CConstaterende datWaterland
Koppel je AI →
Document · PDF

OUD 417-9 Bijlage Begroting 2026

Raadsvergadering 30 oktober 2025, gemeente WaterlandBij agendapunt: Raadsvoorstel Begroting 202626.667 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 4

Besparingen Door het bestuur wordt het schrappen van het totale budget voor exposities en publicaties niet verantwoord geacht. Voorgesteld wordt om de besparing op het budget voor exposities en publicaties te halveren ten opzichte van de primaire uitwerking. Zo blijft het archief zichtbaar voor het publiek, bijvoorbeeld via exposities en publicaties. Door stijgende kosten en beperkte middelen moeten we keuzes maken. Om de kwaliteit van het werk te behouden en te zorgen dat het archief ook in de toekomst goed functioneert, stellen we dus voor om het budget voor Exposities en Publicaties te halveren. Deze keuze is nodig zodat we kunnen blijven investeren in onze belangrijkste taken, zoals: • • •

Het goed bewaren en beschermen van documenten; Het digitaliseren van archiefstukken zodat ze online beschikbaar zijn; Het helpen van gemeenten, instellingen en inwoners die informatie zoeken.

69

Begroting 2026 Exposities en publicaties blijven belangrijk, maar we willen deze in de toekomst meer in samenwerking met partners organiseren of op kleinere schaal uitvoeren. Zo houden we het archief toegankelijk en zichtbaar, zonder dat dit ten koste gaat van de kerntaken. Met deze aanpassing zorgen we ervoor dat het Waterlands Archief ook op de lange termijn van waarde blijft voor onze regio. Daarmee wordt de besparing op de oorspronkelijke geraamde gemeentelijke bijdragen 2026 € 69.498,- (4%).

Samenwerking Gemeente Purmerend verzorgt een deel van de bedrijfsvoering van het Waterlands Archief, op het gebied van Personeel en organisatie (Advies en opstellen overeenkomsten) en Planning en control (Advies boekhouding en Planning en control). Het bestuur zal erop toezien dat de kosten binnen het door Purmerend aangegeven budget blijft.

Wetgeving De Wet open overheid (Woo) en de modernisering van de Archiefwet vragen van gemeenten dat de digitale informatiehuishouding op orde is. Dit is een randvoorwaarde om informatie voor de Woo actief openbaar te kunnen maken. Dit maakt het noodzakelijk dat de aandacht wordt verschoven naar de wijze waarop de informatie wordt gestructureerd, de kwaliteit van informatie en hoe dit actief kan worden gepubliceerd. Tegelijkertijd neemt de hoeveelheid van informatie en data toe mede door sociale media en berichten-apps. In samenwerking met de WA-gemeenten wordt een adequate invulling gegeven bij het inrichten van archivering aan het begin van het proces en ontwerpen van digitaal informatiebeheer aan de voorkant (‘Archivering by design’).

Risico’s Een deel van de bedrijfsvoering wordt uitgevoerd door gemeente Purmerend. Over het toezicht op de uitvoering zullen door het bestuur van het Waterlands Archief nog afspraken gemaakt moeten worden. Het WA beschikt over een algemene reserve en een bestemmingsreserve. Met deze reserves is het WA zelfstandig in staat om een enkele financiële tegenvaller op te kunnen vangen. Om het liquiditeitstekort te dichten is in 2026 een externe lening noodzakelijk om gedurende het jaar over voldoende middelen te beschikken om de lopende exploitatiekosten te kunnen voldoen. Naar verwachting wordt deze niet afgesloten bij de BNG maar bij de Gemeente Purmerend.

GGD

Vestigingsplaats: Rechtsvorm: Activiteiten:

Programmaonderdelen:

70

Zaanstad gemeenschappelijke regeling (GR) met zeven gemeenten uitvoeringsorganisatie van de regio ZaanstreekWaterland op het gebied van collectieve (ziekte)preventie en andere (gemeentelijke) activiteiten in het kader van de publieke gezondheidszorg 3.03 Volksgezondheid

Begroting 2026 Vestigingsplaats: Bestuurlijk belang gemeente:

Zaanstad één lid in het algemeen bestuur (AB): wethouder A. van de Weijenberg

De begroting 2026 van de GGD Zaanstreek-Waterland wordt in het algemeen bestuur vastgesteld op 30 oktober 2025. Bedragen x €1.000 Jaarlijkse bijdrage gemeente Waterland Eigen vermogen per 31 december Vreemd vermogen per 31 december Jaarresultaat voor bestemming

Jaarrekening 2023 882

Jaarrekening 2024 1.087

Begroting 2025 978

Begroting 2026 1.120

3.233

1.781

1.695

1.936

6.386

5.358

4.289

4.328

-201

74

-

-

Visie GGD Zaanstreek-Waterland beschermt, bewaakt en bevordert de gezondheid en de veiligheid van alle inwoners in de regio. Daarbij staat een preventieve en collectieve aanpak voorop. Uiteraard met specifieke aandacht voor bevordering van participatie en ondersteuning van de eigen regie van inwoners. De GGD is breed sociaal-medisch deskundig en daardoor een betrouwbare vraagbaak. Tevens levert de GGD onafhankelijk advies op maat. De GGD anticipeert op de toekomst en beweegt mee met externe ontwikkelingen, nieuwe inzichten en veranderende behoeften en wensen vanuit de samenleving en onze gemeenten. Als uitvoeringsorganisatie van de gemeenten sluit de GGD aan bij de gemeenschappelijke verantwoordelijkheden in het sociaal domein.

Beleidsvoornemens Het lokale volksgezondheidsbeleid wordt vormgegeven binnen de kaders van de Wet publieke gezondheid, het Nationaal Preventieakkoord en Lokaal Preventieakkoord. Lokaal wordt de gezondheid van mensen bevorderd en chronische ziekten voorkomen door een integrale aanpak in de omgeving waarin mensen wonen, werken, leren en leven. Dit vanuit de jeugdgezondheidszorg (waaronder het consultatiebureau) of vanuit het Meldpunt en Advies Bijzondere Zorg voor mensen in zorgwekkende situaties, veelal zorgmijders. Verder wordt de gezondheidsbescherming op peil gehouden en worden nieuwe bedreigingen het hoofd geboden. Bijvoorbeeld door middel van het rijksvaccinatieprogramma. Ook gezondheidsbevordering is een belangrijk onderdeel, in een 4-jaarlijkse cyclus worden diverse gestandaardiseerde monitors afgenomen die de gezondheid van inwoners in kaart brengen. In 2026 zullen de resultaten gepresenteerd worden van de Gezondheidsmonitor Kind. Daarnaast worden de gezondheidsverschillen tussen laag- en hoogopgeleiden gestabiliseerd of teruggebracht. Hiervoor wordt onder andere het volgende gedaan: •

•

•

Preventie heeft een prominente plaats in de gezondheidszorg en het gezondheidsbeleid ten aanzien van alcohol, drugs en roken (genotmiddelen), gezond gewicht en psychische gezondheid wordt gecontinueerd. In 2025 stelt de GGD een strategische agenda op voor de 2026-2029, die gebaseerd is op de regiovisie. In de strategische agenda worden de ontwikkelingen en thema’s van GGD ZaanstreekWaterland voor de komende jaren beschreven en de keuzes bepaald voor beleid. Meldpunt Bijzondere Zorg (MBZ) is toegevoegd aan de basistaken. Tot 2026 maakte MBZ deel uit van de plustaken. Deze wijziging betekent alleen een verschuiving tussen basis- en plustaken. De bekostiging liep via facturen en wordt nu opgenomen in de deelnemersbijdrage.

Risico’s Tweemaal per jaar vindt er een risico-inventarisatie plaats, bij de begroting en bij de jaarrekening. De GGD kent risico’s voor de gemeente als het gaat om doorberekening van personele kosten en bij calamiteiten die een bedreiging vormen voor de volksgezondheid.

71

Begroting 2026 Personele kosten zijn een risico omdat: • Eigen risicodrager WW-verplichting De GGD is eigen risicodrager voor uitkeringen uit de werkloosheidswet (WW). Dat betekent dat bij ontslag of einde dienstverband van rechtswege, de eventueel uit te betalen WW-uitkering betaald moet worden door de GGD. • Doorbetalingsverplichting bij arbeidsongeschiktheid in verband met ziekte De GGD is eigen risicodrager voor de Werkhervatting Gedeeltelijke Arbeidsgeschikten (WGA), in het kader van de wet Werk en Inkomen naar Arbeidsvermogen (WIA). Het eigen risico is verzekerd bij Loyalis. • Omvang van de contractenportefeuille De contractenportefeuille voorziet voor een deel in de dekking van de overhead van de GGD. Mocht de omvang van de contractenportefeuille worden verkleind, dan heeft dit impact op de dekking van de overhead. Calamiteiten binnen het taakveld van de GGD Als zich in de regio calamiteiten voordoen, die een bedreiging vormen voor de volksgezondheid (bijvoorbeeld uitbraak infectieziekte), of in het kader van de rampenbestrijding inzet vragen van de GGD, zullen hieruit kosten voortvloeien. Met deze kosten is in de begroting geen rekening gehouden. De GGD anticipeert op deze ontwikkelingen door in overleg te treden met deze partners, zodat de eventuele gevolgen beperkt zijn.

