Document · PDF

Bijlage bij RIB 2021 85 - Jaarverslag RBL 2019-2020

Commissie WZ 20 mei 2021, gemeente WeespBij agendapunt: Vragen naar aanleiding van Raadsinformatiebrieven9.883 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Jaarverslag

2019-2020

Inhoudsopgave Voorwoord Aanbod binnen de regio Welke toekomst kies jij Buitengewoon Opsporings Ambtenaar (Boa) Corona Project: voorlichtingsbezoek voor alle Primair Onderwijsscholen in de regio M@zl Thuiszitters Cijfers Jongerenteam en RMC Voortijdig Schoolverlaten (vsv) plan 2020-2024 Intergrip Monitoren van de overstappers vo-mbo en warme overdracht Vooruitblik schooljaar 2020-2021

2 3 4 5 7 10 12 14 16 21 26 28 29 30

Voorwoord Het schooljaar 2019-2020 zullen we niet snel vergeten. Midden in de gebruikelijke voorjaarsdrukte werd het opeens stil. Gesloten scholen, geen verzuimmeldingen en nauwelijks telefoontjes. Een stilte die al snel doorbroken werd door de oproep uit Den Haag om de leerplichtambtenaren er op uit te sturen. Leerplichtambtenaren hebben scholen actief benaderd om na te gaan of er zorgen waren rondom hun leerlingen; zorgen omdat leerlingen bijvoorbeeld niet in de online lessen verschenen of helemaal uit beeld dreigden te raken. We dachten mee over oplossingen die nodig waren om zoveel mogelijk leerlingen ‘gewoon’ deel te laten nemen aan onderwijs. Waar nodig werden ‘deurbel’ bezoeken uitgevoerd om ouders en leerlingen aan te moedigen om (toch) deel te laten nemen aan onderwijs. Deze veranderde werkwijze, het ontbreken van ongeoorloofd verzuim als ingang om een gesprek te voeren, vroeg om een flexibele houding van het RBL. Hoe kan je als organisatie betekenisvol zijn nu we onze eigenlijke taak niet (volledig) kunnen uitvoeren? Er werden vragen gesteld door ouders en soms moesten wij het antwoord schuldig blijven, omdat er geen duidelijke of vol-

2 RBL Gooi en Vechtstreek Jaarverslag

ledige regels met betrekking tot het recht op onderwijs in coronatijd bestonden. Het werd een zoektocht voor ons, voor ouders, scholen, maar ook voor onze ketenpartners (Openbaar Ministerie, Ministerie van OCW, etc.), want voor het uitbreken van een virus met een dergelijke impact is geen beleidsnotie vooraf op te stellen. Luisteren en meedenken is wat dat de meeste ouders (en scholen) dan ook van het RBL verwachtten en waaraan voldaan kon worden. Corona zet een groot deel van dit schooljaar in de schaduw. Hierdoor zijn we bijna vergeten wat de inzet van het RBL in het eerste halfjaar heeft opgeleverd en welke uitdagingen er liggen voor de komende jaren. Hierover leest u in dit jaarverslag. Het schooljaar 2019-2020 zal de boeken in gaan als een bijzonder schooljaar, maar het RBL heeft laten zien te allen tijden er te zijn voor leerling/studenten, ouders en scholen om het recht op onderwijs zo veel mogelijk te waarborgen!

Annelies van de Kolk Teammanager

Aanbod binnen de regio Basisonderwijs

Speciaal Basisonderwijs (sbo)

100 scholen •

•

1 school voor leerlingen die uit het buitenland komen en onvoldoende de Nederlandse taal beheersen 2 scholen die internationaal georiënteerd zijn

Speciaal Onderwijs (so) 1 school cluster 2 3 scholen cluster 3 2 scholen cluster 4

5 scholen voor leerlingen die moeilijk leren, opvoedingsmoeilijkheden of gedragsproblemen hebben en waarvoor het basisonderwijs onvoldoende aanbod heeft

Speciaal Voortgezet Onderwijs (vso) 3 scholen cluster 3 2 scholen cluster 4 cluster 3: voor leerlingen met verstandelijke beperking, motorische handicap en/of langdurig ziekte cluster 4: voor leerlingen met psychische en gedragsproblemen

cluster 2: voor leerlingen die doof/ slechthorend zijn of met taalspraakontwikkelingsstoornis cluster 3: voor leerlingen met verstandelijke beperking, motorische handicap en/of langdurig ziekte cluster 4: voor leerlingen met psychische en gedragsproblemen

Voortgezet Onderwijs (vo) 26 scholen

mbo college Hilversum (onderdeel van ROC van Amsterdam) 116 opleidingen

Bovenschoolse voorzieningen • • •

Rebound het Gooi (vo) Productief Leren (mbo) Boost (po en vo)

Onderwijs buiten de regio voorbeelden van scholen/onderwijsinstellingen waar de leerlingen/studenten (woonachtig in de regio) onderwijs volgen

Nimeto Utrecht / mbo Amersfoort /ROC Utrecht/ ROC van Amsterdam/ ROC Flevoland / Deltion College Zwolle / De Passie Utrecht / Altra College Amsterdam / Grafisch Lyceum Utrecht / De Pionier Amsterdam/ Aerescollege Almere, Barneveld en Maartensdijk / Prof. Groenschool Amersfoort / mbo Utrecht Nieuwengein / Fritz Fedlschool Utrecht / De Lasenberg Soest / Keenschool Bilthoven / De Ruimte Soest / School of Understanding Amstelveen / mbo Rijnland Gouda / UniC Utrecht / Bartiméus Zeist / Artecollege Almere

•

• • • •

1 taalschool voor leerlingen die uit het buitenland komen en onvoldoende de Nederlandse taal beheersen 2 particuliere scholen 1 praktijk school 1 school die internationaal georiënteerd is 2 scholen met een talentklas (hoogbegaafd)

3 samenwerkingsverbanden • • •

Qinas (v(s)o) Unita (po/so/sbo) Berseba (1 po school)

Jaarverslag RBL Gooi en Vechtstreek 3

#Welke Toekomst Kies Jij is een training die ontwikkeld is voor jongeren die niet weten wat zij willen met betrekking tot school/werk. Zij maken tijdens de training een eigen toekomst (plan). De eerste training van schooljaar 20192020 was een groot succes. Alle deelnemers bleven tot de laatste bijeenkomst actief en er werden mooie toekomstplannen gemaakt en gepresenteerd aan ouders en vrienden. Ook de deelnemer die nog onvoldoende toekomstbeeld had, wist dit nu te onderbouwen. Kortom: heel veel winst!

De Training

De jongeren hebben naast het vormgeven van hun toekomstplan workshops gevolgd over gezonde leefstijl, werk en inkomen, regels en rechten, enz.. De training start met het maken van een assessment (met het programma: Dilemma Manager). Vervolgens wordt door middel van verschillende opdrachten stil gestaan bij de kwaliteiten en wensen. Dit resulteerde in het toekomstplan op een moodboard, waarbij niet alleen de doelen werden benoemd, maar zeker ook de stappen die genomen moeten worden om die te bereiken. Tijdens de laatste bijeenkomst spraken de deelnemers hun plannen uit waarbij ze ook hun netwerk aanspraken.

4 RBL Gooi en Vechtstreek Jaarverslag

Stap voor stap

Het doel van de training is om jongeren in beweging te krijgen om te werken aan hun toekomst. Dat lijkt simpel, maar voor sommigen was die ene middag in de week de enige structuur die er op dat moment in hun leven was. Anderen zagen er als een berg tegenop om weer onder de mensen te komen, zeker in een groep. Weer andere deelnemers wisten wel ongeveer wat ze wilden, maar misten de stappen nog om daar te komen. Al met al hebben de deelnemers, ieder op zijn/haar eigen manier, belemmeringen overwonnen en stappen gemaakt richting een mooie toekomst!

Nog een groep

De tweede training ging ook vol enthousiasme van start. Na de eerste bijeenkomst kwam de lockdown en konden we vanwege corona geen groepsactiviteiten meer organiseren. De trainers hebben veel energie gestoken in het online bieden van de training door filmpjes op te nemen en iedere jongere een eigen begeleider te bieden vanuit het jongerenteam. Toch is dit niet de manier om de jongeren ‘bij de les’ te houden. Duidelijk is geworden dat het concept goed werkt als de jongeren samen met leeftijdsgenoten werken aan een ‘nieuwe’ toekomst.

