OUD 425-7 Bijlage 1 Begroting 2027
Tekst van het document
Status In uitvoering Toelichting status Het jaarlijks advies wordt in januari 2027 aan het college voorgelegd ter vaststelling. Begroting 2027 | Versie 9 september 2026 45 Jeugd op Gezond Gewicht (JOGG) Nummer 3.01.1.3 Doel behaald? Nee Omschrijving JOGG-Waterland zet zich in om alle kinderen (van zwangerschap tot en met 23 jaar) mogelijkheid te geven meer te bewegen, meer groente en fruit te eten, meer water te drinken en goed te slapen. Jaarlijks wordt een jaarplanning gemaakt met activiteiten, passend bij de gemeentelijke doelstellingen. Dit plan wordt tussen Q3 en Q4 van 2026 opgesteld. De gezondheidseffecten van de JOGG-aanpak op onze inwoners zijn terug te zien in de Gezondheidsmonitor van de GGD die eens per 4 jaar wordt uitgevoerd. Status In uitvoering Toelichting status Vanaf 2027 gaat JOGG mee in de reguliere subsidie van Team Sportservice en dat betekent dat vanaf 2028 de jaarplanning van JOGG meegeleverd moet worden in de subsidieaanvraag die zij in 2027 zullen doen. Versterking aanpak suïcidepreventie Nummer 3.01.1.4 Doel behaald? Nee Omschrijving In de regio Zaanstreek-Waterland is er een opvallend hoog percentage van jongvolwassenen dat wel eens denkt aan suïcide (2024: 28% in de regio, 26% Waterland). Om die reden wordt extra ingezet op versterking van de suïcide preventie. In 2026 is een regionale routekaart ontwikkeld.
In 2027 wordt geëvalueerd of deze routekaart heeft bijgedragen aan laagdrempelig aanbod en preventie van suïcide. Status In uitvoering Ketenaanpak overgewicht en obesitas volwassenen Nummer 3.01.1.5 Doel behaald? Nee Begroting 2027 | Versie 9 september 2026 Omschrijving Eind 2027 is de ketenaanpak overgewicht en obesitas voor volwassenen in Waterland verder ontwikkeld en geborgd als basisfunctionaliteit binnen AZWA, in aansluiting op de regionale werkagenda, waarbij de GLI (gecombineerde leefstijlinterventie) effectief wordt uitgevoerd en minimaal 50% van de deelnemers uitstroomt naar passend, lokaal beweegaanbod (zoals een wandelgroep). Status In uitvoering Waterlandse indicatoren Indicator | Bron | Eenheid | Verleden | Heden | Toekomst 2020 | 2024 | 2028 Ervaren | GGD | Percentage | 81,3% | 75,3% | Hoger gezondheid - | inwoners van 18 volwassenen | jaar en ouder dat de gezondheid ervaart als (zeer) goed. We streven ernaar dat dit percentage in de toekomst toeneemt. Overgewicht - | GGD | Percentage | 45,8% | 47,8% | Gelijk volwassenen | inwoners in Waterland met overgewicht tussen de 18-65 jaar. Het percentage van volwassenen met overgewicht neemt al jaren toe. We streven ernaar dat het percentage inwoners met overgewicht in de toekomst gelijk blijft.
Voldoet aan de | GGD | Percentage | 48,3% | 50,3% | Hoger beweegrichtlijnen | volwassenen (18 - volwassenen | jaar en ouder) dat voldoet aan de beweegrichtlijnen. We streven ernaar dat dit percentage in de toekomst toeneemt. 46 Begroting 2027 | Versie 9 september 2026 Indicator | Bron | Eenheid | Verleden | Heden | Toekomst 2019 | 2021 | 2026 Suïcide | GGD | Percentage | 13% | 23% | Lager gedachten jeugd | inwoners in Waterland (2e en 4e klas VO) die in de afgelopen 12 maanden wel eens tot vaak serieus nagedacht heeft een einde te maken aan zijn of haar leven. We streven ernaar dat het percentage in de toekomst afneemt. 2022 | 2024 | 2026 Suïcide | GGD | Percentage | 38% | 26% | Lager gedachten - | inwoners in jongvolwassenen | Waterland (16 - 25 jaar) die in de afgelopen 12 maanden wel eens tot vaak serieus nagedacht heeft een einde te maken aan zijn of haar leven. We streven ernaar dat het percentage in de toekomst afneemt. Wat willen we bereiken? Vitaal ouder worden De gemeente Waterland versterkt de zelfredzaamheid, veiligheid en kwaliteit van leven van ouderen door in de regio samen te werken aan een integrale en toekomstbestendige ouderenzorg, met speciale aandacht voor het verminderen van vermijdbare valincidenten via een samenhangende valpreventieketen, ondanks toenemende vergrijzing en personeelstekorten.
Nummer | Wat gaan wij | Status daarvoor doen? Vitaal ouder worden 3.01.2.1 | Ketenaanpak | | Nog niet gestart dementie (inclusief preventie) 3.01.2.2 | Wijkgerichte aanpak | | In uitvoering G'oud 47 Begroting 2027 | Versie 9 september 2026 48 Nummer Wat gaan wij daarvoor doen? Status 3.01.2.3 Valpreventieketen borgen In uitvoering Wat gaan we daarvoor doen? Ketenaanpak dementie (inclusief preventie) Nummer 3.01.2.1 Doel behaald? Nee Omschrijving In aansluiting op AZWA en de regionale werkagenda AZWA is de bedoeling dat Zaanstreek- Waterland in 2029 beschikt over een regionaal dekkende ketenaanpak dementie. Inwoners met (een vermoeden van) dementie en hun naasten hebben tijdig toegang tot passende ondersteuning, begeleiding en zorg. Ook wordt ingezet op preventie. In de eerste helft van 2027 schrijven we het lokale projectplan (in aansluiting op regioplan dat in Q1 wordt ontwikkeld door netwerk Dementie/G'oud). Hierin nemen we inwonersperspectief mee door ervaringsdeskundigen in onze gemeente te betrekken. In het projectplan komen doelen op gebied van vroegsignalering en dementiepreventie, meedoen in de samenleving, ontmoetingsvoorzieningen, ondersteuning van naasten en mantelzorgers. De landelijke AZWA-handreiking voor de ketenaanpak dementie vormt hierbij het kader.
Status Nog niet gestart Toelichting status De landelijke handreiking voor de ketenaanpak dementie is medio 2026 nog niet beschikbaar. De ketenaanpak staat op de ontwikkelagenda en is nog geen basisfunctionaliteit. Aanpak wordt regionaal uitgewerkt in op te richten werkgroep (netwerk dement/G'oud). Wijkgerichte aanpak G'oud Nummer 3.01.2.2 Doel behaald? Nee Omschrijving In 2026 is een start gemaakt met de lokale/wijkgerichte aanpak vanuit het netwerk G'oud Zaanstreek-Waterland. In G'oud werken gemeenten, woningcorporaties, zorg- en welzijnsorganisaties samen om te zorgen dat inwoners vitaal en zelfredzaam oud kunnen worden en de zorg beschikbaar blijft voor wie dat nodig heeft. Medio 2026 gaan inwonersvertegenwoordigers en partners met elkaar in gesprek over goed oud worden in onze gemeente. Zij bespreken wat al goed gaat en wat beter kan op gebied van fit en Begroting 2027 | Versie 9 september 2026 49 vitaal blijven, wonen, omkijken naar elkaar en zorg. Hieruit komen acties/projecten voort die gezamenlijk opgepakt worden. Eind 2026 wordt in afstemming met inwonersvertegenwoordiging en partners vastgesteld hoe deze in 2027 verder vorm krijgen. Ook wordt in 2027 een verkenning gedaan naar de ontwikkeling van een Lang Leve Thuis woonconcept.
Status In uitvoering Valpreventieketen borgen Nummer 3.01.2.3 Doel behaald? Nee Omschrijving In 2027 is de ketenaanpak valpreventie in Waterland verder ontwikkeld en structureel geborgd binnen AZWA. Daarbij wordt specifiek ingezet op effectieve doorgeleiding van deelnemers, met als doel dat minimaal 50% van de deelnemers aan een valpreventiecursus na afronding deelneemt aan passend en duurzaam beweegaanbod. Status In uitvoering Waterlandse indicatoren Indicator Bron Eenheid Verleden Heden Toekomst 2018 2022 2026 Ziekenhuisopnamen valongevallen bij 65+'ers waarstaatjegemeente.nl Aantal valongevallen in Waterland bij 65+'ers met ziekenhuisopname tot gevolg, per 10.000 inwoners. 138 119 Lager Optimaal opgroeien Wat willen we bereiken? Gezond opgroeien met een kansrijke start We willen ouders ondersteunen in het ouderschap. Door bijvoorbeeld waar nodig het herstellen en versterken van het vermogen van ouders en hun sociale omgeving om problemen op te lossen. Het bevorderen van opvoedcapaciteiten en het tijdig bieden van hulp op maat. Het voorkomen van problemen (preventie) en het vroegsignaleren van beginnende problematiek is ook een belangrijk onderdeel.