Daarnaast kunnen de kosten voor de GGD beïnvloed worden door aansprakelijkheidsrisico's (bijvoorbeeld een datalek) of beleidsveranderingen van de gemeenten.

Veiligheidsregio Zaanstreek-Waterland

Vestigingsplaats: Rechtsvorm: Activiteiten:

Programmaonderdelen: Bestuurlijk belang gemeente:

Zaanstad Verplichte gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Zaanstreek-Waterland is een samenwerkingsverband tussen de Brandweer Zaanstreek-Waterland, GHOR (Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio), politie en de gemeenten Edam-Volendam, Landsmeer, Oostzaan, Purmerend, Waterland, Wormerland en Zaanstad. We werken samen bij het voorkomen en bestrijden van rampen en crises. 1.01 Veiligheid Eén lid in het algemeen bestuur, de burgemeester

De kerntaak van de VrZW is het voorbereiden op en het bestrijden van rampen en crises. Dit wordt in een samenwerkingsverband gedaan, bestaande uit de brandweer, GHOR, politie en de gemeenten EdamVolendam, Landsmeer, Oostzaan, Purmerend, Waterland, Wormerland en Zaanstad. De veiligheidsregio voert twee soorten taken uit: taken uit de Wet veiligheidsregio’s en taken vanuit de Gemeenschappelijke Regeling.

72

Begroting 2026 De conceptbegroting 2026 van de Veiligheidsregio Zaanstreek-Waterland (Hierna: VrZW) is op 19 juni 2025 besproken in de gemeenteraad. De begroting 2026 zal op 5 september 2025 door het Algemeen Bestuur definitief worden vastgesteld. Bedragen x €1.000 Jaarlijkse bijdrage gemeente Waterland Eigen vermogen per 31 december Vreemd vermogen per 31 december Jaarresultaat voor bestemming

Jaarrekening 2023 1.591

Jaarrekening 2024 1.783

Begroting 2025 1.917

Begroting 2026 2.048

1.360

1.456

691

832

20.922

21.140

16.446

18.524

-171

141

-

-

Beleidsvoornemens De ontwikkelingen in het meerjarig beleidsplan 2025-2028 VrZW zijn maatgevend voor de begroting. Dit beleidsplan is in het najaar van 2024 aangeboden aan het bestuur. In de Kaderbrief 2026 zijn de strategische opgaven verwoord. Dit zijn: versterking crisisbeheersing, toekomstbestendige brandweerzorg, samenwonen en samenwerken met de GGD, toekomstbestendige organisatie en werkgeverschap. Dit betreffen geen nieuwe beleidsvoornemens, omdat de grote strategische opgaven in meerjarig perspectief zijn gezet en momenteel worden uitgevoerd. Daarnaast is het financieel perspectief voor de deelnemende gemeenten in 2026 onzeker. Vanuit die onzekerheid acht men het niet opportuun om nieuw beleid te vertalen in financiële claims. Naast de kerntaken heeft de VrZW ook prioriteiten voor 2026: - Brandweerzorg Eind 2023 is de VrZW gestart met de implementatie van het volledig toekomstbestendige scenario dat zich richt op versterking van de basisbrandweerzorg in Zaanstad-Zuid en redvoertuigen en duikteams in de hele regio. De implementatie van dit scenario loopt door in 2026 en zal uiterlijk 31 december 2026 gereed zijn. Daarnaast is eind 2023 ook gestart met een brede toekomstverkenning brandweer, gericht op de hele brandweerketen van risicobeheersing tot en met incidentbestrijding. Dit is fase 2, toekomstverkenning.

In juli 2024 is de toekomstverkenning gepresenteerd en begin 2025 heeft er een bestuurlijke themabijeenkomst plaatsgevonden om te komen tot gezamenlijke beeld- en oordeelsvorming. Hiervan vind verdere uitwerking plaats. De verwachting is dat dit proces verder doorloopt in 2026. Verder blijft de VrZW in 2026 streven naar het versterken van het personeelsbestand. - Crisisbeheersing Sinds 2023 is er structureel geld beschikbaar om invulling te geven aan de opgave crisisbeheersing toekomstgericht te versterken en robuust te maken. De extra middelen worden ingezet om de regionale en landelijke slagkracht en de informatiepositie te versterken. - Organisatie Eind 2023 is het bestuurlijke besluit genomen om het samenwonen van de VrZW met de GGD ZaanstreekWaterland op de locatie Prins Bernhardplein in Zaandam mogelijk te maken. De verbouwing van het pand heeft gedeeltelijk in 2025 plaatsgevonden en zal doorlopen in 2026. Medio zomer 2026 zullen de GGD en VrZW (gefaseerd) terugverhuizen naar het verbouwde pand.

Risico’s De gemeenschappelijke regeling komt voort uit de Wet veiligheidsregio’s en de gemeente Waterland is verplicht deel te nemen aan deze gemeenschappelijke regeling. De VrZW benoemt zelf enkele risico’s voor de begroting 2026. Deze risico’s worden hieronder beschreven:

73

Begroting 2026 Samenwonen met de GGD. - Voor de gezamenlijke huisvesting van VrZW en GGD-ZW wordt het kantoorpand van VrZW in Zaandam verbouwd. De verbouwingskosten kunnen hoger uitvallen dan oorspronkelijk begroot en er kan vertraging ontstaan in de oplevering. Toekomstbestendige Brandweerzorg. - De verbouwing t.b.v. huisvesting 24 uursdienst kan hoger uitvallen dan oorspronkelijk begroot en er kan vertraging ontstaan in de oplevering waardoor alternatieve huisvesting langer in gebruik moet zijn. - Het komen te vervallen van een ingecalculeerde rijksbijdrage van € 1 mln. (verplichte bouwsteen) in het kader van verplichte wijziging van het brandweerstelsel. Versterking Crisisbeheersing. - Aantrekken van gekwalificeerd personeel voor crisisbeheersing is niet eenvoudig. Andere risico’s - Kosten van investeringen/inkoop blijken na aanbesteding hoger dan voorzien. Met name de technologische ontwikkeling in het brandweermaterieel en ict-toepassingen drijft de prijzen op. - Uit correspondentie tussen het Rijk en het Veiligheidsberaad blijkt dat overhevelen van de BDuR naar het gemeentefonds niet doorgaat. Echter is over de bezuiniging van 10% nog niet beslist. - Toegekende indexatie van bijdrage van gemeenten is onvoldoende om hogere kosten (dan voorzien) in de begroting en meerjarige investeringsraming op te vangen. De indexerings-systematiek gaat uit van CBS-cijfers.

De feitelijke loon- en prijsontwikkeling wijkt daar de afgelopen jaren steeds meer van af. - Onvoorziene acute uitgaven die nodig zijn om de paraatheid op peil te houden door uitval van materieel als gevolg van schade en/of leveringsproblemen in de aanvoerketen en om de (indirecte) gevolgen voor de organisatie te beperken. - Onvoorziene uitgaven door uitval kritische systemen na cyberincident (uitrukalarmering, mobiele systemen auto’s, eigen administratiesystemen). - Onvoorziene claims door nieuwe beroepsziekten (denk aan PTSS en blootstelling aan PFAS) en niet gedekte aanspraken uit dienstongevallen. - Meer langdurige grootschalige inzet dan waarmee bij het opstellen van de begroting rekening is gehouden. Denk aan duur en complexiteit van de crisis en aan de omstandigheden waaronder de crisis bestreden moet worden. - Wet Normalisatie rechtspositie Ambtenaren (WNrA) wordt onverkort van toepassing op veiligheidsregio’s. En taakdifferentiatie tussen beroepsmedewerkers en vrijwilligers leidt tot verplichte wijziging van het brandweerstelsel. - Het niet kunnen vinden van de juiste gekwalificeerde medewerkers kan de operationele taakuitvoering in gevaar brengen.

