Bijlage bij RIB 2020 234 Reactienota RES

Voorts onderschrijft het dagelijks bestuur onderstaande doelen, die betrekking hebben op de overige onderdelen zoals geformuleerd in de Concept-RES: - Streven naar minimaal 50% lokaal eigenaarschap bij de uitvoering van het ambitieuze energiebeleid. Dit betekent concreet dat er ook in Amsterdam Nieuw-West nog meer zal worden ingezet op versterking van coöperatieve initiatieven, zoals de energiecoöperatie Westerlicht. Deze partijen zullen initiatiefnemer en deelnemer zijn zodat bewoners kunnen participeren in de toekomstige zonneweiden en aquathermieprojecten. - Het dagelijks bestuur is voorstander van het geformuleerde scenario ‘Leefbaarheid’, maar voegt de kritische opmerking toe dat ook in dat scenario er zoekgebieden voor zonnepanelen staan ingetekend op open, groene gebieden. Op de uitwerking van die maatregel zal het stadsdeel negatief adviseren indien bovengenoemde alternatieven nog niet voldoende zijn onderzocht.

29 Reactienota Noord-Holland Zuid

- Stadsdeel Nieuw-West deelt de mening dat Amsterdam een ambitieus energiebeleid moet voeren waarin de gemeente de bewoners betrekt, de leefbaarheid van de stad waarborgt en het groen in en om de stad beschermt. Het dagelijks bestuur neemt het advies van de stadsdeelcommissie over betreffende de gewenste scenario’s. Stadsdeel Nieuw- West is voorstander van het geformuleerde scenario Leefbaarheid met ruimte voor toevoegingen van extra bouwstenen uit het scenario Maximale energie. 8.

Stadsdeel Nieuwe West – Aanvullend advies

Zie reactie 1

Aanvullende adviezen “Adviesaanvraag Concept RES Amsterdam” Document opgesteld door GroenLinks Nieuw-West voor voorgestelde tekstuele wijzigingen t.o.v. het DB advies. (Is bijgevoegd)

Wensen en bedenkingen – Moties Nr. 1.

Motie Onderwerp: (motie D) Motie van het lid Groen inzake kansen voor het realiseren van meer megawatt Verzoek aan het college van burgemeester en wethouders: De inzet voor 50MW wind extra en 400MW zon extra als een ondergrens te beschouwen, en als het participatieproces in de RES duidelijk maakt dat daar draagvlak voor is een hoger resultaat te realiseren.

2.

Reactie Het college heeft de motie afgehandeld op 12 mei 2020. Het college geeft als volgt uitvoering aan de motie: In het Hoofstuk Deelregio Amsterdam van de concept-RES NHZ hebben wij het volgende opgenomen: “Het aanbod van Amsterdam is om in 2030 0,7 TWh (663 GWh) elektriciteit op te wekken door 283 GWh (127 MW) wind te realiseren in zeven zoekgebieden en 380 GWh (400 MW) zon op grote daken en dubbelgebruik van stedelijke ruimtes. Mocht dit niet lukken in de zoekgebieden of als er vanuit het Rijk een extra opgave wordt verwacht van de RES Noord-Holland Zuid, heeft Amsterdam voor wind en zon ‘extra zoekgebieden’ benoemd. Daarnaast gaat de gemeente inzetten op 135 GWh (150 MW) zon op kleine daken. Daarmee is in 2030 de helft van alle geschikte daken gebruikt voor zonne-energie. Amsterdam beschouwt deze ambities als een ondergrens. Als uit het participatieproces voor de RES blijkt dat er draagvlak voor is, zal een hoger resultaat worden gerealiseerd.” Het college heeft de motie afgehandeld op 12 mei 2020.

Onderwerp: (Motie E) Motie van de leden Timman, Groen en Van Lammeren inzake onderzoek naar gevolgen zonneweides en windmolens voor biodiversiteit gerelateerd aan RES- Het college geeft als volgt uitvoering aan de motie: zoekgebieden. In het Hoofstuk Deelregio Amsterdam van de concept-RES NHZ hebben wij opgenomen: “Daarnaast wordt in het vervolgproces het vraagstuk over ruimtelijke inpassing/het ruimtelijk ontwerp verder Verzoek aan het college van burgemeester en wethouders: uitgewerkt, bijzondere aandacht verdient het onderwerp biodiversiteit en natuur. Er zal onderzoek worden 1. Onderzoek te doen naar de gevolgen van zonneweides en windmolens voor gedaan naar de gevolgen van zonneweides en windturbines voor de biodiversiteit in de zoekgebieden van de de biodiversiteit in de zoekgebieden van de RES; RES. En er zal onderzoek worden gedaan naar maatregelen die bij de aanleg van zonneweides en 2. Tevens te onderzoeken welke aanvullende maatregelen genomen kunnen worden windturbines kunnen voorkomen dat de biodiversiteit achteruit gaat – of te bevorderen dat de bij de aanleg van zonnepanelen en windmolens, om te voorkomen dat biodiversiteit vooruit gaat.”

30 Reactienota Noord-Holland Zuid

3.

4.

de biodiversiteit op die plekken achteruit gaat — of zelfs te bevorderen dat die vooruit gaat; 3. Hierover ruim vóór het besluitmoment over de RES in januari 2021 op terug te komen. Onderwerp: (motie J) Motie van het lid Marttin inzake het concreter maken van het participatieproces bij de uitwerking van de RES. Verzoek aan het college van burgemeester en wethouders: Het participatieproces concreter te maken en te versterken, namelijk door: 1. bewoners in (de buurt van) de zoekgebieden persoonsgericht uit te nodigen voor inspraakbijeenkomsten; 2. geo-targeting op social media te gebruiken om omwonenden te informeren over de voorliggende plannen; 3. realistische artist impressions, waarop de beoogde windmolens in het landschap van de zoekgebieden staan geportretteerd, te verspreiden onder omwonenden, zodat zij weten waar ze aan toe zijn. Onderwerp (motie K) Motie van de leden N.T. Bakker, Timman, Biemond en Groen inzake meeprofiteren omwonenden. Verzoek aan het college van burgemeester en wethouders: In die gevallen waar er geen sprake is van mede-eigenaarschap van bewoners en er sprake is van volledig eigendom van de ontwikkelaar, ervoor te zorgen dat omwonenden altijd meeprofiteren, bijvoorbeeld via een omgevingsfonds of een omwonendenregeling.

5.

Onderwerp Motie van de leden N.T. Bakker, Timman, Biemond en Groen inzake Omgevingsovereenkomst RES.

De resultaten van bovengenoemd onderzoek zullen wij in het najaar van 2020 aan uw raad voorleggen. Het college heeft de motie afgehandeld op 12 mei 2020. Het college geeft als volgt uitvoering aan de motie: In het Hoofdstuk Deelregio Amsterdam van de concept RES-NHZ hebben wij opgenomen: “Omwonenden (in algemene zin in ieder geval de personen die de gevolgen kunnen ervaren van het geluid) worden persoonsgericht uitgenodigd voor bijeenkomsten zodra potentiële locaties concreter worden. De gemeente Amsterdam controleert dat initiatiefnemers en lokale omgeving het gesprek aangaan en zal ervoor zorgen dat tijdens de gesprekken er realistische beelden worden geportretteerd van windturbines in het Amsterdamse landschap, zodat omwonenden weten waar ze aan toe zijn.”

Het college heeft de motie afgehandeld op 12 mei 2020. Het college geeft als volgt uitvoering aan de motie: In het Hoofdstuk Deelregio Amsterdam van de concept-RES NHZ hebben wij opgenomen: “Amsterdam streeft bij deze ambitie naar minimaal 50 procent lokaal eigendom (burgers en/of bedrijven). Indien dit niet zo is, zal Amsterdam zorgen dat omwonenden door een andere manier mee profiteren en dit vast leggen in een omgevingsovereenkomst”. En verder: “Afspraken met de omgeving worden vastgelegd in een omgevingsovereenkomst. Op basis hiervan wordt er een projectplan gemaakt waarin wordt beschreven hoe binnen het project de participatie optimaal wordt ingericht en hoe de omgeving optimaal mee profiteert, mochten zij niet mede-eigenaar zijn.” Het college heeft de motie afgehandeld op 12 mei 2020. Het college geeft als volgt uitvoering aan de motie: In het Hoofdstuk Deelregio Amsterdam van de concept-RES NHZ hebben wij opgenomen:

31 Reactienota Noord-Holland Zuid

Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: In de Omgevingsovereenkomst altijd afspraken op te nemen over de wijze waarop de omwonenden en de omgeving meeprofiteren.

