RIB 2021 12 - Plan van Aanpak Eenzaamheid 2021

Gemeente Weesp *Z04D25C7982*

Gemeenteraad Weesp D.t.v. de griffier Postbus 5099 1380 GB WEESP

Uw brief van:

Uw kenmerk:

Bijlage(n):

Behandeld door: S. Leeuw

Telefoonnummer: 0294-491391

Datum: 18 januari 2021

Registratienummer: Z.185068/D.151789

Onderwerp: Raadsinformatiebrief Plan van Aanpak Eenzaamheid 2021 Geachte raadsleden, Bijna één op de 10 inwoners van Nederland, van 15 jaar en ouder, voelt zich wel eens eenzaam. De ene persoon voelt zich eenzaam doordat hij of zij sociale contacten mist. Een ander heeft een partner verloren en mist een emotionele band. Met de komst van het Coronavirus werden begin dit jaar diverse maatregelen genomen om onderlinge contacten te beperken. Ook werden Weespers ziek of verloren zij een dierbare. Dit alles draagt eraan bij dat gevoelens van eenzaamheid toenemen. Eenzaamheid heeft gevolgen voor het fysieke en mentale welbevinden van inwoners. Daarom is het van belang eenzaamheid te voorkomen of te verminderen. Hiervoor is een Plan van Aanpak voor 2021 ontwikkeld. In deze raadsinformatiebrief schetsen we een beeld van eenzaamheid in Weesp en welke doelgroepen een groter risico lopen om eenzaam te worden. Vervolgens nemen we u mee in de Amsterdamse Aanpak Eenzaamheid en signalen uit de Werkgroep Kom Erbij. Tot slot presenteren wij de kernelementen uit het plan van aanpak en nemen wij u mee in de eerste stappen die gezet zijn. Eenzaamheid – landelijk beeld en cijfers Weesp Uit een recent onderzoek (2019)1 blijkt dat ongeveer 26% van de Nederlandse bevolking van 15 jaar en ouder zich enigszins eenzaam voelt. Bijna één op de 10 Nederlanders ervoer zelfs sterke gevoelens van eenzaamheid.

Alleenstaanden en alleenstaande ouders voelen zich vaker eenzaam dan paren en thuiswonende kinderen. Onder ouderen is het gevoel van eenzaamheid nog groter. De GGD Gezondheidspeiling uit 2016 – met als doelgroep iedereen van 19 jaar en ouder – laat zien dat eenzaamheid vaker voorkomt bij mannen dan bij vrouwen. Bij (zeer) ernstige eenzaamheid zijn er nauwelijks verschillen. Van de volwassen bevolking voelde bijna 31% zich emotioneel eenzaam en 43% sociaal eenzaam. Hoewel de eenzaamheid onder volwassenen en ouderen in Weesp lager ligt dan uit het landelijk beeld blijkt, blijven de cijfers fors2: 1 2

enquête Sociale samenhang & Welzijn- CBS 2019 Gezondheidspeiling – GGD Gooi & Vechtstreek 2016

Postadres: Postbus 5099 1380 GB Weesp

Bezoekadres: Nieuwstraat 70a 1381 BD Weesp

Tel (0294) 491 391 Z.185068/D.151789

E-mail: info@weesp.nl Website: www.weesp.nl

Wilt u bij beantwoording datum en registratienummer van deze brief vermelden?

Gemeente Weesp 

36,1% van de volwassenen en 47,6% van de ouderen in Weesp is sociaal eenzaam (landelijk: 41,7% resp. 48,2%)  25,2% van de volwassenen en 31,5% van de ouderen in Weesp is emotioneel eenzaam (landelijk: 30,4% resp. 31,8%) Er zijn helaas geen (lokale) cijfers beschikbaar over eenzaamheid onder jongeren. Deze hebben we dus ook niet van Weesp. Wanneer we naar eenzaamheid op wijkniveau kijken, vallen de wijken Noord en Hogewey het meest op. In Noord is 48% van de inwoners eenzaam en 13% zelfs ernstig eenzaam. Hogewey laat een soortgelijk beeld zien: 46% van de inwoners is eenzaam en 10% ernstig eenzaam. Ook in de binnenstad en in Zuid liggen de cijfers hoger dan het landelijk gemiddelde. Wat doen we al? Voorkomen van eenzaamheid is al langere tijd een belangrijk speerpunt voor het college. De gemeente wil dat inwoners elkaar kunnen ontmoeten en kunnen meedoen in de wijk. In Weesp wordt al veel georganiseerd om dit te bereiken. Wij geven enkele voorbeelden: - Maatjesprojecten, zoals ‘Het Maatjesproject’ voor mensen die moeilijker sociale contacten leggen en ‘Handje Helpen’ voor kinderen met problemen. - “Ontmoet en Groet” inloop voor volwassenen met een GGZ-achtergrond. - Ouderen kunnen elkaar ontmoeten en samen bewegen dankzij hulp van de buurtsportcoaches en projecten zoals Meer Bewegen voor Ouderen.

