RIB 2021 45 - Update begin 2021 Corona en ontwikkelingen arbeidsmarkt

Gemeente Weesp

*Z04E6D56B0B*

Gemeenteraad Weesp D.t.v. de griffier Postbus 5099 1380 GB WEESP

Uw brief van:

Uw kenmerk:

Bijlage(n):

Behandeld door: M. de Lange

Telefoonnummer: 06-50065757

Datum: 24 februari 2021

Registratienummer: Z.185891/D.156026

Onderwerp: Update begin 2021 Corona en ontwikkelingen arbeidsmarkt Geachte raadsleden, Met deze brief brengen wij u op de hoogte van de ontwikkeling van het aantal aanvragen voor WW, bijstandsuitkeringen, de Tijdelijke Ondersteuning Zelfstandige Ondernemers (Tozo) en de Tijdelijke Noodmaatregel Overbrugging voor behoud van Werkgelegenheid (NOW) in de coronacrisis. Daarbij schetsen we globaal het landelijke en regionale beeld, in de hoop de context waarin de ontwikkelingen in Weesp zich afspelen beter te kunnen duiden. In 2020 hebben wij u hier ook middels raadsinformatiebrieven over geïnformeerd. Deze brief biedt u een meer recent beeld. In een eerdere raadsinformatiebrief is aangegeven welke landelijke scenario’s het CPB heeft ontwikkeld naar aanleiding van het uitbreken van de Coronacrisis voor de economie. En ook welke bijzondere economische omstandigheden aan de orde zijn bij een pandemie. Landelijk gezien is de lockdown-periode gevolgd door een periode van versoepeling van de Coronamaatregelen, waardoor economische activiteiten in veel economische sectoren weer toenamen. Vervolgens heeft de tweede Coronagolf weer voor aanscherping van de maatregelen gezorgd. Het kabinet heeft daarom besloten ingestelde steunmaatregelen langer door te laten lopen en nieuwe steunmaatregelen ingevoerd.

Het kabinet wil ondernemers en werkenden zekerheid bieden, en in plaats van afbouwen zet het kabinet een forse stap door de verruimingen in het eerste kwartaal grotendeels door te trekken naar het tweede kwartaal van 2021. Daarmee wordt er fors geïntensiveerd in het tweede kwartaal. De geschetste onzekerheden maken het moeilijk voorspellingen te doen over de economische ontwikkelingen en de effecten op de arbeidsmarkt. We beperken ons daarom in het zo goed mogelijk volgen van de landelijke, regionale en lokale ontwikkelingen.

Postadres: Postbus 5099 1380 GB Weesp

Bezoekadres: Nieuwstraat 70a 1381 BD Weesp

Tel (0294) 491 391 Z.185891/D.156026

E-mail: info@weesp.nl Website: www.weesp.nl

Wilt u bij beantwoording datum en registratienummer van deze brief vermelden?

Gemeente Weesp Landelijke beeld Volgens het UWV was het aantal WW-uitkeringen eind 2020 285.659 (in juni 300.600). Ten opzichte van vorig jaar is de WW met bijna 28 procent gestegen. In december 2019 kwam de WW uit op 223.453. Opmerkelijk is dat de werkloosheid sinds de zomer 2020 daalt van 4.6% in augustus naar 4,0% in november. Veel economen en statistici verwachten dat dit op ‘ stilte voor de storm’ wijst, het moment dat steunmaatregelen als de NOW eindigen. Via de NOW kunnen werkgevers namelijk een tegemoetkoming in de loonkosten van hun werknemers krijgen, waardoor ze het loon kunnen doorbetalen en mensen met een vast of flexibel contract in dienst kunnen houden. De NOW wordt via verschillende tijdsblokken toegekend, De NOW 1 (maart, april, mei 2020) en 2 (juni t/m september 2020) zijn afgerond, vanaf 1 oktober 2020 geldt de NOW 3. Een actueel totaaloverzicht van het aantal toekenningen (landelijk, regionaal en lokaal) is op dit moment niet voorhanden. Regionaal beeld De regio geeft aan economisch gezien bovengemiddeld te zijn getroffen. De krimp (3-4% in het vierde kwartaal 2020 ten opzichte van een jaar daarvoor) is hoger dan de landelijke gemiddelden. Verklaringen zijn dat zwaar getroffen branches veel in deze regio zitten plus dat de ontwikkelingen in luchtvaartsector een sterk effect heeft. Ook heeft de regio veel zzpers in vergelijking met het landelijk gemiddelde.

