1a Dijkversterking Gorinchem - Waardenburg_Toelichting__57921__.pdf

Dijkv ersterking Gorinchem - Waardenburg

64

Effect op beschermde (rijks)monumenten In het kader van de dijkversterking is voor 49 monumenten een analyse gedaan of er sprake is van een ingrijpende aanpassing van het monument en of derhalve een vergunningaanvraag nodig is om een wijziging aan te brengen aan het monument. Voor 11 monumenten is een vergunningaanvraag nodig. Het effect op de monumenten waarvoor een vergunning wordt aangevraagd staat hieronder kort omschreven. Terrein huis Nieuw Klingelenburg: Er zijn werkzaamheden nodig op het terrein van huis Nieuw Klingelenburg. De werkzaamheden vallen buiten het gebied waar het voormalige Huis Nieuw Klingelenburg gestaan heeft (nabij de restanten van de slotgracht). Om piping te voorkomen wordt het waterpeil in de slotgracht bij hoogwater kunstmatig hoog gehouden. Om dit te realiseren wordt mogelijk een stuwtje geplaatst in het smalle gedeelte van de slotgracht. Grenspaal Haaften-Tuil: De grenspaal wordt verwijderd voor aanvang van de werkzaamheden en na afronding van deze werkzaamheden op dezelfde locatie teruggeplaatst. Grenspaal Haaften-Hellouw: De grenspaal wordt verwijderd voor aanvang van de werkzaamheden en na afronding van deze werkzaamheden op dezelfde locatie ten opzichte van de dijk (in het verlengde van de Zeiving) teruggeplaatst. Boerderij Waalbandijk 115: De boerderij komt verder van de dijk af te liggen.

Verwijderen van grond rondom de woning mag niet leiden tot schade aan het monument. Kasteelterrein Frissestein: PM Peilhuisje: Er is onderzoek gedaan naar het behouden van het peilhuisje op de huidige locatie. Met behulp van een langsconstructie kan het peilhuisje - functioneel in werking - behouden blijven op de huidige locatie. Restant tankversperring: Restanten bevinden zich onder de kruin en in het buitentalud. Restanten worden naar verwachting niet aangetast door het aanbrengen van een langsconstructie in het binnentalud. Nog zichtbare restanten worden ingepast. Fort Vuren: PM Herwijnense uitwateringssluis: De Herwijnense uitwateringssluis wordt dichtgezet met materiaal dat niet hecht aan het gemetselde gewelf (omkeerbare ingreep). Grenspaal Merwededijk: De grenspaal wordt verwijderd voor aanvang van de werkzaamheden en na afronding van deze werkzaamheden op dezelfde locatie ten opzichte van de dijk teruggeplaatst. Gorinchem Vesting: Om het aanzicht van de vesting zoveel mogelijk intact te houden wordt de dijk versterkt met behulp van een diepwand. Hierdoor blijft de slanke vorm van de dijk intact en daarmee het beeld van de vesting. Het ravelijn wordt weer zichtbaar gemaakt door de bosjes te verwijderen en de contouren opnieuw te profileren. Nieuwe Hollandse Waterlinie

Dijkv ersterking Gorinchem - Waardenburg

65

Aan de westkant van het traject liggen in en bij de dijk enkele elementen van de Nieuwe Hollandse Waterlinie (aangelegd na 1815). De oorspronkelijk Middeleeuwse rivierdijk kreeg in de waterlinie de functie van liniedijk: aan de zuidkant konden inundaties gesteld worden. Omdat de hoger gelegen wijk ook een mogelijke toegang vormde, evenals de bevaarbare rivier, werd in 1844 fort Vuren gebouwd. Samen met kasteel Loevestein en de vesting Woudrichem aan de zuidkant van de rivier konden zo de rivier en de dijken afgegrendeld worden. Fort Vuren verdedigde ook de voor- en achterliggende inundatiesluizen. De plek waar het dijktracé de Nieuwe Hollandse Waterlinie kruist is zeer markant. Hier bevinden zich de vestigingswerken van Fort Vuren, Slot Loevestein, Woudrichem met bijbehorende schootsvelden, de achterliggende inundatievlakte en sluis. Het ontwerp heeft effect op het aanzicht van de dijk als landschappelijk element. Het heeft echter op de uitgestrekte en vaak meer abstracte attributen van het hoofdkenmerk Strategisch Landschap en (deels) Watermanagementsysteem maar een zeer gering effect op de oorspronkelijke vorm en intactheid en geen effect op de (afleesbaarheid van de) functie. Daarnaast blijven de onderdelen compleet, omdat uitgangspunt in het ontwerp is dat er geen cultuurhistorische objecten verdwijnen.

