RIB 2022 38 - Voortgang harmonisatie lokale heffingen fusie Weesp-Amsterdam

Gemeente Weesp

*Z0520D84A99*

Gemeenteraad Weesp D.t.v. de griffier Postbus 5099 1380 GB WEESP

Uw brief van:

Uw kenmerk:

Bijlage(n):

Behandeld door: D. van der Eerden

Telefoonnummer: 06 2957 1047

Datum: 11 februari 2022

Registratienummer: Z.192044/D.71918

Onderwerp: RIB Voortgang harmonisatie lokale heffingen fusie Weesp-Amsterdam.

Geachte raadsleden, Voor de gemeenten Weesp en Amsterdam vindt per 24 maart 2022 een herindeling plaats. Vanaf dat moment is Weesp formeel onderdeel van de gemeente Amsterdam. Om deze reden dienen onder andere de lokale heffingen (belastingen en leges) geharmoniseerd te worden. Op 24 augustus jl. informeerden wij u via een raadsinformatiebrief (RIB) over de voortgang en het proces dat doorlopen wordt om te komen tot de geharmoniseerde heffingen. Daarin is tevens aangegeven dat u als gemeenteraad tijdig over de voorstellen geïnformeerd wordt. Door middel van deze RIB informeren wij u over de genomen besluiten, de harmonisatievoorstellen en het vervolg. Bestuurlijke uitgangspunt(en) Voor het uitvoeren van de harmonisatie van de heffingen dient het bestuursakkoord tussen Weesp en Amsterdam als bestuurlijk vertrekpunt. Dit vertrekpunt is vertaald in de onderstaande bestuurlijke uitgangspunten die zijn vastgesteld in het Bestuurlijk Team Weesp-Amsterdam1: o o o o o

Harmonisatie van tarieven zou per saldo tot lagere woonlasten voor inwoners van Weesp moeten leiden. Er wordt rekening gehouden met de huidige Parkeernormennota en de Nota Parkeermaatregelen van Weesp. De lokale heffingen dienen hoogstens kostendekkend te zijn (waar van toepassing). Weesp implementeert de (Amsterdamse) heffingen die zij momenteel niet hebben. Weesp introduceert geen nieuwe lokale heffingen of heffingsmethodieken die Amsterdam niet kent.

1 Bestuurlijk team: Wethouder Groot Wassink van Amsterdam en Burgemeester van Bochove en Wet-

houder Heijstee (vanaf november 2021 wethouder Ogier) van Weesp. Postadres: Postbus 5099 1380 GB Weesp

Bezoekadres: Nieuwstraat 70a 1381 BD Weesp

Tel (0294) 491 391 Z.192044/D.71918

E-mail: info@weesp.nl Website: www.weesp.nl

Wilt u bij beantwoording datum en registratienummer van deze brief vermelden?

Gemeente Weesp o o

Moment van harmonisatie van de heffingen op basis van haalbaarheid en de uitgangspunten van het bestuurlijk akkoord Amsterdams beleid is leidend in de harmonisatie.

Op basis van deze uitgangspunten is het proces van de harmonisatie ingericht. Genomen besluiten Op 16 december 2021 heeft de gemeenteraad van Weesp de belastingverordeningen (lokale heffingen) vastgesteld, die per 1 januari 2022 gelden. Tevens zijn de harmonisaties die later plaatsvinden – na 1 januari 2022 – In het Bestuurlijk Team Weesp-Amsterdam van 15 december 2021, onder andere op basis van de uitkomsten van de toets aan de uitgangspunten, vastgesteld. Tijdlijn harmonisatie heffingen In grote lijnen ziet de tijdlijn (voor de heffingen waarover niet reeds op 16 december 2021 is besloten door de gemeenteraad) van de harmonisatie na 1 januari 2022 er als volgt uit: - Per 1 januari 2023 worden de leges- en andere belastingverordeningen volledig geharmoniseerd. In principe worden de heffingen per 1 januari 2023 geharmoniseerd. Hierop zijn enkele uitzonderingen, indien volledige harmonisatie tot onwenselijke (financiële) effecten zou leiden. Óf indien bepaalde onderliggende regelgeving maakt dat alleen eerdere of latere harmonisatie mogelijk is. Deze uitzonderingen zijn hierna benoemd. - Per herindelingsdatum (24-03-2022) krijgen de leges die door herindeling geen juridische grondslag meer hebben, met name APV-leges (leges waarvan juridische grondslag de Algemene plaatselijke verordening van Weesp betreft), een gewijzigde juridische onderbouwing.

