Bijlage bij RIB 2021/27- 901 - Weesp - Stadhuis Weesp - FR - 16 januari 2020
Tekst van het document
Toegankelijkheids rapportage Samen maken we Nederland toegankelijker
Toegankelijkheidstoets Id: 11670 Categorie: Stembureau - Toetsingscategorie 1 Locatienaam: Stadhuis Weesp Adres: Nieuwstraat 70A, Weesp (Weesp) Datum toetsing: 9-1-2020 Contactpersoon: Mevr. A. Oosterbroek Keurmeester: Lucas Gransier
Inhoudsopgave Samenvatting .......................................................................................................................... 3 Conclusie ................................................................................................................................ 4 Rapportage.............................................................................................................................. 5 Bijlage 1: Wettelijke toegankelijkheidscriteria stembureau’s ............................................... 20 Bijlage 2: Toegankelijkheidsinstructie stembureau’s ter voorbereiding op verkiezingsdag 23
2 | Pagina
Samenvatting 311 goedgekeurde technisch toetsbare normaspecten op basis van de toetsingscriteria in Bijlage 1. 16 verbeterpunten op basis van de toetsingscriteria in Bijlage 1, bij de volgende getoetste onderdelen: • • • • • •
Entree bereikbaar stembureau Entreedeur handmatig stembureau Alternatieve entreedeur handmatig stembureau Tussendeur bij entree stembureau Lift stemruimte Tussendeur stemruimte
11 aanvullende tips/aanbevelingen om de toegankelijkheid nog verder te optimaliseren, bij de volgende getoetste onderdelen: • • • • • •
Trap naar entree stembureau Tussendeur bij entree stembureau Lift stemruimte Tussendeur stemruimte Rolstoelvriendelijk toilet Rolstoelvriendelijk toilet deur handmatig
3 | Pagina
Conclusie Stadhuis Weesp is op 09-01-2020 getoetst aan de hand van de criteria in Bijlage 1. De rood gemarkeerde verbeterpunten en adviezen zijn geconstateerd op basis van de wettelijke toetsingscriteria uit bijlage 1. Indien er een gehandicaptenparkeerplaats bij deze locatie is, dan is deze ook getoetst. Hiervan vindt u een separate adviesrapportage. Voor beiden rapportages gelden hetzelfde: Door de rood gemarkeerde adviezen uit te voeren, voldoet de locatie aan deze criteria. Het is belangrijk om in de voorbereidingen voorafgaand aan de verkiezingsdag ook rekening te houden met de toegankelijkheidsinstructies uit bijlage 2. Wanneer alle rood gemarkeerde adviezen en de instructies gerealiseerd worden, voldoet de locatie voor 100% aan de wettelijke ‘Toegankelijkheidscriteria Stemlokalen’, zoals gepubliceerd door de rijksoverheid. De geel gemarkeerde aanvullende aanbevelingen (indien aanwezig) in deze rapportage worden verstrekt als extra service. Dit zijn tips om de toegankelijkheid nog verder te optimaliseren. Ze zijn gebaseerd op de belangrijkste aspecten van de integrale toegankelijkheidsstandaard en op ervaringsdeskundigheid van de doelgroep mensen met een beperking. De locatie zal gepresenteerd worden in de landelijke app en op de website van Ongehinderd met de aanwezige faciliteiten en bijbehorende afbeeldingen. Hiermee is de locatie goed vindbaar voor alle gebruikers.
4 | Pagina
Rapportage Entree bereikbaar stembureau 1
Bevinding: Er bevinden zich twee hoogteverschillen van in totaal 61cm (46cm trap, 15cm drempel), in plaats van de norm maximaal 2cm. Conclusie: Hierdoor kunnen bezoekers met een scootmobiel, rolstoel of rollator de entree lastig of niet betreden. Advies: Verhoog de vloer of bestrating zodat er een hellingbaan gecreëerd wordt (of indien dat niet mogelijk is plaats een hellingbaan) zodat er geen hoogteverschil meer is (of maximaal 2cm). De hellingbaan moet over de gehele lengte een vrije breedte hebben van minimaal 120cm. Indien het hoogteverschil zich bij een deur bevindt, dan is de vrije doorgangsbreedte van de hellingbaan tenminste gelijk aan de vrije doorgangsbreedte van de (dubbele) deur. Zorg ervoor dat een stabiele, nagelvaste hellingbaan met anti-slip ontstaat, die 300kg kan dragen, aan beide zijden een afrijdbeveiliging heeft van 5cm hoog, aan minimaal één zijde een goed omvatbare leuning op 85-95cm hoogte (t.o.v. de hellingbaanvloer), bij het begin en het einde een vrij oppervlak heeft van 150x150cm en een stijgingspercentage heeft van maximaal 5%. Zorg ervoor dat de leuning minimaal 30cm voorbij het begin en einde van de hellingbaan loopt. NB: Wanneer er een alternatieve entree is die voldoet aan de criteria of aangepast kan worden zodat deze voldoet aan de criteria, dan hoeven de aanpassingen aan de hoofdentree niet uitgevoerd te worden.
