Woonvisie Waterland 2025
Tekst van het document
24
Bijlage Woonvisie Waterland 2025: Analyse van de Waterlandse woningmarkt Dit document bevat de analyse van de huidige en toekomstige woningmarkt in de gemeente Waterland. De analyse is gebaseerd op bestaande gegevens.
Demografische ontwikkelingen De prognose van het Centraal Bureau voor de Statistiek laten tot 2035 een groei van de bevolking en de huishoudens zien: Figuur 1: Bevolkings- en huishoudensprognose (CBS)
De bevolking in Waterland neemt niet alleen toe, maar verandert ook van samenstelling. Waar het aantal inwoners met een leeftijd tot 45 jaar ongeveer stabiel blijft, neemt het aantal 45 tot 65 jarigen af. Een toename is zichtbaar in de leeftijdscategorieën 65 tot 75 jaar en 75 jaar en ouder. Er is sprake van vergrijzing.
25
Figuur 2: Ontwikkeling bevolking naar leeftijd 2015-2040 (Primos Provinciale bevolkings- en huishoudensprognose, bewerking RIGO) 100% 90% 80%
9%
11%
13%
15%
13%
16%
17%
14%
14%
15%
14%
13%
32%
30%
28%
25%
23%
22%
19%
19%
20%
22%
23%
22%
27%
25%
25%
24%
24%
26%
2015
2020
2025
2030
2035
2040
70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% 75 jaar en ouder 25 tot 45 jaar
65 tot 75 jaar 0 tot 25 jaar
45 tot 65 jaar
Als gevolg van de vergrijzing is sprake van voortzettende gezinsverdunning en van een toename van het aantal alleenstaande huishoudens. We zien desondanks dat de huishoudens in Waterland bestaan uit relatief veel gezinnen (figuur 3). In de gemeenten binnen het noordelijke deel van de Stadsregio Amsterdam is het aandeel gezinnen lager (ca. 40%). Een groot deel van deze gezinnen is al wat ouder (45-65 jaar).
Figuur 3: Samenstelling woningvoorraad Waterland, 2015-2019(%), (Onderzoek ‘Wonen in de Metropoolregio Amsterdam’ 2019)
De samenstelling van de woningvoorraad is relatief stabiel in Waterland. In 2019 is ten opzichte van 2017 en 2015 nauwelijks iets veranderd aan de samenstelling van de woningvoorraad.
26
Ontwikkeling woningbehoefte Naast een groei van het aantal huishoudens in Waterland wordt ook een toename van de woningbehoefte verwacht: Figuur 4: Ontwikkeling woningbehoefte 2015-2040 (Primos Provinciale bevolkings- en huishoudensprognose, bewerking RIGO)
De grootste groei treedt op in de periode tot 2020: ca. 400 woningen. In de jaren daarna (tot 2030) komen daar nog ongeveer 300 woningen bij. Tussen 2015 en 2030 moet rekening worden gehouden met een groei van ca. 700 woningen (Figuur 5). Figuur 5: Ontwikkeling van de woningbehoefte 2015-2040 (Primos Provinciale bevolkings- en huishoudensprognose, bewerking RIGO)
Verdeling Inkomens Het aandeel hoge inkomens in Waterland is vergeleken met 2015 toegenomen. (31% versus 24%). Het aandeel met een laag inkomen fluctueert door de jaren heen. In 2015 was het aandeel 38%, in 2017 was dit 28% en in 2019, 35%. Figuur 6: Inkomensverdeling Waterland, 2015-2019 (%), (Onderzoek ‘Wonen in de Metropoolregio Amsterdam’ 2019)
27