“Amsterdam streeft bij deze ambitie naar minimaal 50 procent lokaal eigendom (burgers en/of bedrijven). Indien dit niet zo is, zal Amsterdam zorgen dat omwonenden door een andere manier mee profiteren en dit vast leggen in een omgevingsovereenkomst”. En verder: “Afspraken met de omgeving worden vastgelegd in een omgevingsovereenkomst. Op basis hiervan wordt er een projectplan gemaakt waarin wordt beschreven hoe binnen het project de participatie optimaal wordt ingericht en hoe de omgeving optimaal mee profiteert, mochten zij niet mede-eigenaar zijn.”

32 Reactienota Noord-Holland Zuid

Gooi en Vechtstreek In dit hoofdstuk vindt u de reacties van de gemeenten in de deelregio Gooi en Vechtstreek op wensen en bedenkingen. Sommige wensen en bedenkingen leiden tot wijzigingen ten opzichte van de concept-RES. In dit hoofdstuk zijn de teksten die wijzigingen in de zoekgebieden aankondigen onderstreept. Een overzicht van de wijzigingen vindt u in hoofdstuk 3.

33 Reactienota Noord-Holland Zuid

Gemeente Gooise Meren Wensen en bedenkingen Nr. 1.

Wensen en bedenkingen Het bod omvat zoekgebieden voor de opwek van zon en wind in Gooimeer en zoekgebieden voor wind in de Aetsveldsepolder en de Bloemendalerpolder dat grenst aan het zeer waardevolle gebied Naardermeer. Hoewel die zoekgebieden vooralsnog een denkrichting bieden voor de RES 1.0, is de gemeenteraad van mening dat deze drie zoekgebieden onaanvaardbaar zijn.

Reactie Ook andere gemeenteraden hebben zich uitgesproken tegen de zoekgebieden Gooimeer en Aetsveldsepolder. Deze komen voor de RES 1.0 daarom te vervallen. De Bloemdendalerpolder heeft als zoekgebied in de gemeenteraad van Weesp wel draagvlak en zal door Weesp verder worden onderzocht.

2

De raad is van mening dat als het bod in overeenstemming wordt gebracht met het schrappen van deze gebieden het bod in voldoende mate bijdraagt aan de ambities van de regio Gooi en Vechtstreek, gelet op het feit dat de optelsom van de 30 regio’s nu al de opgave van de transitie overstijgt en gelet op het bijzondere karakter en de rol van de regio Gooi en Vechtstreek in het stedelijk gebied.

Op basis van de wensen en bedenkingen van de gemeenteraden in het Gooi, worden zoekgebieden in natuurgebied in de RES 1.0 grotendeels buiten beschouwing gelaten.

3

De gemeenteraad van Gooise Meren ziet mogelijkheden om het bod van de deelregio te verhogen waar het gaat om zon op dak, zon en wind langs infrastructuur en zon op parkeerplaatsen.

4.

Het is de raad bekend dat op dit moment alleen grootschalige zon- en windenergie meetellen in het bod aan het rijk. Toch vindt de raad van Gooise Meren het een gemiste kans dat in het RES proces tot nu geen andere vormen van hernieuwbare energie worden voorgesteld. De raad wenst de opdracht mee te geven om in de RES 1.0. te laten zien welke mogelijkheden er in onze regio zijn om op innovatieve manieren hernieuwbare energie op te wekken, met name op locaties waar door restricties geen grootschalige opwek mogelijk is. De suggesties die in de lokale RES ateliers hiervoor zijn gedaan moeten serieus worden onderzocht.

Het schrappen van zoekgebieden voor wind leidt in elk geval tot een zodanige verlaging van het bod, dat we weten dat dit niet gecompenseerd kan worden met meer zonnepanelen op daken. Wat het totale landelijke bod van de RES 1.0 wordt weten we op dit moment niet. Los van de gevolgen voor het landelijke bod, heeft dit gevolgen voor ambitie van Gooise Meren om in 2050 energieneutraal te worden. Het vraagstuk over opwekken van energie en behoud van natuur is in algemene zin in het portefeuillehoudersoverleg Gooi- en Vechtstreek samen met de gedeputeerde van de provincie besproken. Gezien de urgentie van het klimaatprobleem is de wens dit vraagstuk verder te onderzoeken, daarbij meer kennis te vergaren en te kijken naar winwin situaties. Bijvoorbeeld door energie-opbrengsten ook weer te laten terugvloeien naar de natuur. De prioriteit ligt nu bij het ontwikkelen van zonnepanelen op (grote) daken en langs infrastructuur en daar zullen capaciteit en middelen dan ook vooral naartoe gaan in aanloop naar de RES 1.0. We begrijpen wat u bedoelt. De focus blijft het komende jaar in elk geval nog liggen op de bewezen technieken waar we zeker weten grote CO2 winst te kunnen boeken. Innovatie op dit terrein gaat echter snel en kan mogelijk onderdeel worden van de RES 2.0

34 Reactienota Noord-Holland Zuid

5.

Tot slot heeft de gemeenteraad signalen gekregen, onder ander van natuur en milieuorganisaties, dat “aan het einde van de rit” zaken zijn doorgevoerd die niet tot de sessies van het participatietraject zijn te herleiden. Dat is voor de raad reden tot zorg. De raad hecht aan een zorgvuldig proces om te komen tot de concept-RES en vervolgens de RES 1.0 met het oog op een duurzaam draagvlak.

Nr. 1.

Motie Roept het college op: Bij het algemeen bestuur van de Regio Gooi en Vechtstreek aan te dringen zich in de regio Noord-Hollandzuid expliciet uit te spreken tegen drie (van de tien) zoekgebieden voor zon- en windenergie in de conceptRES gelegen in, of direct aangrenzend aan (voor wind-), beschermde natuurgebieden.

Er is een afweging gemaakt op basis alle input die uit de participatiesessies is opgehaald. We zijn we het met u eens dat een zorgvuldig participatieproces van belang is en dit is onderdeel van de uitwerking van de zoekgebieden.

Wensen en bedenkingen – Moties

Is van mening dat: deelregio Regio Gooi en Vechtstreek zich namens de deelnemende gemeenten expliciet moet uitspreken tegen genoemde zoekgebieden uit de concept-RES zoals die nu zijn opgenomen, ook als dat leidt tot een lager energie-bod

Reactie Het college van Gooise Meren heeft de boodschap overgebracht aan het portefeuillehoudersoverleg Duurzaamheid en het programmateam RES Noord-Holland Zuid heeft kennisgenomen van uw standpunt. Een inhoudelijke reactie op uw standpunt vindt u bij de reactie op uw wensen en bedenkingen.

Gemeente Hilversum Wensen en bedenkingen Nr. 1.

Wensen en bedenkingen Wij vragen u de zoeklocatie voor wind bij afslag 33 van de A27 te schrappen voor het vervolg en dus ook niet verder te verkennen.

2

Wij stellen voor in overleg met Provincie en Rijkswaterstaat de plaatsing van geluidsschermen langs de A27 te overwegen als drager voor zonnepanelen.”

Reactie De gemeente waarin het betreffende zoekgebied is gelegen, is als bevoegd gezag verantwoordelijk voor het lokale ruimtelijke beleid en lokale regelgeving. Het verzoek voor het schrappen van zoekgebied 9 (A27, afslag 33) door gemeente Hilversum wordt daarom overgenomen. Overleg met Provincie Noord-Holland en Rijkswaterstaat voor plaatsing van geluidsschermen langs de A27 als drager voor zonnepanelen (zoekgebied 8) zien wij als een belangrijk onderdeel van de concretiseringsfase. Gezamenlijk optrekken met andere gemeenten met zoekgebieden langs A27 en A1 is aan te bevelen.