De toekomst

De training #Welke Toekomst Kies Jij is opgenomen in het vsv plan en zal na akkoord van het ministerie van OC&W komende jaren twee keer per schooljaar worden aangeboden.

waaruit kan blijken dat er sprake is van een geldige reden is voor het verzuim.

Soorten verzuim

Buitengewoon Opsporings Ambtenaar (Boa) Zeven medewerkers zijn opgeleid en beëdigd tot BOA in het kader van de leerplichtwet. Daarvoor hebben zij eerst een intensieve opleiding moeten volgen en daarna moeten zij binnen vijf jaar tijd vier her- en bijscholingstrajecten afsluiten met een examen om de opsporingsbevoegdheid te verlengen. De Boa’s maken proces-verbaal op en kunnen Haltverwijzingen doen. De keuze tussen een Haltverwijzing of proces-verbaal wordt gemaakt afhankelijk van de situatie van een jongere. Als het verzuim nog binnen de marge van Halt valt (maximaal 60 uur), dan verdient dit de voorkeur. Zijn de zorgen over de leef- en opvoedsituatie groot, dan wordt er toch gekozen voor proces-verbaal. Via een proces-verbaal wordt er een onderzoek door de Raad voor de Kinderbescherming gedaan en kan er een meer passend straftraject worden ingezet. Ouders en leerlingen vanaf de leeftijd van 12 jaar kunnen gehoord worden. Vanaf 12 jaar wordt van jongeren verwacht dat zij zelf de verantwoordelijkheid dragen om wel of niet naar school te gaan, met uitzondering van die jongeren die belemmerd worden door hun ouder(s) of niet zelf in staat zijn een beslissing te nemen. De Boa’s geven iedere verdachte de gelegenheid om een verklaring af te leggen in een hoorgesprek en eventueel bewijs te overhandigen

Voor luxe verzuim (zoals een vakantie) worden in eerste instantie ouders als verdachten aangemerkt of de jongere moet zonder toestemming en medeweten van de ouder een reis hebben geboekt. Ouders die hun kinderen dekken door hen ziek te melden, zijn daarmee verantwoordelijk voor het verzuim en strafbaar. Bij relatief verzuim (zoals te laat komen, lesuren missen) kunnen zowel ouders als de leerling worden aangemerkt als verdachten. Ouders die geen stappen nemen om het schoolverzuim te stoppen door bijvoorbeeld hulpverlening te weigeren, hun kind te stimuleren om te gaan werken of drugsgebruik te accepteren, worden aangemerkt als verdachten. Ouders die het schoolverzuim afkeuren, hun kind sanctioneren en stappen ondernemen om zelf de situatie aan te pakken, worden gehoord als getuigen. Jongeren vanaf 12 jaar worden zelf als verdachte aangemerkt. De leerlingen kunnen zeer creatief zijn in het verbloemen van hun spijbelen; ziekmelden en doen alsof ze zelf de ouder zijn, valse briefjes van de dokter/orthodontist, briefjes met valse handtekening van een ouder, een vriend/ vriendin (met volwassenstem) laten bellen naar school, inloggen in de emailaccounts/telefoon van de ouder en daarmee berichten sturen naar school tot het melden dat ze een belangrijke afspraak hebben met de leerplichtambtenaar. In geval van absoluut verzuim kunnen alleen ouders worden vervolgd.

Ouders zijn verantwoordelijk voor inschrijving van hun kind op een school/onderwijsinstelling. Met name bij mbo opleidingen doen jongeren dat zelfstandig, maar toch wordt van ouders verwacht dat zij controleren of dit gebeurt en zij tekenen uiteindelijk ook voor de onderwijsovereenkomst.

Boa’s zijn nodig

Het feit dat het RBL beschikt over Boa’s maakt dat zij zich onderscheiden van hulpverlening. Natuurlijk wordt eerst ingezet op het oplossen van de problematiek die maakt dat een leerling niet of onvoldoende naar school gaat. De mogelijkheid tot het opmaken van proces-verbaal maakt dat in een aantal situaties het ‘de stok achter de deur’ is die ervoor zorgt dat ouders en jongeren sneller een stap maken in de

Jaarverslag RBL Gooi en Vechtstreek 5

Voorbeelden van luxe verzuim: • • • • •

Voor en/of na een weekend de school verzuimen om met de familie een jubileum te vieren Buiten de schoolvakantie op vakantie gaan, zonder geldige reden en toestemming Een dag niet op school komen om een verjaardag te vieren Niet naar school komen, omdat de leerling te moe is van de terugreis Naar een sportevenement gaan tijdens schooltijd

goede richting. Waar het niet (meer) hoeft, wordt er geen proces-verbaal opgemaakt. Bij absoluut verzuim wordt de ouder altijd eerst aangespoord om een inschrijving te regelen. Een uitzondering is luxe verzuim, daarvoor wordt altijd proces-verbaal opgemaakt. Deze vorm van verzuim is meestal een bewuste keuze om de leerplichtwet te overtreden. Het pedagogische signaal is hierin hoog; een dergelijke overtreding wordt niet getolereerd. Hierin is het RBL afhankelijk van de meldingen van de scholen en bestaat de kans dat ouders hun straf ontlopen doordat directeuren dit gedrag door de vingers zien. De directeuren die wel luxe verzuim melden, voelen zich gesteund in hun beslissing doordat het RBL daadwerkelijk proces-verbaal opmaakt.

6 RBL Gooi en Vechtstreek Jaarverslag

Corona Net als iedereen in Nederland moest het RBL alles omgooien vanwege het coronavirus. De uitvoering van de leerplicht en RMC taak is als ‘vitaal’ aangemerkt en het RBL kon in actie blijven. Wel op een andere manier; ‘digitaal spijbelen’ is niet opgenomen in de leerplichtwet en naar aanleiding van Kamervragen is besloten dat er geen handhaving mogelijk was wanneer ouders besloten hun kinderen thuis te houden uit angst voor corona. Met de gezinnen en jongeren waarvan de medewerkers wisten dat ze het zwaar zouden hebben, is actief telefonisch contact onderhouden om te ondersteunen in het naleven van de regels en om huiselijk geweld te voorkomen.

Handen uit de mouwen

Plotsklaps werden alle scholen gesloten. In de eerste weken van de lockdown was het werk van de leerplichtambtenaren beperkt uitvoerbaar en kon dit door minder mensen worden uitgevoerd. Daardoor was het mogelijk om medewerkers van het RBL in te zetten voor andere ondersteunende taken binnen de regio Gooi en Vechtstreek, zoals de corona-informatielijn, tevredenheidsonderzoek WMO, GAD, teststraat en vaccinaties. Deze inzet van de collega’s was van tijdelijke aard, omdat al snel de leerplichttaak, op iets andere wijze, hervat kon worden.

Deurbelbezoeken

In tegenstelling tot het landelijk beeld dat in de media geschetst werd, kreeg het RBL bijna geen meldingen van leerlingen die ‘kwijt’ waren. De leerlingen die uiteindelijk gemist werden, waren vooral kinderen van expats die met spoed terug waren gekeerd naar hun thuisland. De leerplichtambtenaren hebben in de eerste maanden 41 leerlingen opgezocht die onvoldoende of niet in contact waren met school. Door aan te bellen, ouders te informeren en te verwijzen naar de noodopvang die scholen boden, is het contact hersteld. Bij 5 leerlingen was het nodig om meer dan één bezoek af te leggen en voor de deur een intensief gesprek te voeren.

Scholen gefaseerd open

Het basisonderwijs ging als eerste open. Dit ging niet voor elk kind/gezin zonder slag of stoot. Alle ouders die redenen dachten te hebben om hun kind niet naar school te laten gaan, zijn telefonisch benaderd. Hoewel het soms lastig was, hebben de medewerkers van het RBL positieve reacties ontvangen van de meeste ouders; er was veel waardering voor het persoonlijke contact.

Tabel 1: Deurbelbezoeken tijdens eerste coronagolf Gemeente

po/s(b)o

vo/vso

mbo

Totaal

Blaricum

Bussum

Eemnes

Huizen

Hilversum

Wijdemeren

Laren

Weesp

Totaal

Jaarverslag RBL Gooi en Vechtstreek 7

Gezamenlijke werkwijze

Het RBL heeft samen met de jeugdgezondheidszorg een gezamenlijke werkwijze ontwikkeld voor de aanpak van corona-gerelateerd verzuim, waarbij de leerplichtambtenaar ouders met medische vragen in relatie tot corona direct doorverwees naar de jeugdarts. Deze gezamenlijke inzet heeft ertoe geleid dat er ouders waren die alsnog hun kind(eren) naar school lieten gaan.