Alleen ten oosten van het Fort Vuren, daar waar de kom doorloopt tot aan de dijk, verandert de gradiënt rivier – oeverwal/dijk – kom. Hierdoor is op deze locatie de relatie van het Strategisch Landschap met het onderliggende landschap en het Watermanagementsysteem niet meer zo goed afleesbaar. Omdat dit gebied grenst aan een essentieel onderdeel van de linie in het projectgebied, het gebied rond het Fort Vuren, wordt er voor gezorgd dat overgang naar dit gebied subtiel is en de relatie van het fort met de dijk als komkering/komkeerkade langs een open inundatiekom beleefbaar wordt gemaakt. Bouwkundige ensembles en elementen Doordat op circa tweederde van het dijktracé de positie van de kruin op de bestaande situatie blijft en bij bouwkundige ensembles en elementen deels wordt gewerkt met een langsconstructie blijft de impact beperkt. Dorpskernen en bijzondere ensembles zoals Kerkeneind en Hellouw blijven hiermee grotendeels gelijk aan de bestaande situatie. Bij Herwijnen en de dijklinten ontstaat een groter effect op de bestaande situatie. Binnen Herwijnen is gekozen voor grondoplossingen en constructies waardoor op korte afstand wisselingen ontstaan. Dit doet afbreuk aan de herkenbaarheid van het ensemble. Het bochtige karakter van de dijk met de scherpe knikken en wielen blijft grotendeels behouden.

Op enkele vakken worden knikken parallel aan de dijk naar buiten geschoven als we te maken hebben met een buitenwaartse versterking. De knik blijft, maar de link met het ontstaan raakt verloren. Op locaties waar de dijk naar buiten wordt versterkt en waar dijklinten of dorpskernen aan de dijk liggen (bij Hellouw en ter hoogte van dijkvak 8a en 8d) vermindert bovendien de relatie van de bebouwing met de dijk. Dit is ook het geval in dijkvak 12c, waar de relatie tussen het wiel en de dijk vermindert als de dijk buitenwaarts wordt versterkt. In dijkvak 8a wordt door de buitenwaartse versterking een gedeelte van het buitendijks gelegen oudhoevige land aangetast. Bij de omdijkingen wordt de doorgaande route bepalend voor de weginvulling. De omdijkingen worden niet gebruikt als route en krijgen een ondergeschikte invulling aan de doorgaande route. Deze blijft zoals nu door de historische kernen van Haaften, Kerkeneind en Herwijnen lopen. Hiermee komen de omdijkingen losser te liggen ten opzichte van de bestaande situatie. Binnen de aansluiting naar Gorinchem wordt de inrichting van de oude vestingweg versterkt. Dijkvak 14a en b krijgen een afwijkend wegprofiel. De Ravelijn wordt hersteld en de taluds ten westen hiervan worden steiler gemaakt. Hiermee wordt het watervlak groter gemaakt.

Archeologie Archeologische verwachtingswaarden Op basis van de archeologische verwachtingswaardenkaart kan gesteld worden dat er in een aantal dijkvakken ingrepen zijn voorzien in gebied met middelhoge en/of hoge archeologische verwachtingswaarden. In al deze dijkvakken kunnen verschillende oplossingen worden gevonden. Zo kan een oplossing gevonden worden door de grond binnenwaarts of grond buitenwaarts te verplaatsen, of via een langsconstructie (zie peilschaalhuisje) worden opgelost. Omdat in deze dijkvakken de mogelijkheid bestaat dat archeologische waarden worden aangetast als gevolg van de dijkversterking wordt archeologisch booronderzoek uitgevoerd. Op basis van dit onderzoek kan nauwkeuriger bepaald worden

Dijkv ersterking Gorinchem - Waardenburg

66

of er archeologische waarden aanwezig zijn in de bodem. Indachtig het uitgangspunt van de Wamz/verdrag van Valletta en zo ook hier gememoreerd de eerste twee bullets van de vier pijlers van de Wamz gaat het er vooral om dat archeologische zoveel mogelijk in de bodem bewaard blijven en dat de opsporing zo vroeg mogelijk in het planproces wordt gedaan. Met het uitgevoerde booronderzoek worden kansrijke gebieden nader geselecteerd om de aard, datering, diepteligging, omvang, en fysieke en inhoudelijke kwaliteit van de vindplaats te kunnen bepalen. Het huidige uitgevoerde booronderzoek heeft dat allemaal (nog) niet kunnen bepalen. Om als bevoegde overheid een juiste inschatting te kunnen maken over de eventuele behoudenswaardigheid moet in ieder geval t/m de waarderingsfase de AMZ-cyclus afgehandeld zijn. Archeologische begeleiding kan pas volgen ná de waarderingsfase, als namelijk om praktische reden een vindplaats niet ter plaatse behouden kan blijven. Die vindplaats moet wel als zodanig in beeld zijn. Op dit moment is na het uitgevoerde booronderzoek nog geen sprake van vindplaatsen die in aanmerking komen voor begeleiding simpelweg omdat de resultaten van het booronderzoek nog niet zijn besproken met het bevoegd gezag. Doorgaans zal voor verdachte gebieden (met archeologische indicatoren) nader onderzoek plaats in vorm van proefsleuven.