35 Reactienota Noord-Holland Zuid

3

4

De gemeenteraad heeft bij de Startnotitie RES N HZ diverse uitgangspunten vastgesteld, waarvan wij er één onvoldoende terugzien: “tijdens het opstellen van de RES wordt de financiële (deel)investering in relatie tot het beoogde (deel)effect meegenomen in dc afweging en toegelicht bij elk beoogd besluit.” Deze doorrekening ontbreekt nu en zal bij de RES 1.0 wel toegelicht worden. We vinden dit echter een gemis en vragen u om alsnog een globale doorrekening te maken. Ook hierbij is het argument van de kansen voor groene banen en dito investeringen relevant. Daarbij helpt een globaal beeld van de vele investeringen en opbrengsten die samenhangen met de concept RES NHZ om verder te komen richting uitvoering. Onze wens is om nu samen in te zetten om zonne-energie te realiseren op alle geschikte grote daken en parkeerplaatsen in 2030. In de Concept RES NHZ zien wij zeker de ambitie voor zonne-energie op grote, geschikte daken en parkeerplaatsen, maar we zien ook het potentieel om deze ambitie te verdubbelen.

5

waar mogelijk zonnepanelen op geluidschermen, in bermen langs wegen en sporen en op parkeerplaatsen te realiseren” en “zonnevelden zo in te richten dat zij bijdragen aan biodiversiteit”.

6

We hebben als gemeente echter niet alle benodigde instrumenten in handen om zonne-energie op alle geschikte daken in 2030 binnen handbereik te brengen. Daarom is het onze wens om binnen de RES NHZ te verkennen hoe we samen zonne-energie op alle geschikte daken en parkeerplaatsen kunnen realiseren in 2030

De financiële doorrekening zal op basis van de nadere concretisering van de zoekgebieden worden gemaakt en in de RES 1.0 worden opgenomen. Een financiële doorrekening van de concept-RES was niet gepland.

Het realiseren van zonne-energie op alle geschikte grote daken en parkeerplaatsen in 2030 zie we als een mooie ambitie. Het is goed voor de regionale economie, creëert werkgelegenheid en werkt stimulerend richting inwoners. De verwachte opbrengst zal voor Hilversum worden verdubbeld in de RES 1.0. Voor de ontwikkeling van projecten op geluidsschermen, in bermen langs wegen en sporen en op parkeerplaatsen adviseren we dit samen met de andere gemeenten in de regio Gooi- en Vechtstreek op te pakken. Dit vanuit het oogpunt van efficiëntie en de benodigde kennis en kunde. Naar de RES 1.0 maar ook daarna kunnen er altijd nieuwe zoekgebieden worden toegevoegd. Dat is een continu proces. Regio Gooi- en Vechtstreek start samen met gemeenten, provincie en stakeholders een pilot voor zon op grote daken. Daarnaast wordt in de RES 1.0 een overzicht geboden van de instrumenten die komende jaren beschikbaar zijn voor de uitvoering van zon op dak te bevorderen.

Gemeente Blaricum Wensen en bedenkingen Nr. 1.

Wensen en bedenkingen Hoewel het zoekgebied vooralsnog een denkrichting biedt voor de RES 1.0, is de gemeenteraad van Blaricum van mening dat het zoekgebied ten oosten van de Stichtsebrug gezien de landschappelijke waarde en beschermde status wordt afgewezen.

Reactie De gemeente waarin het zoekgebied is gelegen is bepalend. Zij is namelijk het bevoegd gezag en verantwoordelijk voor lokale Omgevingsverordening Daarom wordt het zoekgebied voor wind in ten oosten van de Stichtse brug geschrapt in de RES 1.0.

36 Reactienota Noord-Holland Zuid

2.

3.

De gemeenteraad van Blaricum ziet goede mogelijkheden de zoekgebieden zon op daken, zon op parkeerplaatsen en zon op het geluidsscherm langs de A27 maximaal te benutten. Daarnaast wil de gemeenteraad mee geven om in de RES 1.0 een extra zoekgebied voor een zonneveld langs de A27, gelegen tussen het wegdek en de geluidswal, ter hoogte van de wijk Blaricummermeent, toe te voegen. De kansen voor geothermie en aquathermie als alternatieve energiebron in Blaricum dienen volwaardig te worden meegewogen als oplossingsrichting.

4.

De gemeenteraad van Blaricum pleit voor het voorlopige behoud van het gasnetwerk, om aan de huidige energiebehoefte te kunnen blijven voldoen en verzoekt de instandhouding van het bestaande gasnet een plaats te geven in de RES 1.0.

5.

De gemeenteraad van Blaricum is van mening dat het betrekken van de inwoners van ons dorp bij de totstandkoming van de concept RES 1.0 van Blaricum onvoldoende heeft plaatsgevonden. Om te komen tot een noodzakelijk draagvlak voor de gekozen maatregelen is een majeure verbetering van het informatie- en participatieproces in de toekomst noodzakelijk.

6.

De gemeenteraad van Blaricum is van mening dat de financiële consequenties van de concept RES NHZ voor de gemeente als ook voor onze inwoners vooralsnog onduidelijk zijn en verzoekt daarom de definitieve RES NHZ 1.0 te voorzien van kostenindicaties zodat deze meegenomen kunnen worden in de finale besluitvorming.

Vanuit de RES regio NHZ zien we mogelijkheden om op de door u genoemde plekken zoveel mogelijk zonne-energie op te wekken. Het extra zoekgebied zullen we toevoegen aan de RES 1.0. Geothermie en Aquathermie zijn warmtebronnen die het best tot hun recht komen als zij ook voor warmte worden ingezet. Het omzetten van warmte naar elektriciteit leidt namelijk tot verlies. Voor de duidelijkheid vermelden we hierbij dat deze bronnen daarom niet meetellen voor het bod om elektriciteit op te wekken. Wel krijgen deze bronnen waar mogelijk een plek in de Transitievisie Warmte. De gasleveringsplicht is wettelijk verankerd en daarmee is het behoud van het gasnetwerk gewaarborgd. Het opnemen hiervan in de RES 1.0 heeft geen toegevoegde waarde. Met de ontwikkeling van de concept-RES zijn de eerste stappen gezet in een participatieproces op weg naar de RES 1.0, 2.0 en verder. Naarmate de Regionale Energiestrategie concreter wordt met betrekking tot de locaties voor grootschalige opwek van duurzame energie met zonne- en windenergie, zullen bij een zoekgebied betrokken gemeenten steeds nadrukkelijk bewoners, bedrijven en andere belanghebbenden in de omgeving van het betreffende zoekgebied willen betrekken.

Het gaat hierbij niet alleen om het bepalen van de mogelijkheden, maar ook om te inventariseren in hoeverre mensen in de omgeving financieel zouden willen participeren in windturbines en zonneweides. De financiële doorrekening zal op basis van de nadere concretisering van de zoekgebieden worden gemaakt en in de RES 1.0 worden opgenomen. Een financiële doorrekening van de concept-RES was niet gepland.

37 Reactienota Noord-Holland Zuid

Gemeente Huizen Wensen en bedenkingen Nr. 1.

2.

Wensen en bedenkingen De gemeente Huizen pleit voor behoud van de bestaande aardgasinfrastructuur met het oog op het toekomstig gebruik van duurzame gasvormige energiedragers, zo lang niet duidelijk is welke nieuwe energiebron in de wijk zal worden aangelegd. De gemeente Huizen pleit voor een bufferzone van 600 meter om woningen waar geen windturbines mogen worden geplaatst. (De raad maakt via amendement toepassing van kleine en middelgrote windturbines wel mogelijk.)

Reactie De gasleveringsplicht is momenteel wettelijk verankerd en daarmee is het behoud van het gasnetwerk gewaarborgd. Het opstellen van een visie op een aardgasvrije warmtevoorziening voor wijken in de gemeente, en de rol van het aardgasnet daarbij, komt aan de orde in de gemeentelijke Transitievisie Warmte. Het nu opnemen van het behoud van de aardgasinfrastructuur in de RES 1.0 heeft daarom geen toegevoegde waarde. Bij het opstellen van de concept-RES is uitgegaan van landelijke regelgeving voor afstanden tot windturbines, namelijk: – voor verspreid liggende woningen: 198 meter – voor woonkernen: 475 meter. Aanvullende lokale of regionale beleidsregels zijn niet opgenomen in RES-scenario’s. Dit geldt ook voor de 600 meter afstand wind tot woningen (verspreid liggende woningen en woonkernen), zoals opgenomen in de Provinciaal Ruimtelijke Verordening. De reden hiervoor is dat de gemeente en/of provincie weinig invloed heeft op de landelijke regelgeving, maar wel op het eigen beleid. Het is voorstelbaar dat er in sommige gebieden mogelijkheden zijn om een kleinere afstand aan te houden, afhankelijk van o.a. de situatie en het draagvlak. Door in de foto-documenten en de scenario’s uit te gaan van landelijke regelgeving, wordt voor de concept-RES met een groter zoekgebied gewerkt, waardoor er meer ruimte is voor maatwerk per gebied.