Begroting 2027 | Versie 9 september 2026 50 Nummer Naam Status Gezond opgroeien met een kansrijke start 3.02.1.1 Regionale coalitie Kansrijke Start In uitvoering 3.02.1.2 Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO) In uitvoering 3.02.1.3 Buurtgezinnen In uitvoering 3.02.1.4 Jongerenwerk In uitvoering Wat gaan we daarvoor doen? Regionale coalitie Kansrijke Start Nummer 3.02.1.1 Doel behaald? Nee Omschrijving Kansrijke start betekent dat we ouders en kinderen ondersteunen om een goede start te maken in de eerste 1.000 levensdagen. Deze start begint al vóór de zwangerschap (-9 maanden) en loopt nog de eerste twee levensjaren door. Met een goede basis tijdens deze 1.000 dagen wordt kansenongelijkheid verminderd. Onze geboortezorgpartners bevinden zich buiten onze gemeentegrenzen. Door een regionale coalitie met onze geboortezorgpartners kunnen we samenwerking verbeteren en zorgen voor de juiste ondersteuning in een vroeg stadium als dit nodig is. De coalitie in de vorm van een netwerk zal in 2027 vorm krijgen. Status In uitvoering Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO) Nummer 3.02.1.2 Doel behaald? Nee Omschrijving Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO) is een preventieve, wetenschappelijk onderbouwde werkwijze waarmee gemeenten werken aan een gezonde, veilige en kansrijke leefomgeving voor jongeren.
Door met de OKO-methodiek te werken voldoen we aan de oproep vanuit het rekenkameronderzoek uit 2025 om meer datagestuurd te werken. Daarnaast zien we onder onze jongeren een toenemend middelengebruik en verminderd mentaal welbevinden. De OKO- methodiek is bij uitstek geschikt om hieraan te werken. In 2027 gaan we verkennen op welke manier we de OKO-werkwijze kunnen implementeren binnen onze gemeente. Status In uitvoering Begroting 2027 | Versie 9 september 2026 51 Buurtgezinnen Nummer 3.02.1.3 Doel behaald? Nee Omschrijving Onder het motto ‘Opvoeden doen we samen’, koppelt Buurtgezinnen gezinnen die steun kunnen gebruiken (vraaggezinnen) aan een stabiel (steun)gezin in de buurt. Zo krijgen kinderen wat extra liefde en aandacht en worden ouders ontlast. Vraag- en steungezinnen maken samen met de coördinator van Buurtgezinnen afspraken over de steun, zoals bijvoorbeeld: een rustige huiswerkplek bieden voor een puber, een baby een weekend te logeren krijgen of een kleuter naar zwemles brengen. In 2025 en 2026 is Buurtgezinnen middels een pilot ingezet. Op basis van evaluatie eind 2026 wordt Buurtgezinnen mogelijk in 2027 een vast onderdeel van ons preventieve aanbod passend bij de vraag.
Status In uitvoering Jongerenwerk Nummer 3.02.1.4 Doel behaald? Nee Omschrijving Bij het jongerenwerk kunnen jongeren tussen 11 en 23 jaar terecht met hun plannen, ideeën, wensen, vragen of problemen. Jongeren krijgen van hen vertrouwen en verantwoordelijkheid en worden gestimuleerd om door eigen acties en samenwerking veranderingen teweeg te brengen. De jongerenwerkers zijn vaak te vinden bij de sportvelden, dorpshuizen of gewoon op straat. Ook organiseren zij elke week een inloopmiddag/-avond in De Bolder in Monnickendam. De jongerenwerkers zijn er niet alleen voor jongeren. Ook ouders, scholen, beleidsmedewerkers, bewoners en verenigingen kunnen bij hen terecht met vragen of om samen te werken. Uiterlijk Q1 2027 is er een herijkt meerjaren Beleidsplan Jongerenwerk en Uitvoeringsplan en brengen wij dit in uitvoering. Status In uitvoering Begroting 2027 | Versie 9 september 2026 Waterlandse indicatoren Indicator | Bron | Eenheid | Verleden | Heden | Toekomst 2020 | 2024 | 2028 Kinderen in | waarstaatjegemeente.nl | Percentage | 4% | 4% | Lager een | kinderen in uitkeringsgezin | Waterland dat opgroeit in een uitkeringsgezin. 2021 | 2023 | 2027 Weerbaarheid | GGD- | Percentage | 88% | 86% | Hoger jeugd | gezondheidsmonitor | leerlingen in de jeugd | 2e en 4e klas van het VO in Waterland dat zichzelf weerbaar vindt.
- | 2024 | 2026 Boekstart- | Jaarverslag Boekstart | Percentage | - | 32% | Hoger waardebon | ouders dat reageert naar aanleiding van de brief en waardebon Boekstart verzonden aan jonge ouders. Wat willen we bereiken? Een passende (school-)loopbaan Vanuit de gemeente Waterland willen we dat ieder kind de kans krijgt om zijn of haar talenten optimaal te ontwikkelen. Onderwijs, zo nodig passend onderwijs, is belangrijk voor iemands kansen in de maatschappij. Een doorlopende leer-en ontwikkellijn begint bij de geboorte en loopt door tot aan de volwassenheid. We werken doelgericht aan een veilige, inclusieve leeromgeving. Kwaliteit, toegankelijkheid en samenhang in het onderwijs is essentieel. Een optimale onderlinge samenwerking tussen de gemeente en externe partners is daarbij cruciaal. Hierdoor is het mogelijk om tijdig onderwijsachterstanden te signaleren en passende ondersteuning te bieden waar het nodig is.
Nummer | Wat gaan we | Status daarvoor doen? Een passende (school-)loopbaan 3.02.2.1 | Lokaal overleg | | In uitvoering schoolveiligheid 3.02.2.2 | Implementatie Wet | | Nog niet gestart terugdringen schoolverzuim 52 Begroting 2027 | Versie 9 september 2026 53 Nummer Wat gaan we daarvoor doen? Status 3.02.2.3 Voor- en vroegschoolse educatie In uitvoering 3.02.2.4 Nieuwkomersonder wijs / brugfunctionaris In uitvoering Wat gaan we daarvoor doen? Lokaal overleg schoolveiligheid Nummer 3.02.2.1 Doel behaald? Nee Omschrijving Uiterlijk eind 2027 is een efficiënt en structureel overleg ingericht tussen alle Waterlandse scholen (primair en voortgezet onderwijs) en veiligheidspartners (politie, handhaving en HALT), waarbij minimaal 2 keer per jaar informatie wordt uitgewisseld over relevante ontwikkelingen en trends. Dit overleg leidt aantoonbaar tot verbeterde samenwerking, waarbij ten minste 80% van de betrokken partners aangeeft dat het overleg bijdraagt aan een veiliger schoolklimaat en tijdige signalering van veiligheidsvraagstukken. Op basis van een evaluatie in 2027 wordt het overlegproces lokaal en regionaal geoptimaliseerd en geborgd. Status In uitvoering Implementatie Wet terugdringen schoolverzuim Nummer 3.02.2.2 Doel behaald? Nee Omschrijving De Wet terugdringen schoolverzuim treedt naar verwachting in werking per 1 januari 2027.
De wet heeft als hoofddoel het aantal leerlingen en mbo-studenten dat langdurig thuiszit te verminderen en schooluitval te voorkomen. Dit wordt bereikt door scholen beter in staat te stellen verzuim tijdig te signaleren, de oorzaken te analyseren en passende maatregelen te nemen. Hierin werken scholen, gemeenten (leerplichtambtenaren en jeugdzorg) en de samenwerkingsverbanden samen. Afhankelijk van het moment van inwerkingtreding moeten gemeentelijke verordeningen en werkprocessen aangepast en geïmplementeerd worden conform de nieuwe wetgeving. Deze werkzaamheden moeten eind 2027 zijn afgerond. Begroting 2027 | Versie 9 september 2026 54 Status Nog niet gestart Voor- en vroegschoolse educatie Nummer 3.02.2.3 Doel behaald? Nee Omschrijving Door het inzetten van voorschoolse educatie (VVE) is de ambitie om jonge kinderen met een (risico op een) achterstand, start-bekwaam het basisonderwijs in te laten stromen. Een kind kan toegang krijgen tot VVE, wanneer de achterstand op tijd gesignaleerd wordt bij het consultatiebureau. Deze educatie geeft dat het kind met minder of geen achterstand start op de basisschool en draagt bij aan kansengelijkheid. Gemeenten zijn hierbij verantwoordelijk voor de voorschoolse periode (2 tot 4 jaar) en hebben een regierol voor het ontwikkelen van een gezamenlijke visie voor de vroegschoolse periode (groep 1 en 2).
