Raadsvoorstel - Concept beleidsplan Bescherming en Opvang voor kaderstelling door raden

ADVIES COLLEGE

*Z04F9CD2D23*

Onderwerp: Raadsvoorstel concept beleidsplan bescherming & opvang voor kaderstelling door raden Opgesteld door: Telefoonnummer: Datum: Registratienummer:

S. Leeuw 0294-491391 20 april 2021 Z.187514/D.159641

Persbericht: Portefeuillehouder: Datum gesprek:

Nee A. Heijstee-Bolt d.d.

Overlegd met JZ:

d.d. 29-4-21

Openbaar

Overlegd met Financiën: Overlegd met Communicatie:

d.d. 29-4-21

Status openbaarheid: Raad:

Ter besluitvorming

n.v.t.

Bijlage(n): Ja, eerste kolom bevat de hyperlink Zaak/docnr onderwerp Z.187514/ D.159704 Conceptbeleidsplan Bescherming en Opvang Z.187514/ D.159640 Nota van beantwoording – reactie op adviezen adviesraden Sociaal Domein Z.187514/D.159705 Finaal Advies Z.187514/D.161377 Definitieve Factsheet Boesveldt (2020) Onderzoek MOBW Regio Gooi (2e meting) Z.187514/D.161379 Matrix Factsheet Onderzoek BW en MO UvA

Ambtelijk voorstel -

In te stemmen met bijgevoegd raadsvoorstel

Besluit: Datum: Voorstel Kortheidshalve wordt naar bijgevoegde raadsvoorstel verwezen.

Z.187514/D.159641 1 van 8

RAADSVOORSTEL Registratienummer Onderwerp

Z.187514/D.159641

Portefeuillehouder Contactpersoon + tel.nr

A. Heijstee-Bolt S. Leeuw Tel 0294-491391

Ter advisering naar commissie Ter besluitvorming naar raad

WZ Ja

Raadsvoorstel concept beleidsplan Bescherming & Opvang voor kaderstelling door Raden

Datum commissie Datum raad

24 juni 2021 1 juli

Voorgesteld raadsbesluit: 1. Kennisnemen van het concept beleidsplan Bescherming & Opvang. 2. Kennisnemen van bijgevoegde nota van beantwoording met daarin een uitwerking van de adviezen van adviesraden sociaal domein, inclusief een reactie op deze adviezen. 3. Kennisnemen van bijgevoegde Factsheet Boesveldt (2020), inclusief een reactie van de Regio op dit document. In de factsheet worden de resultaten weergegeven van een onderzoek naar de ambulantiseringsopgave in de Regio Gooi en Vechtstreek. 4. Uw eventuele aanvullingen, suggesties en aandachtspunten meegeven voor de verdere uitwerking van het beleidsplan Bescherming & Opvang.

Leeswijzer: in dit raadsvoorstel presenteren we het conceptbeleidsplan Bescherming en Opvang vanuit onze rol als deelnemer aan de Gemeenschappelijke Regeling Regio Gooi en Vechtstreek. Waar nodig zullen we onze unieke positie – als gevolg van de fusie met Amsterdam – toelichten, zodat voor u helder is waar wij als gemeente staan in dit traject. Afhankelijk van de planning wordt het stuk eind 2021 of begin 2022 aan de raden voorgelegd ter vaststelling. Dit is van invloed op de formele positie die wij als gemeente hebben. Per 1 januari 2022 zijn wij geen deelnemer meer in de regio en wordt het stuk niet ter besluitvorming aan ons voorgelegd.