De bestaande woningvoorraad De groei in de woningbehoefte komt bovenop de huidige woningvoorraad van 7.076 woningen. Dit zijn vooral (grondgebonden) eengezinswoningen (86%). De andere 14% is een meergezinswoning. De meeste woningen (66%) bevinden zich in de koopsector. 33% is een huurwoning (ca. 27% is in bezit van corporaties en ca. 6% is particulier bezit). Waterland is een relatief dure gemeente. Dit blijkt ook uit vraagprijzen gehaald uit Funda; zowel voor appartementen als grondgebonden woningen is de vierkante meterprijs vrij hoog. De gemiddelde woningwaarde in de gemeente is € 311.000, waarbij Katwoude en Broek in Waterland boven het gemiddelde zitten en Monnickendam en Marken er iets onder. De Waterlandse woningvoorraad is over het algemeen goed geschikt om oud in te worden. De meeste woningen zijn geschikt om aan te passen indien nodig, bij bijvoorbeeld het krijgen van fysieke beperkingen (zie Figuur 6). Alleen in een deel van Broek in Waterland is ca. 56% van de voorraad (binnen een straal van 200 meter) niet aanpasbaar. Figuur 7: Aanpasbaarheid van woningen in Waterland (RIGO)
Wonen en ouder worden In Waterland is 37% van de huishoudens een 65-plus huishouden. Monnickendam is de meest vergrijsde kern van Waterland, hier ligt dit aandeel op 39%. In Waterland vindt 38% van de 65-plussers de eigen woning geschikt om oud in te worden en bij 42% is de woning na enige aanpassingen geschikt om oud in te worden. In waterland geven ouderen wat vaker aan dan in de deelregio en de MRA dat zij in een woning wonen die niet geschikt is om oud in te worden.
28
Figuur 8: Geschiktheid woning om ouder in te worden naar huur/koop en leeftijd 65-plussers, 2019 (%), (Onderzoek ‘Wonen in de Metropoolregio Amsterdam 2019’)
Verhuisbewegingen Van de huishoudens in Waterland heeft 46% verhuisplannen, 17% wil zeker verhuizen, 29% misschien. Gezinnen geven minder vaak aan dan gemiddeld in de gemeente, dat zij zeker willen verhuizen. De meeste huishoudens in Waterland die willen verhuizen, willen in de eigen gemeente blijven (79%). Als men weg wil uit Waterland, maar in de deelregio wil blijven, dan is dat vaak Purmerend. 18% van de huishoudens die willen verhuizen wil buiten Zaanstreek – Waterland gaan wonen. Door deze groep wordt elders in Nederland (buiten de MRA) en Amsterdam het meest genoemd als mogelijke woonplaats. Ongeveer 500 huishoudens in de MRA hebben interesse om naar Waterland te verhuizen. Ongeveer 2.400 huishoudens die al in Waterland wonen overwegen binnen de gemeente te verhuizen. Daarmee hebben in totaal ongeveer 2.900 huishoudens belangstelling voor een verhuizing in of naar Waterland. Dit aantal is indicatief en bevat zowel huishoudens die zeker willen verhuizen, als huishoudens die misschien willen verhuizen. De helft van de huishoudens geeft de voorkeur aan een meergezinswoning en iets minder dan de helft aan een eengezinswoning.
29
Figuur 9: Verhuiswensen Waterland 2019 (Onderzoek ‘Wonen in de Metropoolregio Amsterdam 2019’) Voor getallen die niet exact benoemd zijn hebben de deelnemers geen keus aangegeven
Verhuisredenen: keuze voor Waterland De meest genoemde reden om naar of binnen Waterland te willen verhuizen in het onderzoek ‘Wonen in de Metropoolregio Amsterdam 2019’ is vanwege de sfeer en historie. Van de verhuisgeneigde huishoudens zegt 37% naar of binnen Waterland te willen verhuizen omdat zij daar zijn opgegroeid. Op de derde plek (32%) staat graag rustig(er) wonen, gevolgd door dicht bij familie willen wonen (29%). Goede plek voor mijn kinderen om op te groeien wordt door twee op de tien genoemd als reden. Ik wil groter wonen wordt door 16% opgegeven als reden gevolgd door ik wil in een kleinere plaats wonen met 13%.
30
Figuur 10: Redenen waarom men binnen/naar Waterland wil verhuizen, 2019 (%), (Onderzoek ‘Wonen in de Metropoolregio Amsterdam 2019’)
31