RIB 2022 31 - Bijlage 1 - Groenstructuren Weesper wijken
Tekst van het document
Groenstructuren Weesper wijken Aanbevelingen uit de wijk voor versterking groenstructuren 9 november 2021
Kenmerk
R001-1277271AMH-V01-mdg-NL
Verantwoording Titel
Groenstructuren Weesper wijken
Opdrachtgever
Ingenieursbureau Gemeente Amsterdam
Projectleider
Martijn Horstman
Auteur(s)
Annemieke Feijen
Projectnummer
1277271
Aantal pagina’s
21
Datum
9 november 2021
Handtekening
Ontbreekt in verband met digitale verwerking. Dit rapport is aantoonbaar vrijgegeven.
Colofon TAUW bv Handelskade 37 Postbus 133 7400 AC Deventer T +31 57 06 99 91 1 E info.deventer@tauw.com
2/21
Kenmerk
R001-1277271AMH-V01-mdg-NL
Inhoud 1
Groene wijkstructuren Weesp ................................................................................................... 4
2
Analyse en inventarisatie........................................................................................................... 4
3
2.1
Algemeen ........................................................................................................................... 4
2.2
Aetsveld ............................................................................................................................. 5
2.3
Hogewey ............................................................................................................................ 6
2.4
Weespersluis / Leeuwenveld ............................................................................................. 8
2.5
Zuid .................................................................................................................................. 10
2.6
Centrum ........................................................................................................................... 13
2.7
Noord West ...................................................................................................................... 14
Conclusies en aanbevelingen.................................................................................................. 14 3.1
Algemeen ......................................................................................................................... 14
3.2
Aetsveld ........................................................................................................................... 15
3.3
Hogewey .......................................................................................................................... 16
3.4
Weespersluis / Leeuwenveld ........................................................................................... 17
3.5
Zuid .................................................................................................................................. 18
3.6
Centrum ........................................................................................................................... 19
3.7
Noord West ...................................................................................................................... 20
Bijlage 1
Verslagen wijkwandelingen 2021
Bijlage 2
Verslagen wijkwandelingen 2020
3/21
Kenmerk
R001-1277271AMH-V01-mdg-NL
1 Groene wijkstructuren Weesp Gemeente Weesp vindt het belangrijk dat haar woonwijken een groene uitstraling hebben, omdat groen meerdere positieve eigenschappen brengt in een wijk. Om de juiste keuzes te maken voor de versterking van de groene structuren, neemt de gemeente de inbreng van de inwoners van de wijken mee in de te bepalen ontwikkelrichting. Om de inbreng van de bewoners goed mee te kunnen nemen zijn, in het najaar van 2021, per wijk de inwoners uitgenodigd om een ronde door de wijk te lopen met een ambtenaar van de gemeente en een extern adviseur. Voor een viertal wijken is hier gehoor aan gegeven. In de wijk Noord-West was hiervoor geen animo op het moment van organiseren. Voor het centrum heeft één persoon zich aangemeld, die uiteindelijk telefonisch is geïnterviewd. Daarnaast hebben meerdere wijkbewoners per mail gereageerd met inbreng (omdat zij op het moment van wandeling verhinderd waren). Naast de wijkwandeling is er in 2020 ook een inventarisatie geweest binnen de verschillende wijken. De inbreng van deze inventarisatie is ook meegenomen om tot een ontwikkelrichting te komen. De input uit de wandelingen en gesprekken is meegenomen in deze notitie over structuur en algemene inbreng. Voor de volledigheid zijn de verslagen in de bijlagen opgenomen. Hierin zijn ook de locatiespecifieke punten te herlezen.
Voorliggende advies is richtinggevend, maar niet bepalend. Wanneer delen van wijk worden heringericht of als er ontwikkelingen worden voorbereid, dan wordt altijd op dat moment gekeken of de voorgestelde groenstructuren nog aansluiten bij de dan geldende wensen en mogelijkheden. Daarnaast zijn er in de verschillende wijken mogelijkheden voor bewoners om zelf initiatieven te ontwikkelen. De gemeente kan dit onder de aandacht brengen en mensen hiertoe stimuleren, buiten haar eigen projecten om.
2 Analyse en inventarisatie 2.1
Algemeen
Weesp is een gemeente met veel groen en water in de stad. Het algehele beeld is dat de aanwezigheid van groen sterk wordt gewaardeerd. Daarnaast hechten de inwoners belang aan goed onderhoud. Natuur in de stad wordt sterk gewaardeerd, maar niet op elke plek. Er wordt door de bewoners geaccepteerd dat natuurlijk groen een ander beheer vraagt dan de reguliere plantvakken in de straten. Er wordt wel verwacht dat de gemeente haar keuzes communiceert naar en uitlegt aan haar inwoners, zodat duidelijk is welk beeld kan worden verwacht. De gemene deler in vrijwel elke wijk is dat de waterstructuren die veel aanwezig zijn in Weesp een belangrijke ecologische functie kunnen vervullen. Door de oevers en het groen rond de wateren natuurlijk in te richten en te beheren, vormt dit een natuurlijke verbinding door heel Weesp en naar het buitengebied.
4/21
Kenmerk
R001-1277271AMH-V01-mdg-NL
In of nabij Weesp mist een bos, waarin men lekker kan struinen en wandelen. Wellicht kan hier bij het ontwikkelen van de grotere structuren rond de stad aandacht voor zijn vanuit de gemeente. In algemene zin heerst er het beeld dat de gemeente onvoldoende aandacht besteed aan het vakkundig uitvoeren van het onderhoud. Naast aandacht voor onderhoud van bestaand groen moet er extra aandacht komen voor nieuwe aanplant, om het direct bij start goed te laten ontwikkelen. Meer en gevarieerder groen aanbrengen in de wijk (ongeacht welke wijk) is alleen een versterking van de wijk als hier goed onderhoud op plaatsvindt. Niet alleen snoei, maar ook onkruidbestrijding en inboet. Tomingroep is niet overal kundig genoeg voor. Sowieso vraagt inzet van Tomingroep om een goede werkbegeleider. Algeheel beeld van de inwoners van Weesp is dat de Tomingroep onvoldoende expertise heeft om zelfstandig het groenonderhoud uit te voeren. De gemeente moet meer investeren in het begeleiden van en toezicht houden op het onderhoud van de openbare ruimte. Door heel Weesp zijn er particuliere initiatieven om de buurt te vergroenen. Stimuleer bewoners om hun eigen tuin te vergroenen. De mogelijkheden voor particuliere initiatieven op eigen en gemeentegrond kan de gemeente meer onder de aandacht brengen en stimuleren, maar het moet geen vervanging zijn van het gemeentelijk groen.
Het groen in de wijk mag niet enkel aanwezig zijn als particulieren initiatief nemen. Gemeente heeft hier een taak. Zeker in de wat oudere woonwijken worden kansen gezien om het groen nabij de woningen (pleintjes en veldjes) niet als onderdeel van de grotere groenstructuren in te richten maar juist te zien als rustgroen waar de bewoners kunnen ontmoeten, genieten van kleur en variatie en verblijven. En zo eigenlijk een verlenging van hun eigen tuin kunnen hebben. Vanuit de bewoners is nog als tip meegegeven om als gemeente de uitvoeringsagenda tijdig in de krant en online media te publiceren, zodat bewoners ook kunnen meedenken in mogelijkheden in hun buurt.