Uit rapportages van het UWV blijkt dat het aantal WW-uitkeringen in de arbeidsmarktregio Gooi en Vechtstreek licht is toegenomen sinds de vorige raadsinformatiebrief. in juli betrof het 4.671 WW-uitkeringen, eind 2020 4.691. Ten opzichte van een jaar geleden is het aantal WW-uitkeringen in de arbeidsmarktregio Gooi en Vechtstreek met 35,1% gestegen. Het WW-percentage, dat wil zeggen het aantal WW-uitkeringen ten opzichte van de beroepsbevolking is voor de regio nu 3,4% (landelijk 3,1%). In de eerdere brieven is aangegeven welke sectoren het zwaarst zijn getroffen en is toegelicht dat juist in die sectoren veel gebruik wordt gemaakt van flexibele werknemers zoals uitzend- en oproepkrachten. De cijfers van het UWV over 2020 levert een regionaal beeld op dat in grote lijnen nog hetzelfde is: een toename van het aantal WW-uitkeringen in o.a. de schoonmaak, horeca en cultuur. Daar is de sector vervoer en logistiek bijgekomen. In o.a. de zorg en in de overheidssector (zoals onderwijs) is het aantal uitkeringen juist gedaald. Hier liggen kansen voor werkzoekenden. 45 tot 50% van de bedrijven in de regio maakt gebruik van ten minste 1 steunmaatregel. Veel steun wordt aangevraagd in de detailhandel, horeca en catering. Het aantal faillissementen in de regio is opvallend laag. Dit is in lijn met de ontwikkelingen in omliggende gebieden.

Hier ligt een relatie met de ondersteuning vanuit het Rijk. De verwachting is dat er meer faillissementen volgen wanneer de overheidssteun wordt afgebouwd. In de regio zijn in het kader van de NOW 3 die sinds 1 oktober 2020 geldt al bijna 1.200 toekenningen gedaan. Tot op heden zijn in de regio 6000 aanvragen in het kader van de Tozo goedgekeurd (excl. Weesp), met een totale waarde van €27 miljoen. Deze belandden met name in de sector cultuur, sport, evenementen en recreatie (bijna 20%), de horeca (bijna 17%), advisering, onderzoek en overige zakelijke dienstverlening (14%) en de detailhandel (13%).

Postadres: Postbus 5099 1380 GB Weesp

Bezoekadres: Nieuwstraat 70a 1381 BD Weesp

Tel (0294) 491 391 Z.185891/D.156026

E-mail: info@weesp.nl Website: www.weesp.nl

Wilt u bij beantwoording datum en registratienummer van deze brief vermelden?

Gemeente Weesp Daarnaast zijn 289 bedrijfskredieten verstrekt ter waarde van ruim 2,5 mln. euro (ook excl. Weesp). De beschikbare cijfers laten zien dat het aantal uitkeringen van gemeenten vanuit de Participatiewet tussen februari en december 2020 met 3,5% is gestegen. In het laatste kwartaal is de regio daarmee hoger uitgekomen dan het landelijke gemiddelde. Regionale aanpak Gooi & Vechtstreek Zoals in de vorige raadsinformatiebrief aangegeven heeft de regio aangegeven de sociaal economische gevolgen van het Coronavirus zoveel als mogelijk in de gemeente/regio te willen beperken en daarvoor een Coronaherstelplan op te stellen. In de raadsinformatiebrief omtrent de bijstelling van de programma’s ‘Werken aan Werk’ en ‘Perspectief op Werk’ is aangegeven welke besluit de portefeuillehouders regionaal daartoe hebben genomen. De aandacht binnen de programma’s verschuift enigszins naar de nieuwe instromers in de uitkeringen. Een concrete inspanning daarvoor is het instellen van een regionaal bemiddelingsloket om werknemers vanuit sectoren met een overschot aan personeel te bemiddelen naar sectoren met een tekort, vergelijkbaar met het regionaal werkcentrum Groot-Amsterdam dat hiertoe in 2020 is gestart. Deze aanpak wordt ingezet onder de naam Gooi en Vechtstreek Werkt Door.

