Raadsvoorstel - Preventie- en handhavingsplan alcohol en drugs 2021-2022

*Z04E3DD10C1*

ADVIES COLLEGE

Onderwerp: Preventie- en Handhavingsplan alcohol en drugs 2021 - 2022 Opgesteld door: Telefoonnummer:

R. van der Spek (0294) 491 234

Persbericht: Portefeuillehouder:

Datum:

5 februari 2021

Datum gesprek:

Registratienummer:

Z.184836/D.155475

Overlegd met JZ:

d.d. n.v.t.

Overlegd met Financiën: Overlegd met Communicatie:

d.d. n.v.t.

Status openbaarheid: Raad:

Nee Dhr. B.J. van Bochove d.d. 10 dec. 2020 Openbaar Ter besluitvorming

d.d. 10 dec. 2020

Bijlage(n): Ja, eerste kolom bevat de hyperlink Zaak/docnr

onderwerp

Z.184836/D.150576 Z.184836/D.155533

Preventie- en Handhavingsplan (PHP) Finaal advies

Ambtelijk voorstel  

kennis te nemen van het Preventie- en Handhavingsplan alcohol en drugs 2021 2022; om de raad het Preventie- en Handhavingsplan alcohol en drugs 2021 - 2022 te laten vaststellen.

Besluit: Datum:

Toelichting voorstel Hierbij wordt kortheidshalve verwezen naar het onderstaande raadsvoorstel.

Z.184836/D.1554751 van 8

RAADSVOORSTEL Registratienummer Onderwerp Portefeuillehouder Contactpersoon + tel.nr Ter advisering naar commissie Ter besluitvorming naar raad

Z.184836/D.155475 Preventie- en Handhavingsplan alcohol en drugs 2021 2022 Dhr. B.J. van Bochove R. van der Spek Tel (0294) 491 234 AZ

Datum commissie Datum raad

3 maart 2021 11 maart 2021

Voorgesteld raadsbesluit: 1. het Preventie- en Handhavingsplan alcohol en drugs 2021 t/m 2024 vast te stellen.

Samenvatting Op grond van de Drank en Horeca Wet (DHW) zijn wij verplicht om elke vier jaar een integrale aanpak alcoholgebruik vast te stellen. Het bijgevoegde Preventie en Handhavingsplan alcohol en drugs (PHP) beschrijft de belangrijkste maatregelen die de regiogemeenten en GGD nemen om het alcohol- en drugsgebruik onder met name jongeren te voorkomen en terug te dringen. Vanwege de goede resultaten in de afgelopen jaren, wordt de huidige aanpak gecontinueerd met enkele nieuwe accenten. De jeugd tot 18 jaar en hun ouders blijven de hoogste prioriteit houden, maar ook jongvolwassenen van 18-24 jaar, 55-75 jarigen en ouders behoren eveneens tot de doelgroep. Daarnaast is - vanwege de relatief hoge regionale cijfers van softdrugsgebruik, overlap in achtergrondvariabelen en het risico voor combinatiegebruik preventie van (soft)drugsgebruik toegevoegd. In Gooi en Vechtstreek wordt al jaren te veel gedronken, zeker vergeleken met landelijke cijfers. Zo wordt het alcoholgebruik sinds jaar en dag gekenmerkt door te vroeg, te vaak en te veel. Reden tot grote zorg en aanleiding voor een groot aantal partijen om al in 2006 te starten met een integrale aanpak voor het terugdringen van alcoholgebruik in de regio. (projectgroep Samen aan de Slag) Successen zijn behaald: het alcoholgebruik onder de Gooise jeugd is aanzienlijk afgenomen.

Doel en resultaten Het hoofddoel van het PHP is het terugdringen van alcoholgebruik onder 12-18 jarigen in de regio Gooi en Vechtstreek. Hierbij ligt de nadruk op jongeren én hun omgeving, waarbij voor ouders een belangrijke rol is weggelegd. Daarnaast zijn er in dit PHP voor het eerst doelstellingen opgenomen met betrekking tot het terugdringen van (soft)drugsgebruik en lachgas onder jongeren. Naast de primaire doelgroep van 12-18 jarigen en hun ouders, stelt dit PHP ook doelen voor het terugdringen van alcoholgebruik onder 18-24 jarigen en 55-75 jarigen. Z.184836/D.151038 2 van 8

Een compleet overzicht van de doelstellingen is weergegeven in hoofdstuk 4 van het PHP.