5 | Pagina
Trap naar entree stembureau 2
Bevinding: Er ontbreekt hoog contrasterende markering op de traptreden. Conclusie: Hierdoor ontstaat er valgevaar voor met name slechtziende bezoekers. Advies: Breng markering met een contrasterende kleur aan over de gehele breedte van alle traptreden. Zorg dat de markering zichtbaar is vanuit beide looprichtingen.
3
Bevinding: De bovenzijde van de trapleuning bevindt zich op 102cm, in plaats van de norm van 8595cm hoogte. Conclusie: Hierdoor kunnen mensen die slecht ter been zijn de trap lastig of niet gebruiken. Advies: Zorg voor een goed omvatbare leuning met een hoogte van 85-95cm vanaf de vloer aan tenminste één zijde (bij voorkeur aan beide zijden). Zorg ervoor dat de leuning minimaal 30cm voorbij het begin en einde van de trap of hellingbaan loopt.
6 | Pagina
4
Bevinding: De trapleuning loopt niet 30cm voorbij de eerste en laatste trede. Conclusie: Hierdoor kunnen mensen die slecht ter been zijn de trap lastig of niet gebruiken. Advies: Zorg ervoor dat de leuning minimaal 30cm voorbij het begin en einde van de trap of hellingbaan loopt. Indien dat niet mogelijk is met de huidige leuning, zorg voor een goed omvatbare leuning met een hoogte van 85-95cm vanaf de vloer aan tenminste één zijde (bij voorkeur aan beide zijden). Zorg ervoor dat de leuning minimaal 30cm voorbij het begin en einde van de trap of hellingbaan loopt.
Entreedeur handmatig stembureau 5
Bevinding: Er bevindt zich een vrij oppervlak van 80x136cm voor de entreedeur, in plaats van de norm 200x200cm. Conclusie: Hierdoor is het lastig manoeuvreren voor bezoekers met een scootmobiel. Advies: Zorg voor een vrij oppervlak van 200cm breed en 200cm lang voor de entreedeur. NB: Wanneer er een alternatieve entree is die voldoet aan de criteria of aangepast kan worden zodat deze voldoet aan de criteria, dan hoeven de aanpassingen aan de hoofdentree niet uitgevoerd te worden.
7 | Pagina
6
Bevinding: Er bevindt zich een rubber(ring)mat na de entreedeur. Conclusie: Hierdoor kunnen bezoekers met een scootmobiel, rolstoel of rollator de entree lastig bereiken. Advies: Verwijder de rubber(ring)mat. Indien de mat wordt verwijderd mag er geen hoogteverschil van meer dan 2cm ontstaan. Zorg er bijvoorbeeld voor dat de verlaging in de bestrating afgedekt wordt. NB: Wanneer er een alternatieve entree is die voldoet aan de criteria of aangepast kan worden zodat deze voldoet aan de criteria, dan hoeven de aanpassingen aan de hoofdentree niet uitgevoerd te worden.
8 | Pagina
7
Bevinding: De deur heeft een vrije doorgangsbreedte van 66cm, in plaats van de norm 85cm. Conclusie: Hierdoor kunnen bezoekers met een scootmobiel, rolstoel of rollator niet naar binnen. Advies: Zorg bij de dubbele deur dat er een vrije doorgangsbreedte van minimaal 85cm gerealiseerd kan worden door één deur te openen, de doorgangsbreedte moet gerealiseerd kunnen worden bij een openingshoek van deze deur van 90 graden. Indien dat niet mogelijk is, zorg ervoor dat de dubbele deur tijdens de verkiezingsdag geopend is. Indien er rekening moet worden gehouden met brandveiligheid, zorg dat de dubbele deur met een magnetische deurdranger open blijft staan. Indien er rekening moet worden gehouden met de klimaatbeheersing of privacy, zorg dat de enkele deur van 85cm doorgangsbreedte met een automatische deurdranger geopend kan worden, of zorg ervoor dat beide deuren met een automatische deurdranger geopend kunnen worden. NB: Wanneer er een alternatieve entree is die voldoet aan de criteria of aangepast kan worden zodat deze voldoet aan de criteria, dan hoeven de aanpassingen aan de hoofdentree niet uitgevoerd te worden.