Het is uiteindelijk aan de betreffende gemeente om in lokaal ruimtelijk beleid vast te leggen welke afstand in acht moet worden genomen. Indien de gemeente Huizen ervoor kiest om 600 meter als afstand aan te houden, en die afstand vertaalt in lokale ruimtelijke regels, dient deze afstand voor grote windturbines in acht te worden genomen. Bron: https://energieregionhz.nl/vraag-en-antwoord, “Gevolgen van de RES voor mijn omgeving”

Wensen en bedenkingen – Amendementen Nr. 1.

Amendement De gemeente Huizen pleit er voor dat het algemeen bestuur van de Regio Gooi en Vechtstreek zich in de RES-regio Noord-Holland Zuid expliciet uitspreekt tegen het aanmerken van het Gooimeer als experimenteergebied

Reactie De gemeente waarin het zoekgebied is gelegen, is als bevoegd gezag verantwoordelijk voor het lokale ruimtelijke beleid en lokale regelgeving.

38 Reactienota Noord-Holland Zuid

2.

De gemeente Huizen pleit er voor dat het algemeen bestuur van de Regio Gooi en Vechtstreek zich in de RES-regio Noord-Holland Zuid expliciet uitspreekt tegen zoekgebieden voor zon- en windenergie in de RES 1.0, voor zover deze gelegen zijn in of aangrenzend aan beschermde natuurgebieden.

Het zoekgebied (experimenteergebied) in het Gooimeer behoort tot het grondgebied van de gemeente Gooise Meren. De gemeenteraad van Gooise Meren heeft zich uitgesproken tegen het uitwerken van dit zoekgebied in de RES 1.0. Voor de RES 1.0 vervalt daarmee dit zoekgebied. De gemeente waarin het betreffende zoekgebied is gelegen, is als bevoegd gezag verantwoordelijk voor het lokale ruimtelijke beleid en lokale regelgeving. De wens wordt overgenomen voor zover het om zoekgebieden in de gemeente Huizen gaat. Voor zoekgebieden in andere gemeenten is het standpunt van de betreffende gemeente waarin het zoekgebied ligt bepalend.

Gemeente Laren Wensen en bedenkingen Nr. 1.

Wensen en bedenkingen De zoekgebieden nabij de Larense Wasmeren voor windturbines (zoekgebied 09) en het zoekgebied voor zonnepanelen (zoekgebied 07) zijn onacceptabel vanwege de grote negatieve gevolgen voor deze kwetsbare natuur

2.

Het aanbrengen van zonnepanelen op parkeerterreinen in de bebouwde kom van Laren is onacceptabel;

3.

De raad van Laren wenst dat kernenergie en de financiële doorberekening daarvan worden meegenomen in de RES NHZ.

Reactie Zoekgebied 9 ligt ter hoogte van de afslag Hilversum (A27) en ligt niet nabij de Larense Wasmeren. Zoekgebied 7 ‘Ten oosten van Anna’s Hoeve” ligt op en rond de rioolwaterzuiveringsinstallatie. Dit was op de RES-kaart niet goed zichtbaar. Aangezien zoekgebied 7 op en rond de rioolzuiveringsinstallatie ligt, is geen sprake van grote negatieve gevolgen voor de natuur. Zoekgebied 7 zal beter worden weergegeven op de RES kaart, zodat de locatie beter zichtbaar is. De gemeente waarin het betreffende zoekgebied is gelegen, is als bevoegd gezag verantwoordelijk voor het lokale ruimtelijke beleid en lokale regelgeving. Dat geldt ook voor zonnepanelen boven parkeerterreinen in Laren. We kunnen ons goed voorstellen dat, in verband met een beschermd dorpsgezicht of in de nabijheid van monumentale gebouwen, zonnepanelen boven een parkeerplaats niet wenselijk zijn. We gaan er vanuit dat andere locaties binnen de bebouwde kom, waar geen sprake is van beschermd dorpsgezicht en/of monumentale gebouwen, nog wel een optie zijn. De RES gaat in op oplossingen die binnen de invloedsfeer en de mogelijkheden van de regio liggen. Bij kernenergie komt de landelijke overheid in beeld. Om de doelen van 2030 uit het Klimaatakkoord te halen zijn kerncentrales niet geschikt. Tijd die nodig is voor de bouw van een kerncentrale duurt langer dan 2030.

Tot op heden is er geen signaal dat er nieuwe vergunningen voor kernenergie worden vergeven voor 2025. Zie voor uitgebreidere reactie bijlage 3-kernenergie.

39 Reactienota Noord-Holland Zuid

Wensen en bedenkingen – motie Nr.

Motie overwegende dat: de gemeente Laren, inclusief de GNR-gronden, onderscheidend is met haar aanwezige rijke `groene kapitaal'; bekend is dat 1/3 deel van de CO2-reductie van bomen afkomstig is en Laren dus in flinke mate bijdraagt aan CO2-reductie; deze aanwezige CO2-reductie niet wordt meegewogen bij de RES doelstellingen; wij van mening zijn dat dit wel zou moeten gebeuren; Verzoekt het college: 1) Deze waardevolle bijdrage aan CO2-reductie door Laren onder de aandacht van de regio/RES te brengen; 2) Ons aanwezige groene kapitaal, inclusief de GNR-gronden, te kwantificeren in CO2-afvang en mee te laten wegen in het aandeel van Laren in het bod van de RES.

Reactie De RES is een zorgvuldige ruimtelijke inpassing van hernieuwbare energieopwekking (35 TWh), de warmtetransitie in de gebouwde omgeving (van fossiele naar duurzame bronnen) en de daarvoor benodigde opslag- en energie-infrastructuur. Deze keuzes worden vertaald naar gebieden, projecten en naar de implementatie en uitvoering van die projecten. De aanwezige groene kapitaal maakt geen onderdeel uit van de CO2 reductie voor de geraamde doelstelling van 35 TWh voor de alle energieregio’s gezamenlijk.

Gemeente Weesp Wensen en bedenkingen Nr. 1.

2.

3.

Wensen en bedenkingen Geen biomassa als duurzame energiebron • Om in de RES 1.0 voor Weesp op te nemen dat Weesp biomassa niet ziet zitten als duurzame energiebron en Weesp geen ruimte geeft binnen de gemeentegrens om energie op te wekken uit biomassa Bestaande zichtlijnen respecteren • Bij het concept RES NHZ een zienswijze in te dienen waarin is opgenomen een pleidooi dat de bestaande zichtlijnen van de Weesper polders worden gerespecteerd. Inzetten op betrokkenheid en (financiële) participatie • Om in het vervolgproces vorm te geven aan de betrokkenheid en participatie van bewoners en het bij de uitvoering van projecten expliciet

Reactie Biomassa wordt niet ingezet als duurzame energiebron.

In de Weesperpolders wordt rekening gehouden met bestaande zichtlijnen.

Bij de verdere uitwerking van zoekgebieden wordt nadrukkelijk gezocht naar (financiële) betrokkenheid van bewoners.

40 Reactienota Noord-Holland Zuid

4.

mogelijk te maken dat omwonenden de kans krijgen om mee te delen in de opbrengsten Indien realistisch heeft geothermie voorkeur voor windturbines • Bij veelbelovende resultaten uit het onderzoek naar geothermie, in te zetten op geothermie alvorens onderzoek te doen naar de locaties voor windenergie in Weesp

Geothermie en Aquathermie zijn warmtebronnen die het best tot hun recht komen als zij ook voor warmte worden ingezet. Het omzetten van warmte naar elektriciteit leidt namelijk tot verlies. Voor de duidelijkheid vermelden we hierbij dat deze bronnen daarom niet meetellen voor het bod om elektriciteit op te wekken. Wel krijgen deze bronnen waar mogelijk een plek in de Transitievisie Warmte.

Wensen en bedenkingen - motie Nr. 1.

Motie de Aetsveldsepolder te schrappen als zoekgebied voor windturbines in Weesp,

Reactie De gemeente waarin het zoekgebied is gelegen is bepalend. Zij is namelijk het bevoegd gezag en verantwoordelijk voor lokale Omgevingsverordening. Daarom wordt het zoekgebied voor wind in de Aetsveldsepolder geschrapt in de RES 1.0

Gemeente Wijdemeren Wensen en bedenkingen - motie Nr. 1.