Hiervoor wordt er in 2027 een uitvoeringsplan opgesteld. Status In uitvoering Nieuwkomersonderwijs / brugfunctionaris Nummer 3.02.2.4 Doel behaald? Nee Omschrijving Alle nieuwkomerskinderen van zes tot twaalf jaar volgen een jaar onderwijs op de Nieuwkomersschool Kuna Mondo (Voortgezet onderwijs gaat naar de schakelklas VO). Voor veel Oekraïense kinderen blijkt dit onvoldoende. Vanuit Kuna Mondo wordt een brugfunctionaris ingezet met kennis van de Oekraïense taal die flexibel extra ondersteuning kan bieden aan Oekraïense leerlingen op reguliere scholen in het primair onderwijs. Dit om de leerprestaties te waarborgen en het welzijn van zowel kind als ouder te ondersteunen.
Status In uitvoering Begroting 2027 | Versie 9 september 2026 Waterlandse indicatoren Indicator | Bron | Eenheid | Verleden | Heden | Toekomst 2023-2024 | 2024-2025 | 2025-2026 Absoluut | CBS Statline | Aantal | 7 | 2 | Lager verzuim aantal | leerlingen in per schooljaar | Waterland met absoluut verzuim Relatief | CBS Statline | Aantal | 92 | 102 | Lager verzuim aantal | leerlingen in per schooljaar | Waterland met relatief verzuim Vroegtijdig | CBS Statline | Aantal | 2,41% | 2,06% | Lager schoolverlaters | vroegtijdig zonder | schoolverlaters startkwalificatie | in Waterland (vsv) Wat willen we bereiken? Voldoende en passende onderwijshuisvesting Zorgen voor voldoende en passende onderwijshuisvesting voor alle kinderen in de gemeente Waterland, waarbij voor het primair onderwijs voldoende capaciteit beschikbaar is en het voortgezet onderwijs behouden blijft.
Nummer | Wat gaan we | Status daarvoor doen? Voldoende en passende onderwijshuisvesting 3.02.3.1 | Hereiken en | | In uitvoering uitvoeren Integraal Huisvestingsplan Onderwijs 3.02.3.2 | Voorbereiden | | In uitvoering project bassischool De Rietlanden op Marken 3.02.3.3 | Het in stand houden | | In uitvoering van het BNC als een volledige middelbareschoolvo orziening waarbij ingezet wordt op uitbreiding met HAVO-VWO bovenbouw 55 Begroting 2027 | Versie 9 september 2026 56 Wat gaan we daarvoor doen? Hereiken en uitvoeren Integraal Huisvestingsplan Onderwijs Nummer 3.02.3.1 Doel behaald? Nee Omschrijving Het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP) uit 2021 wordt in samenwerking met de schoolbesturen herijkt. Het herijkte IHP geeft inzicht in de huidige en toekomstige behoefte aan onderwijshuisvesting en vormt de basis voor een toekomstbestendige ontwikkeling van de schoolgebouwen binnen de gemeente Waterland. Hierbij wordt rekening gehouden met onder meer leerlingenprognoses, demografische ontwikkelingen, woningbouw, de kwaliteit en capaciteit van bestaande schoolgebouwen, duurzaamheid en inclusief onderwijs. Het IHP heeft een looptijd van 16 jaar en bevat een concrete meerjarenprogrammering voor de eerste 4 jaar. Na vaststelling van het herijkte IHP gaan we aan de slag met de uitvoering van de geplande maatregelen en projecten op het gebied van onderwijshuisvesting.
Status In uitvoering Voorbereiden project bassischool De Rietlanden op Marken Nummer 3.02.3.2 Doel behaald? Nee Omschrijving Basisschool De Rietlanden op Marken is toe aan vervanging; in het IHP is oplevering in 2028 voorzien. De gemeenteraad heeft op 5 maart 2026 een voorbereidingskrediet beschikbaar gesteld en het project bevindt zich momenteel in de voorbereidingsfase. In 2027 vindt de voorbereiding tot aanbesteding plaats. Status In uitvoering Het in stand houden van het BNC als een volledige middelbareschoolvoorziening waarbij ingezet wordt op uitbreiding met HAVO- VWO bovenbouw Nummer 3.02.3.3 Doel behaald? Nee Begroting 2027 | Versie 9 september 2026 57 Omschrijving Samen met de schooldirectie en het schoolbestuur zal gekeken worden naar de mogelijkheden. Status In uitvoering Iedereen doet mee Wat willen we bereiken? Sterke sociale samenhang Veel initiatieven en activiteiten in onze gemeente worden in stand gehouden door de actieve en vrijwillige inzet van inwoners. Vaak hangen er kosten aan het organiseren van deze activiteiten. Door het toekennen van subsidies om deze kosten te dekken dragen wij bij aan het versterken van de sociale samenhang.
Denk hierbij aan culturele en cultuurhistorische activiteiten, amateuristische kunstbeoefening, kunstzinnige vorming, recreatief en coördinerend ouderenwerk, subsidies voor sportactiviteiten, stimuleringssubsidies en subsidies voor de dorpsraden. Iedere kern heeft wel een eigen communicatiemiddel dat gebruikt wordt door en voor inwoners om activiteiten te vinden. We vinden het belangrijk dat die activiteiten breder bekend worden. Daarom faciliteren we lokale clubs en verengingen om hun aanbod bekend te maken op de digitale Wegwijzer Waterland. Nummer Naam Status Sterke sociale samenhang 3.03.1.1 Wegwijzer Waterland In uitvoering 3.03.1.2 Subsidiebeleid In uitvoering 3.03.1.3 Sport- en Cultuurfonds 2026 In uitvoering 3.03.1.4 Dorpshuizenfonds In uitvoering 3.03.1.5 Uitvoeringsagenda cultuur In uitvoering Wat gaan we daarvoor doen? Wegwijzer Waterland Nummer 3.03.1.1 Doel behaald? Nee Omschrijving Op www.wegwijzerwaterland.nl kunnen inwoners terecht voor vragen in het dagelijks leven over wonen, zorg, geld, werk, vervoer, actief zijn en jeugd en gezin. Het digitale platform wijst inwoners de weg naar de juiste instanties en organisaties, maar is zelf geen aanvraagloket voor voorzieningen.
Begroting 2027 | Versie 9 september 2026 58 Eind 2027 heeft Wegwijzer Waterland twee keer zoveel bezoekers dan in 2025 en is de geboden informatie uitgebreid zoveel als mogelijk up to date. Om het aantal bezoekers te verhogen willen we de naamsbekendheid verder vergroten en de gebruikservaring verbeteren. Daarnaast zorgen we ervoor dat betrokken partners zelf verantwoordelijkheid nemen voor hun informatie op de Wegwijzer. Status In uitvoering Subsidiebeleid Nummer 3.03.1.2 Doel behaald? Nee Omschrijving De gemeente stimuleert met incidentele en periodieke subsidies een goed voorzieningenaanbod van kunst en cultuur, sport en sociaal-cultureel werk. Deze subsidies kunnen aangevraagd worden door clubs en verenigingen (rechtspersonen) die zich zonder winstoogmerk inzetten voor activiteiten voor Waterlanders. In 2027 onderzoeken we of er aanpassingen nodig zijn in de huidige subsidieverordening of het gebruik ervan, om beter aan te sluiten bij de doelen van het Beleidsplan Samenleving. Status In uitvoering Sport- en Cultuurfonds 2026 Nummer 3.03.1.3 Doel behaald? Nee Omschrijving In februari 2027 wordt het restant van het Sport- en Cultuurfonds verleend. De gemeente heeft in 2025 eenmalig een extra bedrag beschikbaar gesteld voor sport-, cultuur- en recreatie-initiatieven.
Er is in totaal € 400.000 beschikbaar gesteld, waarvan € 140.000 voor sport, € 130.000 voor recreatie en € 130.000 voor Cultuur. Om dit uit voeren is voor het sport- en cultuurgedeelte een subsidiefonds in het leven geroepen. Inwoners (en verenigingen) konden voor dit fonds grotere subsidieaanvragen (2500-10.000) indienen in 2026. Omdat het beschikbare bedrag niet volledig is verleend wordt het restant in 2027 beschikbaar gesteld voor nieuwe aanvragen. Begroting 2027 | Versie 9 september 2026 59 Status In uitvoering Dorpshuizenfonds Nummer 3.03.1.4 Doel behaald? Nee Omschrijving Eind 2027 hebben alle dorpshuizen in Waterland (voor zover mogelijk) 100 openstellingen georganiseerd voor maatschappelijke activiteiten. In 2025 is de Kadernota subsidiering dorpshuizen vastgesteld. Met deze regeling kan subsidie worden verleend aan de dorpshuizen voor sociaal culturele en maatschappelijke activiteiten in de dorpshuizen. Als norm voor de subsidie geldt een minimumaantal van 100 openstellingen voor maatschappelijke activiteiten per jaar. De maatschappelijke activiteiten in deze zijn niet commercieel, op het belang van de hele gemeenschap gericht, voor iedereen toegankelijk en dragen bij aan de sociale en sociaal-culturele doelstellingen van de gemeente. De subsidie draagt bij aan het behouden van een stevige sociale basis en de leefbaarheid in de kernen.