9 | Pagina
8
Bevinding: De deur opent met 10kg trek-/duwkracht, in plaats van de norm 4kg. Conclusie: Hierdoor kunnen bezoekers met een scootmobiel, rolstoel, rollator en bezoekers met beperkte arm-/handfunctie de deur niet zelfstandig openen. Advies: Zorg ervoor dat de deur zelfstandig geopend kan worden tijdens de Verkiezingsdag. Hiervoor zijn verschillende opties: 1. Installeer een automatische deurdranger. 2. Installeer een deurdranger waarbij zo min mogelijk trek-/duwkracht nodig is (maximaal 4kg) en die 5 seconden open blijft staan en dan pas sluit (sluitvertraging). 3. Plaats een magnetische deurstop. De magneetstop kan gekoppeld worden aan een brandveiligheidssysteem, waardoor de deur bij brand kan sluiten. 4. Koppel de deurdranger los. Indien dit niet permanent kan in verband met klimaatbeheersing, tocht, brandveiligheid of privacy, koppel de dranger dan tijdens de verkiezingsdag los. Doe dit altijd in overleg met de brandweer. 5. Zorg ervoor dat de deur is geopend, bijvoorbeeld door een driehoekwig. Indien dit niet permanent kan in verband met klimaatbeheersing, tocht, brandveiligheid of privacy, zet de deur dan tijdens de verkiezingsdag open. Doe dit altijd in overleg met de brandweer. 6. Indien geen van bovenstaande opties mogelijk is, zorg er dan voor dat, gedurende de volledige openingstijden van de stemlocatie, een persoon bij de deur staat die helpt om de deur te openen.
NB: Wanneer er een alternatieve entree is die voldoet aan de criteria of aangepast kan worden zodat deze voldoet aan de criteria, dan hoeven de aanpassingen aan de hoofdentree niet uitgevoerd te worden.
9
Bevinding: Er bevindt zich een lengte van 187cm direct na de entreedeur, in plaats van de norm van 200cm, maar na de tussendeur bij de entree is er wel een oppervlak 200cm x 200cm. Conclusie: Hierdoor is het lastig manoeuvreren voor bezoekers met een scootmobiel en mogelijk ook voor bezoekers met een rolstoel. Advies: Zorg voor een vrij oppervlak van 200cm lang en 200cm breed na de entreedeur. Indien dit niet mogelijk is zorg er dan voor dat de tussendeuren/tussendeur geopend zijn/is, zodat bezoekers met een rolstoel of scootmobiel rechtdoor naar binnen kunnen en er na de tussendeuren/tussendeur een vrije ruimte van 200x200cm ontstaat om te manoeuvreren. NB: Wanneer er een alternatieve entree is die voldoet aan de criteria of aangepast kan worden zodat deze voldoet aan de criteria, dan hoeven de aanpassingen aan de hoofdentree niet uitgevoerd te worden.
10 | Pagina
Tussendeur bij entree stembureau 10
Bevinding: De tussendeur opent met 4kg trek-/duwkracht, in plaats van de norm 3kg. Conclusie: Hierdoor kunnen bezoekers met een scootmobiel, rolstoel, rollator en bezoekers met beperkte arm-/handfunctie de deur niet zelfstandig openen. Advies: Zorg ervoor dat de deur zelfstandig geopend kan worden tijdens de Verkiezingsdag. Hiervoor zijn verschillende opties: 1. Installeer een automatische deurdranger. 2. Installeer een deurdranger waarbij zo min mogelijk trek-/duwkracht nodig is (maximaal 3kg) en die 5 seconden open blijft staan en dan pas sluit (sluitvertraging). 3. Plaats een magnetische deurstop. De magneetstop kan gekoppeld worden aan een brandveiligheidssysteem, waardoor de deur bij brand kan sluiten. 4. Koppel de deurdranger los. Indien dit niet permanent kan in verband met klimaatbeheersing, tocht, brandveiligheid of privacy, koppel de dranger dan tijdens de verkiezingsdag los. Doe dit altijd in overleg met de brandweer. 5. Zorg ervoor dat de deur is geopend, bijvoorbeeld door een driehoekwig. Indien dit niet permanent kan in verband met klimaatbeheersing, tocht, brandveiligheid of privacy, zet de deur dan tijdens de verkiezingsdag open. Doe dit altijd in overleg met de brandweer. 6.
Indien geen van bovenstaande opties mogelijk is, zorg er dan voor dat, gedurende de volledige openingstijden van de stemlocatie, een persoon bij de deur staat die helpt om de deur te openen. NB: Wanneer er een alternatieve entree is die voldoet aan de criteria of aangepast kan worden zodat deze voldoet aan de criteria, dan hoeven de aanpassingen aan de hoofdentree niet uitgevoerd te worden.
11 | Pagina
11
Bevinding: De markering bevindt zich niet op 130-140cm hoogte. Conclusie: Hierdoor ontstaat er botsgevaar voor met name slechtziende bezoekers. Advies: Breng over de volledige breedte van het glas een paneel van 30cm hoogte vanaf de ondergrond aan OF contrasterende markering op 90-100cm hoogte of op 130-140cm hoogte. Dit laatste kan ook een vergelijkbare opvallende stickermarkering in eigen huisstijl zijn die zich tenminste op 90-100cm hoogte of op 130-140cm hoogte bevindt en tenminste 50% van de breedte van de glazen wand of deur is. Indien de markering transparant is, mag deze maximaal 40% transparantie hebben. Geschikte kleurcombinaties zijn onder andere: wit-zwart, wit-antraciet, geel-blauw, lichtgroen-donkerrood, lichtgroen-zwart. Ongeschikte kleurcombinaties zijn: rood-groen en rood-zwart. NB: Wanneer er een alternatieve entree is die voldoet aan de criteria of aangepast kan worden zodat deze voldoet aan de criteria, dan hoeven de aanpassingen aan de hoofdentree niet uitgevoerd te worden.