In het kader van de fusie wordt de Weesper APV ingetrokken en wordt de Amsterdamse APV van toepassing op Weesper grondgebied. Tevens worden de Verordening op Binnenwater en de WIOR (werken in openbare ruimte) in Weesp van toepassing en komt de AVOI (Algemene verordening ondergrondse infrastructuur) te vervallen. Hierdoor kennen de leges met een verwijzing naar de Weesper APV en AVOI per herindelingsdatum geen juridische grondslag meer. Deze juridische grondslag van betreffende leges dient aangepast te worden. De – voornamelijk tekstuele – wijzigingen in de legestabel van Weesp worden momenteel voorbereid en zullen in de laatste raadsvergadering van Weesp worden behandeld. Naast de leges die door de herindeling geen juridische grondslag meer hebben, wordt ook een harmonisatie van leges van burgerzaken doorgevoerd (verklaringen en verstrekkingen). Dit vanwege praktische uitvoering gerelateerde uitdagingen voor het hanteren van deze Weesper leges. Ook deze wijzigingen in de legestabel van Weesp worden momenteel voorbereid en zullen in de laatste raadsvergadering van Weesp worden behandeld. - Uiterlijk 1 januari 2023 worden de hoofdstukken van de legesverordening die geraakt worden door de invoering van de Omgevingswet en de Wkb geharmoniseerd. Per 1 oktober 2022 of 1 januari 2023 wordt de Omgevingswet en Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) ingevoerd.

De juridische onderbouwing van diverse leges wijzigt hierdoor en aanpassing hiervan is noodzakelijk. De impact hiervan is niet alleen tekstueel van aard, het raakt namelijk de (vergunnings-)processen van de gemeente. Deze leges worden herzien en gewijzigd op moment van invoering van deze wetgeving (maar uiterlijk op 1 januari 2023). Gezien dit na de datum van herindeling plaatsvindt, dienen wijzigingen in de legesverordening van Weesp direct te leiden tot harmonisatie van betreffende leges met Amsterdam (conform Arhi regelgeving). - Per 1 januari 2024 worden de resterende heffingen geharmoniseerd

Z.192044/D.71918

2 van 7

Gemeente Weesp o Per 1 januari 2024 wordt de huidige Binnenhavengeldverordening Pleziervaart (hierna: BHG) van Amsterdam ook van toepassing op Weesp. In de BHG-verordening van Amsterdam wordt een ingroeimodel voor Weesp opgenomen van zeven jaar om de financiële impact te dempen en te spreiden. o Voor wat betreft bedrijfsvaartuigen (passagiersvaart en transport over water) in Weesp zijn heffingsvoorstellen nog niet bekend. Dit is afhankelijk van de uitkomsten van een eventueel vergunningensysteem. In 2022 worden voorstellen m.b.t. een mogelijk vergunningensysteem opgesteld. Afhankelijk daarvan worden ook voorstellen m.b.t. de heffingen opgesteld. Ditzelfde geldt voor enkele leges omtrent het binnenwater. o Voor volledige harmonisatie van de leges omtrent ambulante handel is het nodig dat er één Marktverordening en één Staanplaatsverordening voor Amsterdam en Weesp gelden. Deze vormen namelijk de grondslag om leges te heffen. De verwachting is dat deze nieuwe Marktverordening ingaat op 1 januari 2024. In dit traject worden ook de harmonisatie van de Weesper Marktverordening en leges meegenomen. Inhoud harmonisatievoorstellen Hierna is voor de verschillende heffingen de impact op de Weesper van het (door het BT vastgestelde) harmonisatievoorstel weergegeven.