Reden bespreking in de raad Artikel 43a van de Drank- en Horecawet (DHW) schrijft voor dat dit plan elke vier jaar, gelijktijdig met de vaststelling van de lokale nota gezondheidsbeleid, bedoeld in artikel 13, tweede lid, van de Wet Publieke Gezondheid, door de gemeenteraad moet worden vastgesteld. Ons gezondheidsbeleid is geïntegreerd in het Beleidsplan Sociaal Domein.

Context en kaders Op 1 januari 2013 is de gewijzigde DHW in werking getreden. De zes belangrijkste wijzigingen van de DHW zijn:  Het toezicht wordt overgedragen aan gemeenten.  Jongeren onder de 18 jaar zijn strafbaar voor het in bezit hebben van alcoholhoudende drank op de openbare weg en in horecagelegenheden.  Nieuwe sancties voor supermarkten en andere detailhandelaren die de wet overtreden.  Het vergunningenstelsel wordt vereenvoudigd.  De burgemeester wordt verantwoordelijk voor de uitvoering.  Regels wijzigen voor de paracommerciële horecabedrijven (sportverenigingen, club- en buurthuizen en kerkgenootschappen). De DHW is gericht op een verantwoorde verstrekking van alcohol. De belangrijkste doelstellingen van de wet zijn:  het effectiever tegengaan van schadelijk alcoholgebruik onder jongeren;  de bestrijding van oneerlijke concurrentie door de paracommercie;  het terugdringen van alcohol gerelateerde verstoring van de openbare ruimte;  het terugdringen van de administratieve lasten. De verwachting is dat in juli 2021 de DHW wordt vervangen door de Alcoholwet. Helaas scoren we als regio hoog met alcohol en drugsgebruik. Zowel onze jongeren als onze volwassenen drinken meer dan gemiddeld. Vooral het drinken van veel alcohol in korte tijd (binge drinken) is schadelijk voor het brein.

De gemiddelde comadrinker is rond de 15 jaar jong en na één keer comazuipen kan zijn of haar I.Q. met 10 punten zakken. Overmatig alcoholgebruik geeft een vergrote kans op agressief gedrag, seksueel risicogedrag en ongelukken, vaak in combinatie met overlast. Op jonge leeftijd starten met alcohol verhoogt bovendien de kans op verslavingsproblemen op latere leeftijd. Geweldsdelicten worden vaak gepleegd onder invloed van alcohol en/of in combinatie met drugs. Of het nu gaat om geweld in uitgaansgebieden of huiselijk geweld. Uit onderzoek komt naar voren dat bij geweld onder invloed van alcohol in bijna de helft van de gevallen ook sprake is van 'zwaar geweld'. wettelijke verplichting Op grond van artikel 43A van de DHW zijn we verplicht elke vier jaar een regionaal/lokaal PHP op te stellen. Het plan kan tussentijds worden gewijzigd. Met de vaststelling van het PHP voldoen wij aan deze wettelijke taak. Volgens de wet moet het PHP in ieder geval beschrijven:  wat de doelstellingen zijn; Z.184836/D.151038 3 van 8

  

welke acties worden ondernomen om alcoholgebruik, met name onder jongeren, te voorkomen, al dan niet in samenhang met andere preventieprogramma’s; de wijze waarop het handhavingsbeleid wordt uitgevoerd en welke handhavingsacties in de door het plan bestreken periode worden ondernomen en welke resultaten in de door het plan bestreken periode minimaal behaald dienen te worden.