Alternatieve entreedeur handmatig stembureau 12
Bevinding: De alternatieve entreedeur is alleen van binnenuit te openen en de bel hangt op 147cm hoogte in plaats van de norm van 70-135cm. Daarnaast ontbreekt er een vrije opstelruimte van 50cm breed aan de trekzijde van de deur. Conclusie: Hierdoor kunnen bezoekers niet zelfstandig gebruik maken van de alternatieve entreedeur. Advies: Zorg ervoor dat deze deur op de verkiezingsdag gedurende de volledige openingstijden van het stembureau open staat.
12 | Pagina
13
Bevinding: Er bevindt zich een vrij oppervlak minder dan de norm van 200x200cm na de entreedeur. Conclusie: Hierdoor is het lastig manoeuvreren voor bezoekers met een scootmobiel. Advies: Zorg voor een vrij oppervlak van 200cm breed en 200cm lang na de entreedeur.
Lift stemruimte 14
Bevinding: Het liftbordes op de 4e verdieping is 138cm breed, in plaats van de norm 150cm. Conclusie: Hierdoor is het lastig manoeuvreren voor bezoekers met een scootmobiel, rolstoel of rollator. Advies: Zorg voor een vrij liftbordes van minimaal 150x150cm op elke verdieping.
15
Bevinding: De vrije doorgangshoogte van de deuropening is 200cm, in plaats van de norm 210cm. Conclusie: Hierdoor is de deuropening van de lift niet integraal toegankelijk voor lange mensen. Advies: Zorg voor een vrije doorgangshoogte van minimaal 210cm.
13 | Pagina
16
Bevinding: De lift is 93cm breed, in plaats van de norm minimaal 105cm. Conclusie: Hierdoor is er in de lift mogelijk te weinig ruimte voor bezoekers met een scootmobiel, rolstoel of rollator. Advies: Onderzoek de mogelijkheden om de lift te vergroten naar een afmeting van 105x205cm. Indien dat niet mogelijk is zorg dan voor een afmeting van minimaal 105x150cm.
17
Bevinding: De lift is smaller dan 230cm en er ontbreekt een spiegel op de achterwand. Conclusie: Hierdoor kunnen bezoekers met een scootmobiel, rolstoel en rollator niet draaien in de lift en ook niet of lastig achteruit rollen of lopen, omdat ze niet kunnen zien wat er achter zich bevindt. Advies: Plaats een spiegel op 100-200cm hoogte. Bij doorloopliften op de zijwand, boven of naast de deuren. Positioneer de spiegel zodanig dat deze gebruikt kan worden als achteruitkijkspiegel bij het achterwaarts verlaten van een lift met rolstoel of scootmobiel.
18
Bevinding: Er ontbreekt een zitje in de lift. Conclusie: Hierdoor hebben bezoekers die slecht ter been zijn geen mogelijkheid om te zitten en uit te rusten. Advies: Realiseer een opklapbaar zitje in de lift met een zithoogte van 45-50cm.
14 | Pagina
19
Bevinding: Er ontbreekt een gesproken verdiepingsmelder in de lift. Conclusie: Hierdoor kunnen bezoekers met een visuele beperking niet zelfstandig gebruik maken van de lift. Advies: Installeer een gesproken verdiepingsmelder in de lift.
20
Bevinding: Er bevindt zich een haakse hoek bij de lift op de 4e verdieping. Bij deze lift ontbreekt een vrij oppervlak van 180x180cm breed en de vrije doorgangsbreedte van de liftdeur is minder dan 120cm. Conclusie: Hierdoor kunnen bezoekers met een scootmobiel de haakse hoek niet maken om de stemruimte te bereiken. Advies: Onderzoek de mogelijkheden om voor de liftdeur een vrij oppervlak van 180x180cm te realiseren. Indien dat niet mogelijk is, onderzoek de mogelijkheden om de doorgangsbreedte van de gang (voor en na de haakse hoek) en de liftdeur te verbreden tot minimaal 120cm. Indien dat niet mogelijk is, onderzoek of een andere ruimte bestemd kan worden als stemruimte. Deze andere ruimte moet voor de deur een vrije ruimte van 180x180cm bevatten, of gangen en deuren moeten een vrije doorgangsbreedte hebben van minimaal 120cm breed, zodat bezoekers met een scootmobiel de hoek kunnen maken om de stemruimte te betreden.