Status In uitvoering Uitvoeringsagenda cultuur Nummer 3.03.1.5 Doel behaald? Nee Omschrijving Eind 2026 - begin 2027 wordt de besluitvorming verwacht over de Uitvoeringsagenda Cultuur die momenteel wordt ontwikkeld. Hierin staan de doelstellingen, werkzaamheden en ambities op het beleidsterrein van Kunst en Cultuur beschreven. Aan de vastgestelde Uitvoeringsagenda zal in 2027 uitvoering worden gegeven. Status In uitvoering Begroting 2027 | Versie 9 september 2026 Waterlandse indicatoren Indicator | Bron | Eenheid | Verleden | Heden | Toekomst 2020 | 2024 | 2028 Eenzaamheid - | GGD- | Percentage | 42% | 39% | Gelijk - senioren | gezondheidsmonitor | inwoners van | lager 65 jaar en ouder die aangeven zich eenzaam te voelen. Eenzaamheid - | GGD- | Percentage | 43% | 43% | Gelijk - volwassenen | gezondheidsmonitor | inwoners | lager tussen de 18 en 64 jaar oud die aangeven zich eenzaam te voelen. 2021 | 2024 | 2028 Eenzaamheid - | GGD- | Percentage | 48% | 47% | Gelijk - jongvolwasenene | gezondheidsmonitor | inwoners | lager tussen de 16 en 25 jaar oud die aangeven zich eenzaam te voelen. 2020 | 2024 | 2028 Contact met | GGD- | Percentage van | 11% | 15% | Gelijk - anderen - | gezondheidsmonitor | inwoners van | lager senioren | 65 jaar of ouder die minder dan 2 keer per maand contact hebben met buren.
Contact met | GGD- | Percentage | 18% | 30% | Gelijk - anderen - | gezondheidsmonitor | inwoners | lager volwassenen | tussen de 18 en 64 jaar oud die minder dan 2 keer per maand contact hebben met buren. Doet | GGD- | Percentage | 32% | 41% | Gelijk - vrijwilligerswerk | gezondheidsmonitor | inwoners van | hoger - senioren | 65 jaar of ouder die vrijwilligerswerk doen. 60 Begroting 2027 | Versie 9 september 2026 61 Indicator Bron Eenheid Verleden Heden Toekomst Doet vrijwilligerswerk - volwassenen GGD- gezondheidsmonitor Percentage inwoners tussen de 18 en 64 jaar oud die vrijwilligerswerk doen. 35% 25% Gelijk - hoger Wat willen we bereiken? Een stevige sociale basis Waar mensen zijn en zich tot elkaar verhouden, is er een sociale basis. Dit versterkt de veerkracht in de samenleving. Met het ondersteunen van een stevige sociale basis bedoelen we, dat we niet alleen sociale samenhang faciliteren, maar ook waar nodig professionele ondersteuning inzetten om sociaal- culturele voorzieningen mogelijk te maken en lichte vormen van hulp dicht bij te brengen. Hulp die de gemeente zelf inzet dan wel via subsidiering of inkoop verzorgt.
Denk hierbij aan sociaal-cultureel werk, algemeen maatschappelijk werk en maatschappelijke dienstverlening, vluchtelingenwerk, voorschoolse educatie in de kinderopvang, maar ook een deel van de sportactiviteiten (Sportservice) en cultuuractiviteiten (o.a. Muziekschool Waterland). Ook komt er een Stevig Lokaal Team met laagdrempelige inloopspreekuren waar inwoners zonder afspraak binnen kunnen lopen met vragen of ondersteuningsbehoeften. Nummer Wat gaan we daarvoor doen? Status Een stevige sociale basis 3.03.2.1 Algemene voorzieningen Wmo In uitvoering 3.03.2.2 Doorontwikkeling Stevig Lokaal Team In uitvoering 3.03.2.3 Sociaal Team In uitvoering 3.03.2.4 Sociaal verwijzen In uitvoering 3.03.2.5 Ontmoetingsmomen ten/sociale activiteiten In uitvoering Wat gaan we daarvoor doen? Algemene voorzieningen Wmo Nummer 3.03.2.1 Doel behaald? Nee Omschrijving In 2027 onderzoeken we of dagbesteding en huishoudelijk ondersteuning regionaal worden vormgegeven als algemene voorziening. Begroting 2027 | Versie 9 september 2026 62 In de ontwikkeling naar laagdrempelige voorzieningen in het voorveld en het neerzetten van een sterke sociale basis werken we niet alleen. We zijn hierin niet uniek en veel organisaties/aanbieders werken ook in andere gemeenten in de regio.
Samen met de gemeenten in de regio Zaanstreek – Waterland proberen wij meer voorzieningen algemeen beschikbaar te maken. Inwoners kunnen gemakkelijker (zonder beschikking) gebruik maken van de voorzieningen, aanbieders kunnen zorgpersoneel flexibeler inzetten en inwoners blijven langer zelfstandig zonder de inzet van zwaardere ondersteuning of zorg. Status In uitvoering Doorontwikkeling Stevig Lokaal Team Nummer 3.03.2.2 Doel behaald? Nee Omschrijving In 2027 werken we aan een breed inlooppunt en één centrale toegang voor onze inwoners. In 2026 is een uitvoeringsplan Stevig Lokaal team opgesteld. Hierin staat wat er nodig is voor een Stevig Lokaal Team waar onze inwoners (0-100) terecht kunnen met al hun (ondersteunings-)vragen. We willen een Stevig Lokaal Team dat voldoet aan de (aanstaande) wettelijke eisen en bijdragen aan de noodzakelijke transformatie naar het voorveld voor houdbare zorg. Status In uitvoering Sociaal Team Nummer 3.03.2.3 Doel behaald? Nee Omschrijving In 2027 evalueren we het Sociaal Team Waterland en onderzoeken we aanpassingen of uitbreiding ervan. In wijkcentrum De Bolder in Monnickendam wordt een wekelijks inloopspreekuur georganiseerd door de gemeente, in samenwerking met De SMD, Welzijn Wonen Plus en de Bibliotheek.
Het Sociaal Team Waterland is er voor alle inwoners die een vraag of zorgen hebben over geld, wonen, opgroeien en ouder worden of ondersteuning nodig hebben bij werk, zorg & welzijn, inkomen. De medewerkers van het Sociaal Team hebben ervaring en zijn deskundig. Zij hebben goede contacten met organisaties, huisartsen, scholen en zorginstellingen binnen de gemeente. Dit Sociaal Team wordt onderdeel van het Stevig Lokaal Team. Begroting 2027 | Versie 9 september 2026 63 Status In uitvoering Sociaal verwijzen Nummer 3.03.2.4 Doel behaald? Nee Omschrijving Op Marken en in Ilpendam is gestart met Welzijn op recept. Hierbij verwijst de huisarts inwoners die regelmatig langskomen met onderliggende vragen die voortkomen uit bijvoorbeeld rouw of eenzaamheid naar een welzijnsconsulent. De welzijnsconsulent verkent met de inwoner wat er speelt vanuit het gedachtegoed van Positieve Gezondheid en leidt door naar passend aanbod. Welzijn op recept is een voorloper op Sociaal verwijzen zoals dit benoemd wordt in het AZWA. In 2027 zal Welzijn op recept doorontwikkeld worden naar Sociaal verwijzen. Status In uitvoering Ontmoetingsmomenten/sociale activiteiten Nummer 3.03.2.5 Doel behaald? Nee Omschrijving Eind 2027 is het aanbod van sociaal culturele activiteiten in de kleinere kernen passend en met de dorpshuizen afgestemd op de behoefte.
Het welzijnswerk, uitgevoerd door WelzijnWonenPlus, ondersteunt dorpshuizen bij het organiseren van ontmoetingsmomenten en sociale activiteiten zoals koffiemomenten, themabijeenkomsten en gezamenlijke maaltijden in alle kernen. Dit doel hangt samen met de subsidieverordening en het dorpshuizenfonds. Status In uitvoering Wat willen we bereiken? Gelijke kansen op ontwikkeling en meedoen In Waterland zijn diverse laagdrempelige voorzieningen voor specifieke doelgroepen, naast maatwerkregelingen. Inwoners kunnen zonder indicatie terecht bij het Buitenhuis voor mantelzorgondersteuning (respijtzorg en logeeropvang) en bij Huis aan het Water voor ondersteuning als een gezinslid de diagnose kanker heeft. Begroting 2027 | Versie 9 september 2026 64 Schuldhulp richt zich op vroegsignalering om problemen te beperken en deelname te bevorderen. Voor basisvaardigheden is er een regionaal aanbod (taal, rekenen, digitaal). De bibliotheek speelt een centrale rol in ontwikkeling, participatie en gelijke kansen. Voor kinderen uit gezinnen met weinig inkomen biedt het Jeugdfonds Sport en Cultuur toegang tot sport en sociale activiteiten.