2.

Motie De gemeente Wijdemeren als wens op de concept RES aangeeft dat de deelregio Gooi & Vechtstreek opgeroepen wordt om onderzoek te doen naar en bij een verwacht positief effect, startprojecten te faciliteren op het gebied van: - Gebouwgebonden financiering - Baatbelasting, erfpacht en kwalitatief recht. De gemeente Wijdemeren (eventueel met behulp van de provinciale tool voor zon-parkeren), onderzoek gaat doen naar de mogelijkheden binnen onze gemeente waar wij zo snel mogelijk zon-parkeren kunnen gaan introduceren en een voorstel hiervoor, inclusief financieringsopties van zon-parkeren naar de raad zal sturen.

Reactie Deze wens is zeker relevant voor de energietransitie maar ligt buiten de afbakening van de RES.

Dit is een advies aan het college van Wijdemeren.

41 Reactienota Noord-Holland Zuid

Wensen en bedenkingen - amendement Nr. 1.

Amendement De wens naar voren te brengen op de Concept Regionale Energiestrategie NoordHolland-Zuid voor Wijdemeren en de regio Gooi en Vechtstreek meer in te zetten op windenergie.

Reactie Uw wens is via deze reactienota bekend gemaakt aan de regio Gooi en Vechtstreek. De wens is duidelijk, maar afhankelijk van wat elke gemeente uiteindelijk op eigen grondgebied wil en kan realiseren.

42 Reactienota Noord-Holland Zuid

Haarlemmermeer In dit hoofdstuk vindt u de reacties van de gemeenten in de deelregio Haarlemmermeer op wensen en bedenkingen. Sommige wensen en bedenkingen leiden tot wijzigingen ten opzichte van de concept-RES. In dit hoofdstuk zijn de teksten die wijzigingen in de zoekgebieden aankondigen onderstreept. Een overzicht van de wijzigingen vindt u in hoofdstuk 3.

43 Reactienota Noord-Holland Zuid

Reacties, wensen en bedenkingen – Amendementen Nr. 1.

Amendement Amendement van de raad d.d. 14 mei 2020 t.a.v. de begrenzing van het zonnecarré (betreft wijziging op raadsvoorstelnummer 2020.0000707) (incl. Informatie over verwerking van het amendement op het beleidskader zonneakkers Haarlemmermeer, kenmerk 3870366).

Nr. 1.

Wensen en bedenkingen Wat is plan B als er een kink in de kabel komt waardoor de beoogde opwek niet wordt gerealiseerd?

2.

Hoe kan in voldoende elektriciteitsinfrastructuur worden voorzien? a. Hoe moet deze op orde komen? b. Wanneer komt er een voorstel voor onderstations? c. Neem ook een paragraaf op met betrekking tot de opslag van opgewekte energie.

3.

Hoe betalen we de plannen voor opwek? a. De elektriciteitsinfrastructuur moet betaalbaar zijn, hoe gaan we daar mee om? b. Hoe kunnen we zorgen dat zonnepanelen betaalbaar zijn voor ‘mensen met minder’?

4.

De energietransitie biedt economische en werkgelegenheidskansen en het is belangrijk om in de plannen ruimte te houden voor innovaties. a. Kan de gemeente samen met onderwijsinstellingen plannen maken voor opleidingen gericht op de nieuwe energiebronnen? b. Houd ruimte voor innovaties zoals kernenergie. c. De energietransitie biedt economische en werkgelegenheidskansen; innovaties zijn daarbij belangrijk. Het aantal deelnemers aan de participatieronde in Noord-Holland Zuid is gering.

Reactie Het amendement is ingebracht in de regio Noord-Holland Zuid; we gaan er van uit dat dit amendement in de RES 1.0 wordt verwerkt.

Reacties, wensen en bedenkingen

5.

Reactie Dit is vooralsnog niet aan de orde. We willen ons eerst richten op het plan zoals opgenomen in de Concept-RES. Mochten we nadat RES 1.0 is vastgesteld (juli 2021) niet aan de doelstelling kunnen voldoen, dan is bijstelling daarna nodig. a. We verwachten dat de partijen in de RES (o.a. Liander) samen zorgen dat wat wordt opgewekt, ook in de zo nodig vergrote infrastructuur zal passen. b. Er wordt volop over een oplossing gedacht en gesproken en dit heeft tijd nodig. c. Dit is een terecht punt maar de vraag is of we voor opslag al een paragraaf kunnen maken of dat dat iets voor de toekomst is. Het zou in elk geval goed zijn als innovaties opslag mogelijk gaan maken. We geven dit punt mee als onderwerp voor de regionale thematafels. a. Zie het antwoord bij reactie 2.a: de partijen in de RES (o.a., gemeenten, Liander) hebben samen de verantwoordelijkheid om te zorgen dat de plannen voor opwek en infrastructuur betaalbaar zijn. b. Zonnepanelen voor (kleine) daken zijn geen onderdeel van de RES maar in de Programmatische aanpak Energietransitie Haarlemmermeer (2019.0037699) hebben wij aangegeven dat wij in de energietransitie sturen op de laagst mogelijke kosten voor o.a. inwoners en dat de transitie billijk moet verlopen. a.

De energietransitie biedt inderdaad goede werkgelegenheidskansen maar nu er vraag is naar opleidingen op dit gebied, hoeft de gemeente dat niet te organiseren maar worden die opleidingen vanzelf aangeboden. b. Het is inderdaad belangrijk dat innovaties bijdragen aan het mogelijk maken van de energietransitie. Kernenergie wordt niet behandeld in de RES. c. De energietransitie biedt inderdaad goede werkgelegenheidskansen, daarom geven we dit punt (innovaties) mee als onderwerp voor de regionale thematafels. Via sociale media en lokale huis-aan-huis bladen zijn de inwoners van Noord-Holland Zuid breed uitgenodigd. Ook andere stakeholders zoals dorpsraden hebben wij op verschillende momenten betrokken. Daarnaast hebben ook gemeenteraden een belangrijke verantwoordelijkheid om bij de

44 Reactienota Noord-Holland Zuid

6.

Wij zijn het met de keuze voor wind- en zonopwek niet eens. Nu kernenergie onbespreekbaar is zullen we nog wel een tijd op fossiele energie leven.

7.

Waarom zetten we zo hoog in dat we in Nederland samen over de 35 TWh heen gaan, terwijl de transportcapaciteit dat niet aan kan en investeringen van nu, later een hoger rendement hebben? Goed om op te plussen in de ambitie voor opwek en het goede voorbeeld te geven.

8. 9.

Waarom kan in Haarlemmermeer-Zuidwest woningbouw en / of recreatie niet worden gecombineerd met wind opwek?

RES de inwoners te vertegenwoordigen. De raad is uitvoerig betrokken geweest: bij de ontwikkeling van het zonbeleid, de RES-serious games en -ateliers, de sessies rond o.a. de Startnotitie en de Concept-RES en zal besluiten over de RES 1.0. In de door de raad vastgestelde Programmatische aanpak Energietransitie Haarlemmermeer (2019.0037699) zijn de gemeentelijke doelstellingen voor wind- en zonopwek uiteengezet en is vermeld waarom dit nodig is. Kernenergie wordt niet behandeld in de RES maar we doen wel een goed bod om bij te dragen aan de RES. Het bod van Haarlemmermeer voorziet alleen in het opwekken van voldoende energie voor wat we lokaal gebruiken. Grote energieverbruikers zoals bijvoorbeeld Schiphol en datacenters vallen dus buiten ons bod. We wekken in het plan nu voldoende op voor het lokale energiegebruik. In de raad is ook besproken hoe het kaartbeeld wordt bij meer dan lokale opwek. Dat beeld is onhaalbaar maar we brengen nu een realistisch bod uit. De gemeente wil woningbouw niet bemoeilijken door het toestaan van windmolens. Bovendien heeft Haarlemmermeer een realistisch bod gedaan.

45 Reactienota Noord-Holland Zuid

IJmond & Zuid-Kennemerland In dit hoofdstuk vindt u de reacties van de gemeenten in de deelregio IJmond & Zuid-Kennemerland op wensen en bedenkingen. Sommige wensen en bedenkingen leiden tot wijzigingen ten opzichte van de concept-RES. In dit hoofdstuk zijn de teksten die wijzigingen in de zoekgebieden aankondigen onderstreept. Een overzicht van de wijzigingen vindt u in hoofdstuk 3.

