CConstaterende datWaterland
Koppel je AI →
Document · PDF

OUD 416-74 Bijlage 1 Jaarrekening 2025

Raadsvergadering 2 juli 2026, gemeente WaterlandBij agendapunt: Raadsvoorstel Jaarrekening 202522.598 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 3

• • • •

Netto schuldquote en netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen. Deze kengetallen laten zien hoeveel schulden er zijn ten opzichte van het eigen vermogen, en hoe zwaar de rente en aflossingen op de begroting drukken. De netto gecorrigeerde schuldquote houdt rekening met de door de gemeente doorgeleende gelden aan derden. Solvabiliteitsratio. Dit kengetal laat zien of de gemeente aan haar financiële verplichtingen kan voldoen. Structurele exploitatieruimte. Dit kengetal vergelijkt de vaste inkomsten en uitgaven met het totaal aan inkomsten. Grondexploitatie. Dit kengetal laat zien hoe de waarde van de grond van de gemeente zicht verhoudt tot de totale inkomsten. Belastingcapaciteit. Dit kengetal laat zien of er genoeg geld is om onverwachte kosten op te vangen en nieuwe plannen te financieren.

Kengetallen gemeente Waterland Omschrijving Netto schuldquote Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Solvabiliteitsr atio Structurele exploitatierui mte

Realisatie 2023 57,35%

Begroting 2024 69,06%

Realisatie 2024 41,05%

Begroting 2025 31,28%

Realisatie 2025 43,94%

55,57%

66,87%

39,50%

29,02%

42,30%

24,51%

23,69%

32,97%

38,39%

35,51%

1,39%

2,18%

-0,95%

1,90%

7,97%

79

Jaarrekening 2025 Omschrijving Grondexploita tie Belastingcapa citeit

Omschrijving

Netto schuldquote Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Solvabiliteitsr atio Structurele exploitatierui mte Grondexploita tie Belastingcapa citeit

Realisatie 2023 30,50%

Begroting 2024 18,34%

Realisatie 2024 17,91%

Begroting 2025 n.v.t.

Realisatie 2025 19,96%

99,33%

101,14%

97,86%

105,13%

111,96%

Categorie A Minst risicovol <90%

Categorie B Neutraal

Realisatie 2024

Realisatie 2025

90-130%

Categorie C Meest risicovol >130%

41,05%

43,94%

<90%

90-130%

>130%

39,50%

42,30%

>50%

20-50%

<20%

32,97%

35,51%

Begr >0%

Begr = 0%

Begr <0%

-0,95%

7,97%

<20%

20-35%

>35%

17,91%

19,96%

<95%

95-105%

>105%

97,86%

111,96%

Hieronder de volgende analyse per kengetal: •

Netto schuldquote. De stijging van de netto schuldquote in 2025 ten opzichte van 2024 wordt met name veroorzaakt doordat het saldo van de schulden procentueel gezien minder sterk is afgenomen dan de gerealiseerde baten. • Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen. Om inzicht te krijgen in hoeverre er sprake is van doorlenen wordt de netto schuldquote zowel in- als exclusief doorgeleende gelden weergegeven (netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen). Dit is voor gemeente Waterland bijna niet van toepassing. • Solvabiliteitsratio. Hoe hoger de solvabiliteitsratio, hoe groter de weerbaarheid. De solvabiliteitsratio drukt namelijk het eigen vermogen uit als percentage van het totale vermogen. Dit komt in 2025 voor de gemeente Waterland uit in de categorie 20-50%, neutraal. • Structurele exploitatieruimte. Een positief percentage betekent dat structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten te dekken. Dit is in 2025 het geval. Belastingcapaciteit De belastingcapaciteit laat de woonlasten zien ten opzichte van het gemiddelde in Nederland (rioolheffing, afvalstoffenheffing en onroerendezaakbelasting). De Commissie BBV heeft geadviseerd aan het ministerie van BZK om dit kengetal te laten vervallen gezien de beperkte toegevoegde waarde.

80

Jaarrekening 2025 Beoordeling financiële positie De kengetallen moeten in samenhang worden beoordeeld. Op basis van het totaalbeeld kan worden geconcludeerd dat de financiële positie van de gemeente Waterland in 2025 stabiel en in balans is.

81

Jaarrekening 2025

§ C Onderhoud kapitaalgoederen

Het onderhoud van kapitaalgoederen komt in verschillende programmaonderdelen voor en kost veel geld. Daarom is het belangrijk om hier een duidelijk en compleet overzicht van te hebben. Met kapitaalgoederen bedoelen we alle zaken in de openbare ruimte die de gemeente beheert. Denk bijvoorbeeld aan wegen, riolering, bruggen, groen, straatverlichting, waterwegen, gebouwen en kades. De kwaliteit van deze kapitaalgoederen en het onderhoud ervan bepalen hoe goed de voorzieningen zijn en hoeveel het onderhoud kost. Het onderhoud van deze kapitaalgoederen kost elk jaar veel geld. Het beleid voor het onderhoud staat beschreven in verschillende beheerplannen. In deze paragraaf wordt per onderdeel uitgelegd hoe het er nu voor staat. Aan het einde van de paragraaf staat een samenvattend overzicht.