Nummer Wat gaan we daarvoor doen? Status Gelijke kansen op ontwikkeling en meedoen 3.03.3.1 Evaluatie herinrichting vroegsignalering In uitvoering 3.03.3.2 Inrichten Geldfit In uitvoering 3.03.3.3 Onafhankelijke cliëntondersteuning In uitvoering 3.03.3.4 Mantelzorgonderste uning In uitvoering 3.03.3.5 Uitvoeringsplan basisvaardigheden In uitvoering Wat gaan we daarvoor doen? Evaluatie herinrichting vroegsignalering Nummer 3.03.3.1 Doel behaald? Nee Omschrijving Gedurende 2027 wordt de herinrichting van de vroegsignalering actief gemonitord, geëvalueerd en waar nodig bijgestuurd. In 2026 is de vroegsignalering van schulden belegd bij de SMD. Voorheen voerde de gemeente dit zelf uit, maar door de kleine omvang van het aantal signalen was er een tekort aan focus en specialisering in het oppakken van signalen. De SMD voerde al enige tijd bij naastgelegen gemeenten de vroegsignalering uit, met positieve resultaten aldaar. Het doel is om de keten van signalen van signaalpartners naar direct advies en verdere begeleiding en het professionele hulpaanbod van de schuldhulpverlening te versterken. Ook hebben wij de vroegsignalering uitgebreid met signalen van de Belastingdienst en de Dienst Toeslagen.
Status In uitvoering Inrichten Geldfit Nummer 3.03.3.2 Begroting 2027 | Versie 9 september 2026 65 Doel behaald? Nee Omschrijving In 2027 wordt er gekeken naar hoe Geldfit geplaatst gaat worden in het Stevig Lokale Team. In 2025 zijn we een overeenkomst aangegaan met Geldfit. Geldfit is één van de belangrijkste doorverwijspartijen in de schuldhulpverlening. Geldfit biedt een integraal aanbod van voorlichting tot advisering en doorverwijzing. Sinds 2026 maakt de Rijksoverheid actief gebruik van Geldfit en geven ze er meer bekendheid aan. In Waterland sluit Geldfit aan op de keten van vroegsignalering en schuldhulpverlening, maar ook op de inkomensregelingen en op schulddienstverlening voor specifieke groepen, zoals ondernemers. Status In uitvoering Onafhankelijke cliëntondersteuning Nummer 3.03.3.3 Doel behaald? Nee Omschrijving In 2027 wordt onderzocht hoe cliëntondersteuning deel kan uitmaken van het Stevig Lokaal Team. De clientondersteuner helpt inwoners bij: * Het verduidelijken van de hulpvraag en het in kaart brengen van de situatie. * Meedenken mee over mogelijke oplossingen, het geven van informatie en advies * Ondersteuning/meegaan naar gesprekken met diverse instanties of gemeente, * Adviseren bij het indienen van aanvragen, * Het opnemen van contact met andere instanties en hulpverleners. * Daar waar nodig doorverwijzen naar de juiste hulpverlening.
De clientondersteuner staat naast de inwoner en is er voor iedereen, die graag wil dat er iemand vanuit een onafhankelijke positie meedenkt en ondersteunt. Status In uitvoering Mantelzorgondersteuning Nummer 3.03.3.4 Doel behaald? Nee Begroting 2027 | Versie 9 september 2026 66 Omschrijving In 2027 kijken we hoe de expertise van professionals over de ondersteuning van mantelzorgers vergroot kan worden. Naast de vertrouwde mantelzorgondersteuning die WelzijnWonenPlus biedt in onze gemeente kunnen onze inwoners en hun mantelzorgers ook terecht bij het Buitenhuis in Wijdewormer voor respijtzorg en kortdurend verblijf. Professionals kunnen een grotere rol pakken in de ondersteuning van mantelzorgers en de doorverwijzing naar ondersteunend aanbod. Vanuit regionale programma's wordt de komende jaren ook gekeken hoe de mantelzorger beter ondersteund kan worden. Status In uitvoering Uitvoeringsplan basisvaardigheden Nummer 3.03.3.5 Doel behaald? Nee Omschrijving In 2027 wordt het lokale uitvoeringsplan basisvaardigheden uitgevoerd. In 2025 is er een regionale visie opgesteld voor het verbeteren van basisvaardigheden van onze inwoners. Op basis van deze visie is zowel een regionaal als een lokaal uitvoeringsplan geschreven. In het regionale uitvoeringsplan worden de voorzieningen opgenomen die voor alle inwoners uit de regio zijn.
In het lokale uitvoeringsplan wordt ingespeeld op de specifieke behoeften in de gemeente Waterland. De kosten voor de uitvoering van basisvaardigheden worden betaald uit specifieke regionale middelen die binnenkomen bij de Centrumgemeente. Status In uitvoering Begroting 2027 | Versie 9 september 2026 67 Waterlandse indicatoren Indicator Bron Eenheid Verleden Heden Toekomst 2020 2024 2028 Moeite met rondkomen - senioren GGD- gezondheidsmonitor Percentage inwoners van 65 jaar of ouder die aangeven moeite te hebben met rondkomen van huishoudinkomen. 4% 5% Gelijk - lager Moeite met rondkomen - volwassenen GGD- gezondheidsmonitor Percentage inwoners van tussen de 18 en 64 jaar oud die aangeven moeite te hebben met rondkomen van huishoudinkomen. 10% 13% Gelijk - lager Ondersteuning op maat Wat willen we bereiken? Zinvolle en waardige participatie De gemeente ondersteunt inwoners die dit nodig hebben bij zinvolle en waardige participatie. Gemeente Waterland vindt het belangrijk dat inwoners passend naar betaald werk worden begeleid. Hierdoor kunnen inwoners beter op eigen benen staan. Hiervoor kunnen we re-integratie instrumenten inzetten. Voorbeelden van re-integratie instrumenten zijn omscholingstrajecten en werkervaringsplaatsen. Sommige inwoners hebben blijvend geen uitzicht op betaald werk, maar kunnen wel meedoen naar vermogen aan vrijwilligerswerk of ontmoetingsactiviteiten.
Het is belangrijk om te blijven investeren in de capaciteiten van onze inwoners. Wij bieden ondersteuning op maat voor inburgeraars. Om volwaardig mee te kunnen doen in de samenleving volgen zij een taaltraject en een verplichte cursus om weg wijs te worden in de Nederlandse maatschappij. Er wordt tijdens de inburgering gestart met re-integratie. Nummer Wat gaan we daarvoor doen? Status Zinvolle en waardige participatie 3.04.1.1 Inrichting Werkcentrum In uitvoering 3.04.1.2 (Verordening) Maatschappelijke Participatie In uitvoering 3.04.1.3 Inrichting aansluiting participatie en inburgering In uitvoering Begroting 2027 | Versie 9 september 2026 68 Nummer Wat gaan we daarvoor doen? Status 3.04.1.4 Inrichten jaarlijkse evaluatie inburgering In uitvoering 3.04.1.5 Aanbod minimaregelingen voor inwoners in Waterland herzien en het bereik vergroten In uitvoering 3.04.1.6 Intensiveren van maatwerk in de schuldhulpverlening strajecten In uitvoering Wat gaan we daarvoor doen? Inrichting Werkcentrum Nummer 3.04.1.1 Doel behaald? Nee Omschrijving In 2027 wordt het regionale Werkcentrum doorontwikkeld en zorgen wij dat de belangen van Waterland daar goed in worden meegenomen. Sinds 1 januari 2026 is de website van het Werkcentrum gelanceerd.
Het Werkcentrum vervangt meerdere regionale samenwerkingsorganen (Regionaal Werkbedrijf, WerkgeversServicePunt, Regionale Mobiliteitsteams) en wordt de integrale toegangspoort voor alle werkgerelateerde vraagstukken. Momenteel is het Werkcentrum nog beperkt in scope en is de integraliteit nog niet volledig gerealiseerd. In de Arbeidsmarktregio wordt de plaats en inrichting van het Werkcentrum nog doorontwikkeld. Het regionale Werkcentrum als toegangspoort en netwerksamenwerking helpt onze inwoners en ondernemers met een werkgerelateerde vraag direct naar het juiste antwoord en de gepaste ondersteuning. De Arbeidsmarktregio gaat ook een rol spelen in het organiseren van het ontbrekende begeleidingsaanbod waar actieve vraag naar is. Status In uitvoering (Verordening) Maatschappelijke Participatie Nummer 3.04.1.2 Doel behaald? Nee Begroting 2027 | Versie 9 september 2026 69 Omschrijving In 2027 wordt de verordening voor Maatschappelijke Participatie opgesteld. Aanpassing in de uitvoering volgt hieruit. Sinds 1 januari 2026 is het eerste deel van de Participatiewet in Balans in werking getreden. Eén van de onderdelen hiervan is de verschuiving van de taak van gemeente van de begeleiding naar werk voor degenen die dat kunnen naar de begeleiding van inwoners naar bredere vormen van participatie voor degenen die niet direct aan het werk kunnen.