74

Begroting 2026

Recreatieschap Twiske

Vestigingsplaats: Rechtsvorm:

Haarlem gemeenschappelijke regeling van de provincie, stadsdeel Amsterdam-Noord, Edam-Volendam, Graft–de Rijp, Landsmeer, Oostzaan, Purmerend, Waterland, Wormerland, Zaanstad het bevorderen van een evenwichtige ontwikkeling van de openluchtrecreatie en tot stand brengen en bewaren van een evenwichtig natuurlijk milieu en het duurzaam in stand houden van het specifiek en gedifferentieerde karakter van het landschap 2.02 Sport, cultuur en recreatie één lid in het algemeen bestuur

Activiteiten:

Programmaonderdelen: Bestuurlijk belang gemeente:

Bedragen x €1.000 Jaarlijkse bijdrage gemeente Waterland Eigen vermogen per 31 december Vreemd vermogen per 31 december Jaarresultaat voor bestemming

Jaarrekening 2023 17

Jaarrekening 2024 19

Begroting 2025 20

Begroting 2026 21

5.204

5.417

5.012

5.201

694

756

474

210

-29

213

9

-117

Het recreatieschap Twiske-Waterland beheert en onderhoudt recreatieterreinen, natuurterreinen en recreatieve routes en objecten in haar werkgebied. Zij bekostigt haar activiteiten uit inkomsten van huren, pachten, evenementen en bijdragen van de participanten. Doel van recreatieschap Twiske-Waterland is: - Het bevorderen van een evenwichtige ontwikkeling in de openluchtrecreatie; - In samenhang met het vorenstaande tot stand brengen en bewaren van een evenwichtig natuurlijk milieu; - Het tot stand brengen en duurzaam in stand houden van het specifiek en gedifferentieerde karakter van het landschap door bescherming, ontwikkeling en consolidatie van de waarden die het in zich draagt; - Het verwerven van inkomsten uit het recreatiegebied ter verwezenlijking en instandhouding van de direct hiervoor genoemde doelstellingen.

75

Begroting 2026 Ambitie van recreatieschap Twiske-Waterland: Het bestuur heeft in 2020 haar ambities voor de komende jaren opgetekend en vastgesteld in het Ambitiedocument. Deze ambities zijn samen te vatten onder drie strategische doelen: meer biodiversiteit, het beter spreiden van toenemende recreatiedruk en een breder recreatief aanbod. Uitvoering van de ambities: Om uitvoering te geven aan de ambities wordt met het jaarlijks terugkerende onderhoud en beheer, aangevuld met een meerjarenuitvoeringsprogramma, zorg gedragen voor instandhouding en (waar gewenst en mogelijk) uitbreiding van het voorzieningenniveau.

Risico’s Er zijn enkele risico’s te noemen: 1.

Overmacht: Optreden extreem weer, brand, (vogel)ziekte, plagen flora en fauna en (drugs)dumpingen; 2. (Grootschalige) evenementen; 3. Vandalisme en nalatig recreantengedrag; 4. Erfpachtcontracten met Staatsbosbeheer; 5. Veranderende en verzwarende wet- en regelgeving; 6. Onzekerheid ontwikkelingen door veranderende maatschappelijke perceptie; 7. Juridische procedures en reputatieschade overheidsorganisaties; 8. Kosten voor afhandeling WOB/Woo-verzoeken; 9. Betalingsachterstanden en/of faillissement van gebiedsondernemers; 10. Problemen bij invulling/bemensing handhaving; 11. Onrechtmatig accorderen en betalen van facturen; 12. Continuïteit dienstverlening RNH.

Omgevingsdienst IJmond

Vestigingsplaats: Rechtsvorm: Activiteiten:

Programmaonderdelen: Bestuurlijk belang gemeente:

Beverwijk gemeenschappelijke regeling Uitvoering van het basistakenpakket om een veilige en gezonde fysieke leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit te bereiken en in stand te houden. 7.4 Milieubeheer één lid in het algemeen bestuur

De Omgevingsdienst IJmond heeft de Begroting 2026 vastgesteld in de vergadering van het Algemeen Bestuur op 9 juli 2025.

76

Begroting 2026 Bedragen x €1.000 Jaarlijkse bijdrage gemeente Waterland Eigen vermogen per 31 december Vreemd vermogen per 31 december Jaarresultaat voor bestemming

Jaarrekening 2023 99

Jaarrekening 2024 180

Begroting 2025 192

Begroting 2026 199

730

742

498

612

4.717

4.824

8.978

8.426

105

124

-

-

Visie De Omgevingsdienst IJmond heeft als doel het bereiken en in stand houden van een veilige en duurzame, fysieke leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit binnen het werkgebied. Naast het verplichte basistakenpakket, kunnen deelnemers extra taken in brengen in de vorm van dienstverleningsovereenkomsten, bijvoorbeeld in geval van personeelskrapte. Vanuit expertise werkt ODIJ samen met de deelnemers bovendien aan het versnellen van de regionale transitie-opgaven en vanuit gerichte programma's aan het verbeteren van de leefomgeving.

Beleidsvoornemens Volgens het meest recente uitvoeringsprogramma, zijn de belangrijkste beleidsvoornemens: •

•

•

Verbetering VTH-stelsel: Op 1 april 2026 moet elke omgevingsdienst voldoen aan de landelijke kwaliteit- en robuustheidscriteria. Binnen het Interbestuurlijke Programma Versterking-VTH (IBP-VTH) zijn alle omgevingsdiensten in Nederland gevraagd om een plan van aanpak op te stellen om te beschrijven of en hoe de betreffende omgevingsdienst aan deze criteria gaan voldoen. In 2025 zet OD IJmond, samen met het bestuur en deelnemers, een belangrijke stap in het bepalen van de toekomstrichting. Daarnaast zal OD IJmond diverse producten, die zijn ontwikkeld binnen het IBP, gaan implementeren om de kwaliteit van de uitvoering te verbeteren en zo een bijdrage te leveren aan uniformiteit in het VTH-stelsel. Ruimtelijke advisering: Vanuit nieuwe wetgeving en het maatschappelijke belang om de transitieopgaven op het gebied van onder andere energie en circulariteit te realiseren, komen er complexe ruimtelijke puzzels op onze regio af. Denk hierbij aan bijvoorbeeld netcongestie of waterstof als alternatieve energiebron. Zowel vanuit ruimtelijke advisering als VTH gaan deze onderwerpen veel vragen van de omgevingsdienst en alle deelnemers. Herijking gemeenschappelijke regeling en actualisatie van de financieringsstructuur: Eén van de vijf ontwikkellijnen van OD IJmond is de herijking van de gemeenschappelijke regeling en de actualisatie van de financieringsstructuur.

Hiermee is gestart in 2024 en dit loopt door in 2026. Gelijktijdig is OD IJmond gestart met het uitwerken van toekomstscenario’s. Hiermee biedt de dienst de deelnemers inzicht in de knoppen waaraan zij kunnen draaien om de kostenstijging op te vangen die zal ontstaan door het herstellen van de balans tussen de opdracht en middelen. Vanuit dit inzicht kunnen ook keuzes gemaakt worden om noodzakelijke ombuigingen te realiseren, echter dan wel met gezamenlijk beeld van de impact van deze keuzes. Het programma GR, DVO en financieringsstructuur wordt doorlopen in nauwe samenwerking met de deelnemers, zowel bestuurlijk, ambtelijk, financieel als juridisch. Voor het uitwerken van de toekomstscenario’s is een commissie samengesteld met bestuurders uit zowel het Dagelijks en Algemeen Bestuur. Zij zullen dit traject begeleiden.

Voor Waterland specifiek zal de OD IJmond zich op vier doelen richten: •

•

Er is een integrale actualisatie van het bedrijvenbestand uitgevoerd, om een volledig beeld te krijgen en houden van de activiteiten die plaatsvinden op bedrijventerreinen. Hierdoor kunnen achterstanden, bijvoorbeeld bij controles, worden ingelopen. ODIJ gaat verder met de juridische procedures omtrent verschillende (agrarische) bedrijven.

77

Begroting 2026 •

Jaarlijks vinden er diverse evenementen plaats. ODIJ adviseert op de milieuparagraaf van de evenementenvergunning. In samenspraak wordt bepaald waar inzet gepleegd zal worden.

Risico’s •

•

•

Energiebesparingsplicht: Toezicht en handhaving op de energiebesparingsplicht is, in het kader van de energietransitie, door het Rijk ondergebracht bij omgevingsdiensten als verplichte basistaak. Uitvoering wordt tot en met 2025 incidenteel gefinancierd vanuit de SPUK-THE14. Over de periode daarna zijn nog geen afspraken gemaakt. In 2025 is het Energiebesparingsakkoord tussentijds bijgesteld, omdat de oorspronkelijk doelen niet gehaald werden. Interbestuurlijk programma VTH en Bestuursopdracht: Vanuit het IBP-VTH is een robuustheidstoets naar aanleiding van zes criteria opgesteld. Op basis van deze criteria is ODIJ niet robuust. Inmiddels zijn toekomstscenario’s ontwikkeld en wordt voorgesorteerd op het bepalen van de toekomstrichting van OD IJmond. Hiervoor is de dienst afhankelijk van de in te brengen taken door de deelnemers en het ambitieniveau dat hierbij hoort. Afhankelijk van deze keuzes bestaat de mogelijkheid dat OD IJmond niet robuust en toekomstbestendig zal worden en als gevolg daarvan niet zelfstandig kan blijven. Ravijnjaar 2026: veel gemeenten ontvangen in 2026 (fors) minder inkomsten van het Rijk voor haar wettelijke taakstelling. Daarom hebben Waterland en andere gemeenten de besturen van alle gemeenschappelijke regelingen gevraagd vanaf 2026 rekening te houden met een 5% lagere gemeentelijke bijdrage.