Aantal meldingen

Het aantal meldingen in de periode maart t/m de zomervakantie is aanzienlijk lager dan in voorgaande schooljaren. In onderstaande tabel wordt er een vergelijking gemaakt met dezelfde periode in eerdere schooljaren.

Andere manier van werken

Zoals in het overzicht is te zien, is het aantal meldingen met meer dan 50% teruggelopen in vergelijking met voorgaande jaren. Door het ministerie werd al snel het besluit genomen dat scholen tijdelijk geen verplichting hadden om ongeoorloofd verzuim te melden. De protocollen zijn hier op aangepast. Hoewel er minder meldingen binnen kwamen, hebben we met veel scholen intensief contact gehad over verzuimende leerlingen, corona-angst enz.. In tegenstelling tot de gebruikelijke werkwijze ging hier dus vaak geen

verzuimmelding aan vooraf. De inzet van de medewerkers was vaak intensiever, zo werd bij deze meldingen direct persoonlijk contact gezocht met ouders/leerlingen in plaats van het versturen van de gebruikelijke waarschuwingsbrief. Het contact was in eerste instantie telefonisch en zo nodig met een deurbelbezoek. Dit was mogelijk omdat door de afname van het aantal meldingen meer tijd beschikbaar was voor deze intensievere werkwijze. Daarnaast ging het werk voor de al lopende casussen door. Opvallend was dat overleggen met de ketenpartners en ouders door zijn blijven gaan. Via beeldbellen en telefonisch werden er plannen ontwikkeld en gezamenlijk uitgevoerd. Deze nieuwe manier van communiceren was een uitkomst, al blijft het behelpen en voeren we moeilijke gesprekken liever live!

Proces-verbaal toch noodzakelijk

Helaas zijn er altijd ouders en leerlingen die misbruik maken van een ernstige situatie als die van het coronavirus. Door het totaal verbod op handhaven was het erg lastig hier een zaak van te maken. In overleg met het Openbaar Ministerie is in bepaalde situaties toch overgegaan tot het opmaken van proces-verbaal, zoals het niet nakomen van de afspraken met Halt, geen stagelopen terwijl dat wel mogelijk is en op reis gaan.

Tabel 2: Schoolverzuim periode maart tot en met de zomervakantie Gemeente

2016-2017

2017-2018

2018-2019

2019-2020

18-

18+

18-

18+

18-

18+

18-

18+

Blaricum

Eemnes

Hilversum

373

377

310

491

309

352

226

126

Huizen

211

169

180

203

160

164

Laren

Weesp

125

109

104

Wijdemeren

Gooise Meren

156

141

178

152

179

137

104

Overig

Totaal

1019

913

956

1106

852

879

533

299

8 RBL Gooi en Vechtstreek Jaarverslag

Gooi on Stage

Dit prachtige jaarlijkse beroepenfeest kon niet doorgaan vanwege de coronamaatregelen. Daardoor kon er van een echte kennismaking met de verschillende beroepen op de ‘doedag’ geen sprake zijn.

Inschrijving op het mbo

Vanwege de coronamaatregelen konden veel voorlichtingsmomenten van de mbo opleidingen niet doorgaan. Om de aankomende studenten toch zoveel mogelijk de kans te geven om zich te oriënteren, is de uiterste inschrijfdatum voor een gegarandeerde plek bij de opleiding verzet van 1 april naar 1 mei. Hierdoor konden mbo opleidingen een digitaal aanbod doen om een jongere van informatie te voorzien. De verwachting is dat hierdoor de keuze voor jongeren moeilijker zou zijn en er meer jongeren niet (tijdig) een keuze zouden maken. Het RBL heeft daarop extra personele inzet georganiseerd in de zomerperiode om deze jongeren te bereiken en alsnog te begeleiden naar een passende vervolgopleiding.

Kwetsbare jongeren

Het RBL ziet dat door de coronacrisis de kwetsbare jongeren extra kwetsbaar zijn geworden.

Bijvoorbeeld als zij hun baan kwijt raken vinden zij in deze tijd heel lastig een nieuwe baan. Dit vraagt om een extra investering komend schooljaar.

Corona in de toekomst

Met grote regelmaat wijzigen ‘de regels’ vanwege corona. Lastig voor het RBL, maar ook voor scholen, ouders en jongeren. De communicatie hierover is ook niet altijd tijdig beschikbaar of duidelijk genoeg. Het RBL zal telkens de afweging moeten maken hoe te handelen.

Jaarverslag RBL Gooi en Vechtstreek 9

Project: voorlichtingsbezoek voor alle Primair Onderwijsscholen in de regio

Zorgelijke signalen door scholen zelf aangegeven: 20% 14% 11% 11%

4% 4%

problemen met sociale media problemen rond de jongste kinderen opvoedproblematiek en psychische problemen ouders die niet openstaan voor hulpverlening of hulpverlening via het particuliere circuit regelen kinderen die ziek naar school worden gestuurd of kinderen die oververmoeid zijn kinderen onder schooltijd naar therapie/Remedial Teaching vechtscheidingen

10 RBL Gooi en Vechtstreek Jaarverslag

In schooljaar 2019 – 2020 heeft een leerplichtambtenaar scholen van het primair onderwijs bezocht. Doel van dit project is het vroegtijdig terugdringen van schoolverzuim door bewustwording bij de school dat schoolverzuim een signaal is. Dit signaal zou kunnen leiden tot preventieve maatregelen. Door als samenwerkingspartner zichtbaar te zijn voor scholen, kan schoolverzuim (en de reden daarvan) vroegtijdig aangepakt worden. Ook zijn de taken en inzet van de jeugdgezondheidszorg, Veilig Thuis en jeugdconsulenten van de gemeenteconsulenten onder de aandacht gebracht. 75% van de primair onderwijsscholen in de regio heeft gebruik gemaakt van dit aanbod. Door de coronacrisis zijn hiervan 4 afspraken verplaatst naar schooljaar 2020-2021. De scholen die wel zijn ingegaan op de afspraak zijn over het algemeen positief over inhoud en nut/noodzaak van het gesprek.

RBL

Tijdens deze gespreken is gebleken dat de scholen verschillende ervaringen hebben met het RBL. Dit blijkt te maken te hebben met een tweetal factoren; persoonsafhankelijke factoren en de verwachtingen van scholen ten aanzien van het RBL. Met name rondom thuiszitters of twijfelachtig ziekteverzuim zijn de verwachtingen niet altijd realistisch. Aandachtspunten om de komende tijd mee aan de slag te gaan.

Te laat komen

Opmerkelijk is dat ruim 76% van de scholen meldt dat te laat komen een veel voorkomend verschijnsel is. Het is tevens een hardnekkig verschijnsel, dat door ouders niet altijd serieus genomen wordt en waarin scholen zich soms onmachtig voelen. In de gesprekken hierover is het belang van op tijd komen niet alleen onder de aandacht gebracht, maar tevens is benadrukt dat actie daarop vanaf het begin van de basisschoolperiode zeer wenselijk is. Het RBL kan scholen hierin ondersteunen. Dit zal de leerling op latere leeftijd (in het voortgezet onderwijs) ten goede komen.

Jaarverslag RBL Gooi en Vechtstreek 11

M@zl Medische Advisering van Ziekgemelde leerling is schooljaar 2018-2019 gestart in het Voortgezet Onderwijs (vo). Dit schooljaar zijn voor het Primair Onderwijs (po) de criteria van M@zl voor meldingen ziekte verzuim als handvat in gebruik genomen. De criteria zijn iets anders dan in het vo. Zorgwekkend verzuim is elke vijfde ziekmelding (per schooljaar) en een ziekmelding vanaf de negende schooldag aaneengesloten.

Actie

Via M@zl wordt de school gestimuleerd om in gesprek te gaan met de ouders over het ziekteverzuim. Maar ook om tijdig de jeugdarts of –verpleegkundige te betrekken om samen met school en ouders een plan te maken om ziekteverzuim te stoppen of verminderen. De jeugdarts kan ook vaststellen, samen met behandelaars, welke mogelijkheden een leerling nog wel heeft. Dit schooljaar zijn in het kader van ziekteverzuim 16 primair onderwijs leerlingen gezien door de jeugdgezondheidszorg; bij deze 16 leerlingen was het verzuim niet coronavirus gerelateerd. Dit is relatief weinig gezien het aantal kinderen dat een basisschool bezoekt. De kans is groot dat scholen nog steeds onvoldoende actief reageren op ziekteverzuim; dit zien als een verschijnsel dat zij als ‘normaal’ beschouwen.