46 Reactienota Noord-Holland Zuid

Gemeente Beverwijk Wensen en bedenkingen Nr. 1.

Wensen en bedenkingen Beverwijk is al erg vol, de ruimte is beperkt en er zijn bovendien grote ruimtelijke opdrachten. Zorgvuldige inpassing van windmolens en zonnepanelen is dus extra belangrijk.

2.

De Concept-RES gaat alleen over wind, zon en een beetje warmte. Verlies de rest niet uit het oog! Innovatieve ontwikkelingen, biogas, waterstof, kernenergie, opslag, etc.

Reactie De ruimtelijke beperkingen en opdrachten zijn bekend, toch lijken er desondanks mogelijkheden voor zonnepanelen en windmolens. Door het betrekken van de bevolking, stakeholders en ook stedelijk- en landschappelijk ontwerpers bij de uitwerking van de zoekgebieden naar concrete projecten, kan duidelijk worden wat er mogelijk is en wat niet. Onderdeel van dat proces is om te bekijken in hoeverre de lokale bevolking kan participeren in deze projecten. Voor de RES geldt dat de opgave van 35 TWh in 2030 behaald moet worden. Er is geen tijd om te wachten op innovaties. Bovendien wordt de opgave dan steeds groter. In kortere tijd moeten we dan meer doen. Kosten zullen hierdoor toenemen. Zowel in het versneld toepassen van duurzame technieken als in de kosten voor het beheersen van de gevolgen van klimaatverandering. Nieuwe technologie komt er alleen wanneer er vraag is. Het is daarom van belang om vraag te creëren, door nu te investeren in de duurzame technieken. De markt zorgt voor efficiëntere producten of andere technologieën juist doordat producten nu worden aangeschaft en toegepast. Zo wekt een zonnepaneel steeds meer elektriciteit op. In het RES-proces wordt met innovaties rekening gehouden, doordat om de twee jaar de RES wordt geactualiseerd. Zo kunnen nieuwe technologische ontwikkelingen worden meegenomen.

Dit betekent ook dat windmolens en zonnepanelen er niet voor eeuwig hoeven te staan. In de toekomst zullen deze waarschijnlijk plaats maken voor slimmere oplossingen. Biogas Naast de opwek van wind- en zonne-energie, wordt ook hernieuwbare elektriciteit opgewekt uit biogas (covergisting, stortgas, GFT, VGI en RWZI) en door de verbranding van afval en biomassa. Deze opwek wordt niet meegenomen in de opgave voor 35 TWh grootschalige opwek (zon/wind) op land, maar wordt wel benoemd in de RES en telt mee om uiteindelijk als regio energieneutraal te worden. Kernenergie Kernenergie is mogelijk een oplossing voor de lange termijn (vanaf 2030) en niet voor de korte termijn (tot 2030). Naast de publieke opinie op dit onderwerp is met name het vergunningstraject voor een nieuwe centrale zeer lang. Nieuwe centrales dienen zorgvuldig ingepast te worden ten behoeve van de nationale veiligheid. Tot op heden is er geen signaal dat er nieuwe vergunningen voor kernenergie worden vergeven voor 2025. Daarbij is kernenergie relatief duur qua opwekking en biedt weinig flexibiliteit in balans tussen vraag en aanbod.

47 Reactienota Noord-Holland Zuid

Nieuwe technologieën, zoals Thorium en mini-kerncentrales, zijn momenteel nog niet in marktomstandigheden produceren. De technologische ontwikkeling is nog niet ver genoeg en ook deze centrales zullen met de nodige voorzichtigheid ingepast dienen te worden in belang van nationale veiligheid. Verwachting is dus dat qua technologische ontwikkeling en qua beschikbare vergunningen deze opwektechnologie geen rol gaat spelen tot 2030. De RES gaat daarom in op oplossingen die wél binnen onze invloedsfeer en binnen de mogelijkheden van de regio liggen. Bij kernenergie komt bovendien de landelijke overheid in beeld (Tweede Kamer). Die zal dan moeten besluiten om kernenergie wel of niet mogelijk te maken, bijvoorbeeld met wetgeving, financiering van onderzoek of subsidies.

3.

Rekening houden met infrastructuur voor elektriciteit.

4.

Ook isolatie van gebouwen en zonnepanelen op kleine daken zijn belangrijk.

5.

De keuze om windmolens te plaatsen langs de A9 roept vragen op.

Waterstof Waterstof is geen duurzame productie- maar een transport- en conversietechnologie. Het levert zelfstandig geen bijdrage in het verduurzamen van de bestaande productiemix. Waterstof moet zelf eerst worden geproduceerd, voor groene waterstof is zon/windenergie nodig. Op termijn is waterstof een goed middel om grote hoeveelheden energie op te slaan of te transporteren als er excessen zijn in duurzame stroomproductie. Daarbij moet wel bedacht worden dat productie van waterstof en eventueel weer terugomzetten naar (b.v.) elektriciteit conversieverliezen geeft. In de RES wordt rekening gehouden met het antwoord op de vraag of het elektriciteitsnetwerk de gekozen oplossingen aankan. De netwerkbeheerders zitten hiervoor aan tafel. Zij zijn partner van de Energieregio Noord-Holland Zuid. Zij rekenen alles door en denken mee. Ook over de mix van hernieuwbare energiebronnen en toekomstige innovaties. Specifiek voor de IJmond is er nog relatief veel ruimte op de bestaande netwerken. Bovendien is er veel elektriciteitsverbruik in deze regio, dus slimme koppeling van opwek en vraag heeft hier mogelijkheden en voorkomt extra belasting van het netwerk. In de landelijke opgave van de RES is rekening gehouden met een landelijke energiebesparingsdoelstelling. Een extra inspanning op energiebesparing levert niet een kleinere opgave voor opwek op.

Daarnaast is energiebesparing niet in de concept-RES benoemd, ook omdat er met betrekking tot dit punt al veel in de regio gebeurt. In de volgende stap naar RES 1.0 wordt dit inzichtelijk gemaakt. In de opgave van de RES is rekening gehouden met toename van zonnepanelen op woningen (landelijk 7 TWh). Dit telt dus niet mee in de 35 TWh, anders zou dit dubbel meegerekend worden. Als de gerealiseerde opwek landelijk boven de 7 TWh uitkomt, dan telt het wel mee in de 35 TWh. Terechte opmerking. Er is grote drukte binnen dit zoekgebied op allerlei terrein en die strekt zich ook uit over een reeks gemeenten. Eigenlijk in een aaneenschakeling van zoekgebieden langs de A9 van Alkmaar tot Haarlem. Daarom neemt de provincie het voortouw om hier in gezamenlijkheid naar te gaan kijken. De aansluiting A8/A9 en alle negatieve effecten die daarmee gepaard gaan, met name voor de direct omwonenden, zullen zeker meewegen bij het zoeken naar

48 Reactienota Noord-Holland Zuid

6.

De windmolens voorzien op het TATA steel industriegebied roepen vragen op met betrekking tot de volksgezondheid.

7.

Participatie en lokaal eigendom.

8.

Het college herkent de impact op landschap en leefomgeving, met name ook rondom de toekomstige aansluiting A8-A9. Het college heeft daarbij twijfels of het plaatsen van windmolens rondom deze aansluiting niet te veel extra impact heeft. Om deze reden acht het college het wenselijk de zone A9 ter hoogte van de geplande aansluiting A8 alleen aan te duiden als zoekgebied zon, waarbij zij, mits hiervoor voldoende draagvlak is, bereid is eventueel het gesprek aan te gaan over het plaatsen van windmolens in een later stadium 2.De tekst zoals opgenomen in H 7.5 (pagina 145 -148 in de concept-RES) en pagina 196 (datacenters), met de volgende opmerking: De passage over de locaties van de datacenter(s) is feitelijk niet – meer - juist. Het 4e cluster gaat volgens de laatste stand naar Almere/Lelystad. Tekstwijzigingsvoorstel daarom: schrappen: vanaf “ Vanuit . is daarom slim t/m Velsen-Beverwijk”. “Die keuze wordt gemaakt in MRA etc” blijft staan en is laatste zin.

