RIB 2022 04 - Ontwikkeling arbeidsmarkt eind 2021

Gemeente Weesp

*Z051738B4F4*

Gemeenteraad Weesp D.t.v. de griffier Postbus 5099 1380 GB WEESP

Uw brief van:

Uw kenmerk:

Bijlage(n):

Behandeld door: Marc de Lange

Telefoonnummer: 06-50065757

Datum: 24 december 2021

Registratienummer: Z.190985/D.169027

Onderwerp: RIB Ontwikkeling arbeidsmarkt eind 2021

Geachte raadsleden, Met deze brief brengen wij u op de hoogte van de ontwikkeling van het aantal aanvragen voor WW, bijstandsuitkeringen, de Tijdelijke Ondersteuning Zelfstandige Ondernemers (Tozo) en de Tijdelijke Noodmaatregel Overbrugging voor behoud van Werkgelegenheid (NOW) in de coronacrisis. Daarbij schetsen we globaal het landelijke en regionale beeld, in de hoop de context waarin de ontwikkelingen in Weesp zich afspelen beter te kunnen duiden. In 2020 en begin 2021 hebben wij u hier ook middels raadsinformatiebrieven over geïnformeerd. Deze brief biedt u een meer recent beeld. In een eerdere raadsinformatiebrief is aangegeven welke landelijke scenario’s het CPB heeft ontwikkeld naar aanleiding van het uitbreken van de Coronacrisis voor de economie. En ook welke bijzondere economische omstandigheden aan de orde zijn bij een pandemie. Landelijk gezien is de lockdown-periode gevolgd door een periode van versoepeling van de Coronamaatregelen, waardoor economische activiteiten in veel economische sectoren weer toenamen. Vervolgens heeft de tweede Coronagolf weer voor aanscherping van de maatregelen gezorgd. Het kabinet heeft daarom besloten ingestelde steunmaatregelen langer door te laten lopen en nieuwe steunmaatregelen ingevoerd. Uiteindelijk golden deze landelijke steunmaatregelen tot 1 oktober 2021.

Wel heeft het kabinet gemeenten gevraagd het laatste kwartaal van 2021 de bijzondere bijstand voor zelfstandigen (BBZ) ruimhartig toe te kennen om ondernemers waarvoor het beëindigen van de steunmaatregelen problematisch is tegemoet te komen. Vervolgens zijn we in een nieuwe Coronagolf terecht gekomen in het najaar 2021, met een avondlockdown vanaf eind november tot gevolg, die zal leiden tot nieuwe steunmaatregelen vanuit het kabinet. De geschetste onzekerheden maken het moeilijk voorspellingen te doen over de economische ontwikkelingen en de effecten op de arbeidsmarkt. We beperken ons daarom in het zo goed mogelijk volgen van de landelijke, regionale en lokale ontwikkelingen.

Landelijke beeld

Postadres: Postbus 5099 1380 GB Weesp

Bezoekadres: Nieuwstraat 70a 1381 BD Weesp

Tel (0294) 491 391 Z.190985/D.169027

E-mail: info@weesp.nl Website: www.weesp.nl

Wilt u bij beantwoording datum en registratienummer van deze brief vermelden?

Gemeente Weesp Volgens het UWV was het aantal WW-uitkeringen eind 2020 met bijna 28 procent gestegen ten opzichte van 2019. Opmerkelijk is dat de werkloosheid sinds de zomer 2020 vervolgens daalt en dat er weer krapte op de arbeidsmarkt is zoals onderstaande afbeelding weergeeft.

De krapte op de arbeidsmarkt die nu zichtbaar is, is weer vergelijkbaar met de situatie van voor Corona. Zo stonden er eind september 371.000 vacatures open, 45.000 meer dan aan het eind van het tweede kwartaal. Net als in voorgaande kwartalen stonden de meeste vacatures open in de handel. Het totaal aantal banen van werknemers en zelfstandigen nam met 162.000 duizend toe, een toename van 1,5 procent, en passeerde daarmee voor het eerst de grens van 11 miljoen banen.

Regionaal beeld In de eerdere raadsinformatiebrieven is aangegeven dat de regio Gooi- en Vechtstreek economisch gezien bovengemiddeld is getroffen tijdens de Coronacrisis. Verklaringen zijn dat zwaar getroffen branches veel in deze regio zitten plus dat de ontwikkelingen in luchtvaartsector een sterk effect heeft. Ook heeft de regio veel zzp-ers in vergelijking met het landelijk gemiddelde. Eind 2020 betrof het 4.691 WW-uitkeringen, in augustus 2021 was dit gedaald naar 3.633. Onderstaande afbeelding laat deze ontwikkeling zien, die vergelijkbaar is met de landelijke trend. Hierbij kan worden opgemerkt dat de landelijke stijging tot de piekperiode in Corona minder sterk was dan in de regio Gooi- en Vechtstreek.