Op basis van deze waarderingsmethode kan bepaald worden of een vindplaats behoudenswaardig is (en waarschijnlijk opgegraven dient te worden) of niet. Deelgebied Uiterwaarden In het kader van het archeologisch vooronderzoek heeft op basis van een inventariserend veldonderzoek een aantal verkennende boringen plaatsgevonden in Deelgebied Uiterwaarden. De Regioarcheoloog Rivierenland heeft op basis van de boringen de volgende conclusies getrokken. Hij meldt namens West Betuwe akkoord te zijn met de resultaten en conclusies. Het advies om de aan te leggen strang nabij Kasteel Frissestein archeologisch te laten begeleiden in de Herwijnense Bovenwaard wordt overgenomen. Hiervoor dient een Programma van Eisen opgesteld te worden. Voor wat betreft de uiterwaarden is geen vervolgonderzoek noodzakelijk vanwege de (uiterst) lage trefkans voor alle perioden. Regulier archeologisch prospectieonderzoek gaat niet op voor opsporing van laat-paleolithische resten en mariene verwachting/scheepsresten. Het kan dus voorkomen dat sporen/vondsten hiervan tijdens de uitvoering tevoorschijn komen. Daarom is het, zoals door Vestigia reeds aangegeven, raadzaam om werkafspraak protocol archeologische vondsten bij uitvoering op te (laten) stellen. Een dergelijke protocol werd eerder opgesteld bij de dijkversterking Neder-Rijn/Lek Hagestein-Opheusden in 2015.

Het bestemmingsplan wordt niet aangepast ten behoeve van archeologie. Deelgebied Dijktracé Namens West Betuwe meldt de Regioarcheoloog Rivierenland akkoord te zijn met de resultaten en conclusies voor wat betreft het Inventariseren Veldonderzoek door middel van karterende boringen. Het advies voor vervolgonderzoek door middel van proefsleuven wordt overgenomen. Dit vervolg geldt voor de dijkvakken 2a en 7k (hoge verwachting aangetoond, locaties vertegenwoordigen een zekere archeologische waarde). Dijkvakken 3a, 10b en 13d (delen hiervan) behouden hun uitgangsverwachting aangezien hier op een later tijdstip nog aanvullend geboord zal worden. Mogelijk resulteert dit in een vindplaats die in aanmerking komt voor vervolgonderzoek. Zowel het boor- als het proefsleuvenonderzoek dient plaats te vinden voorafgaand aan de uitvoering van de werkzaamheden. Het is aan Graaf Reinaldalliantie om de werkzaamheden tijdig in te plannen. Het resultaat van de onderzoeken kan zijn dat er een of meerdere behoudenswaardige vindplaatsen aanwezig zijn in het plangebied. Van planaanpassing is hoogstwaarschijnlijk geen sprake. Derhalve zullen ze opgegraven dan wel archeologisch begeleid ontgraven worden. De verwachting van de overige d.m.v. karterende boringen onderzochte dijkvakken wordt naar beneden

Dijkv ersterking Gorinchem - Waardenburg

67

bijgesteld. Deze deelgebieden zijn verder vrijgesteld van archeologisch onderzoek binnen de AMZ. Uiteraard bestaat altijd de kans dat onverwachts vondsten tevoorschijn komen. Volgens artikel 5.10 van Erfgoedwet dient de vinder direct melding te maken van de vondst opdat bepaald kan worden of enig belang gehecht kan worden aan de vondst vanuit wetenschappelijk oogpunt. Het is raadzaam om de werkwijze in een protocol vast te leggen, zoals ook is voorgesteld bij het booronderzoek in de uiterwaarden. De volledige rapportage is terug te vinden als Bijlage 3 bij deze toelichting Ter bescherming van de archeologische verwachtingswaarden en archeologische waarden zijn dubbelbestemmingen opgenomen uit de vigerende plannen van de beide gemeenten. Het gaat hierbij om de dubbelbestemmingen zoals die ook te vinden zijn in de verschillende bestemmingsplannen van de gemeenten. De bestemmingen zijn 1 op 1 overgenomen. Voor deze dubbelbestemmingen geldt een vergunningenstelsel voor het uitvoeren van een werk, geen bouwwerk zijnde, of van werkzaamheden. Archeologische waarden Op locaties waar bekende archeologische vindplaatsen liggen (de historische kernen in Tuil, Haaften, Herwijnen en Vuren) zorgt voornamelijk een buitenwaartse oplossing voor effecten. In deze oplossing wordt de kruin van de dijk naar buiten verlegd en wordt de huidige dijk afgegraven.