Wegen In 2024 is het huidige wegenbeheerplan 2025 - 2034 vastgesteld. Met het wegenbeheerplan zijn de benodigde middelen voor het dagelijks- en groot onderhoud verankerd en blijft de veiligheid en bruikbaarheid van de wegen gewaarborgd. Onderstaand overzicht geeft de kosten weer.

Bedragen x € 1.000

Omschrijving Saldo 1-1 Toevoeging Onttrekking Saldo 31-12

Begroot 2025 0 866 -866 0

Realisatie 2025 0 866 -201 665

De kosten in 2024 waren € 478.000.

Toelichting In 2025 zijn in verband met aanleg glasvezel minder projecten in uitvoering gebracht dan gepland.

82

Jaarrekening 2025

Riolering In december 2024 is het (regionale) Gemeentelijke Riolerings- en Waterprogramma (GRWP) vastgesteld door de raad. Het rioleringsplan geeft aan hoe de gemeente omgaat met de zorgtaken voor afvalwater, hemelwater en grondwater. Onderstaand overzicht geeft het verloop van de voorziening weer.

Bedragen x € 1.000

Omschrijving Saldo 1-1 Toevoeging Onttrekking Saldo 31-12

Realisatie 2024 3.240 0 -1.064 2.176

Begroot 2025 2.176 0 -441 1.735

Realisatie 2025 2.176 0 -779 1.397

De werkzaamheden zijn volgens het beheerplan gerealiseerd. Bij het project Fuutstraat zijn de kosten hoger dan begroot als gevolg van onvoorziene omstandigheden.

Groen In december 2019 heeft het college ingestemd met de Groenvisie 2020 - 2024. In de visie staat op welke manier gemeente Waterland zich inzet om groen in de openbare ruimte te onderhouden en verder te verbeteren. In 2025 wordt deze visie geactualiseerd, deze actualisatie wordt voorgelegd aan de raad en na vaststelling wordt deze verwerkt. Onderstaand overzicht geeft de kosten weer.

Bedragen x € 1.000

5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie

Begroot lasten 2025 -1.862

Realisatie lasten 2025 -1.642

De kosten in 2024 waren € 1.480.000.

Toelichting In het coalitieakkoord 2022 is afgesproken om € 100.000 extra te besteden aan openbaar groen. Dit budget is onder andere ingezet voor de aanschaf van extra beplanting, waaronder bomen (incl. grondverbetering). Daarnaast is de groenploeg extra versterkt.

Gebouwen In januari 2026 is het geactualiseerde gebouwenbeheerplan voor de periode 2026 - 2035 vastgesteld door de raad. In dit plan is het onderhoudsniveau vastgesteld op basis van de technische levensduur van materialen en onderdelen van een gebouw. Uitgangspunt hierin is dat het onderhoud wordt aangevuld met duurzaamheidsmaatregelen waarmee de gemeentelijke gebouwen verder verduurzaamd worden. Onderstaand overzicht geeft de kosten weer.

83

Jaarrekening 2025

Bedragen x € 1.000

Klein onderhoud Gebouwen Huisvesting brandweer Gebouw Toilet/douche Marken Gebouw Toilet parkeerterrein Marken Gebouw Medisch Centrum Marken Gebouw Voormalig werkplaats Marken Gebouw vm werkplaats Ilpendam Gebouw bibliotheek Gebouw De Bolder Gebouw Begraven Gebouw toiletten Hemmeland Gebouw Toilet/douche Monnickendam Gebouw Sporthal 't Spil Gebouw Sportzaal Marijkestraat Gebouw Gymzaal Broek in Waterland (Nieuwland) Gebouw Gymzaal Marken (Buurterstraat) Gebouw Gymzaal Ilpendam Gebouw Zwembad Monnickendam (instructiebad) Gebouw Muziektent Ilpendam Gebouw Toren NH kerk Monnickendam (grote kerk) Gebouw Toren NH kerk Ilpendam Gebouw Toren NH kerk Broek in Waterland Gebouw Toren NH kerk Watergang Gebouw Speeltoren Monnickendam Gebouw Gemeentehuis (binnendienst) Gebouw Gemeentewerf Katwoude (buitendienst) De kosten in 2024 waren € 268.000.

84

Begroot lasten 2025 -278 -47

Realisatie lasten 2025 -214 -16

-29

-2

0

-5

-9

-7

0

0

-2

-1

0 0 0 0 -5

-2 -4 -2 -2 -2

0 0

-28 -6

0

-10

-25

-11

-16 -12

-19 -1

-2 -9

0 -5

-3

-2

-5

-6

-3

-2

-5

-6

-72

-44

-36

-28

Jaarrekening 2025

Toelichting De noodzakelijke werkzaamheden zijn uitgevoerd. In afwachting van het nieuwe beheerplan zijn er geen groot onderhoud projecten uitgevoerd in 2025.

Civiele kunstwerken In 2025 is het nieuwe beheerplan Civiele kunstwerken 2025 - 2034 vastgesteld door de raad. Hiermee zijn de benodigde middelen voor het (dagelijks) onderhoud verankerd en blijft de veiligheid en bruikbaarheid van de civiele kunstwerken gewaarborgd. Onderstaand overzicht geeft het verloop van de voorziening weer:

Bedragen x € 1.000

Saldo 1-1 Toevoeging Onttrekking Saldo 31-12

Begroot 2025 0 619 -439 180

Realisatie 2025 0 619 -214 405

De kosten in 2024 waren € 356.000.