12 RBL Gooi en Vechtstreek Jaarverslag

Tijdens de bezoeken van de leerplichtambtenaar aan de basisscholen is het zorgwekkend ziekteverzuim een onderwerp van gesprek geweest. Ook komend schooljaar zal er veel geïnvesteerd moeten worden in het in beeld brengen van deze vorm van schoolverzuim in het po door de jeugdgezondheidszorg in samenwerking met het RBL.

M@zl in het vo

M@zl is dit schooljaar de tweede ronde ingegaan. Dit heeft geresulteerd in 265 meldingen door voortgezet onderwijs scholen tot 1 april 2020. In onderstaande grafiek is te zien dat er vanaf 1 april bijna geen acties in het kader van M@zl zijn uitgevoerd, een uitvloeisel van de sluiting van de scholen door de coronamaatregelen.

Actie van de scholen

Van de school wordt verwacht dat zij bij iedere ziekmelding contact zoeken met de ouders/ leerling. De ervaring leert dat een leerling die gemist wordt en aandacht krijgt vanuit school, eerder terugkeert naar school dan dat een ziekmelding als gegeven wordt aangenomen. Bij voortdurend ziekteverzuim wordt van de school verwacht dat er intensief contact is met de ouders/leerling.

Zorgwekkend ziekteverzuim in het vo volgens M@zl: Elke vierde ziekmelding in twaalf schoolweken OF Vanaf de zevende schooldag aaneengesloten ziek

De jeugdarts/verpleegkundige (Jeugd en Gezin) komt in beeld als de school een melding doet via het M@zl formulier. In 2019-2020 zijn er in totaal 578 contacten geweest met ouders en/of leerlingen: in de meeste gevallen betrof het een consult (228) dat al dan niet gevolgd werd door een contact per telefoon/email of een indicatieconsult. Voor een deel van de M@zl aanmeldingen volstond alleen contact per telefoon/email. In totaal vonden 133 email/ WhatsApp contacten en 217 telefonische contacten plaats. Waarom de ene school relatief meer (afhankelijk van het aantal leerlingen per school) leerlingen meldt bij M@zl dan de andere school is lastig te duiden. Verschillen kunnen ontstaan omdat • •

•

Alert blijven

Het is van zeer groot belang dat Jeugd en Gezin (jeugdgezondheidszorg en RBL) samen de scholen blijven attenderen op de noodzakelijke zorg voor zieke leerlingen. Op deze manier komen leerlingen eerder terug in het onderwijs en komen die leerlingen in beeld die onterecht gebruik maken van een ziekmelding. Leerlingen die langdurig ziek zijn, kunnen door deze aanpak eerder de ondersteuning krijgen vanuit het samenwerkingsverband, om ‘thuiszitten’ in de toekomst te voorkomen, doordat er gezamenlijk een plan van aanpak wordt gemaakt. Om deze extra inzet te kunnen voortzetten is M@zl opgenomen in het vsv plan van OC&W.

bij de ene school minder sprake is van ziekteverzuim dan bij een andere school het ziekteverzuim meer of minder binnen de school wordt opgepakt en dan is aanmelden bij M@zl niet of juist meer nodig. het ziekteverzuim bij een school in theorie wel aangemeld zou moeten worden, maar dat dit er in de praktijk niet altijd van komt.

Jaarverslag RBL Gooi en Vechtstreek 13

Thuiszitters Elke thuiszitter is er één te veel! In deze regio en ook landelijk is er discussie over de uitleg van de definitie van ‘thuiszitter’. De definitie, zoals die door het ministerie wordt weergegeven is beperkt. Wij vinden dat alle leerlingen die om welke (geldige) reden dan ook maanden tot jaren geen onderwijs volgen, onder de noemer thuiszitter vallen. De redenen zijn divers: wachten op behandeling, geen geschikte vorm van onderwijs kunnen vinden, vrijgesteld zijn van onderwijs in de reguliere setting vanwege lichamelijke of psychische belemmeringen, maar cognitief wel begaafd zijn, enz.. Ook deze jongeren hebben recht op cognitieve/educatieve ontwikkeling, die niet geboden kan worden als onderdeel van het zorgaanbod.

Wenselijk

Zeer wenselijk is dat alle jongeren die geen onderwijs volgen en dat cognitief wel zouden kunnen, gemeld en gemonitord worden op één punt met één organisatie als coördinator. Hier zijn wet- en regelgeving een belemmering. Lang-

14 RBL Gooi en Vechtstreek Jaarverslag

durig zieke leerlingen zijn bekend bij de jeugdgezondheidszorg, leerlingen die door onderwijs gerelateerde problematiek thuis blijven bij de samenwerkingsverbanden en leerlingen die langdurig ongeoorloofd verzuimen of vrijstelling hebben (5 sub a) bij het RBL. Er bestaat geen juridische grond om deze gegevens uit te wisselen en op één plek te verzamelen. Het RBL zoekt samen met deze partijen naar een werkbare oplossing.

De eindstreep voor havo/ vwo Het RBL, het mbo college Hilversum en samenwerkingsverband Qinas hebben gesignaleerd dat er behoefte is bij een beperkte groep leerlingen aan onderwijs in een kleine setting voor de laatste periode van Voortgezet Onderwijs. De overstap naar vavo (volwassenonderwijs) buiten de regio is te groot. Vanuit het bestuurlijk overleg vsv is een projectgroep gestart die de mogelijkheden van een dergelijke voorziening gaat onderzoeken.

Tim is geslaagd! In oktober 2017 werd Tim ‘thuiszitter’. Tim en zijn ouders waren al niet heel tevreden over het geboden speciaal onderwijs en een incident met andere leerlingen maakte het er ook niet beter op. En als Tim boos werd, dan was Tim ook goed boos.

Tim is een topper

Tim was al aan de slag met hulpverlening om te leren omgaan met teleurstellingen en onrecht. Onrecht dat onvoldoende aangepakt werd (in zijn ogen), waardoor hij zich niet gehoord voelde, is voor hem lastig om mee om te gaan. Zijn vertrouwen in school was weg en de motivatie om thuis met schoolwerk door te werken verdween ook meer en meer.

Wachtlijst

Tim had meer hulpverlening nodig dan hem op dat moment geboden werd, maar de wachtlijst maakte dat hij die niet kon krijgen. In de tussentijd thuiszitten was geen goede optie voor Tim. Samen met een andere school is er voor Tim een plan gemaakt; hij is een aantal vakken daar gaan volgen. Helemaal terug naar een volledig lesprogramma zou te veel gevraagd zijn; dus maatwerk voor Tim en de school. Tim heeft heel hard gewerkt en enorm zijn best gedaan. Toch had hij intensievere hulp nodig en was het maatwerkpakket niet langer beschikbaar vanuit deze school. Vanaf maart 2018 kreeg Tim een combinatie van school en therapie aangeboden. En dit werkte! Tim wist zich in enkele maanden goed te ontwikkelen en had het reuze naar zijn zin op de nieuwe school.

Regels

Om Johan Cruijff te citeren: elk voordeel heeft zijn nadeel (of is het andersom?); Tim werkte zo hard en deed het zo goed, dat de therapie afgerond werd. Het nadeel was, dat hierdoor de gemeente van mening was dat hij dan ook weer van school kon gaan wisselen. Zowel de behandelaar als de leerplichtambtenaar hebben een ‘brandbrief’ gestuurd naar de gemeente en die heeft alsnog toestemming gegeven dat hij de school buiten de regio mocht blijven bezoeken. Tim is dit schooljaar geslaagd! Hij start schooljaar 2020-2021 met een niveau 4 mbo opleiding.

Jaarverslag RBL Gooi en Vechtstreek 15

Cijfers De sluiting van de scholen in het voorjaar en het gefaseerd weer starten van de lessen binnen de schoolmuren maakt dat het tot een ander beeld komt qua cijfers in vergelijking met voorgaande jaren. In de eerdere tabel was al te zien dat in de periode van maart t/m de zomervakantie er een afname was van meer dan 50% in vergelijking met andere schooljaren. Dit effect is ook terug te zien in andere cijfers zoals het aantal opgemaakte processen-verbaal. Vanuit het Ministerie OCW en het Openbaar Ministerie kregen we de opdracht om bij nieuwe verzuimcasussen niet te handhaven.