Samenvatting Het beleidsplan Bescherming & Opvang van de regio Gooi & Vechtstreek loopt af. Daarom wordt er een nieuw plan opgesteld. Portefeuillehouders sociaal domein, adviesraden sociaal domein en aanbieders van zorg en ondersteuning hebben in 2020 de uitvoering van het lopend beleidsplan uitgebreid geëvalueerd. Op basis van deze evaluatie stellen zij voor om de komende jaren het bestaand beleid te continueren en de focus te leggen op een verdere verbetering, verlenging en inbedding van de staande uitvoering. Gemeenten, inwoners, adviesraden sociaal domein, aanbieders van zorg en ondersteuning hebben in nauwe samenwerking met elkaar een eerste concept van het nieuwe beleidsplan opgesteld dat uitgaat van deze lijn. Deze uitwerking kunt u zien als verlenging van het huidig beleid. Het is de planning dat het beleidsplan ofwel in het laatste half jaar van 2021 ofwel in het eerste kwartaal van 2022 wordt vastgesteld. Hier wordt op korte termijn een besluit over genomen. Daarmee bevindt Weesp zich in de positie dat zij nu om input wordt gevraagd en besluitvorming vanuit Weesp mogelijk nodig is voor het proces. Tegelijkertijd stappen wij voor de dienstverlening per 1 januari 2022 over op Amsterdam en zullen daarom qua uitvoering niet aansluiten op het beleidsplan wat voor u ligt. Daarnaast wanneer het stuk in 2022 ter Z.187514/D.159641 2 van 8

besluitvorming wordt voorgelegd zijn wij geen deel van de formele besluitvorming. Dat maakt dat wij als gemeentelijke organisatie terughoudend zijn (geweest) bij de totstandkoming van dit concept. We zijn als gemeente Weesp tot 1 januari 2022 nog aangesloten bij de Gemeenschappelijke Regeling en daarom volgen we het formele proces voor het vaststellen van dit conceptbeleidsplan. Hiervoor stellen we uw gemeenteraad in staat om in de ontwikkelfase uw input en bespiegelingen mee te geven. Dit zodat we uw richting, prioriteiten en kaders zo veel als mogelijk kunnen meenemen bij de verdere uitwerking van het beleidsplan. Het is hierbij wel belangrijk op te merken dat wij qua uitvoering niet aansluiten op dit beleidsplan gezien de overgang naar Amsterdam. Afhankelijk van de nader vast te stellen planning wordt de finale versie van het beleidsplan ofwel in het laatste kwartaal van 2021 ofwel het eerste kwartaal van 2022 ter vaststelling aangeboden In beide tijdspaden zal de gemeente Weesp dit beleidsplan niet ten uitvoer brengen in verband met de fusie met Amsterdam. Wanneer besluitvorming in het eerste kwartaal van 2022 plaatsvindt, is de gemeente Weesp reeds uit de Gemeenschappelijke Regeling met de Regio Gooi en Vechtstreek getreden en zullen wij hierover ook geen besluit meer aan u voorleggen.

In het licht van bovenstaande ontwikkelingen willen wij u adviseren om het verzoek voor het stellen van kaders voor dit beleidsplan ter kennisname aan te nemen en uw focus met name op de invlechting met Amsterdam te richten. Uiteraard kunt u uw bespiegelingen op dit conceptbeleidsplan meegeven indien gewenst. Kennisnemen van het concept beleidsplan Bescherming & Opvang. Bijgaand leggen we een eerste uitwerking van het concept beleidsplan Bescherming & Opvang aan u voor. Dit concept beleidsplan is in nauw overleg met inwoners (ervaringsdeskundigen en naasten), aanbieders van zorg en ondersteuning, adviesraden én maatschappelijke partners opgesteld. Het concept beleidsplan is nog niet helemaal af. Voor we verder gaan met de uitwerking leggen we de eerste versie graag aan u voor zodat u op basis uw kaderstellende rol zo goed en zo tijdig als mogelijk kunt bijstellen als u dit nodig vindt. In het voorliggend beleidsplan: 1. Zetten we de koers door om mogelijk te maken dat inwoners zo lang en zo zelfstandig als mogelijk veilig en beschermd thuis wonen. Ook wanneer het gaat om inwoners met psychische of psychosociale problemen en/of wanneer inwoners op afstand 24/7 toezicht nodig hebben. Dit betekent dat we investeren in de beschikbaarheid van betaalbare sociale huurwoningen/wooneenheden én zorgen voor basisbenodigdheden voor zelfstandig en stabiel wonen in onze wijken.