Dit heeft invloed op de hierboven genoemde robuustheidscriteria.

Alliander

Vestigingsplaats: Rechtsvorm: Activiteiten: Programmaonderdelen: Bestuurlijk belang gemeente:

Bedragen x €1.000 Jaarlijkse dividend uitkering Eigen vermogen per 31 december Vreemd vermogen per 31 december Netto winst

Arnhem Naamloze Vennootschap Netwerkbeheerder 5.01 Dividend aandeelhouder

Jaarrekening 2023 110

Jaarrekening 2024 172

4.749.000

6.038.000

6.877.000

6.918.000

267.000

976.000

Begroting 2025 160

Begroting 2026 160

De gemeente is aandeelhouder van Alliander NV. De gemeente heeft 135.851 aandelen. Als netwerkbedrijf is Alliander verantwoordelijk voor de regionale distributie van energie, zoals elektriciteit, (bio) gas en warmte. Alliander heeft in 2025 een bedrag van € 95,8 miljoen aan dividend uitgekeerd over 2024. De gemeente Waterland heeft (in 2025) over 2024 een bruto dividend van € 95.138 uitgekeerd gekregen.

78

Begroting 2026

N.V. BNG

Vestigingsplaats: Rechtsvorm: Activiteiten: Programmaonderdelen: Bestuurlijk belang gemeente:

Bedragen x €1.000 Jaarlijkse dividend uitkering Eigen vermogen per 31 december Vreemd vermogen per 31 december Netto winst

Den Haag Naamloze Vennootschap bank 5.01 Dividend aandeelhouder

Jaarrekening 2023 30

Jaarrekening 2024 35

4.700.000

4.800.000

110.819.000

123.100.000

254.000

294.000

Begroting 2025 30

Begroting 2026 30

De gemeente is aandeelhouder van de Bank Nederlandse Gemeenten (BNG). De gemeente heeft 14.040 aandelen. De gemeente heeft een minderheidsbelang van 0,025%. De BNG fungeert als bank voor de maatschappelijke sectoren die een binding hebben met de overheid. Het dividend over 2024 bedraagt € 2,51 per aandeel. De gemeente Waterland heeft (in 2025) een bruto dividend van € 35.240 uitgekeerd gekregen.

N.V. HVC

Vestigingsplaats: Rechtsvorm: Activiteiten: Programmaonderdelen: Bestuurlijk belang gemeente:

Alkmaar Naamloze Vennootschap Afvalverwerking ,dienstverlening en energieleverantie 2.03 Milieu aandeelhouder

79

Begroting 2026 Bedragen x €1.000 Jaarlijkse dividend uitkering Eigen vermogen per 31 december Vreemd vermogen per 31 december Netto winst

Jaarrekening 2023 -

Jaarrekening 2024 31

233.501

257.583

928.387

966.359

34.897

24.418

Begroting 2025 30

Begroting 2026 30

HVC is als samenwerkingsverband werkzaam op gebied van beheer van afval, reststromen en duurzame energie en direct of indirect verband houdende andere activiteiten ten dienste van de aandeelhouders (gemeenten, waterschappen en samenwerkingsverbanden van gemeenten onderling en/of waterschappen.) Het doel van N.V. HVC is: •

•

•

•

•

HVC is een duurzaam energie- en afvalbedrijf van 52 gemeenten en 8 waterschappen. De kerntaken: aandeelhoudende gemeenten en waterschappen als partner ondersteunen bij de transitie ‘aardgasvrij’ en de verduurzaming van het afvalbeheer. Zo worden samen stappen gezet naar minder CO2-uitstoot. HVC houdt zich bezig met 11 activiteiten: warmteontwikkeling en -levering, windenergie, zonneenergie, levering van duurzame energie, energieproductie uit biomassa, gescheiden inzameling, recycling, beheren openbare ruimte, vergisting/compostering, energieproductie uit restafval en slibverwerking. Bij het uitvoeren van onze activiteiten staan voor ons de volgende kernwaarden centraal: duurzaam. HVC wil zoveel mogelijk uit het afval halen want dat levert een enorme klimaatwinst op. HVC investeert in hergebruik van (schaarse) grondstoffen en het opwekken van duurzame warmte en elektriciteit voor huizen en gebouwen. HVC is een publiek bedrijf van gemeenten en waterschappen dat samenwerkt met andere (publieke) organisaties en onze inwoners. HVC werkt aan onderlinge versterking en wil graag met onze inwoners het gesprek aangaan hoe we verduurzaming het beste kunnen aanpakken. -HVC gaat door waar anderen stoppen. Geeft initiatieven een kans. HVC laat zien wat er allemaal kan en hoe je dat slim doet. Plannen maken is belangrijk maar ze uitvoeren is nog veel belangrijker.

Risico’s Als aandeelhouder is er een financieel risico. Dit is zorgvuldig afgewogen. Hoewel er altijd risico’s zijn lijken deze bij HVC niet noemenswaardig meer of minder dan bij soortgelijke trajecten. Het risico van aandeelhouderschap en de garantstelling die hieruit volgt is eerder doorgenomen en door de controller acceptabel bevonden. Het risico van garantstelling wordt door HVC gecompenseerd middels een jaarlijkse garantstellingsprovisie.

ROM InWest B.V.

80

Begroting 2026 Vestigingsplaats: Rechtsvorm: Activiteiten:

Haarlem Besloten Vennootschap ROM inWest B.V. verbindt ondernemers onderling, kennisinstellingen en overheden zodat ze samen gestructureerd kunnen bouwen aan innovatieve, ondernemende en duurzame ecosystemen. ROM inWest B.V. ondersteunt de groeiambities van ondernemers met producten, diensten en programma’s om innovatie en groei te stimuleren. 1.02 Economie en toerisme aandeelhouder

Programmaonderdelen: Bestuurlijk belang gemeente:

Bedragen x €1.000 Eigen vermogen per 31 december Vreemd vermogen per 31 december Netto winst

Jaarrekening 2023 39.273

Jaarrekening 2024 41.579

1.173

111

-1.641

-1.854

Begroting 2025

Begroting 2026

InWest Regio B.V. is de regionale ontwikkelingsmaatschappij voor Noord-Holland. InWest Regio B.V. ondersteunt startups, scale-ups en mkb-bedrijven die met hun innovaties bijdragen aan de voedseltransitie, energietransitie, digitalisering en circulaire economie. InWest Regio B.V. helpt ondernemers bij het vinden van externe financiers en investeren ook zelf in deze bedrijven. Naast financiering ondersteunt InWest Regio B.V. ondernemers met diverse programma’s bij het opschalen en financierbaar maken van hun oplossingen. In november 2022 hebben de aandeelhouders ingestemd met de toetreding van onder andere gemeente Waterland. Begin 2023 is de toetreding geformaliseerd en zijn nieuwe aandelen aan de toetredende aandeelhouders uitgegeven.

Doelstelling/beoogd resultaat Door oprichting van en deelname aan de InWest Regio B.V.: • • •

wordt de economie (in de regio) gestimuleerd, waarmee banen kunnen worden behouden; wordt nieuwe duurzame werkgelegenheid gestimuleerd en gecreëerd; wordt bijgedragen aan het realiseren van de transitieopgaven op gebied van energie en circulariteit; en • kunnen landelijke en Europese subsidieregelingen worden ondergebracht. Wat betekent dit voor de ondernemers in Waterland? • • • •

Ondernemers in het MKB-segment – dominant aanwezig in Waterland – kunnen profiteren van de expertise en financieringsmogelijkheden van InWest Regio B.V.; Door deelname draagt Waterland bij aan versterking van het innovatieve ondernemersklimaat in de regio; Lokale bedrijven kunnen ondersteuning krijgen bij het financierbaar maken en opschalen van innovatieve oplossingen; Deelname aan InWest Regio B.V. biedt Waterland toegang tot een breed ecosysteem van kennis, partners en investeerders.