- In de buurtkamers ontmoeten buurtbewoners elkaar en organiseren zij activiteiten voor de buurt. - In september is de groep Weesp kookt voor Weesp gestart, waarbij inwoners wekelijks een maaltijd klaarmaken voor kwetsbare inwoners. - Versa Welzijn legt preventieve huisbezoeken af aan zelfstandig wonende ouderen boven de 75 jaar. De maatschappelijk werkers signaleren en vangen vroegtijdig problemen op. - De jongerenwerkers van Versa zijn er voor jongeren tussen de 11 en 21 jaar en kunnen helpen met allerlei vragen of problemen. Vier dagen per week gaan de jongerenwerkers de straat op om actief met jongeren in gesprek te gaan, met als doel snel op veranderingen in te kunnen spelen. - Eenzaamheid is meer zichtbaar gemaakt door de theatervoorstellingen die omtrent het thema eenzaamheid gegeven zijn. Jonge spelers deelden op hun manier de verhalen die zij hadden gehoord van eenzame mensen in Weesp. Aanpak Eenzaamheid Amsterdam Weesp gaat in 2022 bestuurlijk fuseren met de gemeente Amsterdam. In de Monitor Sociaal Domein Q1Q2 2020 vertelden wij u dat Amsterdam een plan ontwikkeld heeft om eenzaamheid te verminderen. Om tot een Plan van Aanpak voor Weesp te komen hebben we gekeken naar werkzame elementen uit het Amsterdamse plan en onderzocht wat in 2021 in Weesp geïmplementeerd kan worden. Na de bestuurlijke fusie wordt de Amsterdamse werkwijze verder uitgerold in Weesp.

Amsterdam is in 2016 gestart met de ‘Aanpak Eenzaamheid Amsterdam’. De gemeente werkt samen met sociale partners aan de preventie en bestrijding van eenzaamheid, het ontwikkelen van beleid en het leggen van verbinding tussen organisaties op het gebied van kennis en wetenschap. Het resultaat is een ‘bod aan de stad’: een bundeling van concrete inzichten, interventies, instrumenten en aanbevelingen, als basis voor een langere termijn aanpak op eenzaamheid.

Postadres: Postbus 5099 1380 GB Weesp

Bezoekadres: Nieuwstraat 70a 1381 BD Weesp

Tel (0294) 491 391 Z.185068/D.151789

E-mail: info@weesp.nl Website: www.weesp.nl

Wilt u bij beantwoording datum en registratienummer van deze brief vermelden?

Gemeente Weesp Werkgroep Kom erbij - signalen uit de samenleving en aandachtspunten Eenzaamheid is niet eenvoudig op te lossen, waardoor langdurige inzet en monitoring noodzakelijk is. In 2016 is daarom de werkgroep “Kom Erbij” opgericht. Deze groep bestaat uit een wijkverpleegkundige en begeleider van Vivium, een medewerker van Versa Welzijn, vertegenwoordigers van de kerk en Buurtkamer de Kastanje en een medewerker van de gemeente. De werkgroep zet zich in om het thema “eenzaamheid” meer onder de aandacht te brengen bij professionals en vrijwilligersorganisaties. Ook organiseren zij gezamenlijke activiteiten, zoals een buurtbarbecue en een lunch in de wijk “Zuid”. De werkgroep Kom Erbij heeft een aantal aandachtspunten meegegeven voor de ontwikkeling van het Plan van Aanpak. Wij geven de belangrijkste weer: - Inwoners vinden het lastig om alleen naar buurtactiviteiten te gaan. Het helpt wanneer deze inwoners één keer opgehaald worden en dat een bekende met ze meegaat. Daarna durven zij vaak zelf te gaan. - Inwoners die zich zeer eenzaam voelen zijn lastig te bereiken. Men doet de deur niet open en reageert niet op uitnodigingen tot een gesprek. - Gevoelens van eenzaamheid nemen toe als gevolg van de Corona-crisis en bijbehorende maatregelen. Schenk extra aandacht aan inwoners die onlangs een partner zijn verloren en aan personen met een psychische aandoening.