activiteiten ten aanzien van alcohol- en softdrugsgebruik De activiteiten uit dit PHP zijn onderverdeeld in:  preventieve activiteiten, gericht op de settings thuis/individueel, school, sport, openbare ruimte/evenementen en zorg & welzijn, waarbij werkzame elementen uit het IJslands preventiemodel worden toegepast, waarbij extra nadruk ligt hierbij op het ondersteunen van ouders en scholen;  regelgevende activiteiten, waarbij de nadruk ligt op het (waar nodig en mogelijk) op elkaar afstemmen van de lokale verordeningen en aanvullende regelgeving m.b.t. alcoholgebruik bij evenementen voor jongeren en het verstrekken van subsidies voor activiteiten voor jongeren;  toezicht en handhaving, waarbij de nadruk ligt op het verbeteren van het risico gestuurd toezicht en de effectiviteit van het toezicht, onder andere door middel van de inzet van testkopers; preventief beleid Alcohol en Drugs GGD Amsterdam Amsterdam kent verschillende uitvoeringsprogramma’s en projecten gericht op roken, alcohol en drugspreventie. Het aanbod is uitgebreid en divers maar komt grotendeels overeen met het aanbod vanuit de GGD Gooi & Vechtstreek. Samengevat kent de GGD Amsterdam de volgende programma’s en maatregelen op gebied van alcohol- en drugspreventie.

Programmaplan gezondheidspreventief drugsgebruik:  Actielijn 1: uitstel eerste gebruik onder jongeren:  Aanvullende maatregelen terugdringen lachgasgebruik;  Uitbreiding interventie Drank en Drugs op MBO;  Intensivering voorlichting ouders (onderdeel helder op school);  Oudercarrousel op het MBO;  Uitbreiding aantal VO-scholen dat werkt met Helder op School methode.  Actielijn 2: inzicht in middelengebruik en drugsmarkt:  Inzet extra testteams bij piekdrukte;  Verbetering van de informatievoorziening bij de drugstestservice.  Actielijn 3: gebruikers in staat stellen een weloverwogen keuze te maken:  Voorlichting aan buitenlandse bezoekers;  Voorlichting aan studenten.  Actielijn 4: zo vroeg mogelijk signaleren en indien nodig doorverwijzen bij problematisch gebruik;  Pilot aandacht functionaris alcohol en drugs op de SEH (OLVG) en arrestantenzorg.  Actielijn 5: harm reduction bij verslaving/beperken gezondheidsschade bij drugsgebruik;  Terugdringen cannabisgebruik onder jongeren in de maatschappelijke opvang (MO).  Preventie- en handhavingsplan alcohol Op dit moment wordt een nieuw preventie- en handhavingsplan alcohol ontwikkeld door de GGD Amsterdam. De preventieve maatregelen die in het huidige plan worden genoemd zijn de volgende: Z.184836/D.151038 4 van 8

  

Preventie-activiteiten in de schoolsetting, met aandacht voor gebiedsgerichte wensen en prioriteiten (o.a. gezonde schoolaanpak, ‘Frisse Start voor brugklassers’, inbedding gebiedsgericht werken); Maatregelen gericht op terugdringen excessief alcoholgebruik in de uitgaanssetting (o.a. vergroten alertheid bij horeca op jongeren en op de regels over doorschenken); Maatregelen voor (sport)verenigingen om hen te ondersteunen bij hun alcoholbeleid (o.a. ondersteuningsaanbod ontwikkelen alcoholbeleid).

Notitie op weg naar een rookvrij Amsterdam:  Rookvrije start (o.a. gezonde en kansrijke start, rookvrije kinderopvang);  Rookvrij spelen;  Rookvrije sport ;  Rookvrije scholen en onderwijsinstellingen (o.a. gezonde scholenaanpak, ouderbetrokkenheid). 2022 - 2024 Na 24 maart 2022 zullen bijna alle taken op het gebied van toezicht, handhaving en regelgeving DHW worden overgenomen door de gemeente Amsterdam. Op basis van de gedeelde bestuurlijke wens om de duurzame samenwerking tussen Amsterdam en de Regio Gooi en Vechtstreek is besloten om o.a. de taken op het gebied van de jeugdgezondheidszorg te continueren. Uitgangspunt hierbij is een zoveel mogelijk ongestoorde voortzetting van de dienstverlening aan de Weespers. Hiermee wordt vorm gegeven aan de bestuurlijk wens om ook na de herindeling een structurele samenwerking tussen Amsterdam/Weesp en de Regio te behouden en tevens een stevige basis te leggen voor een voortgezette samenwerking tussen Amsterdam en de Regio. Tevens zullen niet alle doelstellingen na deze datum zijn gehaald. De preventieve taken van de GGD gaan over naar de GGD van Amsterdam. Na de bestuurlijke fusie gaan ook de toezichthoudende- en wetgevende taken over naar de gemeente Amsterdam. Doelstellingen en preventiemaatregelen van Weesp en Amsterdam hebben overbrugbare verschillen en overeenkomsten.