Aandelen/deelname gemeente Waterland De gemeente Waterland heeft in 2023 formeel deelgenomen aan InWest Regio B.V., met een financiele inleg van € 366.000,- (1% van de gemeentebegroting 2019). Dit bedrag is ingebracht als deelneming in het revolverend fonds van de ROM. De verwachting is dat deze inleg over een periode van 25 jaar wordt terugbetaald. Er zijn geen extra middelen aangetrokken; de rentelasten worden opgenomen in de meerjarenbegroting.

81

Begroting 2026 Ontwikkelingen: InWest Regio B.V. zet verder in op haar integrale aanpak van innovatie- en investeringsondersteuning, met focus op: • • • • •

Ecosysteemontwikkeling, o.a. rondo circulaire economie, Life Sciences & HEalth en Smart Energy Hubs; Business development, met onder andere programma's gericht op groeiversnelling van startups en MKB, inclusief participatie en sectorale accelerators; Investeringen via het MKB-fonds, het Tranisitiefonds en het Participatiefonds Duurzame Economie Noord-Holland (PDENH); Afwikkeling van Corona Overbruggingsregeling (COL); Versterking van de ketenbenadering, waarbij ondernemers in alle groeifasen ondersteund worden.

Fusie en governance In navolging van het principebesluit in 2023 wordt gewerkt aan de juridische fusie van ROM InWest met InWest Regio, waarmee belastingtechnische voordelen wordt gerealiseerd. Dit heeft geen materiële gevolgen voor de verplichtingen van aandeelhouders. Daarnaast gaat een eerste evaluatie van de ROM plaats, ter voorbereiding op een nieuw strategisch bedrijfsplan richting 2030.

Risico’s Deze besloten vennootschap kent onder meer de volgende risico’s: • • • •

82

Veranderingen in financieringsbronnen en investeringscapaciteit; Niet tijdige beschikbaarheid van kapitaal; Moeilijkheden bij personeelswerving; Veranderende marktomstandigheden die impact kunnen hebben op het investeringsportfolio.

Begroting 2026

§ G Grondbeleid

De gemeente Waterland voert grondbeleid. Het grondbeleid is een belangrijk middel om doelstellingen en ambities op het gebied van ruimtelijke ontwikkeling en huisvesting te realiseren. De gemeente formuleert de doelstelling van het grondbeleid als volgt: “Het bevorderen van het gewenste ruimtegebruik en de ruimtelijke kwaliteit en het bevorderen van een rechtvaardige verdeling van kosten en opbrengsten”. Sinds 23 mei 2025 is het grondbeleid van de gemeente Waterland weergegeven in de hernieuwde ‘Nota grondbeleid gemeente Waterland 2022’, hierna verder te noemen: nota grondbeleid. De nota grondbeleid geeft de strategie weer die de gemeente voert bij haar grondbeleid, zowel in het algemeen als per project. Aspecten die hierbij een rol spelen zijn onder meer: de gewenste mate van betrokkenheid bij projecten, het risicomanagement voor de gemeente, de rolverdeling en verantwoording binnen de gemeente, financiële en organisatorische capaciteit en de gemeentelijke grondpositie binnen een project. Om te zorgen dat er aan de ruimtelijke ambities en doestellingen van de gemeente wordt gewerkt, heeft de gemeente gekozen voor het toepassen van het concept Sturend Grondbeleid.

Dit concept gaat uit van een manier van werken die door de tijdige inzet van grondbeleids-instrumenten, toegespitst op de locatie en situatie, leidt tot de tijdige bestuurlijk gewenste verandering in het ruimtelijk grondgebruik. Sturend Grondbeleid waarborgt de gewenste flexibiliteit in de uitvoering en per locatie kan maatwerk worden geleverd. Het kunnen blijven voeren van de regie, een optimaal kostenverhaal en een minimum aan risico zijn belangrijke uitgangspunten. De gemeente bepaalt op welke wijze de grondbeleidsinstrumenten worden ingezet om daarmee het voeren van de regie en het optimaliseren van het kostenverhaal te waarborgen en de risico's voor de gemeente te minimaliseren. Het gemeentelijk grondbeleidsinstrumentarium bestaat uit: • •

Grondverwerving. Aankoop door middel van gebruik recht van eerste koop en kostenneutrale verkoop woningen Kohnstammlocatie. • Vestiging voorkeursrecht. • Het vaststellen van een bestemmingsplan casu quo omgevingsplan. • Het sluiten van samenwerkings- of exploitatieovereenkomsten inclusief kostenverhaal. • Onteigenen. Het inzetten van het grondbeleidsinstrumentarium kan met name een bijdrage leveren aan de ambities zoals beschreven in het woningbouwprogramma. Het college heeft plannen gemaakt voor de bouw van ongeveer 2000 woningen, van welke woningen de betaalbaarheid op voorhand gewaarborgd dient te zijn. In huidige bouwplannen is een keuze gemaakt voor een gemeentelijke rol en de inzet van het grondbeleidsinstrumentarium. Voor de nog te maken bouwplannen kan het wenselijk zijn om te kiezen voor een actieve(re) gemeentelijke rol. In het grondbeleid zijn tevens nieuwe maatregelen opgenomen om de betaalbaarheid van woningen beter te waarborgen en de huidige verdeling van sociale-, betaalbare- en vrijesectorwoningen te reguleren. Deze nieuwe maatregelen hebben financiële consequenties. Als niet wordt

83

Begroting 2026 voldaan aan de eis om sociale en betaalbare woningen te realiseren, dient ter compensatie een vergoeding aan de gemeente te worden betaald. Het grondprijsbeleid, opgenomen in de nota grondbeleid onder “5” en in een separate grondprijzenbrief (bijlage 2), geeft inzicht in onder meer de uitgangspunten voor prijsstelling van de verhuur en verkoop van gemeentelijke onroerende zaken. Het college stelt jaarlijks de grondprijzenbrief vast, met grondprijzen voor bouwgrond, snippergroen, enzovoorts. Voor wat betreft de uitgangspunten voor prijsstelling van uitgifte van gronden en erfpachtcanons wordt eveneens verwezen naar de separate grondprijzenbrief (bijlage 2 van de nota grondbeleid) en naar “7.6.1.” van de nota grondbeleid. Hier staat gemeld dat uitgegeven grond getaxeerd dient te worden door een daartoe gecertificeerde taxateur die plaatselijk bekend is en dat op basis van deze waarde een marktconforme erfpachtcanon wordt vastgesteld op basis van de volgende formule: “erfpachtcanon = residuele grondwaarde x rentepercentage”. Het gehanteerde rentepercentage wordt vastgesteld door het college onder voorwaarden zoals in “7.6.1.” van de nota grondbeleid genoemd.

Kohnstammlocatie De gemeente Waterland heeft ten aanzien van diverse eigenaren van de gerealiseerde sociale koopwoningen aan de Kohnstammlocatie een recht van eerste koop. De aankoopprijs wordt berekend op basis van de WOZwaarde die is gekoppeld aan een indexatie. Een rekenvoorbeeld is opgenomen in bijlage 5 van de nota grondbeleid. Omdat de gemeente invulling wil geven aan haar beleidsdoelstellingen om betaalbare koopwoningen aan de daarvoor beoogde doelgroep op de woningmarkt aan te kunnen bieden, zal zij gebruikmaken van haar recht tot eerste koop en de woningen aankopen, om vervolgens door te verkopen. Uitgangspunt is dat de doorverkoop een kostenneutrale situatie voor de gemeente oplevert waarbij de gemeentelijke kosten worden gedekt, zonder winstdoelstelling. De gemeente zal gebruik blijven maken van haar recht van eerste koop totdat de aankoopprijs van de woningen zo hoog wordt dat de woningen niet meer kostenneutraal kunnen worden doorverkocht als betaalbare koopwoning. Bij doorverkoop van de woningen zal een zelfbewoningsplicht en anti-speculatiebeding worden opgelegd.

84

Begroting 2026

§ H Openbaarheid

De openbaarheidsparagraaf is een verplicht onderdeel van de Wet open overheid (Woo) (artikel 3.5). Hierin staat hoe de gemeente voldoet aan de regels voor het delen van informatie, zowel actief als op verzoek, en hoe ze hun manier van informatiebeheer verbeteren. De focus van deze paragraaf ligt op een eenvoudige uitleg en kwalitatieve verantwoording van de activiteiten die de gemeente in 2026 zal uitvoeren op drie gebieden: het op orde brengen van basisinformatie, actief informatie delen en passief informatie delen. Hieronder wordt kort uitgelegd hoe de activiteiten verdeeld zijn over deze drie gebieden, met de opmerking dat ze in de praktijk met elkaar verbonden zijn.