Toelichting Er zijn minder projecten uitgevoerd in 2025 omdat het een raamovereenkomst moest worden aanbesteed en de meeste projecten daar in onder zijn gebracht. In 2026 gaat dit contract lopen en worden de projecten gerealiseerd.

Openbare verlichting In januari 2021 heeft het college het beleidsplan Openbare verlichting Waterland 2021 - 2025 vastgesteld. Hierin is vastgelegd hoe wordt omgegaan met de openbare verlichting binnen de gemeente en op welke wijze deze wordt verduurzaamd. In 2026 wordt het beleidsplan Openbare verlichting Waterland geactualiseerd. Na vaststelling van het geactualiseerde plan worden de bedragen in de begroting verwerkt. Onderstaand overzicht geeft de kosten weer.

Bedragen x € 1.000

Openbare verlichting Uitbestede werkzaamheden Klein onderhoud Groot onderhoud Totaal

Begroot lasten 2025 -128 0 -51 -76 -128

Realisatie lasten 2025 -110 -3 -43 -64 -110

De kosten in 2024 waren € 134.000.

85

Jaarrekening 2025

Toelichting In afwachting van het geactualiseerde beheerplan zijn minder werkzaamheden uitgevoerd in 2025.

Oevers In 2025 is het nieuwe Oeverbeheerplan 2025 - 2034 vastgesteld. Elke vijf jaar worden de oeververdedigingen geïnspecteerd op basis waarvan de noodzakelijke onderhoudsmaatregelen voor de komende periode worden vastgesteld. Onderstaand overzicht geeft het verloop van de voorziening weer:

Bedragen x € 1.000

Begroot 2025 0 310 -177 132

Saldo 1-1 Toevoeging Onttrekking Saldo 31-12

Realisatie 2025 0 310 -56 254

De kosten in 2024 waren € 217.000.

Toelichting Er zijn minder projecten uitgevoerd in 2025 omdat er een raamovereenkomst moest worden aanbesteed en de meeste projecten daar in onder zijn gebracht. In 2026 gaat dit contract lopen en worden de projecten gerealiseerd.

Sportvelden In 2022 is het Beheerplan buitensport vastgesteld. Eens per drie jaar wordt door het Instituut voor Sportaccommodaties (Kiwa ISA Sport) een renovatieadvies voor alle natuurgrasvelden gegeven. Voor kunstgrasvelden geldt dat deze eens per acht jaar worden gekeurd. Op basis van de keuringen wordt het beheerplan indien nodig bijgesteld. Ook wordt in 2025 het sportaccommodatiebeleid geactualiseerd. Onderstaand overzicht geeft het verloop van de voorziening weer.

Bedragen x € 1.000

Omschrijving Saldo 1-1 Toevoeging Onttrekking Saldo 31-12

Realisatie 2024 247 50 -128 169

Begroot 2025 169 0 0 169

Toelichting Het beheerplan buitensport wordt volgens planning uitgevoerd. In 2025 waren geen werkzaamheden gepland.

86

Realisatie 2025 169 0 0 169

Jaarrekening 2025

Gemeentehaven In 2016 is voor de gemeentehaven een voorziening voor het uitvoeren van baggerwerkzaamheden in de gemeentelijke haven opgericht. Met deze voorziening wordt gespaard om eens in de tien jaar baggerwerkzaamheden te kunnen uitvoeren. Aanvullend op deze voorziening is in 2025 een beheerplan voor de gemeentehaven opgesteld. Onderstaand overzicht geeft het verloop van de huidige voorziening weer.

Bedragen x € 1.000

Realisatie 2024 80 13 0 93

Saldo 1-1 Toevoeging Onttrekking Saldo 31-12

Begroot 2025 93 13 0 105

Realisatie 2025 93 13 0 105

Toelichting Het havenbeheerplan wordt conform het beheerplan uitgevoerd. In 2025 zijn geen werkzaamheden geweest.

Samenvattend overzicht onderhoud kapitaalgoederen Categorie

1

Wegen

2 3

Riolering Groen

4

Gebouwen

5

Civiele kunstwerken (bruggen en tunnels) Openbare verlichting Oevers (kades en beschoeiingen) Renovatie sportvelden Baggeren gemeentehaven Monnickendam

6 7

8 9

Beleidskaders Gewenst Beheers- en Financiële kwaliteitsniveau onderhoudsplannen consequenties / Looptijdplannen conform plannen Ja max 16% 2025 - 2035 Ja onveilig Ja Conform GWRP 2025 - 2035 Ja Ja Conform 2020 - 2024 Ja beheerplan Ja Conform 2018 - 2037 Nee beheerplan Ja Conform 2025 - 2035 Ja beheerplan

Ja

Conform beheerplan Conform beheerplan

2021 - 2025

Ja

2025 - 2035

Ja

Ja

NOC*NSF norm

2022 - 2042

Ja

1x in de tien jaar baggeren

Minimale diepgang conform keuring

2017 - 2027

Ja

Ja

87

Jaarrekening 2025

1 2 3 4 5

6 7

8 9

88

Categorie

Ramingen tlv Ramingen exploitatie / volledig voorzieningen en reëel in begroting?