Woonlasten: Op basis van de voorgestelde harmonisatie van de woonlasten (OZB/RRB, afvalstoffenheffing en rioolheffing) vallen de woonlasten voor de Weesper gemiddeld zowel in 2022 als in 2023 lager uit dan voor de bestuurlijke fusie (2021). Dit geldt zowel voor eenpersoons- als meerpersoonshuishoudens en voor huurders en woningeigenaren. Reclamebelasting: Het tarief in Weesp is mede afhankelijk van de WOZ-waarde van de onroerende zaak waaraan de reclame-uitingen worden aangetroffen. Per onroerende zaak wordt daarnaast nog een vast bedrag geheven van € 425,- (in 2022). Dit is al hoger dan de bedragen die Amsterdam in rekening brengt bij een oppervlakte aan reclame-uitingen van 50 m² (€ 281,-). Kleine tot middelgrote ondernemers gaan dus naar verwachting minder reclamebelasting betalen. Precariobelasting: De precariobelasting op terrassen wordt duurder voor de Weesper ondernemers met een terras. De uitzondering hierop is een onoverdekt terras in de winterperiode. Dit wordt goedkoper. De precariobelasting op boten wordt ingevoerd voor Weesp. Dit betekent een lastenverzwaring voor de Weesper inwoners met een woonschip in gemeentewater. De woonschepen die er zijn, liggen voor het grootste deel in de Vecht. Dat is geen gemeentewater maar eigendom van Waterschap Amstel Gooi en Vecht. Er ligt een beperkt aantal woonschepen in gemeentewater van Weesp.

De omvang van het aantal woonschepen waarop de precariobelasting betrekking heeft, wordt in 2022 nader uitgezocht. Op deze woonschepen wordt de precariobelasting (o.b.v. het laagste tariefgebied) van toepassing. Toeristenbelasting: Momenteel dragen de Weesper ondernemers geen toeristenbelasting af. De invoering is financieel nadelig voor ondernemers. Echter, omdat de ondernemers deze kosten kunnen doorberekenen aan hun gasten, inwoners van andere gemeenten, heeft dit beperkt financieel effect op de Weesper. Je kunt wettelijk geen toeristenbelasting aan ingezetenen heffen. Dit heeft echter wel een kostenopdrijvend effect, wat de concurrentiepositie van de Weesper ondernemer verslechtert. Invoering van de dagtoeristenbelasting in Weesp heeft voor de Weespers geen financiële impact, omdat de eigenaar van het rivier- of cruiseschip belastingplichtig is.

Z.192044/D.71918

3 van 7

Gemeente Weesp Vermakelijkhedenretributie: In Weesp bieden diverse organisaties tegen betaling rondvaarten en stadswandelingen onder begeleiding van een gids aan. Daarnaast worden diverse evenementen georganiseerd. Voorgenoemden moeten (bij gelijkblijvende tarieven) vanaf 2023 € 1,50 per deelnemer of passagier afdragen. Hierin geldt echter voor vermakelijkheden te land en te water een vrijstelling van 250 deelnemers per belastingjaar en voor evenementen een vrijstelling van 500 deelnemers per evenementenvergunning. Marktgelden: De Amsterdamse tarieven voor reguliere staanplaatsen liggen lager dan in Weesp maar verschillen per stadsdeel. Het voornemen is om op basis van deze nota per 2023 geharmoniseerde tarieven in geheel Amsterdam, inclusief Weesp, in te voeren. Afhankelijk van het te kiezen tarief is de houder van een reguliere staanplaats in Weesp tussen de 25% en 56% goedkoper uit. Voor incidentele staanplaatsen is het tarief voor 2022 € 1,87 per dag per m². In Amsterdam is dit voor alle stadsdelen € 2,28. Dit betekent voor de houder van een incidentele staanplaats in Weesp een tariefstijging van 22%. In praktijk komen deze staanplaatsen echter beperkt voor en in praktijk is het tarief geen belemmering omdat het gaat om bijzondere gelegenheden. Dit betreffen losse vergunningen en geen langlopende. Hiermee worden geen bestaande ondernemers getroffen.