Desondanks zal bij de transitie aandacht moeten zijn voor de regionale verschillen zodat het uitgangspunt om een zoveel mogelijk een ongestoorde voortzetting van de dienstverlening aan de Weespers wordt geborgd. Nationaal Preventie Akkoord. Preventie van alcoholgebruik is één van de drie speerpunten uit het Nationaal Preventie Akkoord. Met dit PHP geven wij invulling aan de lokale aanpak hiervan. voortbouwen op behaalde resultaten In de laatste cijfers van de Gezondheidsmonitor Jeugd (2019) zien wij duidelijk resultaat van de jarenlange inspanning van gemeenten, GGD en partners. Dit PHP bouwt op de ingezette aanpak en behaalde resultaten voort en maakt gebruik van het brede netwerk dat in de loop der jaren is opgezet. uitvoering Tweejaarlijks wordt een uitvoeringsplan opgesteld, waarin concreet wordt beschreven welke activiteiten vanuit het PHP door wie worden uitgevoerd. coördinatie  De regiefunctie voor dit PHP is belegd bij gemeente Hilversum vanuit haar rol als centrumgemeente beleid, toezicht en handhaving en de GGD vanuit preventie. Z.184836/D.151038 5 van 8



 

Een werkgroep met vertegenwoordigers vanuit gemeenten (gezondheid, vergunning, toezicht, handhaving), GGD, verslavingszorg, onderwijs, horeca, sport, winkels en ouders is verantwoordelijk voor de uitvoering van dit PHP. Dit is een samenvoeging van twee bestaande werkgroepen: De werkgroep ‘Stop alcoholgebruik onder de 18 jaar’, met vertegenwoordigers vanuit stakeholders. Een ambtelijke werkgroep toezicht bespreekt elk kwartaal de voortgang van regelgeving, toezicht en handhaving.

lokale implementatie van maatregelen Naast de bijdrage aan de regionale werkgroep PHP en de uitwerking van het uitvoeringsplan, zijn gemeenten verantwoordelijk voor de lokale implementatie van maatregelen uit het PHP. Wij leveren hiervoor de volgende inzet door:  jaarlijks aandragen van een prioriteitenoverzicht voor toezicht;  uitvoering te geven aan handhaving;  aan te sluiten op lokaal beleid, bijvoorbeeld op het gebied van vergunningsverlening, Veiligheid en Ondermijning;  communicatie met alcoholverstrekkers over ons beleid;  nadrukkelijk aandacht aan te geven vanuit het Integraal Veiligheidsbeleid. nieuwe Alcoholwet In 2021 wordt vermoedelijk de huidige DHW vervangen door de nieuwe Alcoholwet. Dit kan enkele wijzigingen met zich meebrengen die in het PHP 2021 - 2024 nog niet zijn voorzien. Hierop zullen wij te zijner tijd anticiperen. noodwet In verband met de coronasituatie is op dit moment een noodwet van kracht en is de horeca het aftelopen jaar beperkt open geweest. Het uitgangspunt is dat in de loop van 2021 de horeca weer normaal zal functioneren. Tot die tijd kunnen wij afwijken van het toezicht met betrekking tot de DHW in de horeca en wordt vooral signaalgestuurd toezicht uitgevoerd. Tot die tijd gaat de aandacht vooral uit naar toezicht bij supermarkten en slijterijen.

Alternatieven voor oplossing en advies college n.v.t.