2.2
Aetsveld
De doorkijkjes en wandelpaden naar het buitengebied worden positief beoordeeld. Het water wat in de wijk aanwezig is mag best een natuurlijke uitstraling hebben, maar dan wel graag kleurrijk en gevarieerd. Het moet er niet uitzien alsof het gewoon verwildert omdat er niks aan gedaan is. De op enkele plekken recent aangelegde ‘bloemenveldjes’ in de gazons (door platform Weesp Duurzaam) geven een grote variatie in kleur en brengen vlinders en insecten in de wijk. De tulpen bij de entree van de wijk geven een mooie aanblik als deze bloeien. Er kan en mag meer groen in de wijk worden gerealiseerd, maar dit dient dan wel goed te worden onderhouden. Belangrijk punt door de bewoners aangegeven is dat het onderhoud slecht is. Erg veel onkruid, veel bestrating wat niet recht ligt en veel verouderd/gedateerd groen. De sterke punten die er waren (bloemrijke middenberm Wiefferinkdreef bijvoorbeeld) zijn verwijderd om het onderhoud te extensiveren. Het onderhoud wordt niet met kennis gedaan. Er wordt op verkeerde momenten in
5/21
Kenmerk
R001-1277271AMH-V01-mdg-NL
het jaar gesnoeid, niet tijdig genoeg en als het gebeurt te rigoureus. Het groen wordt steeds minder, zowel in aantal als in soort. Er heerst het gevoel dat Aetsveld het ‘ondergeschoven kindje’ is in Weesp. In de wijk zijn veel doorsteekjes en de wijk is speels opgezet. Dit is positief, maar maakt het ook wel rommelig. Grenzen tussen particulier en openbaar zijn soms wat onduidelijk, waardoor bewoners er soms ook minder georganiseerd mee om gaan. Ook kan het aanwezige hoog opgaande groen (in de bochten) leiden tot minder zicht, waardoor gevaarlijke situaties kunnen ontstaan in het verkeer. Tegelijk is het opgaande groen tegen schuttingen aan wel een mooie manier om verrommeling (door grote variatie aan erfafscheidingen aan het zicht te ontnemen) te voorkomen. De wijk is wel erg vriendelijk voor kinderen en langzaam verkeer. Tot slot zijn er in de wijk voorbeelden van ‘adoptiegroen’. Particulieren die een stuk plantsoen onderhouden. Wellicht kan dit op meer plekken in de wijk worden voorgesteld.
Entree met tulpen
2.3
Water in de wijk niet zichtbaar
Groen in de straat eentonig
Hogewey
De bewoners typeren de wijk als erg stenig. Het lijkt erg ruim opgezet, maar er komt ook veel nieuwbouw op plekken die nu groen zijn. Volgens de beschrijving van bewoners kende de wijk vroeger meer stukjes bos/bosschages en grote solitaire bomen die zijn gekapt en niet in de wijk zelf gecompenseerd. In combinatie met de ruime opzet van de straatprofielen en grote vlaktes tussen de flatgebouwen maakt dat de wijk nu veel opener oogt dan vroeger. Tegelijk is de groenkwaliteit achteruit gegaan. De wijk kenmerkt zich door een aantal grotere wegen in noord-zuid en oost-west oriëntatie die veelal worden geaccentueerd door een duidelijke bomenstructuur en lange plantvakken. De bomen zijn groot en gevarieerd.
6/21
Kenmerk
R001-1277271AMH-V01-mdg-NL
Zo staat er langs de Gemeenschapspolderweg een imposante laanbeplanting van grote moerascypressen (Taxodium distichum) met een vaste structuur die behouden (en indien nodig hersteld) dient te worden. Haaks erop wordt de waterkant van de Heemraadsweg benadrukt met populieren geplant in een regelmatig ritme. De ligging van de Waarschapsstraat wordt accentueert door een bijzonder lijnbeplanting van tulpenboom (Liriodendron tulipifera) in een vaste afstand langs het grasveld aan de zuidkant en de parkeervakken aan de noordkant.
Aanwezige laanstructuren
Aanwezige pleintjes en veldjes
De plantvakken in de wijk zijn verouderd en eentonig. Veel plantvakken zijn door de jaren heen omgevormd van heesters naar gras. De meeste bloemperken kennen maar 1 soort beplanting (bijvoorbeeld rozenstruiken) met daaronder kale grond die geen meerwaarde kent). Een beplanting met meerdere lagen (bv bodemdekker en heester) zou meer groenkwaliteit, ecologische waarde en minder onderhoud kunnen opleveren. Er heerst de wens naar meer afwisselende beplanting door de seizoenen heen in plaats van kale grasvelden (vooral bij de velden rond om flatgebouwen). Aan het voetpad langs de sloot in de Sinnigvelderstraat heeft Platform Weesp Duurzaam ecologisch waardevolle groenstroken en plantvakken met sierwaarde aangelegd, die gewaardeerd worden door de bewoners. De groenzones langs het water kunnen nestruimte bieden en een hoge ecologische meerwaarde vormen. Aandachtspunt hierbij is dat (en dit geldt voor meer locaties) het onderhoud in de juiste periode uitgevoerd dient te worden en waar mogelijk gefaseerd. Bomen worden gesnoeid en rond de bomen worden uitlopers weggesnoeid. Soms zitten hier nesten in, bovendien heerst onder bewoners de vraag waarom er zoveel rond een boom wordt weggesnoeid. Laat de natuur een beetje zijn gang gaan. Vanuit beheeroogpunt is het wellicht nodig, maar communiceer naar de bewoners waarom bepaalde keuzes worden gemaakt / waarom bepaald onderhoud nodig is.
En voer het benodigde onderhoud in de ecologisch meest geschikte periode uit. Veel gazons worden kapot gemaaid omdat ze worden gemaaid als het nat is of de machine staat veel te kort afgesteld. Dit vraagt aandacht en kennis maar mogelijk kan het ook worden voorkomen door de grasvelden om te vormen tot bloemenvelden of vaste planten.
7/21
Kenmerk
R001-1277271AMH-V01-mdg-NL
Er is in de wijk geen behoefte om aanwezig groen op te offeren voor parkeerplaatsen. Er zijn verschillende hoekjes en pleintjes in de wijk die met bewoners kunnen worden omgevormd van ‘restgroen’ naar ‘rustgroen’. Maak hier een verlengde van de (voor)tuinen van en richt het in als gezamenlijke tuin en ontmoetingsruimte. Buurttuinen hebben grote meerwaarde voor de wijkbewoners. Verken als gemeente het idee om dit met de directe omwonenden in te vullen. Bijna alle rijtjeshuizen in de wijk hebben een eigen voortuin wat zorgt voor een gevarieerde aanblik. Vanuit de bewoners is er animo om groenvelden op gemeentegrond in straten of tussenruimtes te adopteren en met elkaar te onderhouden (zoals elders in Weesp). Daarnaast zijn er ook verschillende inwoners die juist geen ‘gedoe’ willen en van de gemeente een net onderhoud van de straat en het groen verwachten. In de wijk wonen veel senioren en allochtone wijkbewoners. Wees je bij een herinrichting hiervan bewust. Het verkennen van particuliere invulling en onderhoud kan zeker bijdragen, mar bij gebrek aan animo blijft het een gemeente-taak om de openbare groene zones een passende invulling te geven en het onderhoud goed uit te voeren.
De groenzone langs de Korte Stammerdijk is heel open en bestaat uit grasvelden met enkele solitaire bomen met vrije zicht op aangrenzende schuttingen en achtertuinen, terwijl er vroeger een bosschage met variëteit aan struiken en diepte de zicht erop verdekte. Dit gaf de rechte strook meer structuur en een fraaier gezicht. Bewoners geven aan in deze zone weer graag meer afwisseling in textuur en kleur doormiddel van bloemen of bloeiende heesters te willen zien. Ook zouden hier langs het water van het Smal Weesp ecologische bermen kunnen komen. De grote lijnen (hoofdwijkstructuur) mag gevarieerder (minder gras) maar moet wel netjes en herkenbaar blijven/worden. Vlinderstruiken en andere soortgelijke beplanting wordt gewaardeerd. De aanwezige bewoners zien Hogewey graag weer veranderen naar een biodiverse en kleurrijke wijk met meer variatie in beplanting, uitstraling, en ecologische waarde, zoals wilde bloemenmengsels, struiken en ruige grassen met extensief maaibeheer (zoals bij Aquamarin) en bosschages voor nestmogelijkheid voor dieren. Dus een transformatie naar een divers Hogewey, met zones van rustgroen met bewoners, wijkgroen door de gemeente en ecologische zones (onder andere langs de waterstructuren) waar de natuur meer ruimte krijgt.