15 | Pagina
Tussendeur stemruimte 21
Bevinding: De tussendeur opent met 5kg trek-/duwkracht, in plaats van de norm 3kg. . Conclusie: Hierdoor kunnen bezoekers met een scootmobiel, rolstoel, rollator en bezoekers met beperkte arm-/handfunctie de deur niet zelfstandig openen. Advies: Zorg ervoor dat de deur zelfstandig geopend kan worden tijdens de Verkiezingsdag. Hiervoor zijn verschillende opties: 1. Installeer een automatische deurdranger. 2. Installeer een deurdranger waarbij zo min mogelijk trek-/duwkracht nodig is (maximaal 3kg) en die 5 seconden open blijft staan en dan pas sluit (sluitvertraging). 3. Plaats een magnetische deurstop. De magneetstop kan gekoppeld worden aan een brandveiligheidssysteem, waardoor de deur bij brand kan sluiten. 4. Koppel de deurdranger los. Indien dit niet permanent kan in verband met klimaatbeheersing, tocht, brandveiligheid of privacy, koppel de dranger dan tijdens de verkiezingsdag los. Doe dit altijd in overleg met de brandweer. 5. Zorg ervoor dat de deur is geopend, bijvoorbeeld door een driehoekwig. Indien dit niet permanent kan in verband met klimaatbeheersing, tocht, brandveiligheid of privacy, zet de deur dan tijdens de verkiezingsdag open. Doe dit altijd in overleg met de brandweer. 6.
Indien geen van bovenstaande opties mogelijk is, zorg er dan voor dat, gedurende de volledige openingstijden van de stemlocatie, een persoon bij de deur staat die helpt om de deur te openen.
16 | Pagina
22
Bevinding: De vrije opstelruimte aan de trekzijde van de deur is 37cm breed, in plaats van de norm 50cm. Conclusie: Hierdoor is het lastig voor bezoekers met een scootmobiel, rolstoel of rollator om de deur zelfstandig te openen. Advies: Zorg ervoor dat de deur zelfstandig geopend kan worden tijdens de Verkiezingsdag. Hiervoor zijn verschillende opties: 1. Zorg voor een vrije opstelruimte van minimaal 50cm breed en 150cm diep aan de slotzijde van de deur. 2. Installeer een automatische deurdranger. 3. Plaats een magnetische deurstop. De magneetstop kan gekoppeld worden aan een brandveiligheidssysteem, waardoor de deur bij brand kan sluiten. 4. Zorg ervoor dat de deur is geopend, bijvoorbeeld door een driehoekwig. Indien dit niet permanent kan in verband met klimaatbeheersing, tocht, brandveiligheid of privacy, zet de deur dan tijdens de verkiezingsdag open. Doe dit altijd in overleg met de brandweer. 5. Indien geen van bovenstaande opties mogelijk is, zorg er dan voor dat, gedurende de volledige openingstijden van de stemlocatie, een persoon bij de deur staat die helpt om de deur te openen.
23
Bevinding: De markering bevindt zich niet op 130-140cm hoogte. Conclusie: Hierdoor ontstaat er botsgevaar voor met name slechtziende bezoekers. Advies: Breng over de volledige breedte van het glas een paneel van 30cm hoogte vanaf de ondergrond aan OF contrasterende markering op 90-100cm hoogte of op 130-140cm hoogte. Dit laatste kan ook een vergelijkbare opvallende stickermarkering in eigen huisstijl zijn die zich tenminste op 90-100cm hoogte of op 130-140cm hoogte bevindt en tenminste 50% van de breedte van de glazen wand of deur is. Indien de markering transparant is, mag deze maximaal 40% transparantie hebben. Geschikte kleurcombinaties zijn onder andere: wit-zwart, wit-antraciet, geel-blauw, lichtgroen-donkerrood, lichtgroen-zwart. Ongeschikte kleurcombinaties zijn: rood-groen en rood-zwart.
17 | Pagina
Rolstoelvriendelijk toilet 24
Bevinding: Het alarmkoord bevindt zich niet op 3 van de 4 wanden. Conclusie: Hierdoor kunnen bezoekers met een beperking bij noodsituaties geen hulp krijgen. Advies: Zorg dat het alarmkoord op 3 van de 4 wanden zit.
25
Bevinding: Er bevindt zich een obstakel (afvalbak) in de transferruimte naast de closetpot. Conclusie: Hierdoor kunnen niet alle bezoekers met een rolstoel een transfer maken. Advies: Verwijder het obstakel/de obstakels uit de transferruimte naast de closetpot.
18 | Pagina
26
Bevinding: De toiletrol hangt op 70cm reikwijdte vanaf hart closetpot, in plaats van de norm 65cm. Conclusie: Hierdoor is de toiletrol voor bezoekers van het rolstoelvriendelijk toilet lastig bereikbaar. Advies: Plaats de toiletrol in een houder binnen 65cm reikwijdte van het hart van de closetpot, bijvoorbeeld door een houder aan de armsteun te bevestigen.
27
Bevinding: De wastafel is tot 66cm hoogte vrij onderrijdbaar, in plaats van de norm 70cm. Conclusie: Hierdoor kunnen bezoekers met een rolstoel niet optimaal gebruik maken van de wastafel. Advies: Verplaats de wastafel zodanig dat de hoogte van de bovenzijde zich bevindt op 80cm en de hoogte van de onderzijde op 70cm (gemeten op 15cm diep, vanaf de voorrand van de wastafel gemeten).