Wegen Riolering Groen Gebouwen Civiele kunstwerken (bruggen en tunnels) Openbare verlichting Oevers (kades en beschoeiingen) Renovatie sportvelden Baggeren gemeentehaven Monnickendam

Voorziening Voorziening Exploitatie Exploitatie Voorziening

Ja Ja Ja Nee Ja

Is er sprake van achterstallig onderhoud (AOH)? Nee Nee Nee Nee Nee

Zo ja, zijn er toereikende voorzieningen/reserves voor AOH?

Exploitatie

Ja

Nee

-

Voorziening

Ja

Nee

-

Voorziening

Ja

Nee

-

Voorziening

Ja

Nee

-

-

Jaarrekening 2025

§ D Financiering

Beleidsvoornemens De kasgeldlimiet gaat over leningen die binnen een jaar moeten worden terugbetaald, terwijl de renterisiconorm geldt voor leningen met een langere looptijd. Deze regels zijn er om te voorkomen dat de gemeente grote schommelingen in rentekosten krijgt bij het vernieuwen van leningen. Zo worden financiële risico's beperkt. De kasgeldlimiet mag niet hoger zijn dan 8,5% van de begroting. Op 31 december 2025 mag de netto vlottende schuld, maximaal € 4 miljoen zijn. Hieronder ziet u de berekening van de kasgeldlimiet. Kasgeldlimiet (bedragen 1e kwartaal x € 1.000) Omvang begroting per 1 52.045 januari (= grondslag)

1.

2.

3.

Toegestane kasgeldlimiet in procenten van de grondslag in bedrag Omvang vlottende schuld Opgenomen gelden < 1 jaar Schuld in rekeningcourant Gestorte gelden door derden < 1 jaar Overige geldleningen, niet zijnde vaste schuld Totale omvang van de vlottende schuld

2e kwartaal

3e kwartaal

4e kwartaal

8,5%

8,5%

8,5%

8,5%

4.424

4.424

4.424

4.424

-

-

-

467

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

467

Vlottende middelen 89

Jaarrekening 2025 Kasgeldlimiet (bedragen x € 1.000) Contante gelden in kas Tegoeden in rekeningcourant Overige uitstaande gelden < 1 jaar Totale omvang van de vlottende midden 4.

Toets kasgeldlimiet Totaal netto-vlottende schulden (2-3) Toegestane kasgeldlimiet Ruimte ( + ) c.q. overschrijding ( - )

1e kwartaal

2e kwartaal

3e kwartaal

7 1.587

7 1.408

8 2.533

4e kwartaal 10 5.204

-

-

-

-

1.594

1.415

2.541

5.214

-1.594

-1.415

-2.541

-4.748

4.424

4.424

4.424

4.424

6.017

5.839

6.964

9.171

De rente-risiconorm houdt in dat de jaarlijkse verplichte aflossing en renteherzieningen niet meer dan 20% van de begroting mogen bedragen. De norm beoogt een evenwichtige opbouw van de leningen in de tijd. De renterisiconorm is in 2025 overschreden. De toezichthouder heeft ontheffing verleend voor 2025. Onderstaand treft u de berekening van de rente-risiconorm aan. Begroting

Werkelijk

-

-

2.

Rente-risiconorm (bedragen x € 1.000) Renteherzieningen op leningen o/g Betaalde aflossingen

20.100

22.000

3.

Renterisico (1+2)

20.100

22.000

4. 5.

Begrotingstotaal 2025 Percentage regeling Rente-risiconorm

52.045 20% 10.409

52.045 20% 10.409

-9.691

-11.591

Opgenomen Rente 2025 2025

Aflossing 2025

-

7.000 3.000 500

1.

Toets renterisiconorm (5 - 3) Ruimte ( + ) c.q. overschrijding (-)

Rentelasten

Rentelasten Lening (Bedragen x 1.000) BNG BNG BNG

90

Rente %

Aflossing

0,657% 3,070% 3,270%

2025 2025 2033

Stand per 0101-2025 7.000 3.000 4.500

11 6 147

Stand per 3112-2025 4.000

Jaarrekening 2025 Lening (Bedragen x 1.000) BNG BNG BNG BNG BNG BNG BNG Totaal

Rente %

Aflossing

3,714% 3,020% 2,895% 3,240% 2,300% 2,750% 2,600%

2028 2029 2029 2045 2026 2025 2025

Stand per 0101-2025 2.400 2.500 2.500 3.000 6.000 30.900

Opgenomen Rente 2025 2025

Aflossing 2025

24.000 1.400 25.400

600 500 500 900 3.000 6.000 22.000

89 76 72 576 2 5 10 994

Stand per 3112-2025 1.800 2.000 2.000 23.100 1.400 34.300

Rentebaten In de begroting 2025 is een bedrag van € 50.000 rentebaten begroot ten aanzien van de rekeningcourant. De daadwerkelijke rentebaten in rekening-courant bedroegen over 2025 € 51.000. Dit betreft het uitstaand saldo in 's Rijks schatkist. Ook zijn er rentebaten van diverse verstrekte leningen opgenomen voor een totaalbedrag van € 24.000.