2.4
Weespersluis / Leeuwenveld
Deels is deze wijk nog in ontwikkeling en dus ‘nog niet af’. Er is begrip voor het feit dat bij ontwikkellocaties het groen pas aan het eind wordt geplant, maar er wordt gevraagd ook te kijken naar de grotere groengebieden en hier al op de locaties waar het kan te investeren in het groen, voor aanvang van de ontwikkelingen, zodat het groen al kan groeien. (Voorbeeld: niet alle gebieden in een parkzone zijn nodig voor transport en opslag en wegaanleg. De gebieden die niet geroerd hoeven worden kunnen al vroegtijdig worden ingeplant zodat het groen al kan groeien.) De aanwezige vijver geeft de wijk karakter. Delen van het water zijn (nog) erg strak en open. Hier kan veel winst gehaald worden voor natuur door hier meer beplanting (niet alleen bomen) te realiseren. Hierbij geldt wel dat juist de afwisseling met ook open ‘kijklijnen’ wenselijk is, om zo het
8/21
Kenmerk
R001-1277271AMH-V01-mdg-NL
water en alles wat op en rond het water leeft wel te kunnen beleven. Maak hiervoor keuzes als gemeente. En onderhoud het dan ook zodanig. Nu zijn er vraagtekens over het maaibeleid en het onderhoud van de oevers. De wandelroute langs de vijver heeft erg grote elzen, waar een (nu nog) kleine wilg is naast gepland. Dit is gedaan om op termijn de elzen te verwijderen en dan al volwaardige vervanging te hebben. Deze knotwilgen worden niet regelmatig geknot, waardoor de jonge bomen overlast geven. Dit gedachtengoed is niet bij alle bewoners bekend. Neem de bewoners mee in de communicatie waarom keuzes worden gemaakt. Leeuwenveld1: de tussenruimtes tussen de bouwblokken zijn nu erg kaal met enkel gazon. Hier kan een grote meerwaarde voor natuur worden gekregen door ook struweel (lage en hoge struiken) aan te brengen. Zo is er schuilgelegenheid voor vogels en andere dieren, maar is er ook meer te zien en te beleven. De bomenrijen in Leeuwenveld 1 zijn een goede basis. Maar de onder-beplanting / boomspiegels mag veel gevarieerder. Deels geeft de krappe opzet tussen de parkeervakken problemen om het groen volwaardig te houden. Dit vraagt aandacht en creatieve oplossingen van de gemeente. Daarnaast kan er mogelijk een stimulans van de gemeente naar de bewoners gaan, waardoor zij zelf ideeën kunnen aandragen voor het vergroenen van boomspiegels.
Leeuwenveld 2: is opgezet als binnenstedelijke wijk. De mogelijkheden om te vergroenen moeten niet worden gezocht in bomenrijen in de straten, dat past niet bij het karakter. Wel kunnen de pleintjes die hier liggen meer vergroend worden. Daardoor ontstaat ook een nieuwe mogelijkheid voor spelen. Langs de Leeuwenveldseweg staan nu bijna geen bomen. Door de aanwezigheid van kabels en leidingen is het niet mogelijk een zware boomstructuur aan te brengen. Advies: zoek naar de kansen om hier toch een structuur aan te brengen. Misschien in de oever of aan de overzijde van het water of in de middenberm waar deze aanwezig is. Het veldje voor het gezondheidscentrum leent zich voor meer variatie. De bewoners hebben al uitgesproken open te staan voor verschillende ideeën. Afgelopen zomer is hier een bloemenveld aangelegd, maar ook een ‘tiny-forest’ wordt genoemd als gewenst. Meerdere soorten verschillende inheemse boomsoorten in elkaars nabijheid geplant kunnen elkaars groei en levensbestendigheid juist verlengen. Dat zou vaker als idee moeten worden toegepast.
Leeuwenveld 1
Leeuwenveld 2
Weespersluis
9/21
Kenmerk
R001-1277271AMH-V01-mdg-NL
Leeuwenveld3 / Weespersluis: Deze wijk is ruim en groen opgezet. Daarmee is de basis goed. Alleen er is meer uit te halen. Er zijn enkele grote middenbermen (bossen). Omdat de bomen nu nog klein zijn komt deze structuur nog niet tot zijn recht. De komende 10 jaar zou het mooi zijn als gemeente hierin investeert door een bloemenberm hieronder te realiseren of door plantsoen aan te brengen onder de bomenrijen, afgewisseld met solitaire heesters. Daarmee staat ook de komende jaren hier een groene/natuurlijke structuur. Ook in deze wijk zijn er mogelijkheden om de ‘loze hoekjes’ die nu standaard uit gras bestaan te ‘vernatuurlijken’ met gevarieerde struiken. Hiermee wordt de natuur meer de wijk ingehaald. Zorg bij het water, als beschoeiing nodig is, voor fauna-uittreedplaatsen, en voor natuurlijke begroeiing langs/in het water. Niet alleen op stadsniveau kiezen voor ecologische bermen als verbindingszones, juist ook op buurtniveau kunne de bermen hieraan bijdragen met een juiste inrichting. De binnenpleintjes tussen de woningen worden als erg positief ervaren dat hier per buurt verschil kan zijn. Luister hier naar de wensen van de bewoners. En hou er rekening mee dat de wensen hier kunnen veranderen door de jaren. Tot slot wordt genoemd dat langs het Papenlaantje het enige natuurlijke bosje van Weesp ligt, ter plaatse van de oude volkstuinen.
Dit staat op de planning om te worden gekapt. Kan dit behouden worden door het te integreren in de natuurlijke rand om Weespersluis heen? In het landschapsontwikkelingsplan is dit aangewezen als gras/ruigte/kruiden (zie afbeelding). Kan dit niet behouden blijven als bos?
2.5
Zuid
De wijk grenst aan een groenblauwe zone en heeft een groen karakter. Deze wordt met name bepaald door laan- en lijnbeplanting van bomen langs hoofdroutes en watergangen in combinatie met een aantal strak onderhouden grasvelden. Het algehele groene aanzicht wordt door de bewoners gewaardeerd. Echter, het wordt als eentonig, kleurloos, saai en met weinig ecologische waarde beschreven. De aanwezige beplanting wordt onvoldoende onderhouden. Volgens de bewoners is de diversiteit in beplanting in de afgelopen jaren steeds verder achteruitgegaan en zijn plantvakken met bloeiende heesters en struiken in toenemende mate verdwenen. In de bocht langs de Utrechtseweg (hoek met Bastion), waar rozenstruiken zijn vervangen door een platte strook gras, zorgt dit zelfs voor een onveilige verkeerssituatie, omdat
10/21
Kenmerk
R001-1277271AMH-V01-mdg-NL
mensen zomaar in de bocht oversteken. Door geparkeerde auto’s zijn zij onvoldoende goed zichtbaar voor passerende automobilisten (en vice versa). Het advies is dus om deze strook weer met heesters te beplanten. Boomspiegels zijn vaak klein en bieden onvoldoende ontwikkelmogelijkheden voor gezonde bomen. De boomspiegels zelf worden bepaald door een kale en onbegroeide sparing in de verharding wat een sombere indruk maakt. Bewoners benoemen het idee om boomspiegels te adopteren, beplanten en verzorgen, zodat een fraaier en gevarieerd beeld kan ontstaan. Daarnaast zijn er veel bomen door de tijd heen gekapt waarna er geen nieuwe is terug geplant (zie ook ‘locatie specifiek’.
Diversiteit van aan- en afwezigheid van openbaar groen in de wijk Tegenover Bastion Roozeboom is een groenvak ingezaaid met wilde bloemenmix van platform Weesp Duurzaam, wat tot nu toe het enige is in de wijk. Maar de belangstelling is groot van veel meer bewoners in de wijk (kunnen op dit moment niet aan de vraag voldoen). De initiatieven en het aantal plantvakken in de afgelopen drie jaar is sterk gegroeid. Het zou dus fijn zijn om meer plantvakken met wilde bloemenmix in te kunnen zaaien. De bewoners vinden de twee plantvakken langs M. Dotingalaan met ‘300 kardinaalsmutsen en 5 vlinderstruiken’ erg eentonig, onhandig beheerd en weinig natuurwaarde leveren. Hans Hamstra geeft aan dat het verschralen van de plantvakken met een extensiever onderhoud en het beplanten met verschillende inheemse struiken een grote ecologische meerwaarde zou leveren. Mogelijk zou het ook bij kunnen dragen aan besparing van onderhoudskosten. Steegjes in de buurt worden begeleid door een groene rand van aangrenzende tuinen. Tussen de rijtjeshuizen langs het Diepenbroickpark zijn heel strakke grasveldjes aangelegd die voor de directe bewoners recreatieve ruimte bieden. Deze sluiten aan op een smal grasstrookje dat parallel langs het kanaal loopt en enigszins als restruimte oogt. Eén perceel hiervan is al wel beplant met heesters.