Informatiebeheer en digitalisering In 2025 zijn er stappen gezet om informatie beter te beheren door de invoering van een nieuw systeem en de start van een nieuwe digitale werkplek. Dit zorgt voor een stabielere ICT-omgeving, wat belangrijk is voor goed informatiebeheer. In 2026 gaan we hiermee verder door te focussen op het verbeteren van processen. We letten vooral op: • Het goed opslaan van alle belangrijke informatie en documenten, inclusief contactmomenten. • Het volgen van standaard digitale werkprocessen voor meer duidelijkheid. • Het testen van de klantreis bij de invoering van nieuwe producten en diensten. Daarnaast blijven we medewerkers bewust maken van het belang van toegankelijke en begrijpelijke informatie voor inwoners en organisaties.

Actief informatie delen Dit betekent dat de overheid uit eigen initiatief informatie deelt, zonder dat er om gevraagd wordt. Dit draagt bij aan transparantie. In 2025 zijn de eerste soorten informatie al gedeeld en in 2026 gaan we verder met het delen van meer informatie. Deze documenten worden gepubliceerd op het Gemeentelijk Publicatieplatform.

Passief informatie delen Dit gaat over het delen van informatie als er een verzoek om is ingediend, bijvoorbeeld volgens de Wet open overheid. In 2025 zijn er stappen gezet om dit proces te verbeteren, en in 2026 blijven we hieraan werken. We letten op: • Duidelijke communicatie naar de verzoeker. • Ondersteuning van medewerkers bij het vinden van relevante informatie. Dit alles draagt bij aan een zorgvuldige en toegankelijke afhandeling van informatieverzoeken en aan een transparante overheid.

85

Begroting 2026

§ I Subsidies

Op grond van de Algemene subsidieverordening Waterland in samenhang met de Algemene wet bestuursrecht stelt de gemeenteraad jaarlijks de subsidieplafonds en subsidiebegrotingsposten vast voor een aantal welzijnsterreinen. Voor de welzijnssubsidies wordt een onderscheid gemaakt tussen periodieke subsidies en eenmalige stimuleringssubsidies. In onderstaand overzicht worden de subsidieplafonds en begrotingsposten voor welzijnssubsidies gepresenteerd.

Culturele activiteiten Overige sociaal culturele activiteiten Damesclub Katwoude Stichting Uit de kunst Monnickendam Stichting Big Band Monnickendam Notorious Monks Stichting Monnickendammer Visdagen Stichting Tuintonen Catharinastichting Stichting Broeker Kerk Cultuur Cultuurhistorische waarden Stichting Museum de Speeltoren Vereniging Historisch Eiland Marken Vereniging Oud Monnickendam/archeol ogische werkgroep Sociaal cultureel werk De Bolder sociaal cultureel werk en vrijwilligersondersteunin g

86

Subsidie verleend 2025

Subsidie gevraagd 2026

7.850 7.850

13.350 13.350

Maximaal subsidiebedrag 2026 7.955 7.955

350 2.000

350 3.000

350 2.042

1.000

1.500

1.021

2.000

2.000

2.000

500 1.000 1.000 269.600 1.800

500 2.000 4.000 248.550 1.800

500 1.021 1.021 248.414 1.800

1.000

1.000

1.000

300

300

300

500

500

500

265.000 90.000

243.450 0

243.450 0

Begroting 2026

Stichting WonenPlus Noord-Holland (soc. cult. werk en vrijwilligersondersteunin g) Volkscultuur Christelijke Oranjevereniging Nederland en Oranje Marken Stichting voor Volksvermaak Ilpendam Herdenkingscomité Monnickendam Sint Nicolaas Comité Monnickendam Sinterklaasintocht Uitdam Stichting Oranjecomité/Oranjever eniging Katwoude Jeugd Club- en buurthuiswerk Stichting club- en buurthuiswerk Ilpendam Halt Stichting Halt Jeugd- en jongerenwerk Hervormd Gereformeerd Jeugdwerk Stichting Marker Jongeren Vereniging Scoutinggroep Waterland Epic Youth Kunst Amateuristische kunstbeoefening Ilpendams fanfare Christelijke Muziekvereniging Juliana Muziekvereniging Olympia/Con Brio Fanfarecorps Zuiderwoude Toneelvereniging de Brug Toneelvereniging IOS Gemengd Koor Broek in Waterland Cantorij Grote Kerk

Subsidie verleend 2025

Subsidie gevraagd 2026

175.000

243.450

Maximaal subsidiebedrag 2026 243.450

2.800 0

3.300 350

3.164 350

300

350

306

400

500

408

1.000

1.000

1.000

750

750

750

350

350

350

13.002 500 500

13.215 750 750

11.213 511 511

8.952 8.952 3.550 500

10.465 10.465 2.000 500

9.140 9.140 1.562 500

500

500

500

550

1.000

562

2.000 150.832 12.900

0 172.385 14.550

0 163.402 14.362

2.500 2.500

2.500 2.500

2.500 2.500

2.500

2.500

2.500

2.500

2.500

2.500

750

750

750

550 550

550 500

550 500

0

1.500

1.500

87

Begroting 2026

Gemengd koor Instemming Marker mannenkoor Kunstzinnige vorming SOAM Stichting Muziekschool Waterland De Waterlandse Kunstkring Maatschappelijk werk Algemeen Maatschappelijk Werk SMD Algemeen maatschappelijk werk Maatschappelijke dienstverlening E.H.B.O.-afdeling Ilpendam Stichting Slachtofferhulp Nederland Stichting Waterlandse Uitdaging Stichting AED MarkenUitdam Stichting 6 minuten Waterland Bureau Discriminatiezaken Zaanstreek-Waterland Vluchtelingenwerk Stichting Vluchtelingenwerk Amstel tot Zaan Ouderenzorg Coördinerend ouderenwerk Stichting Gecoördineerd Ouderenwerk 55+ Ilpendam Stichting Gecoördineerd Ouderenwerk Monnickendam Stichting Dienstverlening Ouderen Broek in Waterland Stichting Welzijn Ouderen Marken Stichting Samenwerkingsverband Welzijn Ouderen Waterland Vereniging Vervoer van Ouderen

88

Subsidie verleend 2025

Subsidie gevraagd 2026

550

750

Maximaal subsidiebedrag 2026 562

500 137.932 8.052 129.880

500 157.835 5.500 151.335

500 149.040 5.500 142.540

0

1.000

1.000

269.933 112.042

344.516 161.693

342.764 161.693

112.042

161.693

161.693

43.668

45.567

43.815

300

300

300

5.110

7.010

5.258

2.500

2.500

2.500

2.000

2.000

2.000

6.930

6.930

6.930

26.828

26.827

26.827

114.223 114.223

137.256 137.256

137.256 137.256

139.396 14.900

212.950 16.900

165.757 16.495

4.500

5.000

4.595

5.000

5.000

5.000

3.500

3.500

3.500

0

1.500

1.500

1.500

1.500

1.500

400

400

400

Begroting 2026

Recreatief ouderenwerk Gymnastiekvereniging Ilpenstein Ouderensoos Broek in Waterland Stichting WonenPlus Noord-Holland Stichting WonenPlus Noord-Holland (incl. mantelzorgondersteunin g) Overig Overig Stichting Promotie Waterland Re-integratiesubsidies Peuteropvang Peuteropvang Tinteltuin Sportify Kids (Peuterspeelzaal Marken en Stichting Co Nijntje) Stichting Kinderopvang Waterland (Monnickendam en Broek in Waterland) Berend Botje Kindcentrum Wijs Sport Sport Zwemvereniging Waterland Sportservice NoordHolland (aangepast sporten) Sportservice NoordHolland (Combinatiefunctionaris) Welzijnsbeleid Stimuleringssubsidies Stimuleringssubsidies Subsidies dorpsraden Stichting Stadsraad Monnickendam Stichting Polderraad Katwoude Stichting Dorpsraad Zuiderwoude Stichting Eilandraad Marken Stichting Dorpsraad Ilpendam

Subsidie verleend 2025

Subsidie gevraagd 2026

1.100

1.050

Maximaal subsidiebedrag 2026 1.062

550

500

500

550

550

562

123.396

195.000

148.200

123.396

195.000

148.200

52.253 52.253 21.773

23.000 23.000 23.000

52.710 52.710 22.230

30.480 66.500 66.500 8.000 25.000

0 0 0 0 0

30.480 60.000 60.000 2.000 38.000

31.000

0

10.000

0 2.500 98.235 98.235 11.523

0 0 104.142 104.142 14.764

10.000 0 104.142 104.142 14.764

10.998

8.274

8.274

75.714

81.104

81.104

24.400 20.000 20.000 4.400 550

24.400 20.000 20.000 4.400 550

24.400 20.000 20.000 4.400 550

550

550

550

550

550

550

550

550

550

550

550

550

89

Begroting 2026 Subsidie verleend 2025

Subsidie gevraagd 2026

550

550

Maximaal subsidiebedrag 2026 550

550 550

550 550

550 550

1.092.001

1.156.508

1.180.757

Dorpsraad Broek in Waterland Dorpsraad Uitdam Vereniging Dorpsgemeenschap Watergang Totaal

Toelichting welzijnssubsidies Periodieke subsidies Samenleving De subsidievereisten zijn opgenomen in de Algemene subsidieverordening gemeente Waterland 2021 (hierna: Asv), de bijbehorende uitvoeringsregeling subsidies gemeente Waterland 2021 (hierna: uitvoeringsregeling subsidies) en de Beleidsregels subsidies gemeente Waterland 2021. Bij de beoordeling van de aanvragen zijn onderstaande uitgangspunten gehanteerd: 1.