Postadres: Postbus 5099 1380 GB Weesp

Bezoekadres: Nieuwstraat 70a 1381 BD Weesp

Tel (0294) 491 391 Z.190985/D.169027

E-mail: info@weesp.nl Website: www.weesp.nl

Wilt u bij beantwoording datum en registratienummer van deze brief vermelden?

Gemeente Weesp

In de eerdere brieven is aangegeven welke sectoren het zwaarst zijn getroffen en is toegelicht dat juist in die sectoren veel gebruik wordt gemaakt van flexibele werknemers zoals uitzend- en oproepkrachten. Kansen voor werkzoekenden zijn er echter ook, op dit moment met name in deze zes soorten beroepen, die met elkaar 76% van alle vacatures in de regio uitmaken1:

Bedrijfseconomische en administratieve beroepen Technische beroepen Zorg en welzijn beroepen Commerciële beroepen Transport en logistiek beroepen ICT beroepen

Tijdens het dieptepunt van de coronacrisis kregen veel werkgevers te maken met tijdelijk boventallig personeel, terwijl andere werkgevers juist te maken kregen met tekorten. De inzet van Gooi en Vechtstreek Werkt Door om werkgevers met elkaar te verbinden voor in- en uitleen van personeel bleek al snel te moeten worden aangepast, omdat deze situatie (gelukkig) in korte tijd radicaal is omgeslagen. De werkgevers die eerst blij waren dat ze waren benaderd voor uitleen (zoals de horeca-ondernemers), bleken al snel juist personeel nodig te hebben. Het project is daarom bijgesteld. De ondernemers die zijn gesproken worden nu geholpen aan personeel door te zoeken in het werkzoekendenbestand van het WSP.

1 Transport en logistiek behoort weer tot de kanssectoren, terwijl deze sector tijdens Corona zwaar getroffen is. Hier

is duidelijk sprake van herstel. Postadres: Postbus 5099 1380 GB Weesp

Bezoekadres: Nieuwstraat 70a 1381 BD Weesp

Tel (0294) 491 391 Z.190985/D.169027

E-mail: info@weesp.nl Website: www.weesp.nl

Wilt u bij beantwoording datum en registratienummer van deze brief vermelden?

Gemeente Weesp In de eerste helft van 2021 zijn 849 bedrijven gesproken, deze heeft tot 26 verbindingen tussen werkgevers en werkzoekenden geleid en tot het realiseren van 10 plaatsingen.

Regionale aanpak Gooi & Vechtstreek Zoals in vorige raadsinformatiebrieven vermeld is de aandacht vanuit de regio enigszins verschoven naar de nieuwe instromers in de uitkeringen. Een concrete inspanning daarvoor is het instellen van een regionaal bemiddelingsloket om werknemers vanuit sectoren met een overschot aan personeel te bemiddelen naar sectoren met een tekort, onder de naam ‘Gooi en Vechtstreek Werkt Door’. Vanaf half november zijn de mobiliteitsdiensten voor werkgevers ondergebracht bij het Werkgevers Servicepunt Gooi en Vechtstreek (WSP). Werkzoekenden kunnen rechtstreeks terecht bij het nieuwe Regionale Mobiliteitsteam Gooi en Vechtstreek (RMT) voor hulp bij het vinden van (ander) werk. Daarbij worden extra inspanningen gedaan om banen te realiseren juist in de sectoren waar op dit moment kansen liggen voor werkzoekenden (zoals de energiesector, zorg, overheid). Voor meer info zie https://www.wspgv.nl/ en www.rmtgooienvechtstreek.nl.

De aansluiting van de uitvoering van Weesp bij Amsterdam brengt met zich mee dat de ondersteuning aan ondernemers uit Weesp vooral vanuit Amsterdam (vergelijkbaar met dat van Gooi- en Vechtstreek) is georganiseerd. Beeld Weesp De Coronacrisis raakt ook Weesp economisch hard met de nodige gevolgen voor de arbeidsmarkt. Een aantal ontwikkelingen laat zien dat dat nog steeds geldt ten opzichte van de vorige raadsinformatiebrief. Het aantal WW-uitkeringen komt in september 2021 op 285 uit. Een jaar eerder waren dat er 390, een daling van bijna 27%, na de enorme stijging in de periode 2019-2020. Het WW-percentage is 2,7%, vergelijkbaar met andere gemeenten in de regio. Het UWV kan niet aangeven hoeveel cliënten hiervan mogelijk recht op een bijstandsuitkering heeft na afloop van de WW. Van de 285 WW-gerechtigden zijn er 13 jonger dan 27 jaar, 133 ouder dan 50 jaar en de rest (139) zit daar tussen in. Het beeld eind 2021 wat betreft de bijstandsuitkeringen is dat deze per saldo (instroom minus uitstroom) na de forse toename in 2020 (met als piek 417 uitkeringen in januari 2021) is gestabiliseerd. Dit is in lijn met het beeld bij andere gemeenten. Eind september betreft het 416 uitkeringen.