Bewoners stellen voor om deze beplanting door te trekken en deze gazonrand met een variatie aan inheemse struiken te beplanten. Tegelijkertijd zou dit de uitstraling en groenwaarde van de nu ietwat monotoon ingerichte kanaal zone verbeteren. Er bloeide op het moment van de wandeling een groepje Herfsttijloos. De bewoners stellen voor om er over het hele jaar gezien meer kleurrijke bloemen te planten. De oeverzone van het kanaal
11/21
Kenmerk
R001-1277271AMH-V01-mdg-NL
wordt ook heel strak en intensief onderhouden. De wens is om het wat ruiger en natuurlijker te laten ontwikkelen om er ook meer ecologische waarde aan toe te kennen. Vooral bij de waterzone ten zuiden van de wijk valt het intensieve maaibeheer op: Waar de zuidelijke waterrand langs de N236 wat ruiger is en een natuurlijke uitstraling heeft bestaat de noordkant langs de J.A. Fijnvandraatlaan vooral uit kort gemaaid gras, een lijn bomen en een strook narcissen in de lente. Ook hier vinden de bewoners het belangrijk dat er een ecologisch waterzone ontstaat en een parkstrook met meer biodiversiteit. Wel moet er ruimte blijven voor vissers en kinderen om te spelen. Dat geldt voor de hele wijk. Langs de dijk en huizen aan de M. Dotingalaan ligt een grasveld met twee Walnootbomen en een groepje vochtminnende bomen. Volgens de bewoners is dit veldje altijd drassig. Het zou een goed idee zijn om hier een wadi te creëren met vochtminnende planten. Deze zou gecombineerd kunnen worden met natuurlijke speelobjecten. Het park tussen de dijk (Utrechtseweg) en M. Dotingalaan met sportveld wordt erg gewaardeerd en heeft een hoge recreatieve functie in de wijk. Bewoners zouden dit graag willen versterken met meer zit- en verblijfsplekken en een daarop aangepaste groeninrichting. Bewoners zouden het ook leuk vinden om meer eetbaar groen - hier en/of elders in hun wijk - toe te passen.
Vanwege het sportieve gebruik van het park wordt een groene afscheiding langs de hellingrand naar de Utrechtseweg genoemd. Dit zou een kleurrijke scheiding kunnen zijn tussen de weg en het park. Het groene (voetbal-)veldje en de speeltuin gelegen aan de parkeerplaats bij de Mr.J.C. Bührmannlaan is naar de huizen toe omlijst met opgaande struikbeplanting als een van de weinige gebieden in de wijk. Echter geven bewoners aan dat de heesters nogal grof worden gesnoeid met een strak eindresultaat. Het mag wat natuurlijker. Ook zouden er ‘niet overal dezelfde struiken moeten staan’, maar meer variatie in struiken, gelaagdheid en textuur en een wisselend beeld door de seizoenen heen. De bewoners zouden het leuk vinden om de opgaande beplanting ook door te zetten aan de zuidkant om de achterkant van de garages ermee aan te kleden (met wat afstand tot de garages). Er zou wel een stuk vrij gelaten moeten worden dat verder als trapmuurtje gebruikt kan worden. Tegelijkertijd zou er daardoor ook een mooier zicht op het stenig parkeerterrein kunnen ontstaan. Bewoners waarderen het natuurlijk ogend veldje tussen de singel en Aetsveldselaan, wat als proefveld dient voor het toepassen van een extensief maaibeheer, maar wél met een strak gemaaide rand.
Vooral het laatste maakt het ook voor minder natuurminnende bewoners duidelijk, dat het niet zomaar een verruigd veld is, maar onderhouden wordt met variatie in begroeiing. Het park rondom singel en zorginstelling Vivium Oversingel kent veel openheid en variatie met bodemdekkers, gazon en bomen. Het wordt hier juist erg gewaardeerd en door oude bewoners als veilig gezien omdat er geen grotere struiken/heesters zijn die het zicht belemmeren. Er zijn veel complimenten over het speciaal groenbeheerplan (zoals bij Ossenmarkt) en de inrichting van het Bastion/Singel. De natuurlijk ogende, wilde en inheemse beplanting die (mede)beheerd worden door schapen hebben een uiterwaarden karakter en geven echt een ‘buitengevoel’ dat erg gewaardeerd wordt.
12/21
Kenmerk
2.6
R001-1277271AMH-V01-mdg-NL
Centrum
Kenmerkend voor het centrum zijn de bastions, Vecht en de Singel die rond het centrum liggen. Deze fungeren als een cultuurhistorische parkzone waar men even uit de hectiek van de stad stapt. Binnen deze groene gordel is de binnenstad met weinig ruimte voor groen, maar wel met oude gebouwen en een rijke cultuurhistorie. Er zijn een paar iets bredere straten waar gezocht kan worden naar meer boomstructuren. Specifiek worden de volgende straten genoemd waar het gaat om bomen: In de Nieuwstraat worden de bomen gesnoeid. Onduidelijk is waarom. De communicatie hierover naar bewoners zou kunnen worden verbeterd. De prachtige bomenrij wordt ter hoogte van de kerk opeens onderbroken. De bomen bij de kerk zijn van een andere soort. Ook hiervan is onduidelijk waarom de gemeente hiervoor heeft gekozen. In de Breedstraat zouden bomen niet missstaat al is het profiel misschien wat smal. Verder zijn er in het centrum enkele plekken die ontwikkeld kunnen worden als ‘groene pareltjes’. Als voorbeelden worden het pleintje bij de Hr. Elbertsteeg – Middenstraat en het plein voor de grote kerk genoemd. Aan het eind van de Nieuwstraat ter hoogte van de voormalige synagoge tussen Slijkstraat en Hanensteeg is een pleintje ontstaan waar incidenteel activiteiten worden georganiseerd. Mogelijk kan dit middels bomen rondom duidelijker vorm krijgen als afzonderlijke ruimte.
(Zoals dit elders in Weesp ook op enkele plekken is gebeurd.) Aan de Ossenmarkt is tegenover het fort een enorm grasveld. Mogelijk kan hier een grotere variatie aan groen worden gerealiseerd. Er zijn in het centrum wilde bloemenveldjes aangelegd. Dit is een leuke aanvulling van de natuurlijke structuren, maar dragen niet bij aan een hoofdstructuur. Wat opvalt is dat als je er op let er veel meer groen in het Centrum is dan je zou denken en dat we op tal van plaatsen aanlopen tegen leuke particuliere initiatieven. In de Middenstraat 101-107 vinden we een pleintje met prachtig eigen beheer initiatief met prachtige hortensia’s. Mogelijk kan de gemeente bewoners stimuleren meer groen op eigen terrein of als geveltuintjes te realiseren. In de huidige situatie zijn de bastions verwaarloosd. Er is gebrek aan handhaving en er wordt slecht onderhoud gepleegd. Hierdoor gaat de kwaliteit van het groen sterk achteruit terwijl het juist een parel van Weesp zou kunnen zijn. De schansen worden divers benut. Spelen, wandelen, hond uitlaten en te verpozen. Alle verschillende functies kunnen met elkaar conflicteren, maar mogelijk ook juist bijdragen aan het unieke karakter van de bastions. Dit vraagt van gemeente wel duidelijke koers en communicatie. Ter voorbeeld: Op de Draaierschans zijn recent bomen gekapt, waarbij er nieuwe zouden worden terug geplant. Dit is echter nog steeds niet gebeurd.
Wel is er wat kleiner bosplantsoen geplant, wat sterk overwoekerd wordt door onkruid. Verder veel uitval van groen en afspoeling van de kale grond. De paden die er liggen waren ooit smal en gingen op in het groen. Inmiddels zijn ze door gebruik sterk verbreed en doen ze afbreuk aan het groene karakter.
13/21
Kenmerk
R001-1277271AMH-V01-mdg-NL
Beheer van de bastions door schapen is leuk, maar nu te intensief, waardoor er schade optreedt. De Oudegracht is prachtig met waterlelies en al. De natuurlijke vegetatie langs de oevers en in het water van alle wateren in en rond het centrum wordt sterk gewaardeerd, maar wordt vaak beschadigd door verkeerd maaien en/of boten die langs varen. In de Hoogstraat staan verschillende horeca terrassen aan de waterzijde. Sommige zien er minder onderhouden uit. In de winter zijn ze buiten gebruik. Zonder functie doen ze bij wandelen afbreuk aan de groen en waterbeleving. Het gevoel heerst dat er te veel wordt gefocust op de horeca en toeristen en te weinig op wat de bewoners belangrijk vinden. Bij verdere uitwerking van de natuurlijke structuren van de grotere groeneenheden kan eerst eens gekeken worden wat er aan natuurlijke vegetatie ontstaat en te investeren in het versterken of verder uitbouwen hiervan. Verken samen met gemeente Amsterdam en provincie Noord-Holland hoe de berenklauw bestreden kan worden (werkt elektrocuteren wat bij de japanse duizendknoop wordt toegepast ook bij de berenklauw?) en hoe brandnetels en bramen minder gaan woekeren.