2.

3.

4. 5.

Voor de subsidieaanvragen onder € 5.000 worden de standaardbedragen op het aanvraagformulier en de historische bepaling, conform de beleidsregels subsidies gemeente Waterland 2021, voor de periodieke waarderingssubsidie gehanteerd. De bedragen zijn waar nodig geïndexeerd met de CPBnorm van 2,1%; Bij gelijkblijvende activiteiten is het uitgangspunt van het subsidiebedrag voor aanvragen > € 5.000 (waarbij meer is aangevraagd dan het subsidieniveau 2025) in beginsel uit het aangevraagde bedrag tot een maximum van het bedrag van 2025 + 2,1% (CPB- norm). Hierop zijn een aantal uitzonderingen die hieronder worden toegelicht; Een aantal subsidierelaties hebben geen aanvraag voor een periodieke subsidie ingediend waardoor deze geen bedrag voor 2026 ontvangen. In 2026 kan door iedereen voor 2027 weer een aanvraag voor een periodieke subsidie worden ingediend; De post stimuleringssubsidies (of incidentele subsidies) is gefixeerd op het niveau van 2024. Er is een bedrag van € 20.000 beschikbaar. Vanaf 1 januari 2026 kunnen nieuwe aanvragen worden ingediend; Voor de dorpsraden is als bijdrage het bedrag opgenomen dat ook in 2025 is verleend.

Subsidieplafond In 2025 bedroeg het subsidieplafond bij het vaststellen van de begroting € 1.082.832. Na het vaststellen van de begroting zijn er nog aanvullende subsidies verstrekt aan de Muziekschool voor de cultuureducatie en aan Vluchtelingenwerk (toelichting onder kopje Vluchtelingenwerk). Het totaalbedrag dat is verstrekt in 2025 komt daarmee op € 1.092.001. Bij gelijkblijvende omstandigheden en een indexatienorm van 2,1% zou het nieuwe subsidieplafond € 1.122.836 zijn. Het voorgestelde subsidieplafond 2026 is ongeveer € 60.000 hoger: € 1.180.757. Een groot deel van de verhoging kan verklaard worden door een reële beoordeling van de aanvragen. In de afgelopen jaren is aan alle aanvragers de maximale CPB indexering opgelegd, die schommelt tussen de 2,1 en 2,2% per jaar. De welzijnsaanbieders en partners die sport, recreatie en cultuur aanbieden, zagen hun personeelskosten door CAO onderhandelingen veel harder stijgen. In de welzijnssector schommelde de loonindexatie in de periode 2023-2025 tussen de 5,3 en 7,5%. Voor de aanbieders (met personeel) van sport, recreatie en cultuur schommelde de loonindexatie in dezelfde periode tussen de 2,75 en 5,4%. Ook de huurbedragen voor sport- en cultuuraccommodaties gingen omhoog door o.a. een stijging van de energielasten.

Alle aanvragers met personeel gaven aan dat de mogelijkheid om deze kosten binnen de begroting te dekken niet meer haalbaar is zonder daadwerkelijke vermindering van de dienstverlening. Aangezien het gaat om partners die essentiële diensten verlenen, dan wel activiteiten verzorgen die bijdragen aan de gezondheid en leefbaarheid, is gekozen om reëel te begroten. Hieronder worden deze aanvragen toegelicht. Waar mogelijk worden de extra kosten gedekt door extra inkomsten, bijvoorbeeld vanuit een specifieke uitkering.

90

Begroting 2026

Toelichting afwijkende bedragen Stichting Muziekschool Waterland Het aangevraagde subsidiebedrag bedraagt € 151.335. Voorgesteld wordt om € 142.540 te verlenen. Dit betreft de voortzetting van het huidig aanbod. De verhoging van het bedrag is noodzakelijk in verband met de gestegen (personeels-)kosten. De Muziekschool heeft de afgelopen jaren ingeteerd op de financiële reserves. Stichting Muziekschool Waterland heeft in 2025 na de bijeenkomst van de Cultuurtafel van de gemeente actief samenwerking met de lokale orkesten gezocht. Door als verbinder te fungeren wil Muziekschool Waterland bijdragen aan het voortbestaan van deze amateursector, die met een tekort aan instroom kampt. De wens is om met de orkesten een infrastructuur te creëren waarbij kinderen vanuit de muzieklessen binnen schooltijd doorstromen naar de orkesten. De organisatie van deze verbindingsfunctie is een intensief proces waarvoor 80 uur is begroot in de aanvraag. Kosten € 8.792,00. Dit is niet gehonoreerd in deze toekenning, omdat er geen ruimte is voor extra aanvragen. Zwemvereniging Waterland De zwemvereniging Waterland heeft subsidie aangevraagd ad € 14.764. De zwemvereniging heeft in 2025 al een hogere subsidie aangevraagd in verband met de verhoging van de huurkosten van het zwembad in Monnickendam. Het zwembad heeft te maken met flink hogere energielasten en heeft daarom de huur verhoogd.

De zwemvereniging heeft in coronatijd veel leden verloren. Na corona is het ledenaantal gestabiliseerd. Om de stijgende kosten te dekken, heeft de zwemvereniging in 2024 de contributie met 10% verhoogd. Zij zijn voornemens de contributie in 2025 weer met 10% te verhogen. Zij verwachten dat een nieuwe contributieverhoging in 2026 zal leiden tot een stevige teruggang in leden. Gezien het feit dat de zwemvereniging voldoende mogelijkheden heeft onderzocht om de inkomsten te verhogen en er geen daling van de kosten wordt verwacht, is het aangevraagde bedrag reëel. De voorgestelde toekenning bedraagt € 14.764. Stichting Sportservice Noord Holland, Team Sportservice Team Sportservice is de overkoepelende naam waarmee in Noord-Holland, Zuid-Holland en Utrecht mensen worden aangemoedigd om te sporten, te bewegen en gezonder te leven. Team Sportservice werkt voor gemeenten en provincies. In Noord-Holland worden de taken uitgevoerd door de onder Team Sportservice functionerende Stichting Sportservice Noord-Holland. De naam Team Sportservice en Stichting Sportservice Noord-Holland wordt vaak door elkaar heen gebruikt. In Waterland heeft Stichting Sportservice Noord-Holland (verder te noemen: sportservice) twee subsidies aangevraagd: een algemene subsidie ad € 81.104 en een subsidie voor het uitvoeren van activiteiten in het kader van het Sportakkoord ad € 8.274.

Totaal aangevraagd bedrag € 89.378. Sportservice biedt een breed scala aan activiteiten voor inwoners van 0 tot 100 jaar. Er is specifiek aandacht voor kwetsbare inwoners (bijvoorbeeld door op te treden als intermediair voor het Jeugdsportfonds) en voor deskundigheidsbevordering. Sportservice denkt mee bij het verder uitwerken van de Sportraad Waterland. Ook is sportservice een van de partners in de uitvoering. De Sportraad Waterland heeft een budget van € 50.000 voor de verdere uitvoering van het Actieplan Sport en Bewegen. Eventuele uitvoering van onderdelen door Sportservice zijn in deze aanvraag nog niet meegenomen. Stichting Sportservice Noord-Holland heeft voor 2026 een vergelijkbaar bedrag aangevraagd als in 2025. Voorgesteld wordt om de twee aanvragen van respectievelijk € 8.274 en € 81.104 (totaal € 89.378) toe te kennen. Stichting Vluchtelingenwerk Nederland Het aangevraagde subsidiebedrag voor 2026 bedraagt € 137.256. In 2025 is evenals in 2024 en 2023 een basisbedrag toegekend. Het basisbedrag bestond al in 2020 en is onvoldoende aangepast aan de werkzaamheden die in het kader van de nieuwe Wet inburgering 2021 bij Vluchtelingenwerk zijn belegd.