Zoals de beschikbaarheid van voldoende passende begeleiding (ook als zeer intensieve begeleiding nodig is), voldoende inloopvoorzieningen in de wijken die leiden tot contact, herstel en een zinvolle dagbesteding, maar ook maatschappelijke acceptatie in wijken waar inwoners met een psychische kwetsbaarheid (komen te) wonen. Deze koers heeft u in de Regionale Samenwerkingsagenda uitgelijnd. 2. Continueren en versterken we maatregelen die moeten leiden tot meer participatie, herstel en minder crisis onder inwoners met een psychische kwetsbaarheid. 3. Blijven we zorgen voor voldoende (kleinschalige) opvang voor dak-en thuislozen, jongeren en vrouwen die te maken hebben (gehad) met geweld en mishandeling. 4. Versterken we de uitrusting van uitvoerende professionals bij gemeenten en aanbieders om te doen wat nodig is, zodat inwoners zo lang en zo zelfstandig mogelijk (beschermd) thuis kunnen wonen. 5. Behouden we het voorzieningenniveau voor inwoners met een kwetsbaarheid op het huidige niveau. 6. Versterken we de integrale samenwerking en sturing op de domeinen zorg en veiligheid.

Z.187514/D.159641 3 van 8

2. Kennisnemen van bijgevoegde nota van beantwoording met daarin een uitwerking van de adviezen van adviesraden sociaal domein, inclusief een reactie op deze adviezen. Adviesraden zijn op verschillende momenten betrokken en meegenomen bij de uitwerking van het beleidsplan. Via verschillende (digitale) sessies zijn zij geïnformeerd, is om hun input gevraagd en is de uitwerking van het beleidsplan bij ze getoetst. De adviesraad van Weesp heeft zich in verband met de aanstaande fusie tussen Amsterdam en Weesp onthouden van advisering op bijgevoegd conceptbeleidsplan. De reden hiervoor is dat de gemeente Weesp per 1 januari 2022 uit de Gemeenschappelijke Regeling treedt en daardoor dit beleidsplan niet ten uitvoer zal brengen. De adviesraden van de overige gemeenten adviseren positief op bijgevoegd conceptbeleidsplan. Naast een over-all advies hebben de adviesraden een aantal goede verbetersuggesties gedaan. Het grootste deel van deze verbetersuggesties is verwerkt in het plan dat momenteel voorligt. Overige aanpassingen volgen in de definitieve versie van het beleidsplan. Al met al kunnen we stellen dat we alle suggesties van adviesraden in het plan kunnen overnemen en deze punten als verbetering van het beleidsplan zien. Bijgevoegd ontvangt u een matrix waarin alle adviezen en suggesties van de adviesraden (met uitzondering van Weesp) verwerkt staan.

Hierin ziet u tevens hoe wij met de vragen en opmerkingen van de adviesraden zijn omgegaan. Adviesraden blijven in het vervolgproces nauw betrokken en voorzien het College nog van een eindadvies wanneer de uitwerking van het plan zich in de afrondende fase bevindt. Wanneer wij het beleidsplan definitief aan u voorleggen doen wij u vanzelfsprekend óók de eindadviezen van de adviesraden toekomen. N.B. De adviesraad van Weesp zal in dit proces een meer terughoudende rol aannemen in verband met de fusie tussen Weesp en Amsterdam. 3. Kennisnemen van bijgevoegde Factsheet Boesveldt (2020), inclusief een reactie van de Regio op dit document. Een van de hoofddoelstellingen uit het beleidsplan Bescherming & Opvang 2017-2020 én het concept beleidsplan 2021-2024 is om zelfstandig wonen te bevorderen. Deze zogeheten ambulatiseringsbeweging is in heel Nederland ingezet en de vraag is wat er nodig is om deze beweging daadwerkelijk te bewerkstelligen. De Universiteit van Amsterdam (UvA) onderzoekt in meerdere regio’s deze vraagstelling en heeft van de Gooise gemeenten eind 2018 de opdracht gekregen dit ook in onze regio te doen. Na de tussenrapportage in 2019 is januari 2020 de eindrapportage opgeleverd. De bevindingen uit de tussenrapportage zijn meegenomen in de evaluatie van het beleidsplan Bescherming en Opvang 2017-2020.