2.7
Noord West
Op het oog is Noord-West een buurt die ruim en groen is opgezet. Wat meteen opvalt is de enorme diversiteit aan bomen en struiken. Veel van de ruimte die rond de flats en tussen woningen ligt, behoort tot het grondgebied van VVE’s en woningbouwcoöperaties die daarmee ook verantwoordelijk zijn voor aanleg en beheer. Wellicht kan er meer samenspraak tussen gemeente en woningbouwcoöperaties zijn, in de afstemming en vormgeving van het groen. De grote variatie aan groen wordt door de bewoners positief ervaren. Hier en daar is het groen zo aan het uitdijen dat een vrije doorloop voor mensen met kinderwagens en scootmobielen overal niet even goed mogelijk is. Onderhoud is ook hier het sleutelwoord. Daarnaast zijn er verschillende locaties waar het onderhoud onvoldoende is.
3 Conclusies en aanbevelingen 3.1
Algemeen
Weesp is een gemeente met veel groen en water in de wijken. Het algemene beeld door de inwoners gegeven is dat het sortiment in de afgelopen jaren is afgenomen en dat het onderhoud onvoldoende is. Dit zijn de belangrijkste algemene uitgangspunten waar de gemeente de komende jaren aandacht voor zou moeten hebben. De Weesper ziet graag een grotere variatie aan groen. Niet alleen gras met bomen, maar ook heesters en struiken en vaste planten. Binnen de gemeente zijn hier al voorbeelden van, zoals rond het station. In de verschillende wijken zijn er bewoners die zelf initiatieven willen ondernemen
14/21
Kenmerk
R001-1277271AMH-V01-mdg-NL
met betrekking tot het vergroenen en onderhouden van wijkgroen. Dit vervangt echter niet de taak die de gemeente hierin heeft. Het water wordt in alle wijken als een natuurlijke zone benoemd, waar de natuur en ecologie meer hun gang mogen gaan. Het beheer mag daar worden geëxtensiveerd en onderhoud en onderhoudsperiode kan meer gebaseerd worden op de aanwezige waardevolle planten en dieren. Er zijn verschillende locaties die aansluiten bij de woningen en daarmee kunnen fungeren als ‘rustruimte’ in de buurt. Deze locaties lenen zich om met de bewoners te vergroenen, passend bij de wensen van de buurt. Hier is een grote verscheidenheid in mogelijk. Hiermee gecombineerd kan de gemeente bewoners stimuleren tot en bewust maken van de meerwaarde van het vergroenen van hun eigen tuinen. Tot slot vragen de inwoners om meer toelichting en uitleg van de gemeente waarom bepaalde keuzes worden gemaakt.
3.2
Aetsveld
Aetsveld is in de basis prima opgezet. Veel ruimte voor groen, grote variatie in volwassen bomen. Er zijn goede mogelijkheden om naar het buitengebied te wandelen en middels doorkijkjes het buitengebied te zien. De wijk vraagt om meer variatie in beplanting (nu veel gazon en verouderd plantsoen). Maak wel de goede keuzes in de soortkeuzes van de groenvakken. Aetsveld is een speels opgezette wijk, daar hoort ook kleur en afwisseling in soorten bij. Grotere heestervakken kunnen best uit één soort bestaan als er solitaire opgaande heesters met variatie in worden aangeplant (denk bijvoorbeeld aan de vlinderstruik of aan een sierkornoelje in een onderbeplanting van bijvoorbeeld spierstruik of ganzerik). Niet alle grasveldjes hoeven uit gazon te bestaan. Wissel dit af met bloemrijke veldjes of maak gebruik van bollen. Kleinere plantvakken kunnen ook worden ingeplant met vaste planten. De watergangen bieden goede mogelijkheid voor natuurlijke oevers. Communiceer hier wel goed over naar de bewoners, en wek juiste verwachtingen. Een natuurlijke inrichting is niet hetzelfde als verruiging of achterstallig onderhoud. Kortom, er is al veel groen aanwezig in de wijk, maar de grote variatie in de wijk mag terug komen in een grotere variatie van groen. Maak gebruik van verschillende kleuren door bloei, blad of herfstkleur, hierbij is een grote mate van biodiversiteit geen streven.
Belangrijker is dat het onderhoud goed gebeurt, zodat (nieuwe) aanplant ook mooi blijft.
15/21
Kenmerk
R001-1277271AMH-V01-mdg-NL
Huidige groenstructuur Aetsveld:
3.3
Hogewey
Hogewey is een wijk met een duidelijke structuur. De bomenstructuur moet behouden blijven en de onderbegroeiing mag gevarieerder, met oog voor meer biodiversiteit. En de waterstructuren zijn bij uitstek geschikt als natuurlijke verbindingszones. Versterk deze natuurlijke inrichting. Er dient voldoende aandacht te zijn voor de wijkopbouw (veel ouderen) en de behoefte aan ommetjes en ontmoeten / zitten in de wijk. De pleintjes en kleine groenvakken tussen woningen kunnen in samenspraak met de directe buurtbewoners een invulling krijgen, passend bij de wensen van directe omwonenden en kunnen daarmee een verlengde van de eigen tuin zijn, gericht op het elkaar ontmoeten. Informeer de bewoners ook goed waarom er bepaalde onderhoudsmaatregelen worden gedaan of bepaalde keuzes worden gemaakt.
16/21
Kenmerk
R001-1277271AMH-V01-mdg-NL
Huidige groenstructuur Hogewey:
3.4
Weespersluis / Leeuwenveld
Weespersluis is nog in ontwikkeling, niet alle groen is al volgroeid. De aanwezige bomenstructuren zijn wel goed, maar mogelijk kan de structuur nog worden uitgebreid, zoals langs de Leeuwenveldseweg. In eerste instantie lijkt dit wellicht minder kansrijk door aanwezigheid van kabels en leidingen, maar zoek als gemeente ook naar de mogelijkheden. Zorg voor een grote diversiteit in soorten, kijk hierbij vooral ook naar soorten die hier van nature groeien of die de landelijke omgeving buiten de stad voorkomen, zodat de natuur hiermee bediend wordt. Kies juist in dit soort nieuwe structuren voor fasering: Een nieuwe bomenstructuur in een jonge wijk geeft de eerstkomende 10 jaren nog niet het gewenste beeld. Kies dan voor een (tijdelijke) onderbegroeiing van bijvoorbeeld bloemrijk mengsel, solitaire heesters of vaste planten om toch een duidelijke en herkenbare structuur neer te zetten.
17/21
Kenmerk
R001-1277271AMH-V01-mdg-NL
Kies bij de ‘overhoekjes’ niet alleen voor gras, maar plant vooral ook hogere en lagere struiken aan. Ook de inheemse soorten hebben veel sierwaarde en hebben een meerwaarde voor de dieren. Het water is (net als in veel wijken in Weesp) een mooie basis voor een natuurlijke verbinding. Richt het ook zo in, maar communiceer wel over de gemaakte keuzes. Stimuleer bewoners ook zelf keuzes te maken / ideeën aan te dragen voor de kleine hoekjes en boomspiegels om dit te vergroenen. Huidige groenstructuur Weespersluis / Leeuwenveld:
3.5
Zuid
De grote hoeveelheid groen in de wijk is een groot pluspunt, echter in de invulling van het groen zijn aanpassingen wenselijk. De water- en oeverstructuur kan een meer natuurlijke, ecologische inrichting en beheer krijgen, waardoor de biodiversiteit en variatie toenemen. Denk hierbij aan inheemse soorten, maar ook aan eetbare soorten. De waterstructuur kan fungeren als parkzone door en langs de wijk. De grotere grasvelden mogen gevarieerder worden dan enkel kort gemaaid gras.