Ontwikkelingen In 2025 heeft de gemeente Waterland actief gestuurd op liquiditeitsbeheer en financiering. Lopende leningen zijn voor een totaalbedrag van € 19 miljoen geherstructureerd om de lening portefeuille beter beheersbaar te houden. Tegelijkertijd is een liquiditeitslening afgesloten van € 5 miljoen om aan lopende verplichtingen te voldoen. Daarnaast is er een projectfinanciering van € 1,4 miljoen aangetrokken ten behoeve van project Hoogkamplaan. Deze leningen zorgden ervoor dat de gemeente over voldoende middelen beschikte om financiële stabiliteit te waarborgen. Door zorgvuldig liquiditeitsmanagement en het inspelen op marktomstandigheden heeft de gemeente financiële ruimte gecreëerd en rentelasten beheersbaar gehouden. De gemeente blijft zich inzetten voor een solide financiële positie door middel van verantwoord financieel beleid en actief liquiditeitsbeheer.

Renteresultaat op taakveld Treasury Het BBV schrijft voor dat er inzicht in het renteresultaat wordt gegeven op het taakveld Treasury. Hieronder de specificatie: Omschrijving De externe rentelasten over de korte en lange financiering De externe rentebaten over de korte en lange financiering Saldo rentelasten en rentebaten

Bedragen (x € 1.000) 994

De rente die aan de grondexploitatie moet worden toegerekend

-

76 918

91

Jaarrekening 2025 Omschrijving De rente van projectfinanciering die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend De rentebaat van door verstrekte leningen indien daar een specifieke lening voor is aangetrokken (=projectfinanciering), die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend

Bedragen (x € 1.000) 12

Aan taakveld toe te rekenen externe rente

907

Rente over eigen vermogen Rente over voorzieningen

-

Totaal aan taakveld toe te rekenen rente De aan taakveld toegerekende rente (renteomslag)

907 946

Renteresultaat op het taakveld Treasury

39

-

Aan de diverse taakvelden wordt 1,5% rente over de boekwaarde van de vaste activa en de huurvooruitbetaling aan Wooncompagnie inzake de Brede School Ilpendam toegerekend. Dit percentage is gebaseerd op de huidige rentelasten afgezet tegen de totale boekwaarde van de vaste activa.

92

Jaarrekening 2025

§ E Bedrijfsvoering

Duidelijkheid en snelheid voor inwoners en ondernemers Vanuit het Programma Dienstverlening is in 2025 een inwonerstevredenheidsonderzoek opgesteld. Hierin vragen we naar de ervaringen van onze inwoners en ondernemers in het contact met Gemeente Waterland. De vragenlijst wordt in januari 2026 verstuurd naar alle adressen in Waterland. De resultaten van deze vragenlijst worden gebruikt om acties vast te stellen voor 2026 en verder die bijdragen aan het doel 'Dienstverlening realiseren dicht bij de mensen en zoveel mogelijk in hun eigen leefomgeving'.

Samen zijn we sterker Om actieve samenwerking met inwoners te bevorderen, zijn stappen gezet op het gebied van burgerparticipatie. Er is een projectplan voor een integrale aanpak van burgerparticipatie vastgesteld en zijn formele participatieprocedures vastgelegd. Daarnaast is de werving voor een participatiemedewerker gestart. In 2026 wordt het (online) participatieplatform gelanceerd en wordt burgerparticipatie structureler ingezet.

Organisatieontwikkeling Binnen de organisatieontwikkeling vallen de projecten onder de programma’s Dienstverlening, Strategisch Plan Informatievoorziening en Strategisch Personeelsplan. Deze projecten zijn toegelicht tijdens de raadsinformatieavond Organisatieontwikkeling van 13 mei 2025. De volgende projecten zijn gestart/gerealiseerd: Procesmatig Werken, Digitale Moderne Werkplek, Contractbeheer- en management en Werving en Selectie. De stand van zaken van deze projecten worden nader toegelicht onder de programma's Bestuur en Overhead.

Manier van werken De gemeentelijke organisatie is in 2025 overgestapt op een nieuwe digitale werkplek. Naast het volledig plaats onafhankelijk kunnen werken (bijvoorbeeld ook bij 'keukentafelgesprekken') is ook aandacht gegeven aan het verbeteren van het samenwerken tussen medewerkers én met ketenpartners en inwoners. Deze ontwikkeling krijgt in 2026 een vervolg. Onder andere door organisatiebreed over te gaan op het gestructureerd, transparant gestandaardiseerd afhandelen van werkzaamheden. Hiervoor is een degelijke veranderaanpak vereist. Dat wordt binnen het programma Dienstverlening opgepakt.

93

Jaarrekening 2025

Cultuur en structuur Het managementteam (MT) heeft met de organisatie gesproken over eigenaarschap. Het doel van dit gesprek was om samen duidelijk te maken wat eigenaarschap betekent binnen de organisatie. Op basis daarvan heeft het MT een aantal acties afgesproken om het eigenaarschap te versterken. Het nieuwe zaaksysteem helpt de organisatie om beter samen te werken en te denken. Ook volgde het MT een training om het team sterker te maken. Een sterk MT is een motor voor de groei van de organisatie.