De eindrapportage geeft handvatten voor een verdere discussie over de ambulantiseringsbeweging in onze regio, zoals deze nu gevoerd wordt in het licht van het nieuwe beleidsplan Bescherming & Opvang 20212024 en aanpalend lokaal beleid. De rapportage van de UvA bevestigt de door onze gemeenten ingezette beleidslijn. Op regionaal niveau wordt (al) op de benoemde knelpunten en aanbevelingen ingezet binnen de lopende beleidstrajecten en in gesprekken met betrokken partners. Bijgevoegd ontvangt u een matrix waarin beschreven staat hoe de aanbevelingen uit het onderzoek in het concept beleidsplan zijn verwerkt. 4. Uw eventuele aanvullingen, suggesties en aandachtspunten meegeven voor de verdere uitwerking van het beleidsplan Bescherming & Opvang. Gemeenten zijn verplicht om in regionaal verband gezamenlijk beleid te formuleren rondom de bescherming en opvang van kwetsbare inwoners. Gemeenten hebben de speerpunten en acties voor de komende tijd samen voorbereid. Maar het mandaat om het plan daadwerkelijk vast te stellen ligt uiteraard enkel bij gemeenteraden. Z.187514/D.159641 4 van 8

Om tot een verdere ontwikkeling te komen van het conceptbeleidsplan wordt dit conceptbeleidsplan aan alle betrokken gemeenteraden voorgelegd om eventuele aanvullingen, bijstellingen of extra aandachtspunten op te halen. Gemeenteraden wordt gevraagd om een zienswijze te formuleren. Als gemeente Weesp nemen wij deel aan deze formele procedure, omdat we nu nog onderdeel zijn van de Gemeenschappelijke Regeling. Zoals eerder benoemd treedt de gemeente Weesp per 1 januari 2022 uit de Gemeenschappelijke Regeling en zal aansluiten bij de samenwerkingsverbanden in Amsterdam. Wij adviseren u daarom om dit plan ter kennisname aan te nemen, eventuele suggesties aan te dragen, maar de focus met name te verleggen naar het beleid van Amsterdam op het gebied van Bescherming en Opvang. De regio verwerkt alle input van de raden zoveel als mogelijk in de eindversie van het beleidsplan.

Doel en resultaten Een door de gemeenten, stakeholders en een vertegenwoordiging van inwoners en cliënten gedragen Beleidsplan Bescherming & Opvang Gooi en Vechtstreek.

Reden bespreking in de raad Het mandaat om het beleidsplan vast te stellen ligt bij gemeenteraden. Daarom bieden we u de mogelijkheid om het in een zienswijze te formuleren als u aanvullingen heeft op de ambitie, speerpunten en/of maatregelen uit het beleidsplan, u bijstellingen wenst én of u overige aandachtspunten wilt meegeven voor de verdere uitwerking van het beleidsplan. Op basis van uw zienswijze verwerken wij uw input zoveel als mogelijk in de eindversie van het beleidsplan.

Context en kaders Bescherming en opvang omvat een groot deel van gemeentelijke taken op het gebied van openbare geestelijke gezondheids- en verslavingszorg, de aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling, beschermd wonen, maatschappelijke opvang én vrouwenopvang. Voor een aantal van deze taken zijn gemeenten sinds 2018 verplicht om hier in regionaal verband beleid op te formuleren én hier intensief op samen te werken. In de Gooi en Vechtstreek kwamen de gemeenten in 2017 als één van de eersten in het land tegemoet aan deze verplichting door een regionaal uitgewerkt beleidsplan Bescherming en Opvang vast te stellen en uit te voeren. Met het beleidsplan hebben gemeenten ervoor gekozen om per 1 januari 2018 gezamenlijk invulling te geven aan de bestuurlijke en financiële verantwoordelijkheid voor de bescherming en opvang van haar meest kwetsbare inwoners. Onder andere door de beleidsvoorbereiding, de inkoop, het contractbeheer en de kassiersfunctie voor bescherming en opvang over te dragen naar de gemeenschappelijke regeling Regio Gooi en Vechtstreek.