Voor meer informatie zie https://www.wspgv.nl/gvwerktdoor Daarnaast zullen extra inspanningen worden gedaan om banen te realiseren juist in de sectoren waar op dit moment kansen liggen voor werkzoekenden (zoals de energiesector, zorg, overheid). In praktische zin is er een regionaal uitvoeringsteam ingesteld om de grote hoeveelheid Tozo-aanvragen te kunnen verwerken, onder aanvoering van het Ondernemersloket Hilversum. Weesp is aangesloten op de dienstverlening van Amsterdam en maakt geen deel uit van het regionale team. De ondersteuning die Amsterdam biedt is terug te vinden via https://www.amsterdam.nl/ondernemen/ondersteuning/sterker-ondernemen/ De aansluiting van de uitvoering van Weesp bij Amsterdam brengt met zich mee dat de ondersteuning aan ondernemers vooral vanuit Amsterdam is georganiseerd. Dat neemt niet weg dat ondernemers ook gebruik kunnen maken van het aanbod van de regio Gooi- en Vechtstreek. Een voorbeeld is de ondernemersavond die de regio op 25 januari jl. heeft georganiseerd om met werkgevers(organisaties) de situatie op de arbeidsmarkt te delen. Bedoeld om ondernemers te informeren, maar zeker ook te horen wat er leeft. Dit is door de deelnemers als waardevol ervaren, de afspraak is gemaakt om eind april/begin mei nogmaals een ondernemersavond te organiseren.

Beeld Weesp De Coronacrisis raakt ook Weesp economisch hard met de nodige gevolgen voor de arbeidsmarkt. Een aantal ontwikkelingen laat zien dat dat nog steeds geldt ten opzichte van de vorige raadsinformatiebrief. Het aantal WW-uitkeringen komt eind 2020 uit op 398 (juli: 402, april: 354). In december 2019 waren dat er 245, hetgeen een stijging van 62,4% over een jaar genomen betekent. Relatief gezien is Weesp hiermee koploper in de regio. Ook het WW-percentage is namelijk het hoogst met 3,9%. Het UWV kan niet aangeven hoeveel cliënten hiervan mogelijk recht op een bijstandsuitkering heeft na afloop van de WW. Van de 245 WW-gerechtigden zijn er 32 jonger dan 27 jaar, 147 ouder dan 50 jaar en de rest (219) zit daar tussen in. Eind 2020 waren er in Weesp 485 uitkeringen aan zelfstandige ondernemers toegekend voor inkomensondersteuning via de Tozo 1. Voor de meer stringente regeling die daarna volgde, de Tozo2 hebben 193 zelfstandigen deze ontvangen. Voor de regeling Tozo3 zijn dat er 188.

Postadres: Postbus 5099 1380 GB Weesp

Bezoekadres: Nieuwstraat 70a 1381 BD Weesp

Tel (0294) 491 391 Z.185891/D.156026

E-mail: info@weesp.nl Website: www.weesp.nl

Wilt u bij beantwoording datum en registratienummer van deze brief vermelden?

Gemeente Weesp Voor deze laatste regeling kunnen ook in 2021 aanvragen worden gedaan door ondernemers. Tussen de 70% en 80% van de aanvragers heeft een eenmanszaak. In totaal zijn er 26 bedrijfskredieten verstrekt. Het beeld eind december 2020 wat betreft de bijstandsuitkeringen is dat deze per saldo (instroom minus uitstroom) oplopen van 357 aan het begin van 2020 naar 406 (49 extra in deze periode), wat een forse toename is in een dergelijk korte periode, meer dan het regionaal gemiddelde. Aanpak Weesp De aanpak is er op gericht inwoners en ondernemers zo goed mogelijk te informeren over de mogelijkheden als ze in financiële problemen (dreigen) te komen en te ondersteunen in deze situatie. Daarin hebben ook onder andere het Wijkteam en Versa een belangrijke rol. Handhaving en huisbezoeken In de eerdere brief is aangegeven dat het team handhaving vanwege de Coronamaatregelen niet in staat was huisbezoeken te doen. In onduidelijke situaties wat betreft de rechtmatigheid werden voorschotten verstrekt om te voorkomen dat cliënten ten onrecht geen of een lagere uitkering zouden ontvangen. Met het risico dat cliënten hogere voorschotten dan gebruikelijk moeten terugbetalen. Deze situatie geldt nog steeds in hoge mate: huisbezoeken brengen past niet in het beleid omtrent Corona. Daarbij speelt dat dit team is ingezet voor de afhandeling van Tozo-aanvragen.