9.

geschikte locaties voor wind- en zonne-energie. Dat is zeker het onderzoeken waard. In eerste reactie: windmolens halen energie uit de luchtstroming, waardoor die verminderd. Daardoor zal verspreiding van (fijn)stof waarschijnlijk eerder afnemen dan toenemen door de plaatsing van windmolens. Maar het is wel belangrijk om goed te bekijken of dit overal en in alle situaties ook klopt. Uiteraard wordt standaard al rekening gehouden met effecten als slagschaduw en geluidsoverlast bij de plaatsing van windmolens. Het Klimaatakkoord stelt dat het streven is om 50% van de opwekcapaciteit van duurzame energie in lokaal eigendom te laten zijn. Dat is een belangrijk richtsnoer voor ons, waarbij de wethouders in de deelregio IJmond & Zuid-Kennemerland hebben gezegd dat eerder als ondergrens te beschouwen. We zetten daar ook stevig op in, in samenwerking met allereerst de lokale bevolking, energiecoöperaties, andere organisaties en bedrijven. Als het daarmee niet (helemaal) lukt zijn regionale energiecoöperaties en andere organisaties en bedrijven ook welkom. Terechte opmerking. Er is grote drukte binnen dit zoekgebied op allerlei terrein en die strekt zich ook uit over een reeks gemeenten. Eigenlijk in een aaneenschakeling van zoekgebieden langs de A9 van Alkmaar tot Haarlem. Daarom neemt de provincie het voortouw om hier in gezamenlijkheid naar te gaan kijken.

De aansluiting A8/A9 en alle negatieve effecten die daarmee gepaard gaan, met name voor de direct omwonenden, zullen zeker meewegen bij het zoeken naar geschikte locaties voor wind- en zonne-energie. Passage zal aangepast worden conform de laatste stand van zaken.

Gemeente Bloemendaal Wensen en bedenkingen – Motie Nr. 1.

Motie Daarnaast verzoekt de raad het college om: 1. 2.

Met voorrang zonnecollectoren op daken van scholen in de gemeente en andere grote gebouwen die daarvoor geschikt zijn, zoals mogelijk NS-station Bloemendaal, te realiseren; Het stimuleren van energiebesparing van particuliere woningen middels zonnepanelen en

Reactie Ten aanzien van het bevorderen van zonnedaken zal het college dit actief oppakken. Op dit moment worden de voorbereidingen gestart om een routekaart voor het maatschappelijke vastgoed in Bloemendaal op te stellen. Dit is immers afgesproken in de sectorale routekaart Gemeentelijk Maatschappelijk Vastgoed, die in juli vanuit de VNG is verschenen. Daarbij worden de mogelijkheden voor verduurzaming per object opgenomen, gericht op vermindering van de Co2 uitstoot per object en de portefeuille als geheel.

49 Reactienota Noord-Holland Zuid

3.

isolatievoorzieningen voort te zetten met de huidige middelen (Zonneatlas, Energiecoaches); De afstemming tussen de RES en de landelijke initiatieven op het gebied van energie uit water binnen de RES onder de aandacht te brengen.

Tegelijk met deze inventarisatie zullen de mogelijkheden voor opwekking van duurzame elektriciteit en warmte per object worden bekeken en waar mogelijk worden uitgevoerd. Dit onderwerp komt in 2021 langs in uw raad. Het stimuleren van energiebesparing van particuliere woningen wordt gecontinueerd vanuit diverse middelen en partijen, overigens niet enkel de gemeente. De hele keten van vastgoedpartijen (makelaar, taxateur, financier) krijgt in toenemende mate een rol in informatievoorziening ten aanzien van verduurzamingsmogelijkheden. Aanvullend wijst de gemeente ook op de landelijke subsidieregelingen vanuit rvo.nl en blijven we inzetten op goede informatie en verwijsmogelijkheden, zoals het Duurzaam Bouwloket. De organisatiestructuur van de RES, alsmede de deelnemende gemeentes merken in toenemende mate dat ontwikkelingen elkaar snel opvolgen. Vanuit diverse partijen worden systeemstudies (Liander) gedaan, of studies naar de mogelijkheden van bijvoorbeeld aquathermie, zoals laatst de Provincie Noord-Holland heeft gedaan. De energietransitie in de gebouwde omgeving staat niet op zichzelf. Ook ontwikkelingen daarbuiten, zoals de ontwikkelingen van elektrische mobiliteit, of bijvoorbeeld de ontwikkelingen in duurzame gassen als waterstof, zullen invloed hebben op het tempo en de mogelijkheden, zowel binnen de RES als daarbuiten.

Gemeente Haarlem Wensen en bedenkingen Nr. 1.

2.

Wensen en bedenkingen Bij de verdere uitwerking van de RES NHZ dient zorgvuldig te worden omgegaan met de natuurgebieden in de regio (groene zoom, NNN-gebieden): • transparantie in de afweging tussen ecologie, groen, recreatie en schoonheid enerzijds en mogelijkheden opwekken duurzame energie is hierbij essentieel. • natuurpositief ontwikkelen van de opwek is een belangrijke voorwaarde. In de RES worden de natuurgebieden ontzien en opwek (wind en zon) aan de randen van bebouwd gebied toegevoegd. Indien nodig voor het behalen van voldoende draagvlak hebben kleinschalige projecten de voorkeur van de raad, hoewel kleinschalige projecten minder kostenefficiënt zijn.

Reactie In de RES zijn afwegingen gemaakt voor het behouden van hoogwaardige natuur. Ook in verdere uitwerking van de zoekgebieden gelegen in de natuur zal er aandacht zijn voor de raakvlakken met biodiversiteit en ook andere waarden van een zoekgebied. Het versterken van de biodiversiteit en het vergroten van het aandeel duurzame energie zijn twee evenredig belangrijke doelstellingen. De RES richt zich primair op de opwek van grootschalige duurzame energie om zo te voldoen aan de landelijke doelstelling van 35 TWh opwek in 2030 van het klimaatakkoord. De schaalgrootte van een project kan verschillen per zoekgebied en per gemeente. Bij de uitwerking van de zoekgebieden zal altijd een afweging worden gemaakt tussen de grote van het project, de

50 Reactienota Noord-Holland Zuid

3. 4.

5. 6.

Haarlem hecht groot belang aan het lokaal kunnen benutten van duurzaam opgewekte energie, 50 % van de opwek zou in lokaal eigendom moeten komen, waarbij gebruik kan worden gemaakt van lokale energiecoöperaties De RES moet leesbaarder worden door kortere teksten, betere onderlinge vergelijkbaarheid deelregio’s, duidelijkere kaarten, meer financiële onderbouwing en cijfers over wat verschillende projecten bijdragen in ofwel TJ ofwel TWh. Elk project dat voort zal vloeien uit de nader te onderzoeken zoeklocaties, wordt eerst in de vorm van een startnotitie aan de Commissie voorgelegd met aandacht voor de financiële consequenties. Bij de uitwerking van de RES NHZ dient zo veel als mogelijk te worden ingezet op bewezen duurzame energiebronnen. Haarlem hecht waarde aan een laag risico op investeringen die gepaard gaan met de uitvoering van de RES.

businesscase en de impact op de omgeving. In de RES is 50% lokaal eigendom opgenomen als ambitie. De energiecorporaties zijn daarvoor van groot belang. In de regio IJZK gaan gemeenten en energiecorporaties samen optrekken om deze ambitie vorm te geven. Tips over de leesbaarheid van de teksten en de duidelijkheid van kaarten worden meegenomen richting de RES 1.0. In de RES is in beeld gebracht waar de zoekgebieden zijn voor wind en zon. Wanneer deze worden onderzocht op kansrijkheid voor een projectlocatie moet specifieker worden wat de opwekpotentie is. In Haarlem is met het Actieplan Schone Energie daar vorm aan gegeven. Het uitwerken van de zoekgebieden en de besluitvorming daarover ligt bij de gemeenten. Afspraken over het voorleggen van de consequenties van een project kan via een startnotitie. De projecten die al lopen kunnen hiervan afwijken. De RES kent een landelijke doelstelling van 35 TWh duurzame opwek. De doelstelling krijgt invulling door het benutten van grootschalige elektriciteitsopwekking van bewezen technieken. Op dit moment zijn dit zon en wind. Wij onderschrijven echter het belang van innovatie en de kansen die dit biedt. De RES wordt daarom per twee jaar geactualiseerd. Hierdoor kunnen nieuwe ontwikkelingen tijdig een plek krijgen.

Gemeente Heemskerk Wensen en bedenkingen Nr. 1.

2.

