en regionale adaptatievraagstukken. De ruimtelijke consequenties daarvan krijgen een plek in de omgevingsvisie deel 2. De juridische borging in het omgevingsplan. Lokale kwetsbaarheden
12
11
1-2-2021
Wat weten we nu al over de impact van het weer op West Betuwe.
https://stresstest-gemeente-westbetuwe-arcadis.hub.arcgis.com/
Lokale kwetsbaarheden
13
12
1-2-2021
De ontwikkeling van kwetsbaarheden
Lokale kwetsbaarheden
14
13
1-2-2021
Praktijkvoorbeelden Poppenbouwing / Geldermalsen Satelietmeting van 26 juli 2018
Lokale kwetsbaarheden
15
14
1-2-2021
Hitte / Verkoeling Asperen
Lokale kwetsbaarheden
16
15
1-2-2021
Inrichting
Lokale kwetsbaarheden
17
16
1-2-2021
Lokale kwetsbaarheden
18
17
1-2-2021
Onderzoek hittebeleving in sociale huurwoningen 73% van de respondenten geeft aan dat zij tijdens de zomer van 2020 last hadden van hitte in hun woning.
Lokale kwetsbaarheden
19
18
1-2-2021
Onderzoek hittebeleving in sociale huurwoningen
Lokale kwetsbaarheden
20
19
1-2-2021
Onderzoek hittebeleving in sociale huurwoningen
Lokale kwetsbaarheden
21
20
1-2-2021
Water“over”last 16 augustus 2020
Lokale kwetsbaarheden
22
21
1-2-2021
Samenvatting lokale analyses
Lokale kwetsbaarheden
23
22
1-2-2021
Impactanalyse gemeente Wateroverlast
Hitte
Droogte
Water en Ruimte
5 kernen onderzocht meerdere locaties kwetsbaar zijn voor extreme neerslag
Druk op drinkwatervoorziening neemt toe. Waterkwaliteit neemt af. Beheerkosten groen nemen toe
Derving van openbaar groen met name de ondiep wortelende gewassen (grassen) en bodemdalingsrisico’s
Natuur
Kans toename natte natuur
Verandering
Afname natte natuur
Landbouw
Gewasderving door inundatie en ziekten
Afname productiviteit. Andere teelttechnieken
Gewasderving tot wel 60% bij graslanden
Tuinbouw en visserij
Toename ziekteverwekkers
Hittestress bij vee en ziekten
Toename productiekosten en afname opbrengsten
Gezondheid
Toename wateroverdraagbare ziektes, waterschade en uitval
Meest risicovolle effecten
Toename lucht- en water overdraagbare infectieziekten
Recreatie en Toerisme
Risico’s afname buitenevenementen en recreatie
Toename brancheactiviteiten risico’s voor kwaliteit
Toename toerismerisico’s. Recreatieseizoen wordt langer.
Infrastructuur
Toename hinder en schade
Kwaliteitsschades
Beperking en schades
Energie
Toename hinder en schade
Uitval en beschikbaarheid
Beperking en schades
IT en Telecom
Toename hinder en schade
Uitval
Slechte condities en beschadiging
Veiligheid
Afname veiligheid en toename risico’s en schade
Toename druk op hulp en cruciale diensten
Brandgevaar neemt toe
(Overstromings-risico’s)
Het rivierengebied kent een middelgrote kans 1/100 jaar met overstromingshoogtes van 2-6m
3 Thema’s 9 Sectoren
Lokale kwetsbaarheden
24
23
1-2-2021
Wat is uw doel / ambitie? Voorbeeld van Arnhem • Tot 2030 10% minder verharding, meer groen en water. • In 2050 een klimaatbestendige stad onder alle weersomstandigheden.
Lokale kwetsbaarheden
25
24
1-2-2021
Het gesprek aangaan •
Drie sporen
1 Nieuwe ontwikkelingen 2 Bestaand bebouwd gebied 3 Beheersmatige activiteiten •
Wat vinden wij belangrijk / acceptabel?
•
Welke ambitie willen we nastreven?
•
Waar willen we ons op focussen?
•
Welke voorwaarden stellen we aan nieuwe ontwikkelingen?
•
Hoe willen we de bestaande omgeving klimaatrobuust maken?
•
Welke middelen willen/mogen we inzetten om ons doel te bereiken?
Lokale kwetsbaarheden
26
25
1-2-2021
26