Eventuele resten in de dijk gaan daarmee verloren. Dit is het geval in dijkvak 4b (historische kern Haaften), 8a (historische kern Herwijnen), 8c, 8d en 10a (historische kern Vuren). Dit effect kan worden gemitigeerd door afgraving van het bestaande dijklichaam (ter hoogte van de historische kernen) onder archeologische begeleiding te laten plaatsvinden. Op deze wijze kunnen eventuele funderingsresten van historische bebouwing langs de dijk worden gedocumenteerd. Van de vier aanwezige archeologische monumenten (AMK-terreinen) worden er twee monumenten geraakt als gevolg van de dijkversterking. Dit betreft in de eerste plaats het terrein van hoge archeologische waarde met resten van het voormalige huis Nieuw Klingelenburg (AMK-terrein 3.713). Op deze locatie wordt de bestaande binnenberm aan de binnenzijde van de dijk verlengd, waardoor het ruimtebeslag van de dijk hier met 13 meter toeneemt. De huidige watergang wordt gedempt en het maaiveld wordt met circa 2 meter opgehoogd. Er wordt een nieuwe watergang gegraven aan de teen van de nieuwe berm. De restanten van de hoefijzervormige gracht van huis Nieuw Klingelenburg worden niet geraakt door deze nieuwe sloot. Wel dient hier een pipingvoorziening te worden aangebracht, in de vorm van grind in de gracht.

Daarnaast is het terrein van hoge archeologische waarde met resten van het voormalig kasteel van de Heren van Arkel (AMK-terrein 6.801) van belang. Op deze locatie wordt deels een langsconstructie gerealiseerd en deels een oplossing in grond toegepast. Bij de oplossing in grond wordt een deel van de bestaande kruin van de dijk afgegraven en een deel opgenomen in de nieuwe binnenberm. Aan de buitenzijde wordt grond aangebracht tegen het buitentalud, waardoor het ruimtebeslag aan de buitenzijde toeneemt en er sprake is van een asverschuiving van circa 3 meter. De andere twee AMK terreinen - de terreinen van de voormalige kastelen Wadestein en Frissestein zijn tevens archeologisch rijksmonumenten. Deze terreinen blijven buiten de ruimte die nodig is voor de nieuwe dijk en worden als gevolg hiervan niet direct geraakt. Voor het voormalig kasteel Wadestein zijn geen indirecte effecten te verwachten als gevolg van bijvoorbeeld wijzigingen in grondwaterstanden. Conclusie Vastgesteld kan worden dat voor aantasting van cultuurhistorische waarden en archeologische monumenten oplossingen zijn gevonden, die leiden tot behoud of het intact laten en verplaatsen van de monumenten. Ter bescherming van de archeologische verwachtingswaarden en archeologische waarden zijn dubbelbestemmingen opgenomen.

Voor deze dubbelbestemmingen geldt een vergunningenstelsel voor het uitvoeren van een werk, geen bouwwerk zijnde, of van werkzaamheden. Het bestemmingsplan is voor wat betreft de aspecten archeologie en cultuurhistorie uitvoerbaar.

Dijkv ersterking Gorinchem - Waardenburg

68

5.10

Kabels en leidingen

Inleiding Kabels en leidingen kunnen een belemmering vormen waar in de planontwikkeling rekening mee gehouden dient te worden. Situatie plangebied Voor wat betreft het onderdeel kabels en leidingen kan worden opgemerkt dat na toetsing van de Risicokaart voor Nederland vaststaat dat sprake is van een drietal aardgastransportleidingen en 1 leiding voor brandstof die binnen het plangebied liggen. Deze leidingen hebben respectievelijk een dubbelbestemming gekregen Leiding - Gas en Leiding - Brandstof. De betreffende bestemmingsplannen waar de leidingen in liggen blijven van kracht. Conclusie De ruimtelijk relevante leidingen worden beschermd en vormen daarmee geen belemmering voor de uitvoering van dit bestemmingsplan.

Dijkv ersterking Gorinchem - Waardenburg

69

Dijkv ersterking Gorinchem - Waardenburg

70

Hoofdstuk 6

6.1

Juridische planopzet

Standaard en plansystematiek

Standaard Dit bestemmingsplan is opgesteld en ingericht conform de Standaard Vergelijkbare Bestemmingsplannen 2012 (SVBP2012). Systematiek Voor wat betreft de systematiek is zoveel mogelijk aansluiting gezocht bij de vigerende bestemmingen binnen het plangebied. Hierbij zijn de bestemmingen in het Buitengebied als uitgangspunt gekozen. Bij het formuleren van de bestemmingen (mogelijkheden) is zoveel mogelijk eenzelfde opzet gekozen om een zekere mate van rechtszekerheid te creëren. Over het algemeen geldt voor dijklichamen dat hier niet gebouwd mag worden. De bebouwingsmogelijkheden zijn om die reden zoveel mogelijk uit de verschillende bestemmingen gehaald.

6.2

Toelichting op de regels

6.2.1

Algemeen

Deze paragraaf bevat een beschrijving van de bestemmingen, waarbij per bestemming het doel of de doeleinden worden aangegeven. Daarnaast wordt in deze paragraaf ingegaan op de overige regels uit het bestemmingsplan. Conform SVBP2012 zijn de regels onderverdeeld in vier hoofdstukken. Bij de opzet van de regels is aansluiting gezocht bij het bestemmingsplan Buitengebied van de voormalige gemeente Neerijnen voor wat betreft de gemeente West Betuwe en het bestemmingsplan Buitengebied voor de gemeente Gorinchem.