Eemnes

Laren

Huizen

Gooise Meren

Hilversum

Weesp

Wijdemeren

Totaal

152

111

118

436

747

1.028

239

257

3.088

173

102

390

730

1.019

208

214

2.930

136

125

426

740

1.047

240

250

3.058

142

119

409

733

1.039

205

242

2.987

139

124

452

842

1.100

214

270

3.233

128

118

142

432

792

1.001

228

275

3.116

134

104

133

436

828

1.052

196

258

3.141

124

135

131

501

799

1.094

190

270

3.244

137

125

146

454

782

1.038

210

273

3.165

155

107

133

484

828

1.065

214

292

3.278

Leeftijd

Blaricum

Tabel 3: Leeringaantal per gemeente

144

117

149

495

796

1.135

200

313

3.349

159

143

156

561

828

1.097

200

323

3.467

130

143

153

504

763

1.102

214

288

3.297

139

143

133

466

671

960

195

314

3.021

121

483

590

919

197

267

2.771

106

100

400

500

948

170

254

2.568

415

429

901

175

233

2.395

332

378

800

153

170

2.030

Totaal

2.325

2.023

2.182

8.076

12.776

18.345

3.648

4.763

54.138

16 RBL Gooi en Vechtstreek Jaarverslag

Relatief verzuim Een leerplichtige of kwalificatie-

Absoluut verzuim Een leerplichtige of kwalificatie-

plichtige leerling verzuim incidenteel of geregeld de school zonder dat hiervoor toestemming is verleend.

plichtige jongere staat niet ingeschreven bij een school of onderwijsinstelling.

Luxe verzuim Een leerplichtige of kwalificatie-

Signaal verzuim Een leerplichtige of kwalificatie-

Verzuim 18+ Een jongere ouder dan 18 jaar verzuimt

Onterecht verzuim Verzuimmeldingen die bij nader

plichtige leerling die buiten de schoolvakanties om op vakantie is of afwezig is voor een ‘activiteit’ zonder de benodigde toestemming van de schoolleiding.

plichtige leerling komt structureel te laat of verzuimt lessen. In deze gevallen is er sprake van achterliggende problematiek.

incidenteel of geregeld de school zonder dat hiervoor toestemming is verleend.

onderzoek onterecht blijken te zijn, bijvoorbeeld door een niet kloppende verzuimregistratie van de school.

Totaal

Overig

Wijdemeren

Weesp

Laren

Huizen

Hilversum

Gooise meren

Eemnes

Blaricum

Tabel 4: Schoolverzuim naar soort in de regio

2019–2020 Relatief Verzuim

361

665

301

116

156

1765

Absoluut Verzuim

Luxe Verzuim

100

Verzuim 18+

232

580

223

114

111

1389

Onterechte melding

102

138

616

1286

539

243

277

3268

Totaal

2018–2019 Relatief Verzuim

319

658

360

149

195

1.852

Absoluut Verzuim

Luxe Verzuim

125

Verzuim 18+

320

858

372

188

102

1.982

Onterechte melding

127

103

680

1.555

752

349

306

3.969

Totaal

2017–2018 Relatief Verzuim

385

668

368

186

168

1.972

Absoluut Verzuim

Luxe Verzuim

126

Verzuim 18+

291

961

395

202

156

2.155

Onterechte melding

Totaal

143

136

709

1.662

772

105

400

346

4.273

Jaarverslag RBL Gooi en Vechtstreek 17

Het Consultatie en Advies team van de Regio Gooi en Vechtstreek heeft het RBL van advies voorzien bij de aanvragen voor vrijstelling op grond van artikel 5 sub a van de leerplichtwet (Lichamelijke of psychische gronden). Op deze manier is er gewaarborgd dat een onafhankelijk arts/psycholoog de aanvraag beoordeelt. Het aantal afgegeven vrijstellingen is bijna gelijk met voorgaande schooljaren. Er is een niet te verklaren toename van het aantal vrijstellingen 5 sub c (onderwijs in het buitenland).

Hilversum

Blaricum

Eemnes

Laren

Weesp

Totaal

art. 5a Lichamelijke of psychische gronden

art. 5b Bezwaar tegen de richting

art. 5c Op school buitenland ingeschreven

art. 11g Andere gewichtige omstandigheden

art. 15 Vrijstelling wegens volgen ander onderwijs

Totaal

Huizen

Wijdemeren

Gooise meren

Tabel 5: Vrijstellingen

2019-2020

157

2018-2019 art. 5a Lichamelijke of psychische gronden

art. 5b Bezwaar tegen de richting

art. 5c Op school buitenland ingeschreven

art. 11g Andere gewichtige omstandigheden

art. 15 Vrijstelling wegens volgen ander onderwijs

Totaal

174

2017-2018 art. 5a Lichamelijke of psychische gronden

art. 5b Bezwaar tegen de richting

art. 5c Op school buitenland ingeschreven

art. 11g Andere gewichtige omstandigheden

art. 15 Vrijstelling wegens volgen ander onderwijs

Totaal

161

18 RBL Gooi en Vechtstreek Jaarverslag

Tabel 6: Aantal PV en Halt Processen verbaal

2019-2020

2018-2019

2017-2018

2016-2017

Relatief verzuim

Absoluutverzuim

Luxe

Halt

Totaal

Thuiszitters

Zoals al aangegeven wil het RBL de uitleg van de definitie ‘thuiszitter’ ruim interpreteren. Om die reden is er een nieuwe tabel toegevoegd in vergelijking met vorig jaarverslag. In deze tabel staat vermeld wat de reden is waarom een leerling de school langdurig niet bezoekt. De samenwerkingsverbanden bieden zoveel mogelijk maatwerk voor de leerlingen die thuiszitten. In de praktijk betekent dit dat veel leerlingen gebruik maken van een zorg/onderwijsaanbod zolang onderwijs niet mogelijk is en/of een structurele oplossing ontbreekt.

Reden/ gemeente

Blaricum

Eemnes

Laren

Huizen

Gooise Meren

Hilversum

Weesp

Wijdemeren

Totaal

Tabel 7 : Thuiszitters volgens de ruime definitie

Medisch/psychisch

Conflict met school

Geen (passend) onderwijs beschikbaar

Echtscheidingsproblematiek

Pestproblematiek

Doorlopende schorsing/ verwijdering

Totaal

Jaarverslag RBL Gooi en Vechtstreek 19

Definitie thuiszitter

Een thuiszitter is een leerplichtige jongere tussen de 5 en 16 jaar of een kwalificatieplichtige jongere van 16 of 17 jaar die ingeschreven staat op een school of onderwijsinstelling die zonder geldige reden meer dan 4 weken verzuimt, zonder dat ontheffing van de inschrijvingsplicht of vrijstelling van geregeld schoolbezoek wegens het volgen van ander onderwijs is verleend.

Blaricum

Eemnes

Gooise meren

Hilversum

Huizen

Laren

Weesp

Wijdemeren

Totaal

Tabel 8: Aantal thuiszitters per schooljaar

Geen thuiszitter meer op 1-8-2020 Nog thuiszitter op 1-8-2020 Nog thuiszitter op 1-10-2020

1 1 -

1 2 2

6 (2) 2 -

8 (1) 2 1

3 4 2

1 -

3 -

1 1 1

24 12 6

Totaal thuiszitters 2019-2020

8 (2)

10 (1)

Geen thuiszitter meer op 1-8-2019 Nog thuiszitter op 1-8-2019 Nog thuiszitter op 1-10-2019

0 3 3

0 0 0

3 (1) 6 6 (2)

6 (3) 3 3

3 2 2

2 2 1

1 1 1

2 1 1

17 18 17

Totaal thuiszitters 2018-2019

De cijfers tussen haakjes zijn het aantal po leerlingen.

Sommige leerlingen zijn bij de afsluiting van het schooljaar thuiszitter. Een deel van deze leerlingen maakt echter een nieuwe start aan het

20 RBL Gooi en Vechtstreek Jaarverslag

begin van het schooljaar. Dit betekent dat op 1 oktober 6 van 12 thuiszitters als nog deelnemen aan het onderwijs.