91

Begroting 2026 In 2023 en 2024 is later in het jaar steeds een aanvullende subsidie toegekend in verband met de verhoogde taakstelling die huisvesting vluchtelingen die wij al meerdere jaren opgelegd hebben gekregen. In 2024 is totaal € 109.445 toegekend. In 2025 gaat het om een bedrag van € 114.223. Voorgesteld wordt om in 2026 uit te gaan van 1 subsidieaanvraag waarin de hogere taakstelling al verwerkt is. In het voorgestelde bedrag is rekening is gehouden met de hogere indexering van de personeelslasten waar ook Vluchtelingenwerk als maatschappelijke instelling mee te maken heeft. Dit leidt tot een voorgestelde toekenning van het aangevraagde bedrag ad € 137.256 voor de uitvoering van de wettelijke taken rondom de maatschappelijke begeleiding van vluchtelingen. De hogere kosten kunnen deels gedekt worden uit de Specifieke Uitkering (spuk) Inburgering. Stichting Maatschappelijke Dienstverlening (de SMD) voor het Algemeen maatschappelijk werk De SMD geeft persoonlijke, toegankelijke en onafhankelijke ondersteuning aan inwoners die hulp nodig hebben bij het vinden, aanvragen of organiseren van zorg- en welzijnsdiensten. Inwoners worden gestimuleerd de eigen kracht (weer) te benutten. Naast Algemeen maatschappelijk werkers zijn ook sociaal raadslieden actief in Waterland. De SMD heeft ook de kosten in de afgelopen jaren zien stijgen.

De subsidie is al jaren beperkt geïndexeerd, terwijl de personeelskosten door CAO wijzigingen flink zijn gestegen. Er is in de afgelopen jaren gebruik gemaakt van een opgebouwde reserve en in het afgelopen jaar is het aantal uur dienstverlening verminderd. De SMD ziet de vraag naar ondersteuning toenemen. Ook heeft de gemeente in 2025 verzocht om de dienstverlening uit te breiden met een extra taak: de vroegsignalering. Op basis van signalen van derden (bijvoorbeeld woningcorporaties, energiebedrijven) worden achterstanden in betalingen gesignaleerd. Inwoners worden geholpen bij het vinden van regelingen zoals bijzondere bijstand of met schuldhulpverlening. Door de stijgende (personele) kosten, de grotere vraag naar ondersteuning en de nieuwe taak (vroegsignalering) is het aangevraagde bedrag voor 2026 (€ 161.693) veel hoger dan het toegekende bedrag in 2025 (€ 112.042,-). Een bedrag van ruim € 30.000 is bedoeld voor de uitvoering van de vroegsignalering. De rest kan verklaard worden door de hogere personeelslasten voor de 20 uur maatschappelijk werk per week en de 12 uur sociaal raadsliedenwerk. Stichting Welzijn Wonen Plus Noord-Holland WW+ heeft twee subsidieaanvragen ingediend. Een subsidieaanvraag voor het welzijnswerk en een subsidieaanvraag voor het sociaal cultureel werk.

Welzijnswerk Stichting Welzijn Wonen Plus (verder te noemen: WW+) ondersteunt zelfstandig wonende ouderen, hun mantelzorgers en andere kwetsbare inwoners bij praktische vragen (‘ik heb hulp nodig bij het onderhouden van mijn tuin’) en vragen op sociaal gebied (‘ik voel mij eenzaam, hoe ontmoet ik mensen van mijn leeftijd’). WW+ vraagt voor 2026 een subsidie aan van € 195.000. Dit bedrag ligt beduidend hoger dan het toegekende bedrag voor 2025 (123.396). Bij de beoordeling is onderscheid gemaakt tussen de reguliere dienstverlening (inclusief mantelzorgondersteuning) en de werkzaamheden in het kader van het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). De GALA werkzaamheden blijven buiten beschouwing bij deze subsidieverlening. Deze laatste kennen een eigen financieringssystematiek en er is nog niet bekend hoe de financiering voor 2026 en verder uitziet. Voor het voortzetten van de reguliere werkzaamheden is een bedrag nodig van € 148.200. De verhoging van dit bedrag ten opzichte van het toegekende bedrag over 2025 is te verklaren door de hogere personeelskosten en het feit dat in 2025 nog deels gebruik gemaakt kon worden van een egalisatiereserve.

92

Begroting 2026 Sociaal Cultureel Werk Met ingang van 1 april 2025 voert WW+ het Sociaal Cultureel Werk uit in de gemeente vanuit SCC De Bolder. Voor het jaar 2026 heeft WW+ hiervoor een subsidie aangevraagd van € 243.450. Omdat de subsidie die in 2025 aan WW+ is verstrekt een periode besloeg van 9 maanden is het bedrag niet te vergelijken met de aangevraagde subsidie voor 2026. Als we subsidie WW+ 2025 optellen bij de subsidie die in het eerste kwartaal van 2025 aan Stichting De Bolder is verstrekt (€ 90.000), is er in 2025 totaal € 265.000 verstrekt. Het aangevraagde budget voor 2026 is lager, omdat het beheer van het gebouw geen deel meer uitmaakt van de subsidie. Stichting De Bolder voerde de werkzaamheden rondom beheer van het gebouw, de verhuur van ruimten aan ketenpartners en particulieren en de werkzaamheden rondom het sociaal cultureel werk vanuit één organisatie uit. WW+ heeft in 2025 nog een stukje beheer uitgevoerd, maar gaat alleen het Sociaal Cultureel Werk uitvoeren. De ontvlechting van de werkzaamheden is gaande. De gemeente gaat het beheer en de verhuur in principe volledig zelf uitvoeren.

Overige bijdragen Organisatie Waterlands Museum 'De Speeltoren' N.V. Sportfondsenbad Monnickendam Totaal

Begroot 2025

Begroot 2026

11.718,00

11.964,00

87.648,00

89.489,00

99.366,00

101.453,00

Toelichting • •

Waterlands museum ‘de Speeltoren’ ontvangt jaarlijks een vergoeding in verband met de nota van de erfpacht. N.V. Sportfondsenbad Monnickendam ontvangt jaarlijks het bedrag van het exploitatie tekort.

93

Begroting 2026

§ J Duurzaamheid

De gemeente Waterland heeft duurzaamheid hoog in het vaandel staan. In een duurzame wereld gaan de behoeften van vandaag niet ten koste van toekomstige generaties of van onze planeet. Om dit te bereiken moeten we onder andere de uitstoot van broeikasgassen terugbrengen, alle energie die we gebruiken opwekken uit hernieuwbare bronnen en inzetten op het recyclen van grondstoffen. In Waterland zijn de afgelopen jaren flinke stappen gezet in het duurzamer maken van de gemeente. Dit is vooral gedaan door maatregelen te nemen die het energieverbruik verlagen en het opwekken van hernieuwbare energie stimuleren. In 2026 willen we onverminderd doorgaan met het werken aan een duurzamer Waterland. Het overkoepelende doel: een energieneutraal Waterland in het jaar 2050. In het Uitvoeringsprogramma Duurzaamheid 2025-2027 staan de doelen, maatregelen en acties waar de gemeente tot 2027 op inzet. De focus voor 2026 ligt op de energietransitie. Met 'de energietransitie' bedoelen we energiebesparing, het duurzaam opwekken van energie en de overgang naar aardgasvrij verwarmen. Met deze focus halen we een zo groot mogelijk resultaat met de beschikbare ambtelijke capaciteit en budgetten. Het Uitvoeringsprogramma is opgedeeld in drie thema's: 1. Isoleren en Besparen 2. Duurzame Energie opwekken 3.

Duurzaam Verwarmen De concrete doelen per thema en de vastgelegde activiteiten staan in het Uitvoeringsprogramma Duurzaamheid 2025-2027 . De gemeenteraad ontvangt twee keer per jaar een voortgangsrapportage over de bereikte resultaten per thema.

94

Begroting 2026

Financiële begroting

95

Begroting 2026

Overzicht van baten en lasten

Onderstaande tabel geeft een samenvattend overzicht van alle baten en lasten van de programma’s en van de algemene dekkingsmiddelen. Ook wordt aangegeven welke bedragen aan de reserves worden onttrokken of toegevoegd. Bedragen x € 1.000 Programma onderdeel Exploitatie 1. Ruimtelijk domein 1.01 Veiligheid 1.02 Economie en toerisme 1.03 Ruimtelijke ordening en wonen 2. Openbaar domein 2.01 Verkeer, vervoer en waterstaat 2.02 Sport cultuur en recreatie 2.03 Milieu 3. Sociaal domein 3.01 Onderwijs 3.02 Sociale voorzieningen 3.03 Volksgezondheid 4. Bestuur 4.01 Bestuur 5. Algemene dekkingsmiddelen 5.01 Dividend 5.02 Lokale heffingen waarvan de besteding niet gebonden is 5.03 Algemene uitkering 5.04 Saldo van financieringsfunctie 5.05 Overige algemene dekkingsmiddelen 6. Overhead 6.01 Overhead 7. Vennootschapsbelasting 7.01 Vennootschapsbelasting

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Waterland&id=d275a9a1-a864-4b06-800f-0638279133e7