18/21
Kenmerk
R001-1277271AMH-V01-mdg-NL
De speelplekken en sportzone hebben een aantrekkende werking. Zorg dat dit goed onderhouden wordt en een gevarieerde uitstraling heeft. In algemene zin mag het groen in de wijk gevarieerder en natuurlijker, maar voorkomen moet worden dat grote struiken en heesters zorgen voor belemmering van zicht. Huidige groenstructuur Zuid:
3.6
Centrum
De bastions, Vecht en Singel die rond het centrum liggen zijn een cultuurhistorische parkzone waar men even uit de hectiek van het centrum kan stappen. De groenblauwe structuur vraagt om een duidelijke koers waarop de gemeente beheert en verbetering doorvoert. Dit moet ook in de communicatie naar de inwoners en passanten/recreanten duidelijk worden uitgelegd. Natuur en cultuurhistorie zouden hier de drager kunnen zijn, waarbij andere functies als recreatie, spelen en ontspanning een plek kunnen krijgen. In het centrum dienen de bomenstructuren behouden (en waar mogelijk) uitgebreid te worden. Verder zijn er verschillende (kleinere) locaties die kunnen worden ingericht als ‘groene parel’, waardoor het centrum groener en verrassender wordt. Deze parels kunnen samen met de omwonenden worden ingericht.
19/21
Kenmerk
R001-1277271AMH-V01-mdg-NL
Huidige groenstructuur Centrum:
3.7
Noord West
De bewoners zijn over het algemeen tevreden met het aanwezige groen. Er is veel groen met veel variatie, wat deels ook komt door de grote verscheidenheid aan eigenaren/beheerders (gemeente, VVE, woningbouwcoöperaties). Het beheer is niet overal naar tevredenheid. Wellicht zijn dit keuzes maar dan is communicatie belangrijk om begrip te houden. Om de structuur te verduidelijken kan gemeente meer afstemming met woningbouwcoöperaties en VVE’s zoeken.
20/21
Kenmerk
R001-1277271AMH-V01-mdg-NL
Huidige groenstructuur Noord West:
21/21
Kenmerk
Bijlage 1
R001-1277271AMH-V01-mdg-NL
Verslagen wijkwandelingen 2021
Verslag rondgang Hogewey, 8 oktober 2021:
Deelnemers: 4 deelnemers uit de wijk, 1 persoon van platform Weesp Duurzaam, Kees Steeman (gemeente Weesp), Annemieke Feijen en Kathrin Merkelbach (TAUW) Na een korte voorstelronde en uitleg van verwachtingen starten we de wandeling. De bewoners typeren de wijk als erg stenig. Het lijkt erg ruim opgezet, maar er vindt ook veel nieuwbouw plaats op plekken die nu groen zijn. Volgens de beschrijving van bewoners kende de wijk vroeger meer stukjes bos/bosschages en grote solitaire bomen die zijn gekapt en niet in de wijk zelf gecompenseerd. Ook zijn struiken en andere lage beplanting verwijderd en de plantvakken vaak met gras ingezaaid. In combinatie met de ruime opzet van de straatprofielen en grote vlaktes tussen de flatgebouwen maakt dat de wijk nu veel
opener oogt en is de groenkwaliteit achteruit gegaan. Dat zouden de aanwezige bewoners graag weer zien veranderen naar een biodiverse en kleurrijke wijk met meer variatie in beplanting, uitstraling, en ecologische waarde, zoals wilde bloemenmengsels, struiken en ruige grassen met extensief maaibeheer (zoals bij Aquamarin) en bosschages voor nestmogelijkheid voor dieren. Dus een transformatie terug naar een meer ecologische en diverse Hogewey. In de wijk wonen veel senioren en allochtone wijkbewoners. Wees je bij een herinrichting hiervan bewust. De wijk kenmerkt zich door een aantal grotere wegen in noord-zuid en oost-west oriëntatie die veelal worden geaccentueerd door een duidelijke bomenstructuur en lange plantvakken. De bomen zijn groot en gevarieerd. Zo staat er langs de Gemeenschapspolderweg een imposante laanbeplanting van grote moerascypressen (Taxodium distichum) met een vaste structuur die behouden (en indien nodig hersteld) dient te worden. Haaks erop wordt de waterkant van de Heemraadsweg benadrukt met populieren geplant in een regelmatig ritme. De ligging van de Waarschapsstraat wordt accentueert door een bijzonder lijnbeplanting van tulpenboom (Liriodendron tulipifera) in een vast afstand langs het grasveld aan de zuidkant en tussen de parkeervakken aan de noordkant.
De plantvakken in de wijk zijn verouderd en eentonig. Veel plantvakken zijn door de jaren heen omgevormd van heesters naar gras. De meeste bloemperken kennen maar 1 soort beplanting met 1 laag (bv. rozenstruiken) met daaronder kale grond die geen meerwaarde kent). Een beplanting met meerdere lagen (bv bodemdekker, heester) zou meer groenkwaliteit, ecologische waarde en minder onderhoud kunnen opleveren. Er heerst de wens naar meer afwisselende beplanting door de seizoenen heen i.p.v. kale grasvelden vooral wat betreft de velden rond om flatgebouwen. Bijna alle rijtjeshuizen in de wijk hebben een eigen voortuin wat zorgt voor een gevarieerde aanblik. Vanuit de bewoners is er animo om groenvelden op gemeentegrond in straten of tussenruimtes te adopteren en met elkaar te onderhouden (zoals elders in Weesp). Aan het voetpad langs de sloot in de Sinnigvelderstraat heeft de organisatie Weesp Duurzaam ecologisch waardevolle groenstroken en plantvakken met sierwaarde aangelegd. De groenzones langs het water kunnen nestruimte bieden en een hoge ecologische meerwaarde vormen. Maar (en dit geldt voor meer locaties) voer het onderhoud in de juiste periode uit en waar mogelijk gefaseerd.
Veel gazons worden kapot gemaaid omdat ze worden gemaaid als het nat is of de machine staat veel te kort afgesteld. Dit vraagt aandacht en kennis maar mogelijk kan het ook worden voorkomen door de grasvelden om te vormen tot bloemenvelden of vaste planten.
Er is in de wijk geen behoefte voor meer parkeerplekken. Er zijn verschillende hoekjes en pleintjes in de wijk die met bewoners kunnen worden omgevormd van ‘restgroen’ naar ‘rustgroen’. Maak hier een verlengde van de (voor)tuinen van en richt het in als gezamenlijke tuin en ontmoetingsruimte. Buurttuinen hebben grote meerwaarde voor de wijkbewoners voorstel om dit met de directe omwonenden in te vullen. De grote lijnen (hoofdwijkstructuur) mag gevarieerder (minder gras) maar moet wel netjes en herkenbaar blijven/worden. Vlinderstruiken en andere soortgelijke beplanting wordt gewaardeerd. Bomen worden gesnoeid en rond de bomen worden uitlopers weggesnoeid. Soms zitten hier nesten in! Bovendien is het de vraag waarom er zoveel rond een boom wordt weggesnoeid. Laat de natuur een beetje zijn gang gaan. Vanuit beheersoogpunt is het wellicht nodig, maar communiceer naar de bewoners waarom bepaalde keuzes worden gemaakt / waarom bepaald onderhoud nodig is. En voer het benodigde onderhoud in de ecologisch meest geschikte periode uit. -
Bij Aquamarin (t/o nr. 17) zitten egels met jongen. Bij groen onderhoud wordt hier geen rekening mee gehouden. Zou zo’n gebied(je) niet af te zetten zijn? Zouden de parkeerplaatsen in de Waarschapsstraat niet worden vergroend door waterdoorlatende verharding te gebruiken?
De groenzone langs de Korte Stammerdijk is heel open en bestaat uit grasvelden met enkele solitaire bomen met vrije zicht op aangrenzende schuttingen en achtertuinen, terwijl er vroeger een bosschage met variëteit aan struiken en diepte de zicht erop verdekte. Dit gaf de rechte strook meer structuur en een fraaier gezicht. Bewoners geven aan in deze zone weer graag meer afwisseling in textuur en kleur doormiddel van bloemen of bloeiende heesters te willen zien. Ook zouden hier langs het water van het Smal Weesp ecologische bermen kunnen komen.
Conclusie: Hogewey is een wijk met een duidelijke structuur. De bomenstructuur moet behouden blijven en de onderbegroeiing mag gevarieerder, met oog voor meer biodiversiteit. De waterstructuren zijn bij uitstek geschikt als natuurlijke verbindingszones. Versterk deze natuurlijke inrichting.