Jongerenteam en RMC

Héél véél bellen, mailen, appen en “kleppen” De begeleiders van het Jongerenteam hebben het afgelopen schooljaar opnieuw veel jongeren gesproken. Dit betreft zowel de potentiële vsv’ers van 2019-2020, als de definitieve vsv’ers van 2018-2019, als de bankzitters en overige vsv’ers die al langer niet meer op school zitten en behoefte hebben aan begeleiding. Ruim 500 in totaal. Bij de ene jongere betekent dit dat er één keer telefonisch contact is geweest. Bij de andere jongere betekent dit dat er meerdere pogingen zijn gedaan om contact te krijgen en het vertrouwen te winnen. Inclusief een huisbezoek om ze letterlijk over de drempel te helpen, wat uiteindelijk resulteert in een intensief begeleidingstraject van eens per week contact. De ene jongere blijkt direct al weer een vervolgkeuze voor school gemaakt te hebben. De andere jongere durft de deur niet uit. En alles daar tussenin en meer is mogelijk. Het doel dat het Jongerenteam voor ogen heeft, is altijd: meedoen in de samenleving

en daarin (samen) stappen zetten. Maar dat kan alleen als de jongere dat zelf ook wil. De juiste manier vinden om bij de jongere aan te sluiten is soms een uitdaging, maar ook zo leuk! Naast deze persoonlijke contacten wordt een deel van de jongeren, nadat zij een tijdje persoonlijk zijn benaderd, met een brief herinnerd aan het aanbod van het Jongerenteam en een ander deel van de jongeren wordt gevolgd via de gemeente waar zij in beeld zijn (bij de afdeling WMO en/of participatiewet). Een deel van al deze jongeren deed mee met de nieuwe training van het Jongerenteam, #WelkeToekomstKiesJij.

1500 jongeren

Zo bestaat de hele doelgroep van het Jongerenteam, ± 1500 jongeren, uit diverse groepen die op hun eigen manier gevolgd, benaderd en/ of begeleid worden. Binnen die groepen vinden uiteraard verschuivingen plaats, naar gelang de situatie van de jongere.

Jaarverslag RBL Gooi en Vechtstreek 21

Een volledig registratiesysteem voor de hele doelgroep ontbreekt vooralsnog en is een aandachtspunt voor de komende jaren. Wat en hoeveel het Jongerenteam precies doet voor de verschillende jongeren is moeilijk in cijfers te vatten, ook door de diversiteit van de doelgroep en de flexibiliteit van het aanbod. Om toch enig inzicht te verkrijgen, is het afgelopen jaar bij de registratie van de potentiële vsv’ers van 2019-2020 bijgehouden op welke manier er contact met de jongere is verkregen en welke vorm de begeleiding kende.

De voorlopige cijfers op een rijtje

In schooljaar 2019-2020 zijn 1145 potentiële vsv’ers door DUO gemeld. Met 227 potentiële vsv’ers is het afgelopen jaar persoonlijk contact geweest. In tabel 9 is te zien op welke manier dat contact tot stand is gekomen. In tabel 10 is te zien op welke manier deze jongeren worden begeleid of contact wordt gehouden. Met de overige jongeren was contact niet nodig omdat zij bijvoorbeeld weer op school zaten of zijn verhuisd. Ook is er een aantal jongeren waarmee wel contact is gezocht, maar nog

geen contact is verkregen. Deze zijn niet meegenomen in deze gegevens. Van de 1145 potentiële vsv’ers zijn: • 585 overstapper vo-mbo en gevolgd in de zomeractie (van de ± 1200 overstappers in totaal). • 285 per 1 oktober weer ingeschreven op een reguliere school (al dan niet na bemoeienis van het Jongerenteam). • 275 per 1 oktober niet opnieuw ingeschreven op een reguliere school: de definitieve vsv’ers (volgens onze eigen cijfers, o.b.v. van alle meldingen van DUO. Definitieve cijfers van DUO volgen later).

Tabel 9: Contact gekregen middels Totaal N.a.v. verzuim / gedogen

Telefoon

124

E-mail

Brief met verzoek contact op te nemen

Huisbezoek

Eindtotaal

277

Tabel 10: Manieren van begeleiden en contact houden Totaal Op afstand (bellen, whats app, e-mail)

174

Gesprek(ken) op kantoor / thuis

Geen / monitoren

Eindtotaal

227

22 RBL Gooi en Vechtstreek Jaarverslag

Oriënteren

In traject (hvln, begeleiding, gemeente)

124

Hulpverlening / ziek

School (particulier)

Hobby / vrijwillig / reizen

Dagbesteding

Niets

Onbekend

Vrijstelling

Eindtotaal

275

Startkwalificatie Verhuisd

Van deze definitieve vsv’ers is net als eerdere jaren bijgehouden wat zij doen en wat zij voor plannen hebben (m.b.t. school). Zie tabel 11 voor deze resultaten.

De invloed van de coronacrisis

Dat de coronacrisis invloed heeft op de voortijdig schoolverlaters is een feit. Maar welke invloed het precies heeft is nog een vraag. Veel vo leerlingen en mbo studenten hebben moeite met het onderwijs op afstand. Juist de meest kwetsbare jongeren zijn gebaat bij de structuur en duidelijkheid die een normale schoolgang doorgaans biedt; contact met klasgenoten, letterlijk in beeld zijn bij docenten. Mogelijk vallen zij eerder uit. Aan de andere kant is school door de omstandigheden wellicht coulanter dan andere jaren waardoor jongeren het jaar opnieuw mogen doen, zo is er bijvoorbeeld geen bindend studieadvies gegeven. Tegelijkertijd zorgt de dalende werkgelegenheid er misschien voor dat meer jongeren kiezen voor school in plaats van werk, maar houden ze dat op de lange termijn ook vol? En wat te doen nu veel BBL studenten geen leer-werkplek kunnen vinden? Vooralsnog

n.v.t.

Onbekend

Eindtotaal

Start opleiding < 1jr

Werk

Geen plannen

Bezigheden

Interne opleiding

Tabel 11 : Huidige bezigheden en plannen met betrekking tot school

is het vooral speculeren over de gevolgen op lange termijn. Het enige wat we nu zeker weten, zijn de voorlopige cijfers over de korte termijn: het verloop van de meldingen potentiële vsv’ers van DUO per maand gedurende het schooljaar, het totaal aantal potentiële vsv’ers in 2019-2020 en de (voorlopig) definitieve vsv’ers. En daarin is een duidelijk verschil: het zijn er in 2019-2020 een stuk minder dan in 2018-2019.

Corona en potentiële vsv’ers per maand

Elke maand wordt door DUO een rapportage geleverd waarin de potentiële vsv’ers worden gemeld: jongeren die definitief vsv’er worden als ze niet voor 1 oktober opnieuw ingeschreven staan. Deze aantallen hebben we ter vergelijking afgezet tegen het aantal uitschrijvingen in dezelfde maanden van het schooljaar 2018-2019. De maanden juni en juli zijn buiten beschouwing gelaten. De cijfers in deze maanden geven een vertekend beeld, omdat in deze maanden veel jongeren die uitstromen met een vmbo diploma als potentieel vsv’er worden gemeld. Wat we zien is dat er in de eerste drie maanden van 2019-2020 iets minder potentiële vsv’ers

Jaarverslag RBL Gooi en Vechtstreek 23

zijn gemeld dan in 2018-2019. In januari en februari daarentegen vrij veel meer. En dan vanaf maart, het begin van de coronacrisis, is het aantal meldingen (fors) minder dan in het jaar 2018-2019.

24 RBL Gooi en Vechtstreek Jaarverslag

Potentiële en (voorlopig) definitieve vsv’ers

Voor het totaal aantal gemelde potentiële vsv’ers geldt dan ook dat dat er fors minder zijn dan in 2018-2019. Hetzelfde geldt voor het aantal (voorlopig) definitieve vsv’ers

Iedereen in beeld brengen

Net als vorig jaar heeft het Jongerenteam aan het eind van het schooljaar de hele doelgroep onderzocht om de jongeren die nog niet in beeld zijn, in beeld te brengen en indien nodig contact te zoeken. Dit gaat om jongeren van 18-23 jaar, die volgens onze informatie geen schoolinschrijving en geen startkwalificatie hebben en bijvoorbeeld onlangs in de regio zijn komen wonen of om een andere reden niet door DUO als (potentiële) voortijdig schoolverlater zijn gemeld. Deze groep is op een aantal indicatoren bekeken om de juiste vervolgactie te bepalen, met

de ervaringen van vorig jaar als gids. Samengevat met de volgende resultaten in tabel 12. Let op: er zijn meer jongeren in dezelfde situaties die al wel in beeld waren. Opvallend is dat een International Baccalaureaat door DUO formeel niet wordt gezien als startkwalificatie, terwijl vrijwel alle jongeren met dit diploma doorstromen naar het hbo of de universiteit. Het Jongerenteam heeft daarom besloten deze jongeren niet te benaderen en daarin gelijk te behandelen als jongeren met een havo of vwo diploma (wat wel en startkwalificatie is).