19 | Pagina
Bijlage 1: Wettelijke toegankelijkheidscriteria stembureau’s Bronnen: 01-11-2014 | www.rijksoverheid.nl/documenten/publicaties/2014/11/01/checklist-toegankelijkheid-stemlokalen | Verantwoordelijk: Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties 15-10-2018 | Bijeenkomst stembureaus Ministerie van Binnenlandse Zaken te Utrecht.
Deze bijlage bevat alle toegankelijkheidscriteria waar Ongehinderd het stembureau op heeft getoetst. De aspecten die gaan over de inrichting van het stembureau, staan in bijlage 2. Bereikbaarheid
Route vanaf de openbare weg naar de entree van het stemlokaal •
•
Toegangsroute o
Vanaf parkeergelegenheid
o
Er moet ten minste 1 GPA (Gehandicapten Parkeerplaats Algemeen) binnen 100m (en binnen 200m indien in een voetgangersgebied) van een toegankelijk stemlokaal aanwezig zijn;
o
Indien te verwachten is dat er voldoende algemene parkeerplaatsen zijn binnen 100m van de entree, is een GPA niet nodig (minimaal 10). Om zo zeker mogelijk te zijn dat er een parkeerplaats vrij is voor personen met een beperking, is het aan te bevelen om een tijdelijke GPA te creëren.
o
Vanaf de rijbaan
o
Vanaf de rijbaan moet op het trottoir gekomen kunnen worden.
o
Op maximaal 50m van de entree van het stemlokaal moet er vanaf de rijbaan een toegankelijke oprit naar het trottoir beschikbaar zijn, tenzij de verkeerssituatie dit niet toelaat. In dat geval moet de oprit zo dichtbij mogelijk bij het stembureau zijn aangebracht.
o
NB: Voor stemlokalen op stations gelden de eisen ten aanzien van de GPA niet, omdat je mag verwachten dat kiezers die daar stemmen op doorreis zijn.
Toegangsroute indien stemlokaal niet direct aan de openbare weg ligt Indien de entree van het stemlokaal niet direct aan de openbare weg ligt, moet de route vanaf de openbare weg naar de entree aan de volgende voorwaarden voldoen: o
Vlak en vrij van obstakels
o
Verharde afwerking (geen grind ed.)
o
Minimale (obstakelvrije) breedte over de gehele lengte van 1,2m
20 | Pagina
•
Hoogteverschillen Het stemlokaal dient vanaf de openbare weg zonder trappen bereikbaar te zijn. Wanneer in de toegangsroute hoogteverschillen aanwezig zijn, moeten deze door hellingbanen of liften overbrugd kunnen worden. Zie voor eisen die aan hellingbanen worden gesteld ITs (versie 2018). o
Hellingshoek: §
Hoogteverschil tot 50 mm: 1:6
§
Van 50–100mm: 1:10
§
Van 100 – 250 mm: 1:12
§
Van 250 – 500 mm: 1:16
§
Van 500 mm tot 1.000 mm: 1:20
o
Opstelruimte: Aan het begin en eind van de hellingbaan moet een vlakke (vrije) opstelruimte van 1,5 x 1,5m aanwezig zijn.
o
Bij een hoogteverschil van meer dan 100mm gemeten langs de zijkant van de hellingbaan, moet de hellingbaan aan beide zijden zijn uitgerust met een afrijdbeveiliging met een hoogte van 50mm.
o
Bij een totaal hoogteverschil van meer dan 250mm tussen begin en eind van de hellingbaan, moet deze hellingbaan aan ten minste een kant zijn uitgerust met een goed omvatbare leuning met een hoogte t.o.v. hellingbaan van 850 – 950mm.
o
De hellingbaan moet stabiel, nagelvast, antislip en zodanig sterk zijn uitgevoerd dat deze een gewicht kan dragen van maximaal 300kg (scootmobiel met bestuurder).
Betreedbaarheid Een stemlokaal moet bereikt kunnen worden met scootmobielen.
Entree van het stemlokaal •
Vóór en achter de toegang ligt een vrij oppervlak ≥ 2,0 x 2,0m
•
De vrije opstelruimte naast de slotzijde van deuren is ≥ 0,5m breed, tenzij de deur is voorzien van een openingsautomaat
•
Drempels mogen een hoogteverschil hebben van maximaal 0,02m eventueel in combinatie met een helling van 1:6 met een hoogte van maximaal 0,05m
•
De vrije doorgang van deuren is ten minste 0,85m breed
21 | Pagina
•
De openingshoek van draaiende deuren is ten minste 90 graden
•
Bij dubbele deuren is de vrije doorgang bij de eerst openende deur ten minste 0,85m
•
Bedieningsweerstand van de deuren (= de met de hand uit te oefenen kracht op de greep om de deur te kunnen openen) ≤ 30 N, of anders deurautomaat toepassen, deurdranger vervangen voor een lichtere variant, deurstop plaatsen (alleen in overleg met de brandweer), deurdrangers loskoppelen of tijdens de verkiezingsdag een permanente portier bij de deur plaatsen. NB: Indien de hoofdentree niet toegankelijk is of gemaakt kan worden, mag ook een alternatieve entree gebruikt worden. Hier moet dan voldoende herkenbare, duidelijke en goed leesbare bewegwijzering naartoe zijn.