Parkeerbelasting: Huidige regelgeving van Weesp wordt één-op-één geïntegreerd in de Amsterdamse verordeningen. Deze harmonisatie heeft geen financiële impact op de Weesper. Lijkbezorgingsrechten: Het gemiddeld financieel effect van een daling of stijging van de lijkbezorgingsrechten is vanwege de diversiteit van de verschillende tarieven niet exact aan te geven. Indien alle aangeboden te harmoniseren diensten in Weesp één keer in de berekening wordt meegenomen (optelsom betreffende tarieven Weesp vs. optelsom tarieven Amsterdam), dan bedraagt de gemiddelde daling 7% voor de Weesper. Binnenhavengelden/Scheepvaartrechten: Tot en met 2023 zal er geen financiële impact zijn als gevolg van de harmonisatie van de BHG en de Verordening scheepvaartrechten, aangezien er tot die tijd geen wijzigingen plaatsvinden. Per 2024 wordt het afmeren van pleziervaartuigen voor inwoners van Weesp significant duurder. Het abonnementstarief voor bruggelden voor Weespers was € 30,- per jaar. Verder waren er geen kosten. Vanaf 2024 gaat dit in stappen van € 123,- per jaar richting € 820,- per 2030. Leges: De leges zijn in het harmonisatiedossier per hoofdstuk van de legesverordening weergegeven. Over de financiële impact van de harmonisatie van de leges op de Weesper kunnen wij geen eenduidige conclusie trekken.

Het is hierbij namelijk in grote mate afhankelijk van de vraag óf een Weesper een betreffende dienst gaat afnemen, welke dit betreft en hoe vaak deze wordt afgenomen. In het geval van leges geldt dat ‘de gebruiker betaalt’. Een eventuele aanpassing in de leges heeft hierdoor in ieder geval geen effect op alle Weespers (zoals bij woonlasten het geval is) en alleen bij afname van bepaalde diensten. Voor een beeld van de impact zijn hieronder de belangrijkste bevindingen per hoofdstuk weergegeven. Hoofdstuk 1 – informatie: De eenheden die gehanteerd worden in de legestabel van Amsterdam en Weesp zijn niet altijd gelijk voor hoofdstuk 1 van de legestabel. Een zuivere vergelijking van kosten is hierdoor niet mogelijk. Door het harmoniseren van de Weesper verordening naar de Amsterdamse verordening vervallen enkele leges voor Weesp en wordt de variëteit kleiner. Daarnaast zijn de tarieven voor de leges die vergelijkbaar zijn in Amsterdam doorgaans lager. Per saldo kan gesteld worden dat het harmoniseren van hoofdstuk 1 van de legesverordening

Z.192044/D.71918

4 van 7

Gemeente Weesp van Weesp naar de Amsterdamse legesverordening goedkoper uitpakt voor de Weesper gebruiker. Hoofdstuk 2 – burgerzaken: Voor de artikelen waarvoor reeds Rijkstarieven van toepassing waren heeft de harmonisatie geen financiële impact op de Weesper. De leges voor wat betreft de burgerlijke stand, de verstrekkingen uit het BRP, en de verklaringen worden over het algemeen duurder door de harmonisatie naar Amsterdamse tarieven. In bepaalde gevallen betreft dit een significante relatieve stijging. Echter betreffen dit veelal geringe bedragen, waardoor de absolute toename beperkt blijft. De tarieven m.b.t. burgerlijke stand zijn doorgaans hoger in Amsterdam. Hier is echter ook het omgekeerde voor een deel van de leges het geval (Weesp duurder). De financiële impact hiervan op de Weesper is dus sterk afhankelijk van de specifieke afname en situatie. Een eenduidige conclusie van de financiële impact op de Weesper voor dit onderdeel kan hierdoor niet gegeven worden. Hoofdstuk 3 en 4 – omgevingsvergunning en economie en milieu: De leges uit hoofdstuk 3 en 4 worden uiterlijk 1 januari 2023 geharmoniseerd. Dit hangt samen met de invoering van de Omgevingswet en Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb), waardoor de juridische onderbouwing van vooral hoofdstuk 3 wijzigt.