6.2.2

Plangebied gemeente West Betuwe

Algemeen De opbouw van de regels is gelijk aan die van de Standaard Vergelijkbare Bestemmingsplannen 2012 (SVBP2012). De opbouw van de regels is als volgt: betekenisafspraken (Hoofdstuk 1 Inleidende regels); de gebruiks- en bouwregels per bestemming (Hoofdstuk 2 Bestemmingsregels); algemene regels (Hoofdstuk 3 Algemene regels); overige regels (Hoofdstuk 4 Overgangs- en slotregels). Een bestemmingsartikel (Hoofdstuk 2 Bestemmingsregels) wordt, voorzover nodig, uit de volgende leden in deze volgorde opgebouwd: bestemmingsomschrijving; bouwregels; nadere eisen; specifieke gebruiksregels; afwijkingen van de gebruiksregels; omgevingsvergunning voor het uitvoeren van een werk, geen bouwwerk zijnde of van werkzaamheden; omgevingsvergunning voor het slopen; wijzigingsbevoegdheid.

Dijkv ersterking Gorinchem - Waardenburg

71

Hoofdstuk 1 Inleidende regels Artikel 1: Begrippen In dit artikel is een aantal begrippen verklaard die genoemd worden in de planregels. Dit artikel voorkomt dat er bij de uitvoering van het plan onduidelijkheden ontstaan over de uitleg van bepaalde regelingen. Hierbij is aansluiting gezocht bij het bestemmingsplan Buitengebied.. Artikel 2: Wijze van meten In dit artikel is bepaald hoe de voorgeschreven maatvoering in het plan gemeten moeten worden. Evenals de begripsbepalingen voorkomen de regels inzake de wijze van meten interpretatieverschillen bij de toepassing van de planregels. Hoofdstuk 2 Bestemmingsregels Agrarisch algemeen De gronden die een agrarische bestemming krijgen in dit plan, krijgen een bestemming die overeenkomt met de bestemmingen uit de verschillende bestemmingsplannen Buitengebied van de respectievelijke gemeenten. Hierdoor zijn in plan een viertal agrarische bestemmingen opgenomen. Gelet op de ligging van deze bestemmingen, meestal dijklichaam, zijn de mogelijkheden binnen deze bestemmingen ingeperkt. Hieronder wordt kort ingegaan op de verschillende agrarische bestemmingen. Artikel 3 'Agrarisch' Deze bestemming is toegekend vanwege de overwegend agrarische functie van de gronden gelegen binnen deze bestemming. Het open komgebied is hier een goed voorbeeld van.

Een agrarisch bedrijf is gericht op het voortbrengen van producten door middel van het telen van gewassen en/of het houden van vee op of met gebruikmaking van de open grond daaronder niet begrepen bosbouw. Naast de agrarische functie laat deze bestemming ook ondergeschikt extensief recreatief medegebruik toe. Artikel 4 'Agrarisch met waarden – Landschapswaarden' Deze bestemming is van toepassing op agrarische gronden die worden gekenmerkt door specifieke landschappelijke waarden (ruimtelijk-visueel en/of cultuurhistorisch). In dit geval betreft dit met name aardkundige waarden (rivierbeddingen, oeverwallen, kommen en rivierduinen), leefgebieden voor fauna en lokaal toegekende landschapswaarden. De betreffende gebieden zijn aangeduid op basis van het provinciale ruimtelijke beleid, luchtfoto's en topografische kaarten. Artikel 5 'Agrarisch met waarden – Natuurwaarden en landschapswaarden' Deze bestemming betreft enkele verspreide landbouwgebieden in en aansluitend op bos- en natuurgebieden, die worden gekenmerkt door de agrarische functie en de aanwezigheid van kwetsbare (actuele) natuurwaarden en van landschapswaarden. Hierbij dient gedacht te worden aan soorten zoals amfibieën en planten.

Landschappelijk groen en groenvoorzieningen In het plan wordt onderscheid gemaakt, vergelijkbaar met het bestemmingsplan Buitengebied in landschappelijk groen en groenvoorzieningen, die zijn ondergebracht in twee hoofdbestemmingen, te weten 'Natuur' en 'Groen'. Artikel 7 'Natuur' Gebieden met belangrijke natuurwaarden zijn bestemd tot 'Natuur'. Hieronder vallen tevens de gebieden die gelegen zijn in de Ecologische Hoofdstructuur (thans NNN) en de gehele buitendijksgelegen gebieden. Het gaat hierbij in het bijzonder om de nader te onderscheiden karakteristieke bos- en natuurgebieden. Het gaat in dit plan om de instandhouding van de natuur en landschapswaarden in de uiterwaarden van de Waal met moerassen en nat grasland, afgewisseld met afgetichelde graslanden, grienden en kleinere wateren, zoals doorbraakwielen, klei- en zandputten, sloten en poelen. De begrenzing is aangepast aan het ontwerp van het dijklichaam op een aantal kleine onderdelen. Artikel 6 'Groen' Naast de bestemming 'Natuur' worden de overige groenvoorzieningen bestemd als 'Groen'. De overige