Vermoedelijk statushouden en/of uitkering van gemeente

Totaal

Tabel 12: Iedereen in kaart Benadering en begeleiding afstemmen met gemeente

(Monitoren en) benaderen en hulpaanbod van Bij DUO vsv maar onbekend bij Jongerenteam Jongerenteam

O.a. jongeren met wajong-uitkering, dagbesteding, International Baccalaureaat, Geen actie door Jongerenteam buitenlandse student of werknemer, inmiddels verhuisd

260

Totaal

370

Jaarverslag RBL Gooi en Vechtstreek 25

Voortijdig Schoolverlaten (vsv) plan 2020-2024 In Gooi en Vechtstreek groeien de meeste jeugdigen veilig, gezond en kansrijk op. Zij hebben het recht om te leren, om zich optimaal ontwikkelen en volwaardig mee te doen. Deze visie sluit aan bij de uitgangspunten die door het kabinet zijn geformuleerd in de nieuwe vsvregeling 2020-2024. Dit betekent dat alle jongeren onderwijs volgen, werken, of anderszins een passende dagbesteding hebben.

Terugblik

Iedere vier jaar maken de samenwerkende partners Qinas, mbo college Hilversum en het RBL een plan hoe zij voortijdig schoolverlaten terugdringen. Afgelopen vier jaar is er ingezet op plusvoorzieningen zoals Productief Leren, Pluscoaches op het mbo, monitor kwetsbare jongeren, bankzitters en preventief M@zl. In het voorjaar van 2019 is er een analyse

• •

•

• • •

Een grote groep voortijdig schoolverlaters is aan het werk Relatief hoge uitval in mbo 4 door foute opleidingskeuze. Er is niet direct een andere opleiding beschikbaar Hogere uitval bij BOL opleidingen van niveau 3 in vergelijking met BBL niveau 3 Minder uitval is bij Entree (niveau 1) door de begeleiding en betrokkenheid van docenten De jongeren hebben baat bij goede samenwerking en netwerk van professionals Bij signalen van schooluitval ontbreekt het aan een eenduidige aanpak en voldoende kennis over wat er aan vooraf gaat als een jongere uitvalt

Tabel 14: Programma 2020-2024

Jongerenteam

Het project is gericht op alle vsv-ers in de Gooi en Vechtstreek, die open staan voor begeleiding bij de toekomstkeuzes die ze maken. Inclusief de kwetsbare jongeren.

Training Welke toekomst kies jij

Een training ontwikkeld voor (potentiële) vsv-ers waarbij de focus van het individu verplaatst is naar het collectief. De kracht van deze opzet zit in het feit dat jongeren van elkaar kunnen leren en elkaar kunnen motiveren ook na afloop van de training.

26 RBL Gooi en Vechtstreek Jaarverslag

Alert op Signalen

Pluscoaches

Nieuwe initiatieven

M@zl Aanpak ziekteverzuim blijvend onder de aandacht houden van scholen i.s.m. JGZ en Qinas.

Hebben een adviserende en monitorrol naar de onderwijsteams binnen het mbo. Bieden waar nodig extra begeleiding aan studenten. Monitoren de acties en effecten van het terugdringen van vsv op niveau 3 en 4.

Er zijn financiële middelen gereserveerd voor ontwikkeling van nieuwe initiatieven, b.v. een verkenning naar de mogelijkheden om jongeren onderwijs te bieden die aan het eind van hun vo onderwijscarrière dreigen uit te vallen.

Signaalkaarten Biedt de mogelijkheid om tijdig zorg te signaleren en ook een collectief aanbod te creëren.

gemaakt van de uitval onder jongeren, oftewel ‘het verhaal achter de cijfers’. Het programma 2020-2024 is gericht op MEEDOEN! Vroeg signaleren en op de goede manier in gesprek gaan met jongeren en zorgen dat er stappen worden gezet om uitval te voorkomen. Om dat te bereiken zijn er meerdere projecten in de regio. Het ministerie noemde het nieuwe plan onderbouwd en ambitieus. Dit betekent dat het RBL een substantieel aandeel heeft in het uitvoeren van de projecten en behalen van de doelen.

Kansen op de arbeidsmarkt

van mbo college Hilversum. Het is een digitale manier om in 20 minuten een beeld te krijgen van 6 leefgebieden (van school t/m vrienden/ relaties) hoe het met een student gaat. Daarnaast geeft het een groepsbeeld als er veel overeenkomsten zijn. Deze signalering geeft aanleiding voor de mentoren om tijdig met studenten in gesprek te gaan over bijvoorbeeld een verkeerde opleidingskeuze, thuisproblematiek of leerproblemen. Dit schooljaar zijn de signaalkaarten in gebruik genomen en de verwachting is dat de organisatorische problemen die er waren, opgelost zijn in schooljaar 2020-2021.

Onze samenleving is erg gericht op gekwalificeerde arbeid en gediplomeerde werknemers. Niet voor alle jongeren is een startkwalificatie haalbaar; ook al heeft een jongere de intelligentie dan kunnen er nog vele belemmeringen zijn. Vanuit het ministerie is de opdracht gekomen om een betere aansluiting met de arbeidsmarkt te realiseren. Dit komt overeen met resultaten uit de analyse van deze regio. Het RBL gaat dit samen met het Werkgevers Service Punt (WSP) oppakken, met het doel een match te maken tussen de werkgevers en de jongeren die aan de slag willen gaan.

Signaalkaarten

Signaalkaarten zijn ingezet bij 4 afdelingen

Jaarverslag RBL Gooi en Vechtstreek 27

Intergrip Intergrip is een digitaal systeem voor het monitoren van de overstap van vmbo naar het mbo. Bijna alle vo scholen werken met Intergrip.

Hoe werkt het

De vo school voert alle examenkandidaten van het vmbo in het systeem in. Het mbo voert alle aangemelde studenten in het systeem in. Op die manier ontstaat er een match en kunnen de verschillende fases van het aanmeldproces gevolgd worden; van aanmelding tot plaatsing. Als een student besluit de aanmelding te annuleren of de student wordt niet toegelaten (b.v. omdat het niveau van de opleiding te hoog is) dan geeft het systeem een melding bij de vo school en het RBL. Daarnaast is goed te zien welke leerlingen/studenten geen aanmelding hebben gedaan.

Eerst de vo school

In eerste instantie gaat de decaan van de vo school in gesprek met de leerling en/of ouder(s) om te achterhalen waarom er geen aanmelding is en begeleidt de benodigde stappen. Als een leerling in het vo blijft (b.v. overstap naar Havo) dan kan de decaan dat invoeren. Lukt het de

28 RBL Gooi en Vechtstreek Jaarverslag

decaan niet om een leerling te motiveren of is er meer begeleiding nodig of nog zeer grote twijfel over welke richting past, dan kan het RBL al een rol gaan spelen.

Actie RBL

Vanaf maart benaderen de leerplichtambtenaren van het RBL de decanen actief en vragen na of er al leerlingen bij zijn van wie te voorzien is dat de overstap een zorg kan opleveren. Er zijn nog steeds ouders/leerlingen die ervan uitgaan dat een vmbo diploma voldoet aan de kwalificatieplicht. Deze jongeren richten zich dan op werk of een ‘tussenjaar’. Het RBL biedt leerlingen die onzeker zijn over hun keuze ‘Dilemma Manager’ aan, een beroepskeuzetest om inzicht te krijgen in eigen talent, wensen en mogelijkheden. Met name na de diplomering is het contact tussen leerling en vo school er niet meer of minimaal. In deze periode en tijdens de zomervakantie volgt het RBL actief de wijzigingen in Intergrip. Jongeren die dan een inschrijving annuleren of nog steeds geen keuze hebben gemaakt, worden op alle mogelijke manieren benaderd en gewezen op de te nemen actie. Hierdoor is er een bereik van bijna 100% van alle gediplomeerde vmbo leerlingen.