Omdat voorzieningen zoals beschermd wonen, de opvang voor dak- en thuislozen, veilig thuis, de vrouwenopvang, het centrum seksueel geweld en de verslavingszorg op regionale schaal georganiseerd zijn, is het voor gemeenten mogelijk om dit soort specialistische voorzieningen kostendekkend vorm te geven op een gewenst kwaliteitsniveau. Het Beleidsplan Bescherming & Opvang loopt af. Daarom hebben wij de uitvoering van dit beleidsplan breed geëvalueerd met (ervaringsdeskundige) inwoners, zorgaanbieders, Zorg- en Veiligheidshuis, politie, Veilig Thuis, GGD, Taskforce Huiselijk Geweld en Kindermishandeling, woningcorporaties, huisartsen en zorgverzekeraars. De evaluatie kunt u hier terugvinden. Op basis van deze evaluatie hebben gemeenten en partners richting aangegeven aan het nieuwe Beleidsplan Bescherming & Opvang, dat de komende tijd verder wordt uitgewerkt. Bij de Z.187514/D.159641 5 van 8

verdere uitwerking van deze richtingen brengen we gemeenteraden vroegtijdig in positie door gemeenteraden op basis van een eerste concept om kaders en richting te vragen. Bestuurlijke fusie Weesp met Amsterdam Zoals eerder beschreven werkt de gemeente Weesp op dit moment in regionaal verband samen met de gemeenten binnen de Regio Gooi en Vechtstreek. De bestuurlijke fusie met Amsterdam heeft consequenties voor de Weesper deelname aan dit conceptbeleidsplan wat nu aan u gepresenteerd wordt. Volgens de huidige planning wordt dit beleidsplan in het laatste kwartaal van 2021 of het eerste kwartaal van 2022 vastgesteld door de gemeenteraden. Per 1 januari 2022 verlaat de gemeente Weesp de Gemeenschappelijke Regeling Regio Gooi en Vechtstreek en gaat onze gemeente over naar de Amsterdamse samenwerkingsverbanden en bijbehorend beleid. Bescherming en Opvang in Amsterdam Amsterdam heeft in 2016 een eigen beleidsplan Bescherming en Opvang opgesteld en werkt voor de uitvoering samen met de regiogemeenten Amstelveen, Uithoorn, Aalsmeer, OuderAmstel en Diemen, aanbieders Maatschappelijke Opvang en Beschermd Wonen, GGZ, (L) VB sector, woningcorporaties, zorgverzekeraars en cliëntvertegenwoordiging. Momenteel wordt aan een nieuw beleidsplan gewerkt voor de komende jaren, waarbij extra aandacht is voor de decentralisatie conform rapport Dannenberg.

Tegelijkertijd worden de voorzieningen voor bescherming en opvang opnieuw ingekocht in 2022. Wij zullen u in het najaar van 2021 nader informeren over het Amsterdamse beleid ten aanzien van Bescherming en Opvang. Ook nemen wij u mee in wat dit voor de Weesper inwoners gaat betekenen.

Alternatieven voor oplossing en advies College Gemeenten zijn verplicht om in regionaal verband gezamenlijk beleid te formuleren rondom de bescherming en opvang van kwetsbare inwoners. We sluiten - in het kader van de bestuurlijke fusie - per 1 januari 2022 aan bij het Amsterdamse beleid en de Amsterdamse samenwerkingsverbanden en besluiten daarom dit stuk niet te behandelen. .