Onze medewerkers Er is gewerkt aan het opstellen van een Strategische Personeelsplanning. De te hanteren Kritische Prestatie Indicatoren en de getallen zijn gepresenteerd tijdens de raadsinformatieavond van 13 mei 2025. De verdere implementatie van de strategische personeelsplanning loopt vertraging op. De reden hiervoor is dat de leverancier van ons HR-systeem overgegaan is naar een nieuwe versie van de applicatie. De werkwijzer Werving en Selectie is vastgesteld. De Ondernemingsraad heeft met deze werkwijzer ingestemd. De uitkomsten van het MTO zijn in de organisatie besproken. Een aantal van de uitkomsten uit het MTO is (al) onderdeel van de Risico, Inventarisatie en Evaluaties (RI&E). De plannen van aanpak RI&E voor het gemeentehuis, de gemeentewerf zijn opgesteld. Dit geldt ook voor het Arbobeleid.

Versterken ambtelijke organisatie In 2025 is er € 320.000 beschikbaar gesteld voor het versterken van de ambtelijke organisatie. Door inzet van een recruiter is het ons gelukt om veel vacatures in te vullen. Hierdoor is onze organisatie versterkt. Er is vooral ingezet op het versterken van de uitvoering van Sociaal Domein.

Informatievoorziening Werkplek We hebben in 2025 een flinke verbetering gerealiseerd op het gebied van informatievoorziening. Na een langdurige en complexe voorbereiding is eind november de nieuwe digitale moderne werkplek in gebruik genomen. Deze werkplek is gebruiksvriendelijk, toekomstbestendig en veilig. In tegenstelling tot de oude werkplek voldoet de nieuwe aan de eisen die gesteld worden door de in 2026 in werking tredende Cyberbeveiligingswet. Bij het inrichten van de nieuwe werkplek is heel veel nieuwe technologie ingericht. Waar mogelijk hebben we dat "op de achtergrond" gedaan. We hebben echter ook evenveel tijd gestoken in het betrekken, mee laten doen en trainen van medewerkers, management en college. Het resultaat is een werkplek die werkt voor álle medewerkers en daarmee bijdraagt aan onze dienstverlening.

Data Onze geo-data (onder andere BAG, WOZ en BGT) voldoet niet aan de eisen die vanuit de respectievelijke wetten aan die data gesteld worden. In 2025 hebben we serieus doorgepakt op het verbeteren hiervan. Ten eerste door de data op basis van bronnen als gedetailleerde luchtfoto's en 360 graden foto's "op te werken". Dit is een grote klus, maar nog niet eens de belangrijkste: het is namelijk nog belangrijker dat de data goed blijft. Daarom is ook gestart met het verbeteren van het

94

Jaarrekening 2025 vastleggen van deze data. Dit wordt gedaan door de medewerkers die verantwoordelijk zijn voor de totstandkoming van deze data hierbij te betrekken. In 2026 wordt dit verder opgepakt.

Woo De Wet open overheid (Woo) is inmiddels in werking getreden. Een grote uitdaging daarbij is onze openbare informatie op een betrouwbare, klantgerichte, gebruiksvriendelijke én veilige manier te publiceren. Toen na onderzoek bleek dat er geen applicaties bestonden waarmee we dat publiceren op een goede manier kunnen doen, is samen met onder andere Zaanstad, Haarlemmermeer en Rotterdam een publicatieplatform gebouwd op basis van Open Source en Common Ground. We gaan dit platform dat de naam "GPP-Woo" heeft in de eerste helft van 2026 in gebruik nemen. Met dit platform (in de praktijk een website die onderdeel wordt waterland.nl) gaan efficiënt en transparant alle openbare informatie actief publiceren.

Contractbeheer en -Management Degelijk contactbeheer en -management is voor veel organisaties een uitdaging. Wij zijn daar geen uitzondering in. In 2025 is onderzocht hoe we dit het beste kunnen verbeteren. Daar kwam uit dat het uitbesteden hiervan aan andere gemeenten niet mogelijk is: zowel Purmerend, Zaanstad, Velsen en Hoorn zijn zelf nog lang niet klaar met het op orde krijgen van contractbeheer en -management, laat staan dat ze dit voor ons kunnen gaan doen. Hierop is besloten van onze eigen kracht uit te gaan voor het verbeteren hiervan. Naar verwachting wordt in 2026 een voorstel gedaan voor het opzetten van een centraal contractbeheer en -management.

Sturing In het organisatiemodel is de aansturing versterkt. De afdelingsmanagers richten zich vooral op de strategische en personele taken, terwijl elk team een coördinator heeft die de rol heeft als inhoudelijk eerste aanspreekpunt: zowel voor medewerkers als de managers. Daardoor is aansturing door de afdelingsmanagers meer in balans. Zorg over en aandacht voor de kwaliteit en ontwikkeling van onze organisatie en haar medewerkers staan immers hoog op de MT-agenda. Alle coördinatoren zijn aangesteld. Het MT en de coördinatoren werken aan het versterken van de samenwerking door de ontwikkeling ervan periodiek onderling te agenderen.