Inzet van lotgenotencontact en ervaringsdeskundigen kan helpend zijn. - Zorg voor slimme verbindingen tussen diverse netwerken en partijen binnen Weesp. Denk hierbij aan de bibliotheek, buurtsportcoaches, inloopvoorzieningen en Vrouwen voor Weesp. Tot slot adviseren zij meer bekendheid te geven aan activiteiten die georganiseerd worden binnen Weesp. - Inwoners praten sinds de lockdown makkelijker over gevoelens van eenzaamheid. Dit komt signalering ten goede. - Buurtkamers dragen bij aan inwoners uit een sociaal isolement halen. Weesper Plan van Aanpak Eenzaamheid 2021 Op basis van elementen uit de Amsterdamse Aanpak Eenzaamheid en signalen plus aandachtspunten van de werkgroep Kom Erbij komen we tot een Plan van Aanpak Eenzaamheid in Weesp voor 2021. Dit plan bevat vier kernelementen: - Versterken van de verbindingen tussen partners - Aanbod ondersteuning: bekendheid vergroten en beter aansluiten op behoeften - Verbeteren van signalering eenzaamheid - Communicatie eenzaamheid Alle elementen lichten we kort toe: Versterken van de verbindingen tussen partners We gaan de bestaande informele netwerken binnen Weesp meer met elkaar verbinden. Allereerst onderzoeken we hoe we de samenwerking tussen het Netwerk Informele Zorg en de Werkgroep Kom Erbij kunnen verstevigen.

Het Netwerk Informele Zorg bestaat uit leden van verschillende welzijnsorganisaties, waaronder Stichting MEE, het Maatjesproject, Versa en Handje Helpen. Ook de Adviesraad Sociaal Domein is in deze groep vertegenwoordigd. De Werkgroep Kom Erbij vult de expertise verder aan met een vertegenwoordiging vanuit zorgorganisatie Vivium, de buurtkamers en de kerk. Dit samenwerkingsverband biedt daarmee een goede basis voor uitwisseling van kennis en het ontwikkelen en uitvoeren van interventies op het gebied van eenzaamheid. Een vervolgstap is om vanuit deze basis het gesprek aan te gaan met andere partners in Weesp, met als doel signalen uitwisselen, het bestaande aanbod inventariseren en meer bewustwording omtrent eenzaamheid te creëren. Potentiële partners zijn bijvoorbeeld kerken, moskeeën, jongerenwerkers en de voedselbank. Hierbij hebben wij speciale

Postadres: Postbus 5099 1380 GB Weesp

Bezoekadres: Nieuwstraat 70a 1381 BD Weesp

Tel (0294) 491 391 Z.185068/D.151789

E-mail: info@weesp.nl Website: www.weesp.nl

Wilt u bij beantwoording datum en registratienummer van deze brief vermelden?

Gemeente Weesp aandacht voor het betrekken van partijen die mensen met psychische kwetsbaarheid, inwoners met een niet-westerse achtergrond en jongeren bereiken. Aanbod ondersteuning: bekendheid vergroten en beter aansluiten op behoeften Zoals eerder beschreven wordt er al veel voor en door inwoners georganiseerd in Weesp. Dit aanbod is echter nog niet bij alle inwoners bekend. Daar gaan we ons de komende tijd voor inzetten. Tegelijkertijd verkennen we welke behoeften inwoners hebben wat betreft laagdrempelige voorzieningen. Hiervoor zullen we ook informatie uit de Preventieve Huisbezoeken van Versa gebruiken en ervaringsdeskundigen van Stichting MEE inzetten. Waar nodig leggen we binnen het bestaande aanbod accenten op bepaalde thema’s of onderwerpen om aan deze behoeften tegemoet te komen. Verbeteren van signalering eenzaamheid Hoe eerder eenzaamheid wordt herkend, hoe eerder inwoners geholpen kunnen worden. Om signaleren van eenzaamheidsklachten te verbeteren gaan we in gesprek met verschillende netwerken en professionals om kennis te bundelen. De ervaringsdeskundigen van MEE zullen hun kennis hieraan bijdragen. Voor vrijwilligers, inwoners, gemeentelijke consulenten en verwijzers wordt een signaleringskaart ontwikkeld met een stappenplan voor doorverwijzing.