Er dient voldoende aandacht te zijn voor de wijkopbouw (veel ouderen) en de behoefte aan ommetjes en ontmoeten/zitten in de wijk. De pleintjes en kleine groenvakken tussen woningen kunnen in samenspraak met de directe buurtbewoners een invulling krijgen passend bij de directe omwonenden en kunnen daarmee een verlengde van de eigen tuin zijn, gericht op het elkaar ontmoeten. Informeer de bewoners ook goed waarom er bepaalde onderhoudsmaatregelen worden gedaan of bepaalde keuzes worden gemaakt.
Huidige groenstructuur:
Verslag rondgang Weespersluis en Leeuwenveld, 9 oktober 2021:
Deelnemers: 5 bewoners uit de wijk, 1 persoon van platform Weesp Duurzaam, Kees Steeman (gemeente), Annemieke Feijen (TAUW) Na een korte voorstelronde en uitleg van verwachtingen starten we de wandeling. Bij aanvang wordt gemeld dat men in Weesp een bos mist, waarin men lekker kan struinen en wandelen. Daarnaast is er begrip voor het feit dat bij ontwikkellocaties het groen pas aan het eind wordt geplant, maar wordt gevraagd ook te kijken naar de grotere groengebieden en hier al op de locaties waar het kan te investeren in het groen, voor aanvang van de ontwikkelingen, zodat het groen al kan groeien. (Voorbeeld: Niet alle gebieden in een parkzone zijn nodig voor transport en opslag en wegaanleg. De gebieden die niet geroerd hoeven worden kunnen al vroegtijdig worden ingeplant.) Delen van het water zijn (nog) erg strak en open. Hier kan veel winst gehaald worden voor natuur door hier meer beplanting (niet alleen bomen) te realiseren. Hierbij geldt wel dat juist de afwisseling met ook open ‘kijklijnen’ wenselijk is, om zo het water en alles wat op en rond het water leeft wel te kunnen beleven. Maak hiervoor keuzes als gemeente en onderhoud het dan ook zodanig. De wandelroute langs de vijver heeft erg grote elzen, waar een (nu nog) kleine wilg is naast gepland.
Wat is de gedachte hierachter? Heeft gemeente voorgesorteerd op de kap van de elzen? Neem de bewoners mee in de communicatie waarom keuzes worden gemaakt.
Leeuwenveld1: de tussenruimtes tussen de bouwblokken zijn nu erg kaal met enkel gazon. Hier kan een grote meerwaarde voor natuur worden gekregen door ook struweel (lage en hoge struiken) aan te brengen. Zo is er schuilgelegenheid voor vogels en andere dieren, maar is er ook meer te zien en te beleven.
De bomenrijen in Leeuwenveld 1 zijn een goede basis. Maar de onder-beplanting / boomspiegels mag veel gevarieerder. Kan hier mogelijk een stimulans van de gemeente naar de bewoners gaan, waardoor zij zelf ideeën kunnen uitvoeren? Leeuwenveld 2: is opgezet als binnenstedelijke wijk. De mogelijkheden om te vergroenen moeten niet worden gezocht in bomenrijen in de straten, dat past niet bij het karakter. Wel kunnen de pleintjes die hier liggen meer vergroend worden. Daardoor ontstaat ook een nieuwe mogelijkheid voor spelen.
Langs de Leeuwenveldseweg staan nu bijna geen bomen. Door de aanwezigheid van kabels en leidingen is het niet mogelijk een zware boomstructuur aan te brengen. Advies: zoek naar de kansen om hier toch een structuur aan te brengen. Misschien in de oever of aan de overzijde van het water of in de middenberm waar deze aanwezig is. Het veldje voor het gezondheidscentrum leent zich voor meer variatie. De bewoners hebben al uitgesproken open te staan voor verschillende ideeën. Afgelopen zomer is hier een bloemenveld aangelegd, maar ook een ‘tiny-forest’ wordt genoemd als gewenst. Meerdere soorten verschillende inheemse boomsoorten in elkaars nabijheid geplant kunnen elkaars groei en levensbestendigheid juist verlengen. Dat zou vaker als idee moeten worden toegepast. Leeuwenveld3/Weespersluis: Deze wijk is ruim en groen opgezet. Daarmee is de basis goed. Alleen er is meer uit te halen. Er zijn enkele grote middenbermen (bossen). Omdat de bomen nu nog klein zijn komt deze structuur nog niet tot zijn recht. De komende 10 jaar zou het mooi zijn als gemeente hierin investeert door een bloemenberm hieronder te realiseren of door plantsoen aan te brengen onder de bomenrijen, afgewisseld met solitaire heesters. Daarmee staat ook de komende jaren hier een groene/natuurlijke structuur.
Ook in deze wijk zijn er mogelijkheden om de ‘loze hoekjes’ die nu standaard uit gras bestaan te “vernatuurlijken” met gevarieerde struiken. Hiermee wordt de natuur meer de wijk ingehaald. Zorg bij het water, als beschoeiing nodig is, voor fauna-uittreedplaatsen, en voor natuurlijke begroeiing langs/in het water. Niet alleen op stadsniveau kiezen voor ecologische bermen als verbindingszones, juist ook op buurtniveau kunne de bermen hieraan bijdragen met een juiste inrichting.
De binnenpleintjes tussen de woningen worden als erg positief ervaren dat hier per buurt verschil kan zijn. Luister hier naar de wensen van de bewoners. En hou er rekening mee dat de wensen hier kunnen veranderen door de jaren.
Tot slot, langs het Papenlaantje is nu het enige (?) natuurlijke bosje van Weesp, ter plaatse van de oude volkstuinen. Dit staat gepland te worden gekapt. Kan dit behouden worden door het te integreren in de natuurlijke rand om Weespersluis heen? In het landschapsontwikkelingsplan is dit aangewezen als gras/ruigte/kruiden (zie onderstaande afbeelding). Kan dit niet behouden blijven als bos?
Enkele locatie specifieke punten: -
Loes van Marlestraat t/o 65; strook langs het water; hier stond een (knot) wilg die is verwijderd en niet herplant; Boomspiegels bieden wellicht veel mogelijkheden tot verfraaiing en vergroten biodiversiteit zoals t/o nr. 59-61.
-
Lysbet Elantsplein heeft een put voor hemelwaterafvoer in het gras die steeds vol gras groeit en daardoor geen water meer afvoert. Aan het voetpad achter/evenwijdig/achter de Frederica Zijdelaarweg staat een dode boom langs het water! Gevaarlijk?
Conclusie: De aanwezige bomenstructuren zijn goed. Maar zoek ook de mogelijkheden op langs hoofdstructuren waar dit in eerste instantie misschien minder kansrijk lijkt. Zorg voor een grote diversiteit in soorten, kijk hierbij vooral ook naar soorten die hier van nature groeien, zodat de natuur hiermee bediend wordt. Ga ook eens voor fasering. Een nieuwe bomenstructuur in een jonge wijk geeft de eerstkomende 10 jaren nog niet het gewenste beeld. Kies dan voor onderbegroeiing (bloemrijk mengsel, solitaire heesters of vaste planten) om toch de structuur neer te zetten. Kies bij de ‘overhoekjes’ niet alleen voor gras, maar plant vooral ook hogere en lagere struiken aan. Ook de inheemse soorten hebben veel sierwaarde en een meerwaarde voor de dieren. Het water is (net als in veel wijken in Weesp) een mooie basis voor een natuurlijke verbinding. Richt het ook zo in, maar communiceer wel over de gemaakte keuzes. Stimuleer bewoners ook zelf keuzes te maken / ideeën aan te dragen voor de kleine hoekjes en boomspiegels om dit te vergroenen.
Huidige groenstructuur:
Verslag rondgang Aetsveld, 1 oktober 2021
Deelnemers: 4 deelnemers uit de wijk, 2 personen van platform Weesp Duurzaam, Wethouder Ogier, Kees Steeman (gemeente Weesp), Annemieke Feijen (TAUW) Na een korte voorstelronde en uitleg van verwachtingen starten we de wandeling. Belangrijk punt door de bewoners aangegeven is dat het onderhoud slecht is. Erg veel onkruid, veel bestrating wat niet recht ligt en veel verouderd/gedateerd groen. De sterke punten die er waren (bloemrijke middenberm Wiefferinkdreef bijvoorbeeld) zijn verwijderd om het onderhoud te extensiveren. Het onderhoud wordt niet met kennis gedaan. Er wordt op verkeerde momenten in het jaar gesnoeid, niet tijdig genoeg en als het gebeurd te rigoureus. Het groen wordt steeds minder, zowel in aantal als in soort.