Postadres: Postbus 5099 1380 GB Weesp

Bezoekadres: Nieuwstraat 70a 1381 BD Weesp

Tel (0294) 491 391 Z.190985/D.169027

E-mail: info@weesp.nl Website: www.weesp.nl

Wilt u bij beantwoording datum en registratienummer van deze brief vermelden?

Gemeente Weesp

Aanpak Weesp

Tijdelijke overbruggingsregelingen zelfstandigen (Tozo) De Coronacrisis leidt tot een grote stroom aanvragen van zelfstandigen voor ondersteuning door de gemeente. Het betreft Tozo 1 en 2 in het eerste halfjaar 2020, Tozo 3 vanaf 1 oktober 2020 en Tozo 4 vanaf 1 april 2021. Einde Q2 is Tozo5 gestart. Hoewel het tijdelijke maatregelen betreft, is de impact dermate groot en de periode dat de gemeente de verantwoordelijkheid draagt voor de uitvoering dermate lang (inclusief definitief vaststellen, controle en verrekenen achteraf), dat de ontwikkelingen van de Tozo in de monitor sociaal domein zijn opgenomen. Vanaf de start tot en met Q2 2021 zijn er 974 uitkeringen verstrekt. Daarnaast zijn er 46 bedrijfskredieten verstrekt (ongeveer € 10.000 euro per krediet maximaal). Het merendeel van de aanvragers heeft een eenmanszaak.

Uitvoering inkomensregelingen De Coronamaatregelen vraagt om organisatorische aanpassingen, zo is het aantal medewerkers dat op kantoor werkt nog steeds tot het noodzakelijke minimum teruggebracht. Veel contact met cliënten verloopt per telefoon en mail als fysieke afspraken niet mogelijk zijn. Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK) In de vorige raadsinformatiebrief is maatregel Tijdelijke Ondersteuning voor Noodzakelijke Kosten (TONK) toegelicht, bedoeld voor huishoudens die door de huidige omstandigheden te maken hebben met een onvoorzienbare en onvermijdelijke terugval in hun inkomen, en die daardoor noodzakelijke kosten niet meer kunnen voldoen en waarvoor andere regelingen niet of onvoldoende soelaas bieden.

Bijverdienpremie Sinds einde Q2 is de bijverdienpremie ook in Weesp mogelijk, net zoals in Amsterdam. Weespers in de bijstand die parttime werken hebben het recht een deel van deze inkomsten te behouden als Postadres: Postbus 5099 1380 GB Weesp

Bezoekadres: Nieuwstraat 70a 1381 BD Weesp

Tel (0294) 491 391 Z.190985/D.169027

E-mail: info@weesp.nl Website: www.weesp.nl

Wilt u bij beantwoording datum en registratienummer van deze brief vermelden?

Gemeente Weesp ‘bijverdienpremie’. Voor 48 personen in de bijstand en 3 in de IOAW is deze in de betreffende periode uitbetaald. Verruiming BBZ laatste kwartaal 2021 Naar aanleiding van de vraag van het kabinet aan gemeenten het laatste kwartaal van 2021 de bijzondere bijstand voor zelfstandigen (BBZ) ruimhartig toe te kennen heeft het college besloten de voorwaarden in het vierde kwartaal 2021 tijdelijk te versoepelen, in lijn met de voorwaarden die onder de TONK golden. Hier is voor gekozen omdat voor een deel van de groep zelfstandigen de tijdelijke verruiming van de BBZ vanwege de hoge woonlasten onvoldoende soelaas biedt. Daarnaast is er een groep niet-zelfstandigen die gebruik van de TONK maakt. Om de overgang naar de nieuwe situatie vanaf 2022 te versoepelen krijgen in navolging van het Amsterdamse beleid deze huishoudens een maatwerkvergoeding via de woonkostentoeslag. Gebruik minimavoorzieningen Zoals in de vorige brief aangegeven zal naar verwachtingen het gebruik van minimavoorzieningen toenemen omdat meer inwoners in een slechtere financiële situatie zullen terecht komen. Zo is het aantal hulpvragen voor sociaal-juridische hulpverlening is in de periode januari - juni 2021 ten opzichte van dezelfde periode van het voorgaande jaar flink gestegen. Het aantal hulpvragen is meer dan verdubbeld.