Deurmatten Kokosmatten en rubber(ring)matten zijn in de route tussen trottoir en stemlokaal niet toegestaan. Bruikbaarheid
Verkeersruimte tussen entree – stemtafel – kieshokje – stembus – uitgang: •
Rolstoelen moeten tot in het stemhokje kunnen komen;
•
Scootmobielen van maximaal 70cm breed en 150cm lang moeten in de stemlokaalruimte komen maar niet tot in het stemhokje;
•
Vóór de stemtafel is een vrije doorgangsbreedte van minimaal 120cm;
•
In de stemlokaalruimte vóór de stemtafel en het stemhokje moet een vrije keerruimte met een diameter van 230cm aanwezig zijn. Dit ten behoeve van bezoekers met een scootmobiel.
22 | Pagina
Bijlage 2: Toegankelijkheidsinstructie stembureau’s ter voorbereiding op verkiezingsdag Bronnen: 01-11-2014 | www.rijksoverheid.nl/documenten/publicaties/2014/11/01/checklist-toegankelijkheid-stemlokalen | Verantwoordelijk: Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties 15-10-2018 | Bijeenkomst stembureaus Ministerie van Binnenlandse Zaken te Utrecht.
Deze bijlage bevat alle toegankelijkheidscriteria die in de voorbereidingen voor de verkiezingsdag in acht genomen moeten worden. Ongehinderd heeft deze aspecten niet kunnen toetsen, aangezien ze de inrichting van het stembureau betreffen. Communicatie
Informatie over de locatie van toegankelijke stemlokalen •
Gemeentelijke website (zie digitoegankelijkheid.nl voor de richtlijnen) De praktijk wijst tot nu toe uit dat niet ieder stemlokaal volwaardig toegankelijk is. De gemeente moet op haar website aangeven welke stemlokalen niet voldoen aan de in dit document opgestelde criteria.
•
Informatie op stempas Op de stempas staat vermeld op welke locatie gestemd kan worden. Dit is meestal het stemlokaal dat zich geografisch het dichtst bij het op de stempas vermelde adres van de stemgerechtigde bevindt. Bij deze vermelding moet zijn opgenomen als dit stemlokaal niet toegankelijk is.
Bereikbaarheid
Aanduiding op openbare weg van locatie van het stemlokaal Het is van belang dat de locatie van het stemlokaal wordt aangeduid met een informatiebord om het voor de bezoekers met een beperking duidelijk te maken waar het stemlokaal zich bevindt. Borden met de stembureau-aanduiding mogen ook een eigen signatuur hebben, zolang ze maar weersbestendig, goed herkenbaar in de omgeving en goed leesbaar zijn. Het is van belang dat dit informatiebord voldoet aan de volgende criteria: •
Het bord dient op de openbare weg, op de plaats van straat en huisnummer geplaatst te worden;
•
Het bord moet duidelijk zichtbaar zijn vanaf de rijbaan en vanaf de ter plaatse meest logische voetgangersroute;
•
Het nummer van het stemlokaal hoeft er niet op te staan.
•
Het bord bevat in ieder geval de volgende tekst: ‘stemlokaal’ of ‘stembureau’
•
De teksthoogte is minimaal 100mm in kapitalen
•
De contrastwaardes van tekst t.o.v. achtergrond is min. 0,3
23 | Pagina
•
Combinaties van rood/groen moeten vermeden worden
•
De aanduiding moet duidelijk afwijken van mogelijke andere aanduidingen in de omgeving
•
Om de aanduiding van het stemlokaal voor bezoekers met een visuele of cognitieve beperking nog duidelijker te maken wordt het gebruik van icoontjes aangeraden
Routeaanduiding naar entree Indien de entree van het stemlokaal niet direct vanaf de openbare weg zichtbaar is, of indien de hoofdentree niet toegankelijk gemaakt kan worden maar een alternatieve entree wel, dan moet de route vanaf de openbare weg naar deze entree zijn aangegeven met richtingborden waarop naast een pijl, de tekst “STEMLOKAAL” of “STEMBUREAU” staat. Op alle richtingveranderingen, keuzepunten en splitsingen op de route naar de entree dient een bord geplaatst te worden.
De richtingborden dienen aan de volgende criteria te voldoen: •
De borden hebben een afmeting van minimaal A4;
•
De teksthoogte bedraagt minimaal 3cm in kapitalen. Tevens is het bord voorzien van een duidelijk zichtbare pijl in de juiste richting;
•
De tekst op het bord dient een contrastwaarde van minimaal 0,3 ten opzichte van de achtergrond te hebben. Een wit bord met zwarte tekst is het meest duidelijk. Verder dienen combinaties met rood en groen vermeden te worden. Sommige kleurenblinden kunnen deze kleuren namelijk niet of nauwelijks van elkaar onderscheiden.