De aanpassingen aan het groen zoals bijvoorbeeld bij het station zijn gedaan worden erg gewaardeerd en zouden ook prima in Aetsveld passen. Er heerst het gevoel dat Aetsveld een ondergeschoven kindje is wat niet op de prioriteitenlijst staat van de gemeente. Het aanwezige groen is gedateerd. De plantvakken zijn sterk verouderd. En het kleurrijke wat aanwezig was is wegbezuinigd. De op enkele plekken recent aangelegde ‘bloemenveldjes’ in de gazons (door platform duurzaam Weesp) geven een grote variatie in kleur en brengen vlinders en insecten in de wijk.
De wijk is wel erg vriendelijk voor kinderen en langzaam verkeer. Veel doorsteekjes en speels opgezet. Dit maakt het ook wel rommelig. Grenzen tussen particulier en openbaar zijn soms wat onduidelijk, waardoor bewoners er soms ook minder georganiseerd mee om gaan. Ook kan het aanwezige hoogopgaande groen (in de bochten) leiden tot minder zicht, waardoor gevaarlijke situaties kunnen ontstaan in het verkeer. Tegelijk is het opgaande groen tegen schuttingen aan wel een mooie manier om verrommeling (door grote variatie aan erfafscheidingen aan het zicht te ontnemen) te voorkomen.
De doorkijkjes en wandelpaden naar het buitengebied worden als een pre gezien. Het water wat in de wijk aanwezig is mag best een natuurlijke uitstraling hebben, maar dan wel graag kleurrijk en gevarieerd. Het moet er niet uitzien alsof het gewoon verwildert omdat er niks aan gedaan is.
De tulpen bij de entree van de wijk geven een mooie aanblik als deze bloeien.
Tip: zet als gemeente je uitvoeringsagenda tijdig in de krant zodat bewoners ook kunnen meedenken in mogelijkheden in hun buurt. Meer en gevarieerder groen aanbrengen in de wijk is alleen een versterking van de wijk als hier goed onderhoud op plaatsvindt. Niet alleen snoei, maar ook onkruidbestrijding en inboet. Tomingroep is niet overal kundig genoeg voor. Sowieso vraagt inzet van Tomingroep om een goede werkbegeleider. Tot slot zijn er in de wijk voorbeelden van ‘adoptiegroen’. Particulieren die een stuk plantsoen onderhouden. Wellicht kan dit op meer plekken in de wijk worden voorgesteld.
Conclusie: Aetsveld is in de basis prima opgezet. Veel ruimte voor groen, grote variatie in volwassen bomen. Goede mogelijkheden om naar het buitengebied te wandelen en dit in doorkijkjes te zien. Maak wel de goede keuzes in de soortkeuzes van de groenvakken. Aetsveld is een speels opgezette wijk, daar hoort ook kleur en afwisseling in soorten bij. Grotere heestervakken kunnen best uit één soort bestaan als er solitaire opgaande heesters met variatie in worden aangeplant (denk bijvoorbeeld aan de vlinderstruik of aan een sierkornoelje). Niet alle grasveldjes hoeven uit gazon te bestaan. Wissel dit af met bloemrijke veldjes of maak gebruik van bollen. Kleinere plantvakken kunnen ook worden ingeplant met vaste planten. De watergangen bieden goede mogelijkheid voor natuurlijke oevers, maar waak voor verruiging. Kortom, de grote variatie in de wijk mag terug komen in een grote variatie van groen. Maak gebruik van verschillende kleuren door bloei, blad of herfstkleur, hierbij is een grote mate van biodiversiteit geen streven. Belangrijker is dat het onderhoud goed gebeurt, zodat (nieuwe) aanplant ook mooi blijft.
Huidige groenstructuur:
Verslag groene wijkidentiteit centrum Weesp Telefonisch interview met mw. Manja Bakker door Annemieke Feijen (TAUW), 4 oktober 2021 Kenmerkend voor het centrum zijn de bastions, Vecht en de Singel die rond het centrum liggen. Dit fungeert als een cultuurhistorische parkzone waar men even uit de hectiek van de stad stapt. Binnen deze groene gordel is de binnenstad met weinig ruimte voor groen, maar wel met oude gebouwen en een rijke cultuurhistorie. Er zijn een paar iets bredere straten waar gezocht kan worden naar meer boomstructuren. Verder zijn er in het centrum enkele plekken die ontwikkeld kunnen worden als ‘groene pareltjes’. Als voorbeeld worden het pleintje bij de Hr. Elbertsteeg – Middenstraat en het plein voor de grote kerk genoemd. Mogelijk kan de gemeente bewoners stimuleren meer groen op eigen terrein of als geveltuintjes te realiseren. In de huidige situatie zijn de bastions verwaarloosd. Er is gebrek aan handhaving en er wordt slecht onderhoud gepleegd. Hierdoor gaat de kwaliteit van het groen sterk achteruit terwijl het juist een parel van Weesp zou kunnen zijn. Ter voorbeeld: Op de Draaierschans zijn recent bomen gekapt, waarbij er nieuwe zouden worden terug geplant. Dit is echter nog steeds niet gebeurd. Wel is er wat kleiner bosplantsoen geplant, wat sterk overwoekerd wordt door onkruid. Verder veel uitval van groen en afspoeling van de kale grond.
De paden die er liggen waren ooit smal en gingen op in het groen. Inmiddels zijn ze door gebruik sterk verbreed en doen ze afbreuk aan het groene karakter. Er zijn in het centrum wilde bloemenveldjes aangelegd. Dit is een leuke aanvulling van de natuurlijke structuren, maar dragen niet bij aan een hoofdstructuur. Beheer van de bastions door schapen is leuk, maar nu te intensief, waardoor er schade optreedt. De natuurlijke vegetatie langs de oevers en in het water worden sterk gewaardeerd, maar worden vaak beschadigd door verkeerd maaien en/of boten die langs varen. Het gevoel heerst dat er teveel wordt gefocust op de horeca en toeristen en te weinig op wat de bewoners belangrijk vinden. Bij verdere uitwerking van de natuurlijke structuren: kijk eerst eens wat er aan natuurlijke vegetatie ontstaat en probeer dit te versterken of verder uit te bouwen. Verken samen met gemeente Amsterdam en provincie Noord-Holland hoe de berenklauw bestreden kan worden (werkt elektrocuteren wat bij de japanse duizendknoop wordt toegepast ook bij de berenklauw?) en hoe brandnetels en bramen minder gaan woekeren.
Huidige groenstructuur Centrum:
Verslag rondgang Weesp Zuid, 13 oktober 2021
Deelnemers: Vier wijkbewoner (waaronder Alexandra Houbiers en Hans Hamstra van platform Weesp Duurzaam), en een bewoner uit Aetsveld, Kees Steeman (Projectleider Verkeer & Openbare ruimte Weesp, Gemeente Amsterdam), Joris Viscaal en Kathrin Merkelbach (TAUW bv) Na een voorstelronde geeft Kees Steeman een korte uitleg over de achtergrond en kader van de “groenwandeling” en verwachtingen. Na een korte introductie over groen in de bebouwde omgeving verzamelt Joris met de aanwezigen eerste ideeën over verschillende types groen en groenidentiteit in de wijk. Er wordt vooral verwezen naar grasvelden met kort gemaaid gras en bomen, kijkgroen, speelgroen en weinig ruimte voor een natuurlijk karakter. Daarna starten we de wandeling. De wijk grenst aan een groenblauwe zone en heeft een groen karakter. Deze wordt met name bepaald door laan- en lijnbeplanting van bomen langs hoofdroutes en watergangen in combinatie met een aantal strak onderhouden grasvelden. Het algehele groene aanzicht wordt door de bewoners gewaardeerd. Echter, het wordt als eentonig, kleurloos, saai en met weinig ecologische waarde beschreven. Volgens de bewoners is de diversiteit in beplanting in de afgelopen jaren steeds verder achteruitgegaan en zijn plantvakken met bloeiende heesters en struiken in toenemende mate verdwenen.