Dit vraagt een intensievere samenwerking met (potentiële) partners die hier plaatsen voor kunnen bieden, van sportclubs tot dorpshuizen en meer. De inrichting van de maatschappelijke participatie en de bijbehorende verordening komt ter vervanging van (o.a.) de Afstemmingsverordening Participatiewet 2015. Status In uitvoering Inrichting aansluiting participatie en inburgering Nummer 3.04.1.3 Doel behaald? Nee Omschrijving Vanaf Q3 2027 sluiten de ondersteuning die we bieden vanuit participatie en inburgering goed op elkaar aan, zodat nieuwkomers al tijdens de inburgering richting werk en andere participatie bewegen. We zien dat het voor nieuwkomers moeilijk is om passend werk te vinden. Toeleiding van nieuwkomers naar werk vraagt enerzijds om meer ondersteuning voor werkzoekenden. Anderzijds vraagt het ook om ondersteuning en informatievoorziening voor werkgevers over mogelijke ondersteuningsregelingen voor het aannemen van nieuwkomers. Denk bijvoorbeeld aan regelingen voor (les over) taal op de werkvloer. Daarnaast zien wij ook dat er behoefte is aan leer- werktrajecten, met aandacht voor vaktaal. Participatie tijdens de inburgering helpt bij het leren van Nederlands en het opbouwen van een lokaal netwerk. Hierbij sluiten we waar mogelijk ook aan op regionale ontwikkelingen, zoals het werk van de regionaal verbinder statushouders.
Status In uitvoering Inrichten jaarlijkse evaluatie inburgering Nummer 3.04.1.4 Doel behaald? Nee Begroting 2027 | Versie 9 september 2026 70 Omschrijving In Q2 van 2027 hebben we een structureel ervaringsonderzoek voor inburgering ingericht. We willen structureel feedback ophalen bij inburgeraars. Met deze informatie kunnen we de begeleiding en het aanbod beter laten aansluiten op de behoeften van de doelgroep. Status In uitvoering Aanbod minimaregelingen voor inwoners in Waterland herzien en het bereik vergroten Nummer 3.04.1.5 Doel behaald? Nee Omschrijving Eind 2027 is het bereik van de minimaregelingen vergroot en indien nodig onderzoeken we of het aanbod herzien moet worden. In Waterland is er een groep inwoners die langdurige armoede ondervindt. Door te faciliteren in bestaanszekerheid voor alle inwoners willen wij het mogelijk maken dat iedereen mee kan doen in de samenleving. Wij vinden het belangrijk dat de minimaregelingen passend en werkend zijn en dat iedereen die het nodig heeft, weet hoe die aanspraak kan maken op hulp om te sporten of om een computer aan te schaffen. We willen de communicatiecampagne van 2026 voortzetten door via zowel de lokale kranten, social media en de gemeentelijke informatiebronnen bekendheid hieraan te geven.
Ook gaan we onderzoeken of de nieuwe mogelijkheden van de Wet Proactieve Dienstverlening gebruikt kunnen worden om inwoners direct te bereiken. Ook gaan we verder met het faciliteren van ondersteuning voor degenen die moeite hebben met het doen van een aanvraag. Status In uitvoering Intensiveren van maatwerk in de schuldhulpverleningstrajecten Nummer 3.04.1.6 Doel behaald? Nee Omschrijving Eind 2027 wordt er maatwerk ingezet bij schuldhulpverleningstrajecten en is de effectiviteit verbeterd. Begroting 2027 | Versie 9 september 2026 71 Wij vinden het belangrijk dat onze inwoners financieel gezond zijn. Maatwerk in de schuldhulpverlening speelt een belangrijke rol. Door de wijziging van de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs), per 1 juli 2023 hebben we gemerkt dat het maatwerk meer en intensievere begeleiding vereist. Door meer maatwerk in de nazorg willen wij recidive verlagen en de zelfredzaamheid van inwoners bevorderen. Ook kijken we naar de voorkant, de begeleiding tijdens het traject, en evalueren de effectiviteit van onze samenwerkingspartners. Status In uitvoering Wat willen we bereiken? Passende zorg Goede en tijdige hulp voor jeugdigen en volwassenen die het echt nodig hebben. De gemeente zorgt voor een dekkend aanbod aan zorg en ondersteuning, dat bij voorkeur zo dichtbij mogelijk wordt geleverd voor de inwoners die deze ondersteuning echt nodig hebben.
De gemeente werkt hierin waar nodig, dan wel verplicht samen met de regio om deze zorg in te kopen. Nummer Wat gaan we daarvoor doen? Status Passende zorg 3.04.2.1 Inkoop Wmo In uitvoering 3.04.2.2 Verordening Wmo In uitvoering 3.04.2.3 Verordening jeugdhulp/ Wet reikwijdte Jeugdwet Nog niet gestart Wat gaan we daarvoor doen? Inkoop Wmo Nummer 3.04.2.1 Doel behaald? Nee Omschrijving In 2027 wordt de regionale aanbesteding (ZWOLW niveau = (Zaanstad, Wormerland, Oostzaan, Landsmeer en Waterland)) voor Wmo maatwerk afgerond en gaat de gemeente nieuwe overeenkomsten aan. Deze overeenkomsten worden aangegaan voor de diensten huishoudelijke ondersteuning, begeleiding, dagbesteding en kortdurend verblijf). De nieuwe overeenkomsten met daarbij behorende vernieuwde werkwijzen worden geïmplementeerd en alle betrokken medewerkers zijn getraind. Respijtzorg (zoals het Buitenhuis) is regionaal (Zaanstreek-Waterland) ingekocht en vormgegeven als algemene voorziening. Door de afronding van de regionale inkoop is dienstverlening en financiering structureel geborgd. Begroting 2027 | Versie 9 september 2026 72 Status In uitvoering Verordening Wmo Nummer 3.04.2.2 Doel behaald? Nee Omschrijving In 2027 wordt de nieuwe verordening maatschappelijke ondersteuning vastgesteld. Hierin worden de kaders van de vernieuwde werkwijze voor het toekennen van Wmo maatwerk opgenomen.
Status In uitvoering Verordening jeugdhulp/ Wet reikwijdte Jeugdwet Nummer 3.04.2.3 Doel behaald? Nee Omschrijving Het wetsvoorstel Wet reikwijdte Jeugdwet maakt deel uit van de Hervormingsagenda Jeugd en heeft ten doel de reikwijdte van de Jeugdwet scherper af te bakenen. De afgelopen jaren is het jeugdhulpstelsel onder druk komen te staan. Het aantal jeugdigen dat jeugdhulp ontvangt is sterk gegroeid, met als gevolg dat er personele krapte ontstaat, jeugdigen en ouders in de meest kwetsbare posities onvoldoende passende en tijdige jeugdhulp ontvangen en de kosten zodanig zijn gestegen dat het stelsel financieel onhoudbaar wordt. Daarom is er meer grip nodig op de toegang tot en de inzet van jeugdhulp. Het wetsvoorstel bevat daartoe verschillende maatregelen. Het wetsvoorstel lag in 2026 voor ter consultatie. Verwachte ingangsdatum nog niet bekend. Als de wet wijzigt, moet de Verordening Jeugdhulp worden aangepast. Status Nog niet gestart Waterlandse indicatoren Indicator Bron Eenheid Verleden Heden Toekomst 2021 2024 2028 Jongeren met jeugdhulp waarstaatjegemeente.nl Percentage inwoners tot 18 jaar oud met jeugdhulp.
11,8% 12% Gelijk Begroting 2027 | Versie 9 september 2026 73 Wat willen we bereiken? Wonen en zorg zo dichtbij als mogelijk De gemeente zorgt voor een dekkend aanbod aan zorg en ondersteuning, dat bij voorkeur zo dichtbij mogelijk wordt geleverd voor de inwoners die deze ondersteuning echt nodig hebben. De gemeente werkt hierin zoveel mogelijk samen met de regio om een toekomstbestendig woningbestand met de juiste zorg op de juiste plek te realiseren. Voor sommige doelgroepen kan dat in Waterland in de kernen gerealiseerd worden en voor anderen in de regio Zaanstreek-Waterland. Nummer Wat gaan we daarvoor doen? Status Wonen en zorg zo dichtbij als mogelijk 3.04.3.1 Uitvoeringsagenda wonen en zorg In uitvoering 3.04.3.2 Beschermd wonen en maatschappelijke opvang In uitvoering 3.04.3.3 Project Boeglijn In uitvoering 3.04.3.4 Bijzondere doelgroepen In uitvoering Wat gaan we daarvoor doen? Uitvoeringsagenda wonen en zorg Nummer 3.04.3.1 Doel behaald? Nee Omschrijving Eind 2027 levert de gemeente een actieve bijdrage aan de regionale uitvoering van de vijf pijlers van het woon- en zorgprogramma (Regio in Beeld, Bewustwording, Beschikbaarheid Zorg, Preventie en Doorstroming en Bovenlokale Voorzieningen).