Dijkv ersterking Gorinchem - Waardenburg

72

kleine openbare groenstroken worden meegenomen in de verkeersbestemming. De gronden met de bestemming 'Groen' zijn bestemd voor groenvoorzieningen en instandhouding van landschappelijke en ecologische voorzieningen en waarden. De natuurlijke- en landschappelijke kwaliteiten zijn ten opzichte van gronden met de bestemming 'Natuur' beperkter. Artikel 8 'Verkeer' In de bestemming ‘Verkeer’ zijn de wegen uit het plangebied opgenomen. De bestemming ‘Verkeer’ is voorzien van een flexibele regeling. Concreet betekent het voorgaande dat ook fiets- en voetpaden, bermen en bermsloten, parkeervoorzieningen, groenvoorzieningen, water en waterhuishoudkundige voorzieningen onderdeel zijn van de bestemming. In het kader van de 'Gastvrije Waaldijk' worden verschillende recreatieve voorzieningen en landschappelijke elementen (linielandschap) gerealiseerd op en nabij de Waaldijk. In de planopzet zijn deze waar nodig meegenomen in de verkeersbestemming. In de bouwregels is de maatvoering van de bebouwing opgenomen. Enkel gebouwen ten behoeve van het openbaar nut en elektrotechnische systemen zijn toegestaan binnen de bestemming ‘Verkeer’. Artikel 9 'Water' Deze bestemming is opgenomen voor een gedeelte in de Grobsche Waard. De bestemming sluit aan bij de waterbestemming in het plan Buitengebied voormalige gemeente Neerijnen.

Dubbelbestemmingen algemeen De 'nieuwe' (enkel-)bestemmingen binnen dit bestemmingsplan hebben eveneens tot consequentie dat de daar opgenomen dubbelbestemmingen opnieuw moeten worden opgenomen. De verschillende dubbelbestemmingen die in de beide gemeenten worden gehanteerd, zijn in dit plan 1 op 1 overgenomen. De artikelen 10, en 11 en 'Leiding – Brandstof' en 'Leiding – Gas'. Deze (dubbel)bestemming betreft de binnen het plangebied aanwezige (hoofdtransport) leidingen. Deze leidingen zijn overeenkomstig hun bestaande situatie bestemd en als zodanig beschermd. Archeologische dubbelbestemmingen De binnen het plangebied voorkomende waardevolle archeologische gebieden worden beschermd met deze dubbelbestemmingen. In elke dubbelbestemming is aangegeven bij welke omvang en diepte van een ingreep bij een omgevingsvergunningaanvraag een archeologisch rapport moet worden overgelegd, waaruit blijkt dat archeologische resten niet worden geschaad. Water algemeen Voor de Waaldijk is de dubbelbestemming 'Waterstaat - Waterkering' opgenomen. Binnen deze dubbelbestemming is het niet zonder meer toegestaan gebouwen of bouwwerken te plaatsen, zonder een omgevingsvergunning en een ontheffing van de Keur. De beschermingszone worden weergegeven met een gebiedsaanduiding 'vrijwaringszone - dijk'.

Wijzigingen van bestemmingen op gronden met de functie van waterkering of beschermingszone zijn alleen mogelijk als daardoor geen belemmeringen ontstaan voor het onderhoud, de instandhouding of de versterking van de primaire waterkering. Artikel 25 'Waterstaat - Waterkering' Deze bestemming is, behalve voor de daar voorkomende bestemmingen, mede bestemd voor de bescherming, het onderhoud en de verbetering van de primaire/regionale waterkeringen, zoals voorkomend op de legger en in de keur van het waterschap. Binnen deze bestemming mogen er geen gebouwen worden gebouwd. Bij omgevingsvergunning kan van deze regel worden afgeweken, mits advies is verkregen van de beheerder van de waterkering. Verder zijn uitsluitend bouwwerken, geen gebouwen zijnde, met een hoogte van maximaal 3 m toegestaan. Voor het uitvoeren van diverse werken, geen bouwwerken zijnde, en werkzaamheden binnen deze bestemming, is een omgevingsvergunning voor het uitvoeren van werk, geen bouwwerk zijnde, of van werkzaamheden nodig. Artikel 26 'Waterstaat - Waterkering vervallen' In de verschillende geldende plannen waarbinnen het dijklichaam ligt geldt al de bestemming 'Waterstaat - Waterkering'. Het nieuwe dijkprofiel zorgt ervoor dat op verschillende plekken deze