Amsterdam heeft dit momentum aangegrepen om een masterplan voor de leges uit te voeren: het in één keer oppakken van de Omgevingswet, de Wkb, de harmonisatie en een nieuwe kostenonderbouwing van de leges van de hoofdstukken 3 en 4. De impact hiervan is nog onbekend, het werk is nog onderhanden. Wel kan verwacht worden dat de impact op de Weespers met name te relateren zal zijn aan de invoering van de Omgevingswet en Wkb en dus in mindere mate het gevolg zijn van de harmonisatie. Ook in het geval van blijvende zelfstandigheid van Weesp waren deze leges immers aangepast. De leges m.b.t. ‘winkels’ en ‘activiteiten op de weg’ zijn hier een uitzondering op. Het voorstel aangaande deze paragrafen is om deze volledig te harmoniseren en de Amsterdamse leges ook op Weesp van toepassing te verklaren. De lege voor wat betreft ‘Winkels’ is in Amsterdam hoger dan in Weesp (circa € 114,- vs. € 33,-). Dit raakt echter niet de ondernemers die reeds in bezit zijn van de betreffende ontheffing. Dit geldt alleen voor nieuwe aanvragen. De leges voor ‘activiteiten op de weg’ zijn nieuw voor Weesp, maar financiële impact is beperkt. Met name door beperkte relevantie (toepassing) van deze leges voor Weesp. Hoofdstuk 5 – openbare ruimte: De harmonisatie van de artikelen m.b.t. plaatsen van voorwerpen en reclame wordt duurder voor Weesp, daar ze deze momenteel niet kent.

Het aantal situaties waarin deze leges zich voordoen is echter beperkt, gezien een melding veelal volstaat in Weesp en een vergunning in dat geval niet nodig is. De harmonisatie van leges m.b.t. opbreken van de weg heeft geen directe financiële impact op Weesper burgers en bedrijven. De bijbehorende legestarieven gelden voor de (landelijke) netbeheerders, aannemers en eigenaren van assets in de openbare ruimte. De huidige leges Weesp lijken grosso modo gelijk uit te vallen met de Amsterdamse leges. Met betrekking tot ambulante handel is de financiële impact nog niet inzichtelijk, deze volgt uit de herziening van de staanplaatsverordening en marktverordening. Echter is reeds bekend dat de legestabel van Amsterdam uitgebreider is dan die van Weesp op dit onderwerp. Als de Amsterdamse leges en tarieven van toepassing worden op Weesp, dan zal dit duurder uitpakken voor de Weesper dan momenteel het geval is. Hoofdstuk 6 – verkeer en vervoer: Weesp heeft momenteel geen blauwe zones en geen mogelijkheid om belanghebbenden parkeerplaatsen (anders dan GPP’s) aan te vragen. Harmonisatie van deze betreffende leges zijn hierdoor voor Weesp niet relevant. Voor de artikelen m.b.t. gehandicapten geldt dat de aanvraag en de keuring duurder wordt, maar de aanvraag van de plaats aanzienlijk goedkoper. Per saldo middelt dit verschil zich uit,