Hierdoor is de regionale samenwerking versterkt en zijn de randvoorwaarden verbeterd voor voldoende passende woonzorgvoorzieningen en een toekomstbestendig woon- en zorglandschap in Zaanstreek-Waterland Status In uitvoering Beschermd wonen en maatschappelijke opvang Nummer 3.04.3.2 Doel behaald? Nee Begroting 2027 | Versie 9 september 2026 74 Omschrijving Uiterlijk eind 2027 beschikt de regio Waterland over een vernieuwde regiovisie Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang (BWMO) en een vastgesteld regionaal actieplan dakloosheid. Waterland levert actief een bijdrage aan de totstandkoming en uitvoering van beide plannen. In 2027 onderzoeken we welke inkoop van zorg nog aanvullend nodig is om in gemeente Waterland Beschermd Thuis te organiseren. Status In uitvoering Project Boeglijn Nummer 3.04.3.3 Doel behaald? Nee Omschrijving In 2027 is de Wmo zorg en ondersteuning die nodig is voor de inwoners van Wooninitiatief de Boeglijn geïndiceerd. Deze zorg wordt geleverd binnen een passende financieringsvorm vanuit de gemeente. Status In uitvoering Bijzondere doelgroepen Nummer 3.04.3.4 Doel behaald? Nee Omschrijving We zorgen in Waterland voor passende huisvesting of opvang voor bijzondere doelgroepen. Dit betreft de kleine doelgroepen met een specifieke huisvestingsvraag.
Dit kunnen doelgroepen zijn die een combinatie van wonen en zorg nodig hebben (zoals bijvoorbeeld bovengenoemd project Boeglijn), maar ook vluchtelingen, asielzoekers, en Oekraïense ontheemden. Voor deze laatste groepen worden landelijke en regionale afspraken gemaakt en moeten we voldoen aan de wettelijke taakstelling voor het huisvesten van vergunninghouders. Status In uitvoering Begroting 2027 | Versie 9 september 2026 75 Inwoners beschermd Wat willen we bereiken? Passende ondersteuning voor mensen met complex (onbegrepen) gedrag en slachtoffers mensenhandel Het voorkomen van escalatie, uitbuiting en recidive door vroegsignalering, samenwerking en een persoonsgerichte aanpak * voor inwoners met complexe problematiek en/of onbegrepen gedrag * slachtoffers van mensenhandel Nummer Wat gaan we daarvoor doen? Status Passende ondersteuning voor mensen met complex (onbegrepen) gedrag en slachtoffers mensenhandel 3.05.1.1 Herkenning van signalen van mensenhandel Nog niet gestart 3.05.1.2 Verbeteren informatieontsluitin g In uitvoering Wat gaan we daarvoor doen? Herkenning van signalen van mensenhandel Nummer 3.05.1.1 Doel behaald? Nee Omschrijving In 2027 versterken we de aanpak van mensenhandel (seksuele uitbuiting, arbeidsuitbuiting en criminele uitbuiting) door de signalering en opvolging binnen de gemeente te verbeteren.
Dit als onderdeel van een regionale uitvoeringsagenda. 1. we trainen voor 31 december 2027 alle medewerkers van Samenleving, Handhaving en Publiekszaken die direct contact hebben met inwoners in het herkennen en signaleren van mensenhandel; 2. we ontwikkelen en implementeren vóór 31 december 2027 een gemeentelijke meldroute, zodat signalen van (vermoedelijke) mensenhandel eenduidig en tijdig worden gemeld en opgepakt. Hiermee vergroten we de bewustwording binnen de organisatie en dragen we bij aan het vroegtijdig herkennen, stoppen en voorkomen van mensenhandel. Status Nog niet gestart Begroting 2027 | Versie 9 september 2026 76 Verbeteren informatieontsluiting Nummer 3.05.1.2 Doel behaald? Nee Omschrijving Op het moment dat Veilig Thuis een zorgmelding binnen krijgt, is het belangrijk dat zij zo snel en veilig mogelijk inzicht krijgen in wie waar bekend is en contact op kan nemen met de betreffende netwerkpartner om verdere informatie in te winnen. Dit zorgt voor efficiënter werken en snellere hulp voor onze inwoners. Eind 2027 is het systeem geïmplementeerd in gemeente Waterland.
Status In uitvoering Wat willen we bereiken? Aanpak Geweld In Afhankelijkheidsrelaties (GIA) Met de Aanpak Geweld in Afhankelijkheidsrelaties zorgen we ervoor dat inwoners die te maken hebben met huiselijk geweld, kindermishandeling, ouderenmishandeling of andere vormen van geweld binnen afhankelijkheidsrelaties eerder in beeld komen en sneller passende hulp krijgen. Hierdoor neemt de veiligheid van slachtoffers toe, wordt geweld sneller gestopt en voorkomen we dat problemen zich van generatie op generatie herhalen. Door de samenwerking tussen zorg-, welzijns- en veiligheidspartners ontvangen inwoners de ondersteuning die nodig is om hun situatie duurzaam te verbeteren, zodat zij veilig kunnen opgroeien, wonen en leven. Nummer Wat gaan we daarvoor doen? Status Aanpak Geweld In Afhankelijkheidsrelaties (GIA) 3.05.2.1 Proeftuin Toekomstscenario Kind en Gezinsbescherming In uitvoering 3.05.2.2 PersoonsGerichte Aanpak Jeugd en Veiligheid In uitvoering Wat gaan we daarvoor doen? Proeftuin Toekomstscenario Kind en Gezinsbescherming Nummer 3.05.2.1 Doel behaald? Nee Begroting 2027 | Versie 9 september 2026 Omschrijving In 2027 integreren we de herijkte werkwijze van het Regionaal VeiligheidsNetwerk (RVN) in de werkwijze van het Stevig Lokaal Team.
We zorgen ervoor dat 100% van de huishoudens met veiligheidsproblematiek die in beeld komen, volgens de herijkte werkwijze worden beoordeeld en begeleid, waarbij het lokale team de regie voert en waar nodig specialistische expertise inzet. De voortgang monitoren we gedurende 2027 aan de hand van casusbesprekingen en werkafspraken, zodat eind 2027 de nieuwe werkwijze volledig is ingebed in het Stevig Lokaal Team. Status In uitvoering PersoonsGerichte Aanpak Jeugd en Veiligheid Nummer 3.05.2.2 Doel behaald? Nee Omschrijving We versterken de preventieve aanpak van jeugdproblematiek door samen te werken met gemeenten, politie, justitie, jeugdhulp en onderwijs. We signaleren risico's vroegtijdig en zetten waar nodig een integrale aanpak in om overlast, criminaliteit en onveiligheid te voorkomen. Via de pilot van het Zorg- en Veiligheidshuis zetten we voor jongeren met complexe problematiek een Persoonsgerichte Aanpak (PGA) in. De pilot loopt tot medio 2027 en wordt vervolgens geëvalueerd. Lokaal werken we nauw samen met wijkagenten, jongerenwerk, scholen, Openbare Orde en Veiligheid en Zorg en Veiligheid, zodat we signalen tijdig oppakken en passende ondersteuning kunnen bieden.