Hieronder worden voorbeelden gegeven van borden die voldoen aan de bovenstaande criteria:
Betreedbaarheid
(tijdelijke) Bescherming vloerbedekking Tijdelijke bescherming van vloerbedekking moet gedurende de periode dat het stemlokaal in gebruik is goed functioneren. Naden moeten afgeplakt en het materiaal voldoende waterbestendig zijn. Openstaande naden of omkrullende randen van de tijdelijke vloerbescherming zijn ontoelaatbaar.
24 | Pagina
Bruikbaarheid
Verkeersruimte tussen entree – stemtafel – kieshokje – stembus – uitgang: •
Rolstoelen moeten tot in het stemhokje kunnen komen;
•
Scootmobielen van maximaal 70cm breed en 150cm lang moeten in de stemlokaalruimte komen maar niet tot in het stemhokje;
•
In de stemlokaalruimte moet een vrije keerruimte met een diameter van 230cm aanwezig zijn. Dit ten behoeve van bezoekers met een scootmobiel die moeten kunnen draaien;
•
Vóór de stemtafel moet een minimale vrije doorgangsbreedte zijn van 120cm;
•
Vóór het stemhokje moet een minimale vrije draaicirkel zijn van 150cm;
NB: Zorg dat alle tussendeuren en de deur van de stemlokaalruimte geopend zijn op de verkiezingsdag. De entreedeur (van de toegankelijke entree) hoeft niet open te blijven als dit niet kan in verband met bijvoorbeeld tocht, klimaatbeheersing of brandveiligheid.
Inrichting algemeen •
Stoelen: minimaal 1 op de 5 stoelen in de stemruimte moeten voorzien zijn van armleuningen. Bezoekers die slecht ter been zijn moeten kunnen rusten.
•
Stemhokje: Ten minste één stemhokje in een stemlokaal dient te zijn uitgevoerd met schrijfblad op zithoogte. Dat wil het volgende zeggen:
•
Minimaal één stemhokje heeft een verlaagde en onderrijdbare schrijfplank. Deze mag ook standaard op 110cm staan en dat deze bij binnenkomst van een persoon in een rolstoel verlaagd wordt naar 80cm.
•
o
De hoogte van het schrijfblad bedraagt maximaal 80cm;
o
Het schrijfblad is onderrijdbaar: §
De vrije hoogte onder het blad bedraagt minimaal 70cm;
§
De vrije breedte bedraagt minimaal 70cm. Dit is dus ook de minimale breedte van een stemhokje;
§
De vrije diepte bedraagt minimaal 50cm.
Stembus: De stembus is bereikbaar via een vrije doorgangsbreedte van 90cm, er is een vrije draaicirkel van 150cm direct voor de stembus en de inwerpgleuf dient op een hoogte van maximaal 110cm te zitten, dan bevindt de inwerpgleuf zich namelijk op zithoogte.
25 | Pagina
Informatieborden: Hang een kandidatenlijst op aan een vrije wand. Idealiter hangt de onderkant van deze lijst op minimaal 75cm en de bovenkant op maximaal 200cm. •
De vrije doorgangsbreedte naar de kandidatenlijst is minimaal 90cm en de vrije draaicirkel direct voor de kandidatenlijst bedraagt minimaal 210x210cm.
Kieshulpmiddelen:
Om blinden en slechtzienden te helpen bij het stemmen, is de aanwezigheid van een leesloep een vereiste. •
De leesloep kan 4x vergroten en er is een lampje (wat eventueel ingebouwd is in de loep) met minimaal 3000lux lichtsterkte;
•
De leesloep moet op de verkiezingsdag zichtbaar zijn op de stemtafel.
Optioneel kan er gebruik worden gemaakt van een stemhulp. Zie voor meer informatie het document ‘Toegankelijk stemmen voor mensen met een visuele beperking’ van Oogvereniging. Volgens Artikel J 28 in de kieswet hebben stemmers met een visuele beperking het recht om zich te laten ondersteunen bij het stemmen. Het maakt hierbij niet uit wie ze hierbij helpt aangezien dit niet wordt benoemd in de kieswet. Het is van belang om de leden van een stembureau bewust te maken van deze mogelijkheid.
Verder is het een optie om een instructie met de te doorlopen stappen inclusief afbeeldingen van onder andere de benodigdheden op te stellen.
Met dit document kunnen leden van het stembureau de stemmers met een auditieve of cognitieve beperking instrueren bij het uitbrengen van hun stem. Het is belangrijk dat de instructie in een eenvoudige taal wordt uitgewerkt zodat het voor stemmers met een cognitieve beperking makkelijk te begrijpen is. Ook is het raadzaam om gebruik te maken van pictogrammen om de instructie te visualiseren. Dit zorgt voor meer duidelijkheid bij zowel de stemmers met een visuele beperking als een cognitieve beperking.
26 | Pagina