Uitvoering Tozo Het team Weesp verwerkt ook de aanvragen Tozo met ondersteuning vanuit een gespecialiseerd team die voor Amsterdam de Tozo-regeling heeft ingericht en deze uitvoert. Weesp neemt dus geen deel aan de regionale aanpak van Gooi en vechtstreek wat betreft de uitvoering van de Tozo. In het kader van Tozo1 is voor ruim 2,3 mln. aan voorschotten verstrekt in het kader van Tozo2 bijna 590.000 euro en in het kader van Tozo3 bijna 580.000 (stand begin februari 2021). Het Rijk heeft de gemeente Weesp diverse bedragen toegekend in 2020 om deze regeling toe te passen. Daarnaast neemt ze de gemeentelijke uitvoeringskosten voor haar rekening (een vast bedrag per aanvraag). Begin 2021 is wederom een voorschot verstrekt van € 371.661. Extra ondersteuning ondernemers De gemeentelijke ondersteuning bestond in eerste instantie een financiële ondersteuning via de Tozo om ondernemers snel te kunnen helpen om de acute financiële problemen te ondervangen. Ondernemers is daarbij gevraagd of de gemeente hen mag benaderen voor andere dienstverlening. In eerste instantie betreft dat advisering over bedrijfsvoering door een ondernemerscoach. Een coach die samen met de ondernemer kijkt naar de situatie, de klanten, de cijfers en de markt. Wat gaat er goed en wat kan er beter.

Naarmate de Coronacrisis langer duurt, komen daar andere vragen bij: ondernemers die in de schulden raken, ondernemers die aanspraak willen maken op minimavoorzieningen, ondernemers die in psychische problemen raken (eenzaamheid wordt bijvoorbeeld als probleem genoemd). De ondernemers die bekend zijn bij de gemeente ihkv. de Tozo-regeling en die benaderd willen worden hebben vanuit de gemeente een brief ontvangen om ze uit te nodigen gebruik te maken van ons aanbod: - Ondersteuning van een ondernemerscoach, - Online trainingen. Samen met verschillende ondernemers en ondernemersadviseurs heeft de gemeente Amsterdam een online leerplatform onderneemvaardig.nl ontwikkeld voor

Postadres: Postbus 5099 1380 GB Weesp

Bezoekadres: Nieuwstraat 70a 1381 BD Weesp

Tel (0294) 491 391 Z.185891/D.156026

E-mail: info@weesp.nl Website: www.weesp.nl

Wilt u bij beantwoording datum en registratienummer van deze brief vermelden?

Gemeente Weesp ondernemers. Hier zijn informatie en online trainingen te vinden voor de ontwikkeling van hun ondernemerschap. - Stoppen met de onderneming. Opgeroepen wordt om dan zo snel contact met de gemeente te zoeken in plaats van te wachten tot de onderneming is beëindigd. - Werken in loondienst. In het geval de ondernemer een nieuwe start wil maken na(ast) het ondernemen. - Schulden. De gemeente kan helpen om de financiën op orde te krijgen en uit de schulden te komen. Onderzocht wordt of er een aanbod kan worden ontwikkeld (in samenwerking met bijvoorbeeld Versa Welzijn) om ook maatschappelijk werk aan te bieden aan ondernemers die psychische problemen ervaren. Uitvoering inkomensregelingen De reguliere uitvoering, het verstrekken van uitkeringen en inkomensregelingen, loopt gewoon door. Wel hebben de Coronamaatregelen organisatorische aanpassingen gevraagd, zo is het aantal medewerkers dat op kantoor werkt tot nog steeds tot het noodzakelijke minimum teruggebracht. Veel contact met cliënten verloopt nu per telefoon en mail omdat fysieke afspraken niet mogelijk zijn. Het verwerken van de aanvragen vraagt veel extra inspanningen van het uitvoerende team. Omdat huisbezoeken nu niet mogelijk zijn betekent dit dat handhavingsonderzoeken niet altijd kunnen plaatsvinden. Door cliënten dan in ieder geval te bevoorschotten ontstaan er voor hen geen financiële problemen.

Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK) Een nieuwe maatregel is de Tijdelijke Ondersteuning voor Noodzakelijke Kosten (TONK) is bedoeld voor huishoudens die door de huidige omstandigheden te maken hebben met een onvoorzienbare en onvermijdelijke terugval in hun inkomen, en die daardoor noodzakelijke kosten niet meer kunnen voldoen en waarvoor andere regelingen niet of onvoldoende soelaas bieden. Dat geldt bijvoorbeeld voor werknemers die hun baan verliezen en geen recht (meer) hebben op een uitkering, of voor zelfstandigen die vanwege de coronamaatregelen hun opdrachten zien verdwijnen maar geen aanspraak op de Tozo kunnen maken. Maar ook burgers die al in 2020 ingestroomd zijn in een uitkering (WW, Bijstand of Tozo) vanwege de coronacrisis, maar waarvoor de hoogte van de uitkering onvoldoende is om de vaste lasten te betalen, komen in aanmerking voor de TONK. De TONK kan dan voorzien in (gedeeltelijke) tegemoetkoming voor noodzakelijke kosten. De TONK valt binnen het kader van de bijzondere bijstand. Met gemeenten is intensief gesproken over de mogelijke invulling. In eerste instantie wordt gedacht aan het verstrekken van de TONK als woonkostentoeslag, woonkosten zijn namelijk noodzakelijke kosten waar elk huishouden mee te maken heeft. Naar verwachting zal de TONK per 1 maart of kort daarna, in navolging van Amsterdam, beschikbaar zijn voor Weesper huishoudens.

Gebruik minimavoorzieningen Zoals in de vorige brief aangegeven zal naar verwachtingen het gebruik van minimavoorzieningen toenemen omdat meer inwoners in een slechtere financiële situatie zullen terecht komen. Op wat langere termijn is ook te verwachten dat meer inwoners te maken krijgen met schulden. De meest recente cijfers tonen dit nog niet aan. Wat betreft de Stadspas kan worden opgemerkt dat na de eerste Lock down het gebruik van de voorzieningen weer toenam. De cijfers van het vierde kwartaal zijn wat lager dan van het derde, waarschijnlijk onder invloed van de Lock down in het najaar, maar de stadspas wordt goed gebruikt door Weesper minima.

Postadres: Postbus 5099 1380 GB Weesp

Bezoekadres: Nieuwstraat 70a 1381 BD Weesp

Tel (0294) 491 391 Z.185891/D.156026

E-mail: info@weesp.nl Website: www.weesp.nl

Wilt u bij beantwoording datum en registratienummer van deze brief vermelden?

Gemeente Weesp Begeleiding naar werk De Coronamaatregelen beperken de begeleiding van cliënten naar werk of andere vormen van participatie sterk. Klantmanagers kunnen geen afspraken maken en leerwerkstages e.d. zijn vaak ook niet mogelijk. Een aantal begeleidingsprojecten heeft er minder last van, zo kunnen de Jobmaatjes de begeleiding van statushouders voortzetten en lopen de werkervaringstrajecten bij ATC Bussum ook door. Ten slotte De hier beschreven ontwikkelingen betreffen een momentopname in een periode dat er zich grote veranderingen voordoen. Het hier geschetste beeld zal duidelijk maken, ongeacht welk scenario zich zal ontwikkelen, dat meer inwoners een beroep zullen gaan doen op de gemeentelijke inkomensregelingen en minimavoorzieningen. Dit leidt tot structureel hogere kosten voor de gemeente de komende jaren (meer uitkeringen, meer gebruik voorzieningen). Dit risico is in de meerjarenbegroting opgenomen. Mocht u over deze brief technische vragen hebben, neemt u dan gerust contact met ons op. De behandelend ambtenaar is bereikbaar op 06-50065757 of per mailadres marc.lange@amsterdam.nl.

Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van de gemeente Weesp,

A.M. Roos, gemeentesecretaris

Bijlage(n): geen Zaak/docnr. Z.185891/D.

Postadres: Postbus 5099 1380 GB Weesp

B.J. van Bochove, burgemeester, wnd.

Onderwerp

Bezoekadres: Nieuwstraat 70a 1381 BD Weesp

Tel (0294) 491 391 Z.185891/D.156026

E-mail: info@weesp.nl Website: www.weesp.nl

Wilt u bij beantwoording datum en registratienummer van deze brief vermelden?