Betrokkenheid burgers en instellingen; burgerparticipatie Dit concept beleidsplan is in nauw overleg met inwoners (ervaringsdeskundigen en naasten), aanbieders van zorg en ondersteuning, adviesraden én maatschappelijke partners opgesteld. Financiële paragraaf Bijgevoegd beleidsplan gaat uit van het continueren van staand beleid. De begroting die hierbij hoort staat in het bijgevoegde beleidsplan opgenomen. Naar verwachting kan het nieuwe beleidsplan binnen de bestaande financiële kaders worden uitgevoerd. In het kader van de gemeentelijke bezuinigingen wordt voorgesteld om per 2022 € 646.000 van de versterkingsgelden in te zetten om de gemeentelijke bijdrage aan Veilig Thuis te verlagen. In verband met besluitvorming hierover via de Regiobegroting (die nog plaats moet vinden) wordt deze verlaging van de bijdrage van gemeenten aan Veilig Thuis de eindversie van het beleidsplan doorgevoerd. De begroting van het beleidsplan kan nog wijzigen in verband met een aantal onzekerheden die op dit moment spelen zoals het effect van de invoering van de zogenaamde ‘uitname Wet Langdurige Zorg’ en de gevolgen van de fusie tussen Weesp en Amsterdam voor de voorzieningen in de Gooi en Vechtstreek. Voor het uittreden van de gemeente Weesp uit (onderdelen) van het beleidsplan wordt het principe van kostenneutraliteit gehanteerd. De Z.187514/D.159641 6 van 8

gevolgen van deze uittreding worden momenteel onderzocht en staan nog niet in de voorliggende begroting verwerkt. Mocht het stuk nog in 2021 worden vastgesteld dan zullen wij u nader informeren zodra de finale uitwerking bekend is. Zie de financiële paragraaf van het beleidsplan voor meer toelichting.

Uitvoering Alle gemeenteraden in de Gooi en Vechtstreek hebben de gelegenheid om aanvullingen, bijstellingen en aandachtspunten mee te geven. Deze input wordt verwerkt in een eindversie van het plan dat het portefeuillehoudersoverleg voorbereidt. In het laatste kwartaal van 2021 of het eerste kwartaal van 2022 wordt de eindversie van het plan opnieuw aan de raden binnen de Gemeenschappelijke Regeling voorgelegd. Dit geldt niet voor de raad van Weesp wanneer de planning uitkomt op vaststelling in 2022.

Terugkoppeling/evaluatie Het definitieve beleidsplan wordt in het eerste kwartaal van 2022 aan de gemeenteraden voorgelegd voor vaststelling. De gemeente Weesp zal per 1 januari 2022 echter aansluiten op het beleid van Amsterdam.

Communicatie n.v.t.

Bijlagen Meegestuurd: -

Concept beleidsplan Bescherming & Opvang Nota van beantwoording

Z.187514/D.159641 7 van 8

*Z04F9CD2D23* Commissieadvies:

Raadsbesluit Onderwerp: Raadsvoorstel concept beleidsplan Bescherming & Opvang voor kaderstelling door Raden Behoort bij het raadsvoorstel registratienummer Z.187514/D.159641 De raad van de gemeente Weesp; Gelezen het voorstel van het college d.d. 1 juni 2021 Gezien (relevante wet- en regelgeving) BESLUIT: 1. Kennisnemen van het concept beleidsplan Bescherming & Opvang. 2. Kennisnemen van bijgevoegde nota van beantwoording met daarin een uitwerking van de adviezen van adviesraden sociaal domein, inclusief een reactie op deze adviezen. 3. Kennisnemen van bijgevoegde Factsheet Boesveldt (2020), inclusief een reactie van de Regio op dit document. In de factsheet worden de resultaten weergegeven van een onderzoek naar de ambulantiseringsopgave in de Regio Gooi en Vechtstreek. 4. Uw eventuele aanvullingen, suggesties en aandachtspunten meegeven voor de verdere uitwerking van het beleidsplan Bescherming & Opvang.

Noot van de griffier: Dit besluit is genomen met de aantekening dat (toezegging, aanpassing, afspraak, nuancering van de argumenten e.d.) Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van ……………… (beoogde behandeldatum raad) De raad voornoemd,

M. van Engelshoven, griffier

Amendementen: Moties:

Z.187514/D.159641 8 van 8

B.J. van Bochove, voorzitter