Betrokkenheid burgers en instellingen; burgerparticipatie De regio werkt vraag gestuurd en betrekt daarom inwoners direct bij beleid en uitvoering. Het plan richt zich op verschillende subgroepen. Het PHP is daarom tot stand gekomen in samenwerking met preventie-, toezicht- en handhavingscollega’s van alle regiogemeenten. Ook de VO-scholen, verslavingszorg, politie, Jeugd & Gezin, sportverenigingen, horeca en supermarkten hebben op meerdere momenten, door middel van een stakeholdersbijeenkomst, individuele gesprekken en schrifelijk, hun inbreng geleverd. Dit heeft geleid tot een breed gedragen eindresultaat. Vanwege de goede resultaten in de afgelopen jaren, wordt de huidige aanpak gecontinueerd met enkele nieuwe accenten.

Financiële paragraaf De toezichtstaken worden momenteel uitgevoerd door de bestaande formatie. Voor 2021 is voor deze taken € 20.200,- beschikbaar gesteld om in regioverband controles uit te voeren.

Z.184836/D.151038 6 van 8

Voor de preventietaken worden de financiële middelen voor verslavingszorg (Jellinek), alcohol (GGD) en huiselijk geweld in één project gebundeld. De bijdrage hiervoor zal na datum bestuurlijke fusie overgaan naar de GGD Amsterdam.

voorlichting en preventie (GGD) Toezicht, mysteryshopactie e.d. preventietaken (bijdrage Weesp)

€ Decentralisatieuitkering 47.000,Bescherming & Opvang € Grootboeknummer 20.200,4140006 € Grootboeknummer 4.000,474001

Uitvoering Omdat handhaving van de DHW specifieke kennis en ervaring vraagt, hebben we besloten dit regionaal te organiseren. Deels wordt de preventie door de GGD ter hand genomen en deels zijn we zelf verantwoordelijk voor preventieprojecten. Na 24 maart 2022 neemt de gemeente Amsterdam een deel van deze taken over.

Terugkoppeling/evaluatie Met behulp van diverse onderzoeken/monitors wordt het PHP (tussentijds) gemonitord, geëvalueerd en bijgesteld door middel van:  de Gezondheidsmonitor jeugd: 2023 (resultaten 2024);  de Gezondheidsmonitor volwassenen/ouderen: 2020 (resultaten 2021);  het Antenne trendonderzoek waarbij jaarlijks een andere doelgroep aan bod komt;  het Ouderonderzoek: 2021 en 2024.  de jaarlijkse Monitoring alcoholgeregistreerde incidenten;  het Mysteryshoponderzoek leeftijdsgrens; - 2021, 2023 regulier Mysteryshoponderzoek; - 2024: Jeugdkaartonderzoek voor herijking hotspots;  het Mysteryshoponderzoek naar doorschenken bij dronkenschap: 2022;  het aantal jaarlijkse uitgevoerde controles en opgelegde sancties. De verslaglegging zal onder andere geschieden door middel van het Weesper jaarverslag uitvoeringsprogramma verzorgd door de afdeling VTH Zuidoost.

Communicatie Omdat de gemeente nog steeds hoog scoort waar het gaat om alcohol gebruik door jongeren, is het belangrijk dat de gemeente actief voorlichting blijft geven. In samenwerking met medewerkers van de afdeling voorlichting zullen wij aandacht vragen voor ons nieuwe beleidsplan.

Bijlagen Meegestuurd: Z.184836/D.150576 Preventie- en Handhavingsplan (PHP)

Z.184836/D.151038 7 van 8

*Z04E3DD10C1* Commissieadvies:

Raadsbesluit Onderwerp: Preventie- en Handhavingsplan alcohol en drugs 2021 - 2024 Behoort bij het raadsvoorstel registratienummer Z.184836/D.155475 De raad van de gemeente Weesp; Gelezen het voorstel van het college d.d. 9 februari 2021 Gezien artikel 43a van de Drank en Horeca Wet e artikel 13, tweede lid, van de Wet Publieke Gezondheid; BESLUIT: 1.

het Preventie- en Handhavingsplan alcohol en drugs 2021 t/m 2024 vast te stellen.

Noot van de griffier: Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 11 maart 2021 De raad voornoemd,

M. van Engelshoven, griffier

Amendementen: Moties:

Z.184836/D.151038 8 van 8

B.J. van Bochove, voorzitter