Bestuurskracht De samenwerkingsverbanden zijn in beeld. Daar waar nodig werken we effectief samen. Op het gebied van Interbestuurlijk Toezicht (IBT heeft Waterland in 2025 de volgende resultaten geboekt: - Gemeentelijke financiën en huisvesting statushouders: beoordeeld als ‘goed’. Voor wat betreft informatie- en archiefbeheer en omgevingsrecht heeft in 2025 geen beoordeling door de provincie plaatsgevonden; de huidige ontwikkelingen op deze twee gebieden geven overigens een positief verwachtingsbeeld.

95

Jaarrekening 2025

Organisatiestructuur

Organogram gemeente Waterland

Toelichting organisatiestructuur • • • •

•

96

De raad bestaat uit 17 raadsleden; De functie griffier is 1 fulltime-equivalent (fte) en een griffiemedewerker/raadsadviseur van 0,89 fte. Deze maken geen onderdeel uit van de formatie binnen de organisatie; Het college bestaat uit de burgemeester (1 fte), vier parttime wethouders (totaal 2,8 fte) en de gemeentesecretaris/algemeen directeur; De organisatie wordt geleid door de gemeentesecretaris/ algemeen directeur onder wie vijf afdelingen en twee teams vallen. De formatie van de organisatie telt 165,97 fte. Dit is inclusief de formatie die wordt ingezet voor het uitvoeren van taken voor regionale partners (4,5 fte). De bezetting bedraagt 159,78 fte. De afdeling Bedrijfsvoering bestaat uit drie teams, elk met het gemeenschappelijke doel: de organisatie zo goed mogelijk te ondersteunen. Die teams zijn: Informatievoorziening/

Jaarrekening 2025 Facilitair (IV), Financiën (Fin) en Juridische zaken/ Inkoopondersteuning (JZI). De teams Control en Human Resources (HR) vallen rechtstreeks onder verantwoordelijkheid van de algemeen directeur/ gemeentesecretaris. De indeling van de formatie is per afdeling als volgt: Afdeling Bedrijfsvoering Buitendienst Samenleving Realisatie Ruimte Management HRM Control

Aantal fte 32,99 33,11 32,50 28,21 21,89 7,00 4,94 5,33

Inhuur tijdelijke krachten In de begroting 2025 is een budget opgenomen van € 644.000 (inclusief de vastgestelde begrotingswijziging) voor inhuur van tijdelijke arbeidskrachten. Dit budget wordt in de begroting niet over de programma's verdeeld maar centraal beschikbaar. Het kan specifiek worden aangewend bij zwangerschap, uitval door ziekte, andere bijzondere verlofsoorten of knelpunten. De totale werkelijke uitgaven ten laste van het budget zijn € 817.000. Tegenover deze uitgaven staan ook inkomsten die wij ontvangen van het UWV.

Informatieveiligheid Informatieveiligheid In de gemeentelijke resolutie ‘Informatieveiligheid, randvoorwaarde voor de professionele gemeente’ (een norm vanuit de VNG) is afgesproken dat het college van burgemeester en wethouders de gemeenteraad jaarlijks informeert over informatieveiligheid. Op deze wijze kan de gemeenteraad haar toezichthoudende functie vervullen. Het college legt dus ook over het jaar 2025 verantwoording af over de status van informatiebeveiliging door middel van de separate ‘Jaarrapportage informatiebeveiliging 2025 gemeente Waterland’. In dit rapportage worden de resultaten uit de ENSIA-audit besproken en in zicht gegeven in de status van implementatie van de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO).

Afwijkingen rechtmatigheidsverantwoording De geconstateerde afwijkingen in de rechtmatigheidsverantwoording zijn acceptabel op basis van door de gemeenteraad vastgestelde afspraken. Zodoende zijn er in deze paragraaf geen nadere toelichtingen opgenomen.

Niet-financiële onrechtmatigheden Renterisiconorm overschrijding In 2025 heeft de gemeente de renterisiconorm overschreden. De oorzaak hiervan is dat eerder aangetrokken leningen in 2025 zijn afgelost. Hierdoor is het aandeel betaalde aflossingen toegenomen. Genoemde leningen zijn aangetrokken, omdat de kasstromen uit het project Gouwhaven later binnenkomen dan voorheen was ingeschat. De verwachting is dat de renterisiconorm vanaf 2026 weer binnen de toegestane limiet blijft.