Dijkv ersterking Gorinchem - Waardenburg

73

dubbelbestemming kan worden ingeperkt en moet worden vervangen of uitgebreid. Voor vervanging en uitbreiding is de bestemming 'Waterstaat - Waterkering' opgenomen. Voor het verwijderen van de bestaande dubbelbestemmingen is deze specifieke bestemming 'Waterstaat - Waterkering vervallen' in stelling gebracht, zodat de beperkende maatregelen op deze percelen wordt weggenomen. Hoofdstuk 3 Algemene regels In het hoofdstuk ‘Algemene regels’ zijn regels opgenomen die betrekking hebben op het gehele bestemmingsplan. Dit zijn onder andere de regels die verplicht zijn gesteld in het Besluit ruimtelijke ordening zoals de antidubbeltelbepaling. In het navolgende zijn de algemene regels beschreven die specifiek van toepassing zijn op het onderhavige bestemmingsplan. Algemene bouwregels In dit artikel zijn algemene bouwregels opgenomen ten aanzien van maatvoering en bebouwingspercentages. De regels moeten als een aanvulling worden gezien op de maatvoering die is voorgeschreven in dit bestemmingsplan. Algemene aanduidingsregels In de algemene aanduidingsregels worden de regels opgenomen met betrekking tot de gebiedsaanduidingen. De gebiedsaanduidingen worden in de algemene aanduidingsregels geregeld omdat ze betrekking hebben op meerdere bestemmingen.

Vrijwaringszone - dijk 1 Ter plaatse van de beschermingszone van de waterkering is een aanduiding opgenomen ter bescherming, onderhoud en instandhouding van de primaire waterkering. Vrijwaringszone - dijk 2 Bij deze vrijwaringszone gaat het om de grond die vallen onder de buitenbeschermingszone van de primaire waterkering ehs - natuur(West Betuwe). De gebieden aangewezen als ehs-natuur’ zijn met een specifieke gebiedsaanduiding op de verbeelding weergegeven. Voor een onderbouwing wordt gemakshalve verwezen naar de toelichting op het onderdeel 'Natuur' in het bestemmingsplan Buitengebied 2012, van de voormalige gemeente Lingewaal. Algemene afwijkingsregels Dit artikel omvat een afwijking bij een omgevingsvergunning voor onder andere het overschrijden van de maatvoeringsbepalingen en het toestaan van nutsvoorzieningen. Deze regels worden opgenomen om meer flexibiliteit in het plan te genereren en kleine afwijkingen van de planregels toch mogelijk te maken. Voorbeelden zijn het oprichten van bouwwerken voor doeleinden van openbaar nut en het overschrijden van de in dit plan aangegeven maten, minimale en maximale afmetingen van bebouwing en terreinen met maximaal 10%. Algemene wijzigingsregels Dit artikel is opgenomen om de dubbelbestemmingen 'Waarde - Archeologie 1/2/3/4' te laten vervallen of juist om deze toe te kennen.

Verder geeft het de mogelijkheid om een wijziging naar de bestemming 'Bos', 'Natuur' en/of 'Water' mogelijk te maken. Een wijziging is alleen mogelijk ten behoeve van waterberging, ecologische hoofdstructuur, of ten behoeve van bos-, natuur-, of landschapscompensatie. Hoofdstuk 4 Overgangs- en slotregels In dit hoofdstuk is een artikel opgenomen die het overgangsrecht regelen voor de bebouwing en het gebruik van de bebouwing in het plangebied. In het andere artikel is opgenomen hoe de regels van dit plan aangehaald moeten worden.

Dijkv ersterking Gorinchem - Waardenburg

74

Hoofdstuk 7

7.1

Uitvoerbaarheid

Economische uitvoerbaarheid

Gelet op het bepaalde in artikel 3.1 Wro moet in het kader van een bestemmingsplan onder andere inzicht worden verschaft in de economische uitvoerbaarheid van het plan. 7.1.1

Exploitatieplan

Op grond van artikel 6.12, lid 1 van de Wro stelt de gemeenteraad een exploitatieplan vast voor gronden waarop een in het Besluit ruimtelijke ordening (hierna: Bro) aangewezen bouwplan is voorgenomen. De ingrepen waarin dit bestemmingsplan voorziet vallen niet onder een van de categorieën bouwplannen, zoals genoemd in artikel 6.12, lid 1 Wro. Hiervoor bestaat dus niet de verplichting een exploitatieplan vast te stellen.