Dit heeft mede te maken met de coronacrisis waardoor er meer financiële problemen zijn ontstaan die ook complexer zijn. Meest voorkomende hulpvragen zijn vragen over regelingen van de gemeente. Op wat langere termijn is ook te verwachten dat meer inwoners te maken krijgen met schulden. De Stadspas, Scholierenvergoeding, Individuele Inkomenstoeslag en PC-regeling zijn populair. Wat betreft de Stadspas kan worden opgemerkt dat de mate waarin inwoners er gebruik van (kunnen) maken sterk afhangt van de mate waarin gebruik gemaakt kan worden van voorzieningen tijdens de Corona. In het algemeen kan worden gesteld dat de stadspas goed wordt gebruikt door Weesper minima. In de tweede helft 2021 zijn twee Amsterdamse regelingen beschikbaar gekomen voor Weesper inwoners: gratis openbaar vervoer voor ouderen met een krappe beurs (GOV) en de Mantelzorgregeling, beide betrekkelijk kleine regelingen. In het laatste kwartaal is daar de Regeling Tegemoetkoming Meerkosten (RTM) bijgekomen, deze regeling biedt extra financiële ondersteuning aan mensen met een chronische ziekte of beperking. De aanpak is er op gericht inwoners en ondernemers zo goed mogelijk te informeren over de mogelijkheden als ze in financiële problemen (dreigen) te komen en te ondersteunen in deze situatie. Daarin hebben ook onder andere het Wijkteam en Versa een belangrijke rol.

Begeleiding naar werk In bepaalde periodes beperken de Coronamaatregelen de begeleiding van cliënten naar werk of andere vormen van participatie. Klantmanagers kunnen dan geen afspraken maken en leerwerkstages e.d. zijn vaak ook niet mogelijk. Een aantal begeleidingsprojecten heeft er minder last van, zo kunnen de Jobmaatjes de begeleiding van statushouders voortzetten en lopen de werkervaringstrajecten bij ATC Bussum ook door.

Handhaving en huisbezoeken In de eerdere brief is aangegeven dat het team handhaving vanwege de Coronamaatregelen niet in staat was huisbezoeken te doen. Dit neemt niet weg dat inwoners gevraagde inlichtingen dienen te verschaffen om aanvragen te kunnen beoordelen en in een later stadium de rechtmatige toekenning ervan te kunnen toetsen. Ze kunnen daartoe bijvoorbeeld worden opgeroepen om in een persoonlijk gesprek de documenten te overhandigen en vragen te beantwoorden. In de Amsterdamse werkwijze Postadres: Postbus 5099 1380 GB Weesp

Bezoekadres: Nieuwstraat 70a 1381 BD Weesp

Tel (0294) 491 391 Z.190985/D.169027

E-mail: info@weesp.nl Website: www.weesp.nl

Wilt u bij beantwoording datum en registratienummer van deze brief vermelden?

Gemeente Weesp wordt de rechtmatigheid op basis van eigen onderzoek beoordeeld. Als er aanleiding voor is wordt overlegd met het team handhaving. Onderzoek waardige dossiers worden aan dit team overgedragen, in een enkel geval leidt dit tot huisbezoeken. In het kader van Tozo1 en 2 zijn ongeveer 20 dossiers nader onderzocht door team handhaving, dit leverde vrijwel geen signalen van onrechtmatigheid op.

Ten slotte De hier beschreven ontwikkelingen betreffen een momentopname in een periode dat er zich grote veranderingen voordoen. Het hier geschetste beeld zal duidelijk maken, ongeacht welk scenario zich zal ontwikkelen, dat meer inwoners een beroep zullen gaan doen op de gemeentelijke inkomensregelingen en minimavoorzieningen. Dit leidt tot structureel hogere kosten voor de gemeente de komende jaren (meer uitkeringen, meer gebruik voorzieningen). Dit risico is in de meerjarenbegroting opgenomen. Vanaf 1-1-2022 valt het grondgebied Weesp onder de arbeidsmarktregio Groot-Amsterdam en zullen geen cijfers meer beschikbaar worden gesteld vanuit de arbeidsmarktregio Gooi – en Vechtstreek. Er zal dan ook geen gebruik meer worden gemaakt van de dienstverlening vanuit Gooi – en Vechtstreek voor nieuwe klanten (zoals via het Werkgeverservicepunt). Mocht u over deze brief technische vragen hebben, neemt u dan gerust contact met ons op. De behandelend ambtenaar is bereikbaar op 06-50065757 of per mailadres marc.lange@amsterdam.nl.

Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van de gemeente Weesp,

D.P. Struijk, gemeentesecretaris

Bijlage(n): Zaak/docnr. Z.190985/D.

B.J. van Bochove, burgemeester, wnd.

Onderwerp

Postadres: Postbus 5099 1380 GB Weesp

Bezoekadres: Nieuwstraat 70a 1381 BD Weesp

Tel (0294) 491 391 Z.190985/D.169027

E-mail: info@weesp.nl Website: www.weesp.nl

Wilt u bij beantwoording datum en registratienummer van deze brief vermelden?