Wensen en bedenkingen Geef in de definitieve RES aan hoe ondersteuning wordt verleend aan lokale en regionale initiatiefnemers voor projecten voor zon of wind. Met de juiste ondersteuning kunnen lokale initiatieven succesvolle projecten uitvoeren die kunnen rekenen op veel draagvlak én die lokaal eigendom in de praktijk brengen.

Neem “tenminste 50% lokaal eigendom” op als norm voor projecten voor zon of wind op land. Dit voorkomt dat investeerders met subsidies en voordelen van de opbrengst aan de haal gaan en vergroot het draagvlak onder de lokale bevolking.

Reactie Het belang van ondersteuning aan lokale en regionale initiatiefnemers wordt onderschreven. Hier zal in de uitwerking van de RES1.0 aandacht voor worden gevraagd. Met ondersteuning vanuit het consortium hebben de gemeenten Beverwijk, Velsen en Heemskerk een proces ingericht dat via een aantal bijeenkomsten leidt tot een concretisering van de zoekgebieden Tata Steel, A9 en NZKG met een zo breed mogelijk draagvlak binnen het gegeven tijdsbestek. Vanwege het belang om de zoekgebieden langs de A9 met elkaar in verband te brengen en te kijken of er regionale afspraken gemaakt kunnen worden, heeft de Provincie het initiatief genomen om hierbij het voortouw te nemen. Zoals afgesproken in het Klimaatakkoord wordt voor grootschalige opwek van hernieuwbare elektriciteit op land gestreefd naar 50% lokaal eigendom. Dit wordt gezien als een belangrijk middel onder meer om draagvlak voor de energietransitie te versterken, want hiermee blijven de baten van een project in de regio en profiteert de omgeving ervan. Per project en met lokale

51 Reactienota Noord-Holland Zuid

3.

4.

5.

Houd rekening met lange doorlooptijden en verlies van projecten. Niet alle zoeklocaties zullen resulteren in succesvolle projecten. Houd bij het opstellen van de ambities rekening met afvallers en zorg dat andere projecten of zoeklocaties ervoor in de plaats komen.

Maak een participatieplan. Borg sterke participatie in het proces en leg vast hoe dit in elke gemeente wordt uitgevoerd op weg naar de RES 1.0.

Grote daken voor zonnepanelen zijn geen laaghangend fruit dus schep gunstige voorwaarden. Denk hierbij bijvoorbeeld aan een subsidieprogramma “versterken grote daken”.

partijen zal gezocht worden naar een realistische en evenwichtige verhouding. Het verder onderzoeken van de zoekgebieden kan betekenen dat alternatieven moeten worden gezocht of dat plannen moeten worden aangepast. Het starten met het uitwerken van bepaalde zoekgebieden is onderdeel van het proces om invulling te geven aan de RES 1.0. Het gehele RES-traject kent een doorlooptijd tot 2030, waarbij de RES in een cyclus van 2 jaar wordt geactualiseerd. Er kunnen zoekgebieden worden aangepast, verdwijnen of bijkomen. Ontwikkelingen op het gebied van duurzame energie en locatiekeuzes voor hernieuwbare opwek zullen met deze cyclus worden doorgevoerd in de RES en hier zal ook besluitvorming over plaatsvinden. Op basis van de concept-RES wordt het participatieproces voortgezet, waarbij we als deelregio toewerken naar de invulling van de RES 1.0. Om daarbinnen zo efficiënt mogelijk in te spelen op de lokale situatie van zoekgebieden en (samenwerkende) gemeenten is de precieze invulling maatwerk per gemeente(n) en zoekgebied. De deelregio organiseert de participatie zoveel mogelijk met en rondom lokale partijen. Wanneer deze invulling van de participatie aanvulling behoeft, kan waar nodig gebruik worden gemaakt van partijen die acteren binnen andere gemeenten of op NHZ of landelijk niveau.

Het is belangrijk om vanuit de energieregio Noord-Holland Zuid aandacht te vragen voor punten die nodig zijn voor een effectieve en tijdige uitvoering van de RES. De provincie Noord-Holland stimuleert de realisatie van zonne-energie op daken middels provinciale stimuleringsregelingen zoals genoemd in paragraaf 10.6 in de Concept-RES. Tegelijkertijd wordt erkend dat het thema zonne-energie nog volop in ontwikkeling is. De provincie staat daarom open voor nieuwe ideeën en samenwerking om zonne-energie te versnellen, ook in het kader van de RES.

Gemeente Heemstede Wensen en bedenkingen Nr. 1.

Wensen en bedenkingen Vergroten van de bewustwording onder inwoners.

2.

Actief informeren van inwoners over de impact (zoekgebieden). Ga actief in gesprek met buurgemeenten over impact rond gemeentegrenzen.

Reactie Op het moment dat we concreet aan de slag gaan met de zon op parkeerplaatsen en zon op daken dan worden omwonenden actief geïnformeerd. Daarnaast worden inwoners ook geïnformeerd via diverse media over de warmtetransitie en de energietransitie. Voor beide trajecten worden inwoners gevraagd om te participeren in het proces om te komen tot realisatie. In de regiegroep IJmond Zuid Kennemerland is besproken dat bij participatie over de gemeentegrenzen het gebied rondom de zoekgebieden of projectlocaties worden geïnformeerd

52 Reactienota Noord-Holland Zuid

3.

Opnemen van een risicoprofiel: 1. Financieel-economisch, financierbaarheid, subsidies en sluitende businesscases. 2. Infrastructuur (netcapaciteit, aansprakelijkheid en governance (falen) netcapaciteit).

over de plannen. Daarnaast heeft ook het PBL in hun rapportage ten aanzien van de kwalitatieve toetsing van alle 30 RES’en hier aandacht voor gevraagd. Om de regio’s niet afzonderlijk te beoordelen als het gaat om bijvoorbeeld landschappelijke waarden maar een duidelijk beeld van heel Nederland in ogenschouw te nemen. Dit gaat verder dan de RES NHZ en geldt voor de gehele energietransitie de komende jaren. En hier is in het meerjarig RES programma veel aandacht voor. De infrastructuur en de bijbehorende aansprakelijkheid en governance is enigszins opgenomen in de netimpact studie van Liander aangaande de RES. In de RES 1.0 komt tot uitdrukking welke gevolgen de RES heeft op het netwerk en hoe we als regio’s hier het beste mee om kunnen gaan. In deze impactstudie wordt aanbevolen om in de RES 1.0 een systeem-efficiënte RES op te stellen, gezamenlijk een uitvoeringsprogramma op te stellen om zorg te dragen voor het behoud van een robuust netwerk en de RES te verrijken om proactief te kunnen sturen op de energie-infrastructuur. Daarnaast vinden in de komende maanden gesprekken plaats aan thematafels waarvan de resultaten worden meegenomen in de RES 1.0. Een van de thematafels is het netwerk en de impact waarbij partijen als Liander, Tenned, de Gasunie, rijksoverheden, veiligheidsregio en dergelijke aan tafel zitten.

Belangrijke vraagstukken aan deze thematafel zijn de mogelijkheden en knelpunten binnen de bestaande infrastructuur en hoe deze zich naar de toekomst gaat ontwikkelen. Hoe blijft het betaalbaar? En is het mogelijk om de verschillende energienetwerken op elkaar af te stemmen. Maar ook de volgende onderwerpen worden in dit verband besproken: 1. Welke relevante ontwikkelingen hebben invloed op de energienetwerken in Noord-Holland en welke gevolgen hebben deze op de realisatie van de doelstellingen van de RES? 2. Hoe kunnen we zon-op-dak realiseren in congestiegebieden (waar een tekort aan transportcapaciteit van elektra dreigt)? 3. Waar liggen mogelijkheden voor innovatieve oplossingen zoals waterstof en smart-grids? Daarnaast wordt ook de thematafel georganiseerd: ‘RES in uitvoering, over lokaal eigendom en stimulerend beleid voor lokale initiatieven’. De aanleiding hiervoor is de in het Klimaatakkoord opgenomen uitgangspunt bij het realiseren van de doelstellingen voor hernieuwbare energie wordt gestreefd naar 50% lokaal eigendom in de uitvoering. Dit kan van invloed zijn op de financierbaarheid van projecten. De energiecoöperaties (VEINH in een manifest) en NMF/VEINH en de participatiecoalitie Noord-Holland hebben reacties op de concept-RES meegegeven, onder andere over lokaal eigendom en de rol van overheden om lokale initiatieven de ondersteunen en stimuleren.