7.1.2

Grondverwerving en tijdelijk gebruik

De dijkversterking vindt plaats in opdracht van het Waterschap Rivierenland. Om de voorgenomen dijkversterking uit te kunnen voeren is ruimte en dus grond nodig. Het waterschap Rivierenland wil gronden binnen het waterstaatswerk, die blijvend nodig zijn voor de dijkversterking en na gereed komen daarvan en die belangrijk zijn voor het uitoefenen van een doelmatig beheer, in eigendom hebben of verkrijgen. Daarnaast is er tijdelijk grond nodig, als werkstrook of indien nodig de aanleg van gronddepots. Het waterschap streeft ernaar voor het tijdelijk gebruik van grond gebruiksregelingen af te sluiten met de betreffende rechthebbenden. Grondaankoopbeleid Het grondaankoopbeleid van het waterschap Rivierenland is vastgelegd in de nota Eigendommenbeleid 2019 van het Waterschap Rivierenland, vastgesteld door het algemeen bestuur bij besluit van 27 september 2019. Voor de HWBP (Hoogwaterbeschermingsprogramma)- projecten waar de dijkversterking Gorinchem – Waardenburg onderdeel van uitmaakt is het verwervingsbeleid nader uitgewerkt in de Regeling uitvoering eigendommenbeleid 2019, vastgesteld door het college van dijkgraaf en heemraden bij besluit van 6 augustus 2019 en vrijgegeven door het algemeen bestuur van Waterschap Rivierenland d.d. 27 september 2019. In de Regeling uitvoering eigendommenbeleid 2019 zijn de relevante uitgangspunten van het eigendommenbeleid nader uitgewerkt.

Hierdoor is naast verwerving van eigendom (aankoop), ook in een aantal gevallen het vestigen van een zakelijk recht mogelijk (bijvoorbeeld: erfdienstbaarheid op de binnenberm/steunberm). Grondaankoopplan dijkversterking GoWa Voor de aankoop en het gebruik van gronden voor het project Gorinchem - Waardenburg is een grondaankoopplan (grondverwervingsplan) met bijbehorende grondaankooptekeningen opgesteld. Dit grondaankoopplan omschrijft het beleid en de werkwijze van het waterschap Rivierenland voor de aankoop van de benodigde gronden of het (tijdelijk) gebruik ervan.

7.1.3

Planschade en nadeelcompensatie

Belanghebbenden waarvan geen grond behoeft te worden verworven kunnen ook schade lijden als gevolg van de dijkversterking. De besluiten en feitelijke handelingen ter uitvoering van de in het Hoogwaterbeschermingsprogramma genoemde maatregelen kunnen nadelen veroorzaken voor derden. Hierbij kan gedacht worden aan waardevermindering van gronden en opstallen en inkomensschade.

Dijkv ersterking Gorinchem - Waardenburg

75

Voor het in behandeling nemen en afhandelen van planschade- of nadeelcompensatieclaims is de Verordening schadevergoeding Waterschap Rivierenland van toepassing. Over de afhandeling van planschade hebben de gemeenten Gorinchem en West Betuwe een planschade-overeenkomst gesloten. Alle kosten als gevolg van planschade komen voor rekening van het waterschap Rivierenland. Voor de volledigheid wordt vermeld dat nadeelcompensatie als gevolg van het Projectplan Waterwet eveneens voor rekening komt van het waterschap Rivierenland.

7.1.4

Financiële uitvoerbaarheid

Er zijn overeenkomsten gesloten tussen de gemeenten Gorinchem en West Betuwe en het waterschap Rivierenland over de economische uitvoerbaarheid. Alle kosten als gevolg van deze bestemmingsplanherziening komen ten koste van het waterschap Rivierenland. Het waterschap Rivierenland heeft hiertoe verschillende budgetten ter beschikking gesteld. Hiermee is het bestemmingsplan financieel uitvoerbaar voor de gemeente.

7.2

Maatschappelijke uitvoerbaarheid

7.2.1

Inspraak en maatschappelijk overleg

Op grond van artikel 3.1.6 onder e van het Besluit ruimtelijke ordening (Bro) gaan een bestemmingsplan alsmede een ontwerp hiervoor, vergezeld van een beschrijving van de wijze waarop burgers en maatschappelijke organisaties bij de voorbereiding van het bestemmingsplan zijn betrokken. Aan de voorbereiding van dit bestemmingsplan, het Projectplan Waterwet en de milieueffectrapportage is een uitgebreid participatieproces vooraf gegaan. Dit participatieproces startte in 2014. In onderstaande afbeelding ziet u wanneer participatiemomenten hebben plaatsgevonden.

Figuur 16, overzicht participatieproces: participatiemomenten weergegeven middels tekstballonnen De gemeente kiest er derhalve voor niet nog eens een voorontwerpbestemmingsplan ter inzage te leggen.

7.2.2

Vooroverleg met betrokken instanties

Dijkv ersterking Gorinchem - Waardenburg

76

Op grond van artikel 3.1.1, lid 1 juncto artikel 3.1.6, lid 1 onder c Bro pleegt het bestuursorgaan dat belast is met de voorbereiding van een bestemmingsplan, daarbij overleg met de besturen van betrokken gemeenten en waterschappen en met die diensten van provincie en Rijk die betrokken zijn bij de zorg voor de ruimtelijke ordening of belast zijn met de behartiging van belangen welke in het plan in het geding zijn.

7.2.3

Tervisielegging

Op grond van artikel 3.6 Algemene wet bestuursrecht wordt het ontwerpbestemmingsplan voor een ieder ter visie gelegd. Gedurende deze termijn kunnen zienswijzen worden ingediend.

Dijkv ersterking Gorinchem - Waardenburg

77