Z.192044/D.71918

5 van 7

Gemeente Weesp als alle leges die hieronder vallen tegelijkertijd worden afgenomen valt de Amsterdamse legestabel (2021) goedkoper uit (circa € 774,- vs. € 881,-). Gezien er geen milieuzone is in Weesp, zijn de betreffende leges niet relevant voor Weesp. Hierop is de reguliere (kortdurende) RVV-ontheffing een uitzondering, waarvan de Amsterdamse tarieven hoger zijn. Om deze reden wordt een vierjarig ingroeimodel voorgesteld. Voor tijdelijke verkeersmaatregelen en tijdelijk afzetten van parkeervakken wordt voorgesteld om de Amsterdamse legestarieven in te voeren. In de huidige legestabel van Weesp zijn deze niet opgenomen. Deze leges zijn voornamelijk voor bedrijven van belang, en niet zozeer voor bewoners. Dit betreft hierdoor echter wel een verhoging van kosten voor Weesper bedrijven. Voor deelvervoer worden leges (en bijbehorende tarieven) van toepassing op Weesp, die zij voorheen niet kenden. Dat heeft tot gevolg dat nieuwe aanbieders van deelvervoer hier een vergunning voor moeten aanvragen en hier de huidige Amsterdamse tarieven voor betalen. Momenteel is er echter maar een beperkt aantal plekken voor deelauto’s in Weesp en heeft dit beperkte impact op Weesp. De harmonisatie van de overige artikelen heeft geen financieel effect op de Weespers.

Hoofdstuk 7 – binnenwater: De mogelijke wijzigingen in het vergunningensysteem en de gevolgen hiervan voor het heffen van de leges m.b.t. bedrijfsvaartuigen voor Weesp, heeft geen financiële impact voor bestaande bedrijfsvaartuigen. Voor nieuwe bedrijfsvaartuigen wordt dit duurder dan voorheen het geval was. Het harmoniseren van de tarieven van enkele leges werkt kostenverhogend voor Weespers die deze dienst afnemen. De impact van enkele andere leges is nog onbekend en afhankelijk van de uitkomsten van de voorstellen m.b.t. het Binnenhavengeldsysteem. Hoofdstuk 8 – kinderopvang: De leges kinderopvang zijn per 1 januari 2022 geharmoniseerd. Hoofdstuk 9 – algemene bepalingen voor de hoofstukken 3.2 t/m 8: Dit hoofdstuk uit de legesverordening van Amsterdam ziet op het heffen van leges, na niet in behandeling nemen van een aanvraag (door onjuistheden, onvolkomenheden of de complexiteit) of een ingetrokken aanvraag. In de gevallen waarin zich voordoet dat deze leges geheven dienen te worden, wordt dit duurder voor de Weesper. In de huidige situatie zijn namelijk geen kosten opgenomen in de legestabel van Weesp voor het geval de situatie waarop dit hoofdstuk ziet, zich voordoet. De kosten die hiermee gemoeid zijn, zijn echter te voorkomen door de afnemers van de diensten zelf. Hier is sprake van ‘de vervuiler betaalt’.

Vervolg De door het Bestuurlijk Team vastgestelde tijdlijn en harmonisatievoorstellen worden door het projectteam harmonisatie lokale heffingen overgedragen aan de lijnorganisatie van Amsterdam. De verantwoordelijke directies dragen er via de reguliere leges- en belastingprocessen zorg voor dat de voorstellen ter besluitvorming aan het college en de gemeenteraad worden voorgelegd en geëffectueerd. Dit betreft de reguliere processen zoals die in Amsterdam worden doorlopen ten behoeve van het vaststellen van de lokale heffingen. Mocht u over deze brief technische vragen hebben, neemt u dan gerust contact met ons op. De behandelend ambtenaar is bereikbaar op 06 2957 1047 of per mailadres dries.van.der.eerden@amsterdam.nl.

Z.192044/D.71918

6 van 7

Gemeente Weesp Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van de gemeente Weesp,

D. Struijk, gemeentesecretaris

Z.192044/D.71918

B.J. van Bochove, burgemeester, wnd.

7 van 7