Status In uitvoering Wat mag het kosten? Bedragen x € 1.000 Lasten 2027 | Baten 2027 | Saldo 2027 3.01 Onderwijs | -1.913 | 105 | -1.809 Openbaar | -16 | 0 | -16 basisonderwijs Onderwijshuisvesting | -1.172 | 80 | -1.093 Onderwijsbeleid en | -725 | 25 | -700 leerlingzaken 3.02 Sociale | -21.032 | 4.203 | -16.829 voorzieningen Samenkracht en | -1.527 | 759 | -768 burgerparticipatie 77 Begroting 2027 | Versie 9 september 2026 Lasten 2027 | Baten 2027 | Saldo 2027 Toegang en | -669 | 0 | -669 eerstelijnsvoorziening en WMO Toegang en | -2.119 | 0 | -2.119 eerstelijnsvoorziening en Jeugd Inkomensregelingen | -4.058 | 2.860 | -1.199 WSW en beschut werk | -1.579 | 324 | -1.255 Hulpmiddelen en | -631 | 0 | -631 diensten (WMO) Huishoudelijke hulp | -2.264 | 260 | -2.004 (WMO) Begeleiding (WMO) | -1.185 | 0 | -1.185 Dagbesteding (WMO) | -654 | 0 | -654 Overige | -18 | 0 | -18 maatwerkarrangemen ten (WMO) Jeugdhulp ambulant | -469 | 0 | -469 lokaal Jeugdhulp ambulant | -3.488 | 0 | -3.488 regionaal Jeugdhulp met verblijf | -322 | 0 | -322 lokaal Jeugdhulp met verblijf | -813 | 0 | -813 regionaal Jeugdhulp met verblijf | -57 | 0 | -57 landelijk PGB WMO | -266 | 0 | -266 PGB Jeugd | -156 | 0 | -156 Jeugdbescherming | -410 | 0 | -410 Coördinatie en beleid | -92 | 0 | -92 WMO Coördinatie en beleid | -253 | 0 | -253 Jeugd 3.03 Volksgezondheid | -504 | 200 | -304 Volksgezondheid | -504 | 200
| -304 Totaal | -23.449 | 4.508 | -18.942 78 Begroting 2027 | Versie 9 september 2026 Beleidsindicatoren Nummer | Naam | Eenheid | Bron | 2023 | 2024 | 2025 | 2026 Indicator 17 | Absoluut | per 1.000 | DUO | Nb | 2,4 | Nb | Nb verzuim | leerlingen 18 | Relatief | per 1.000 | DUO | 37 | 22 | Nb | Nb verzuim | leerlingen 19 | Vroegtijdi | % | Ingrado | 2,7 | 2 | Nb | Nb g schoolver laters zonder startkwali ficatie (vsv-ers) 21 | Banen | per 1.000 | LISA | 481,6 | 488,7 | Nb | Nb inwoners van 15-64 jaar 22 | Jongeren | % | CBS | 0 | Nb | Nb | Nb met een delict voor de rechter 23 | Kinderen | % | CBS | 4 | 4 | Nb | Nb in uitkerings gezin 24 | Netto | % | CBS | 72,9 | 72,6 | 72,8 | Nb arbeidspa rticipatie 26 | Werkloze | % | CBS | Nb | 1 | Nb | Nb jongeren 27 | Personen | per | CBS | 132,4 | 144 | 136,7 | Nb met een | 10.000 bijstands | inwoners uitkering 28 | Lopende | per | CBS | 106,4 | 116,8 | 96,9 | Nb re- | 10.000 integratie | inwoners voorzieni | van 15-64 ngen | jaar 29 | Jongeren | % | CBS | 11,5 | 12 | 11,8 | Nb met jeugdhulp (aandeel jongeren tot 18 jaar) 79 Begroting 2027 | Versie 9 september 2026 Nummer | Naam | Eenheid | Bron | 2023 | 2024 | 2025 | 2026 Indicator 30 | Jongeren | % | CBS | 0,4 | 0,3 | 0,5 | Nb met jeugdbesc herming (aandeel jongeren tot 18 jaar) 31 | Jongeren | % | CBS | Nb | Nb | Nb | Nb met jeugdrecl assering (aandeel jongeren van 12 tot 23 jaar) 32
| Cliënten | per | GMSD | 680 | 690 | 710 | Nb met een | 10.000 maatwerk | inwoners arrangem ent WMO Verbonden partijen Een deel van de beleidsdoelstellingen van dit programma wordt gerealiseerd door samenwerking met andere partijen, volgens de begrotingsvoorschriften (BBV) Verbonden partijen genoemd. Naast de paragraaf Verbonden partijen waarin de bestuurlijke en financiël | e belangen worden vermeld, worden onderstaand de bijdragen (door de betreffende verbonden partij) aan de gemeentelijke doelstelling vermeld. GGD Zaanstreek-Waterland De Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst (GGD) | is de belangenbehartiger van de regio Zaanstreek-Waterland op het gebied van collectieve preventie en andere gemeentelijke activiteiten in het kader van de gezondheidszorg. 80 Begroting 2027 | Versie 9 september 2026 81 Bestuur Omschrijving programma Het programma Bestuur richt zich op het democratisch proces. Daarnaast gaat dit programma over de dienstverlening aan onze inwoners en ondernemers, het laten participeren van onze inwoners, de speerpunten voor de organisatie en het financieel beleid.
Doelstellingen Nummer Wat willen we bereiken? Status Bestuur 4.01.1 Werken aan een wendbare en lerende organisatie In uitvoering 4.01.2 Burgerparticipatie In uitvoering 4.01.3 Financieel beleid In uitvoering 4.01.4 Dienstverlening In uitvoering 4.01.5 Bereikbaarheid gemeente In uitvoering 4.01.6 Verbinding inwoners met bestuur en organisatie Gepland 4.01.7 Regionale samenwerking (MRA/ZaWa) In uitvoering Bestuur Wat willen we bereiken? Werken aan een wendbare en lerende organisatie We werken aan een wendbare en lerende organisatie, waarin medewerkers zich continu ontwikkelen en inspelen op veranderingen in het werk en in de maatschappij. We verbinden leren nadrukkelijk aan de dagelijkse praktijk, versterken het aanpassingsvermogen van medewerkers en teams en dragen zo bij aan een toekomstbestendige organisatie.
Begroting 2027 | Versie 9 september 2026 82 Nummer Wat gaan we daarvoor doen? Status Werken aan een wendbare en lerende organisatie 4.01.1.1 Doorontwikkelen HR-systeem en datagedreven sturing Nog niet gestart 4.01.1.2 Implementeren digitaal leerplatform Nog niet gestart 4.01.1.3 Versterken bestuurlijke advisering In uitvoering 4.01.1.4 Inzetten op verzuimpreventie In uitvoering Wat gaan we daarvoor doen? Doorontwikkelen HR-systeem en datagedreven sturing Nummer 4.01.1.1 Doel behaald? Nee Omschrijving We ontwikkelen het HR-systeem na livegang per 1 januari 2027 door tot een sturingsinstrument voor de strategische personeelsplanning. We richten de belangrijkste HR‑processen in als uniforme workflows rond in-, door- en uitstroom, zodat deze eenduidig verlopen en beter aansluiten op de personeelsopgaven. Uiterlijk 1 juni 2027 hebben we een dashboard ontwikkeld voor HR, management en bestuur met inzicht in kengetallen van onder andere instroom, doorstroom, uitstroom en verzuim. We gebruiken deze inzichten om actief te sturen op personeelsinzet en ontwikkeling en ondersteunen daarmee de strategische personeelsplanning en de managementcyclus.
Status Nog niet gestart Implementeren digitaal leerplatform Nummer 4.01.1.2 Doel behaald? Nee Omschrijving Uiterlijk december 2027 implementeren we een digitaal leerplatform en maakt minimaal 80% van de medewerkers actief gebruik van het platform, waarbij jaarlijks tenminste 70% van de medewerkers Begroting 2027 | Versie 9 september 2026 83 één of meer leeractiviteiten afrondt. Hiermee maken we leren laagdrempelig en toegankelijk voor alle medewerkers, met een breed en actueel leeraanbod gericht op zowel vakinhoudelijke kennis als ontwikkeling van competenties en vaardigheden. Hierdoor verankeren we leren in het werk en stimuleren we gericht continu ontwikkelen en kennisdeling binnen de organisatie. Status Nog niet gestart Versterken bestuurlijke advisering Nummer 4.01.1.3 Doel behaald? Nee Omschrijving Uiterlijk 31 december 2026 is de kwaliteit van de bestuurlijke advisering aantoonbaar versterkt door: 1. alle bestuurlijke adviezen te voorzien van een integrale afweging van beleidsmatige, financiële, juridische en uitvoeringsaspecten; 2. minimaal vier keer per jaar een evaluatie uit te voeren met college en Managementteam over de kwaliteit en bruikbaarheid van de advisering; 3. organisatie te trainen op de aspecten kwaliteit, volledigheid, strategische relevantie en bestuurlijke sensitiviteit.
Hierdoor wordt bijgedragen aan een open en transparante bestuurscultuur, waarin relevante ontwikkelingen, besluiten en risico’s actief, tijdig en volledig worden gedeeld, zodat kwalitatief hoogwaardige en zorgvuldig afgewogen besluitvorming mogelijk wordt. Status In uitvoering Inzetten op verzuimpreventie Nummer 4.01.1.4 Doel behaald? Nee Omschrijving We houden het ziekteverzuim onder 6%, zodat afdelingen stabiel bezet blijven en werkzaamheden continu doorgaan en kunnen meebewegen met veranderingen. We versterken de uitvoering van het arbobeleid door het aanstellen van een arbocoördinator, waardoor arbotaken structureel en doelgericht worden opgepakt en de samenhang in de aanpak toeneemt. We zetten nadrukkelijk in op vroegsignalering van (dreigend) verzuim en ondersteunen leidinggevenden actief in het tijdig herkennen en bespreekbaar maken van signalen. Daarbij analyseren we periodiek verzuimdata en sturen we actief op trends en risicogroepen. Op basis van de uitkomsten van het PSA-onderzoek voeren we gerichte interventies uit op onder andere Begroting 2027 | Versie 9 september 2026 84 werkdruk en psychosociale belasting. Daarnaast maken we inzetbaarheid, vitaliteit en werkdruk structureel onderdeel van het gesprek tussen leidinggevende en werknemer.