Monitoren van de overstappers vo-mbo én warme overdracht De laatste maanden van het schooljaar 20192020 zijn de RBL projectleiders van de overstap vo-mbo druk geweest met de VVA: de Voorziening Vroegtijdig Aanmelden. Dit systeem hoort bij het toelatingsrecht voor het mbo dat in augustus 2017 is ingevoerd en is voor schooljaar 2020-2021 gereed voor gebruik. Wat is de VVA, wat kunnen wij ermee en wat betekent de invoering voor onze werkwijze? Die vragen hebben wij de afgelopen maanden kunnen beantwoorden, samen met een aantal decanen en een medewerker van het mbo in een kleine werkgroep.

Wat is de VVA?

De VVA is kort gezegd een systeem waarin beperkte informatie over de aanmeldingen van mbo-gangers wordt uitgewisseld tussen het vo, mbo en het RBL (de gemeenten). Voor het RBL betekent dit: meldingen van leerlingen die zich niet (op tijd) hebben aangemeld, zijn afgemeld of achterlopen in het aanmeldproces voor een vervolgopleiding. Dit kan een signaal van dreigende uitval zijn.

Wat kunnen wij ermee?

Het RBL, vo en mbo werken in onze regio al een aantal jaar met Intergrip om de overstap van leerlingen van het vo naar het mbo te monitoren. De VVA is in zekere zin een alternatief voor Intergrip. Het onderzoek dat wij de afgelopen maanden naar de VVA hebben verricht, toont echter dat het voor ons (nog) geen goed alternatief is. Ten eerste is zowel voor het vo als het RBL onduidelijk wanneer de aansluiting op de VVA vanuit de softwareleverancier gereed is en hoe dit er precies uit gaat zien. Ten tweede kunnen de projectleiders van het RBL hun sturende en coördinerende rol naar het vo, mbo en collega’s van het RBL niet uitvoeren door de beperkte informatievoorziening binnen de VVA. Een overzicht van de hele doelgroep ontbreekt. Door de afgelopen drie schooljaren juist in deze rol te investeren, is steeds beter zicht verkregen op de overstappers en de mogelijke uitvallers en is de samenwerking versterkt. Ten slotte biedt

de VVA geen informatie t.b.v. rapportage / uitstroomgegevens. Zelfs als de VVA wel een goed alternatief zou zijn, vraagt het gebruik van de VVA duidelijke afstemming en werkafspraken tussen vo, mbo en RBL. Het systeem is nieuw en informatie over inhoud en gebruik is laat (of nog niet) beschikbaar voor alle partijen waardoor hier niet tijdig opgestuurd kan worden.

Wat betekent dit voor onze werkwijze?

Het advies van de werkgroep is gebruik te blijven maken van Intergrip om de overstappers goed te kunnen monitoren en uitval binnen deze doelgroep zo veel mogelijk te kunnen voorkomen. Onze werkwijze zal wat dat betreft niet veranderen, in ieder geval niet voor schooljaar 20202021. Als alle partijen komend schooljaar op tijd zijn aangesloten op de VVA, kan in de loop van dat schooljaar een beter beeld gevormd worden over het gebruik van de VVA en volgt wellicht een andere keuze voor de verdere toekomst.

Warme overdracht

Bijkomend resultaat van deze ontwikkelingen is de duidelijk uitgesproken wens van de decanen van het vo om ook voor de warme overdracht van hun leerlingen naar het mbo gebruik te maken van Intergrip. Tot nu toe was er in de regio nog geen duidelijk systeem en/of duidelijke afspraken met betrekking tot een warme overdracht, terwijl dit kan bijdragen aan het voorkomen van voortijdig schoolverlaten. Dit zou betekenen dat de dienstverlening van Intergrip in de regio wordt uitgebreid met een extra module die hierin voorziet. Alle partijen zijn positief en er ligt een onderbouwd advies van de werkgroep. Voor de zomervakantie was nog geen bestuurlijk besluit genomen over dit onderwerp.

Jaarverslag RBL Gooi en Vechtstreek 29

Vooruitblik schooljaar 2020-2021 Zoals schooljaar 2019-2020 is geëindigd, starten we het schooljaar 2020-2021 nog steeds in de coronacrisis. De scholen zijn open en de meeste leerlingen en studenten zijn weer begonnen. Dit schooljaar zal nog steeds overschaduwd worden door de beperkingen van het coronavirus. Dit betekent voor het RBL het volgen van de ontwikkelingen en investeren in voorlichting. Dit doen we samen met de jeugdgezondheidszorg. Vanaf september 2020 dienen scholen zich weer te houden aan de wettelijke verplichting met betrekking tot het melden van verzuim. Verzuim in coronatijd blijft ingewikkeld, dat vraagt

30 RBL Gooi en Vechtstreek Jaarverslag

om maatwerk. De leerplichtambtenaar moet in het leerplichtonderzoek de afweging maken of er sprake is van geoorloofd schoolverzuim en wanneer er daadwerkelijk verwijtbaar verzuim is ontstaan. Daarbij is er nauw contact noodzakelijk met het Openbaar Ministerie en met Veilig Thuis.

vsv plan

Dit is het schooljaar waarin er een start gemaakt wordt met de uitvoer van het nieuwe vsv plan. Dit plan is voor de komende 4 jaar. De training #WelkeToekomstKiesJij wordt twee keer per schooljaar aangeboden, signaalkaarten worden

ingezet in het mbo om vroegtijdig die studenten te signaleren die extra ondersteuning nodig hebben en M@zl wordt ingezet voor alle scholen. Het plan is ambitieus en het RBL investeert in het goed onderhouden van de netwerkcontacten met de partijen die betrokken zijn bij kwetsbare jongeren. Op die manier is de kans groot dat de jongere kan participeren in onze samenleving; het programma heet ook niets voor niets ‘match op meedoen’.

Thuiszitters

Het is en blijft een heikel punt dat er nimmer een volledige oplossing lijkt te komen voor alle thuiszitters. Het RBL is samen met de juristen van de Regio aan het onderzoeken wat binnen de wet- en regelgeving mogelijk is om informatie te delen tussen de samenwerkingsverbanden, de jeugdgezondheidszorg en het RBL. Daarbij wordt ook gekeken hoe andere gemeenten dit hebben aangepakt. In de Regionale Samenwerkingsagenda Onderwijs hebben de gemeenten van de Regio Gooi en Vechtstreek dit onderwerp als belangrijk item opgenomen en het RBL zal zich samen met de ketenpartners blijven inzetten voor een structurele passende oplossing voor de thuiszittende leerlingen.

Intergrip

Het doel is om het systeem Intergrip uit te breiden met het doorstroomdossier. Daarvoor is goedkeuring nodig van alle schoolbesturen. Het voordeel is dat de warme overdracht gewaarborgd wordt als leerlingen binnen de regio overstappen naar een andere school gedurende het schooljaar.

Samenwerken Werkgevers Service Punt (WSP)

Vanuit de vsv-regeling voor 2020-2024 heeft het RBL als RMC-regio de opdracht om de route richting arbeid voor jongeren te verbeteren. Het RBL pakt dit op samen met het WSP Gooi en Vechtstreek. We onderzoeken samen of er een specialist kan worden aangesteld om de koppeling te maken tussen het jongerenteam van het RBL en WSP met als doel jongeren die geen startkwalificatie hebben en op dit moment niet in staat zijn een schoolloopleiding te starten of te voltooien naar de arbeidsmarkt toe te leiden.

Stage

In een tijd als deze is het heel moeilijk om stage/ werkervaringsplekken te vinden voor de doelgroep van het RBL. Dit geldt ook voor de studenten van het HBO. Dit schooljaar biedt het RBL dan ook een stageplek aan een student van de Hogeschool van Amsterdam van de opleiding sociaal juridisch dienstverlening. Dat betekent investeren in een student, zodat iemand de kans krijgt zich te ontwikkelen en zijn/haar doelen kan behalen.

Voorlichting

In 2019-2020 zijn alle po scholen actief benaderd door de leerplichtambtenaar om in een persoonlijk gesprek vragen te beantwoorden en voorlichting te geven. 75% van de scholen heeft daar gebruik van gemaakt. Om de informatie actueel te houden en de verbinding met de school vast te houden, blijft het RBL actief in contact met de scholen en de preventieve aanpak van schoolverzuim en zorgsignalen onder de aandacht brengen door de leerplichtambtenaar die aan de school verbonden is.

Colofon Regionaal Bureau Leerlingzaken Gooi en Vechtstreek Burg. de Bordesstraat 80 1404 GZ Bussum Postbus 251 1400 AG Bussum (035) 692 66 20 info@rblgv.nl www.regiogv.nl © November 2020

Jaarverslag RBL Gooi en Vechtstreek 31

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/10067956/1