Communicatie over eenzaamheid Inwoners voelen zich niet altijd prettig bij het bespreekbaar maken van gevoelens van eenzaamheid. Buurtbewoners, familie en professionals weten daardoor vaak niet dat iemand eenzaam is. Door vanuit de gemeente meer over eenzaamheid te communiceren zorgen we dat eenzaamheid bespreekbaar wordt gemaakt. Bovendien willen we onze inwoners activeren om van betekenis te zijn voor een ander. De inwoners worden geïnspireerd en aangemoedigd door middel van ervaringsverhalen, artikelen in de krant, tips en trucs voor kleine gebaren en activiteiten in de Week tegen Eenzaamheid. Waar gaan we de komende periode mee aan de slag? De werkgroep Kom Erbij heeft in december vorig jaar een Kerstkaartenactie voor eenzame inwoners georganiseerd. Leden van Buurtkamer De Kastanje en leerlingen van het Casparus College hebben kerstkaarten met een mooie groet gemaakt. Deze kaarten zijn gedurende de Kerstperiode in verschillende wijken verspreid. Om ervoor te zorgen dat inwoners met een hulpvraag weten waar zij terecht kunnen is ook een flyer uitgedeeld. Het betreft een flyer ‘Netwerk Vrijwillige Hulp’ van het netwerk informele zorg. Hierin staan contactgegevens van diverse partijen, waaronder Maatjesproject, Handjehelpen, Seniorweb, Wijkcentrum de Wintertuin en de kookgroep Weesp. Om eenzaamheid te verminderen moeten we kwetsbare burgers tijdig in beeld hebben.

Een hulpmiddel wat hierbij kan ondersteunen is een signaleringskaart Eenzaamheid. Deze kaart geeft de belangrijkste signalen van eenzaamheid weer en geeft tips hoe hierover een gesprek kan worden aangeknoopt met een ander. Na het signaleren is doorverwijzen of inschakelen van passende hulp de vervolgstap. Hiervoor nemen we in de signaleringskaart een stappenplan op. De signaleringskaart is bedoeld als hulpmiddel voor inwoners, vrijwilligers, buurtsportcoaches, buurtkamers, maar ook professionals zoals huisartsen, fysiotherapeuten, en wijkverpleegkundigen. We streven ernaar om deze signaleringskaart eind februari gereed te hebben. Vervolgens wordt de kaart verspreid onder verschillende partners en bieden we waar nodig ondersteuning bij het gebruik hiervan. De overige actiepunten uit het plan van aanpak zijn reeds in gang gezet of worden in de loop van 2021 uitgerold.

Postadres: Postbus 5099 1380 GB Weesp

Bezoekadres: Nieuwstraat 70a 1381 BD Weesp

Tel (0294) 491 391 Z.185068/D.151789

E-mail: info@weesp.nl Website: www.weesp.nl

Wilt u bij beantwoording datum en registratienummer van deze brief vermelden?

Gemeente Weesp Vragen? We hopen u voor nu voldoende geïnformeerd te hebben. De komende periode houden we u via Raadsinformatiebrieven op de hoogte van de ontwikkelingen omtrent eenzaamheid en de effectiviteit van de interventies. Mocht u over deze brief technische vragen hebben, neemt u dan gerust contact met ons op. De behandelend ambtenaar is bereikbaar op 0294-491391 of per mailadres sleeuw@weesp.nl. Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van de gemeente Weesp,

A.M. Roos, gemeentesecretaris

Postadres: Postbus 5099 1380 GB Weesp

B.J. van Bochove, burgemeester, wnd.

Bezoekadres: Nieuwstraat 70a 1381 BD Weesp

Tel (0294) 491 391 Z.185068/D.151789

E-mail: info@weesp.nl Website: www.weesp.nl

Wilt u bij beantwoording datum en registratienummer van deze brief vermelden?