97

Jaarrekening 2025

Inkopenrechtmatigheid overtredingen Wij hebben een intern inkoopbeleid dat nadere regels stelt voor de organisatie. Deze interne regels vallen buiten het normenkader dat relevant is voor de rechtmatigheidsverantwoording in deze jaarstukken. Hierin zijn alleen de Europese wet en regelgeving opgenomen. Echter zijn deze regels onverminderd van kracht en gericht op het beperken van de risico's waar de organisatie aan is blootgesteld vanuit de wet- en regelgeving op het vlak van inkopen en aanbesteden in de bredere zin. Als belangrijk element hierbinnen is het vereiste van een inkoopadvies boven een bepaald grensbedrag dat afhankelijk is van het type inkoop (werken, diensten en leveringen) en de periode (incidentele of structurele inkopen). De interne controle wijst uit dat medewerkers deze regels onvoldoende volgen. Omdat er in onvoldoende mate een inkoopadvies is ingewonnen valt er niet te concluderen of bijvoorbeeld de gids proportionaliteit voldoende is gevolgd. Maar er kan in kwalitatieve zin wel geconcludeerd worden dat we moeten verbeteren om aan het interne inkoopbeleid te kunnen voldoen en risico's zichtbaar tot een aanvaardbaar niveau te brengen. Het fundament van de risicobeheersing en inbedding van dit element in de organisatie, ligt in de voorbeeldfunctie van het management en aansturing van het personeel.

Daarom wordt er, naast de al bestaande beheersmaatregelen, extra inzet gegeven vanuit het management om aandacht te vragen voor het interne inkoopbeleid. Daarnaast is er een proces ingericht in het nieuwe zaaksysteem om het aanvragen van een inkoopadvies te vergemakkelijken. De verwachting is dat hiermee de inkopenrechtmatigheid voldoende wordt verbeterd.

98

Jaarrekening 2025

§ F Verbonden partijen

Algemeen Een verbonden partij is een organisatie waarin de gemeente zowel een bestuurlijk als een financieel belang heeft. Van een bestuurlijk belang is sprake wanneer de gemeente invloed heeft, bijvoorbeeld via vertegenwoordiging in het bestuur of stemrecht. Een financieel belang bestaat wanneer de gemeente financiële risico's loopt, zoals het niet volledig kunnen terugvorderen van verstrekte middelen of mogelijke aansprakelijkheid. Deelname in een NV, BV, VOF, CV of Gemeenschappelijke Regeling (GR) betekent altijd dat sprake is van een verbonden partij. Ook stichtingen en verenigingen kunnen verbonden partijen zijn, mits de gemeente bestuurlijk invloed heeft en financiële risico's loopt. Organisaties die uitsluitend subsidie ontvangen, zonder verdere financiële verplichtingen voor de gemeente, zijn geen verbonden partij. Eventuele financiële risico's die hieruit kunnen ontstaan worden opgenomen in de paragraaf Weerstandsvermogen. Verbonden partijen zijn vaak samenwerkingsverbanden waarin taken en bevoegdheden zijn ondergebracht. De gemeente levert hiervoor jaarlijks een financiële bijdrage en houdt toezicht op het gebruik van middelen. De financiële gegevens zijn opgenomen in de begroting en de jaarrekening.

Waterlands Archief

99

Jaarrekening 2025 Vestigingsplaats: Rechtsvorm:

Purmerend gemeenschappelijke regeling met vijf gemeenten het bevorderen van politiek-bestuurlijke samenwerking en beheer van archiefstukken van de deelnemende gemeenten 6.01 Overhead één lid in het bestuur

Activiteiten:

Programmaonderdelen: Bestuurlijk belang gemeente:

De jaarrekening 2025 van het Waterlands Archief wordt in het algemeen bestuur van het WA vastgesteld op 9 juli 2026. Bedragen x €1.000 Jaarlijkse bijdrage gemeente Waterland Eigen vermogen per 31 december Vreemd vermogen per 31 december Jaarresultaat voor bestemming Jaarresultaat na bestemming

Jaarrekening 2024 177

Jaarrekening 2025 181

238

97

598

786

44

-141

20

-41

Begroting 2025 184

Het Waterlands Archief (WA) is aangewezen als de archiefbewaarplaats van de gemeente Waterland. Het WA is een hiervoor opgericht samenwerkingsverband met als belangrijkste doelstelling het duurzaam beheren en beschikbaar stellen van proces gebonden overheidsinformatie die als zodanig is gewaardeerd. Deze wettelijke taken van de deelnemende gemeenten zijn gedelegeerd aan het WA en vastgelegd in de Gemeenschappelijke Regeling. Het WA sluit met hun diensten meer aan bij werkprocessen van gemeenten (archivering by design). Naast het houden van toezicht ligt de focus steeds meer aan de voorkant van het informatiebeheerproces door het geven van proactief advies. Het goede gesprek en de kwaliteit van de informatie komt hierbij op de eerste plaats. Conform artikel 32 van de Archiefwet 1995 houdt de gemeentearchivaris toezicht op de nietovergebrachte archieven van de gemeente. Op 22 oktober 2024 heeft het WA een inspectie uitgevoerd op het archief- en informatiebeheer bij gemeente Waterland. De resultaten in het inspectieverslag zijn overwegend positief en laten zien dat er sprake is van aantoonbare voortgang. Er zijn belangrijke stappen gezet in het verder op orde brengen en professionaliseren van het informatiebeheer. Tegelijkertijd blijkt uit de inspectie dat blijvende aandacht noodzakelijk is om de ingezette verbeteringen te borgen en verder door te ontwikkelen.

Risico’s Het WA draagt als archiefdienst zorg voor onze archieven en dat van de deelnemende gemeenten. De gemeente heeft niet de middelen dit zelf uit te voeren.

100

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Waterland&id=dbdeba8c-b3b9-4564-ba66-37ad4709ea03